hơn về loại hình bảo hiểm này cũng nh tình hình thựctế triển khai loại hình bảo hiểm TNDS của Công ty bảohiểm Bắc Ninh nên trong chuyên đề này của mình em chọn đề tài: "Bảo hiểm trách nh
Trang 1Lời nói đầu
Nền kinh tế nớc ta từ khi chuyển sang cơ chế thị ờng có sự quản lý nhà nớc đã đạt đợc những thành tựurát đáng khích lệ, tốc độ tăng trởng GDP luôn đạt đợc ởmức cao (6,5%/năm), lạm phát bị đẩy lùi, kim ngạch xuấtnhập khẩu đợc cải thiện, các ngành sản xuất vật chất vàdịch vụ cũng đạt tốc độ tăng trởng khá Ngành giaothông vận tải nói chung và giao thông đờng bộ nói riêng
tr-có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển kinh tếxã hội cũng nh đời sống con ngời Sự cần thiết và tácdụng của nó đợc thể hiện phần nào ở sự phát triển đadạng và phong phú các loại phơng tiện hiện nay Ngoài sựcần thiết và tác dụng đó nó còn là nối lo âu cuả con ng-
ời, bởi lẽ nó chính là nguyên nhân làm thiệt hại về tàisản, tính mạng con ngời mà khó ai có thể lờng trớc đợc
Ngày nay, không ai còn nghi ngờ tính chất nghiêm trọngcủa tai nạn xe cơ giới Các chuyên gia về tại nạn xe cơ giớicoi "ô tô là phơng tiện giết ngời di động" Đánh giá
đúng tính chất nan giải của tại nạn xe cơ giới gây nênngay từ năm 1998, hội đồng Bộ Trởng ( nay là ChínhPhủ) đã ban hành nghị định 30/HĐBT về bảo hiểm tráchnhiệm dân sự chủ xe cơ giới Ngày nay nhìn chungBHTNDS của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba đã đi vàothực tế cuộc sống của toàn xã hội và nó đã phát huy đợctính u việt của mình làm nổi bật bản chất tốt đẹp củabảo hiểm nói chung và BHTNDS nói riêng Để tìm hiểu rõ
Trang 2hơn về loại hình bảo hiểm này cũng nh tình hình thực
tế triển khai loại hình bảo hiểm TNDS của Công ty bảohiểm Bắc Ninh nên trong chuyên đề này của mình em
chọn đề tài: "Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba ở Công ty bảo hiểm Bắc Ninh".
Nội dung của đề tài gồm 3 phần:
Phần I: Một số vấn đề cơ bản về bảo hiểm TNDScủa chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba
Phần II: Thực trạng triển khai BHTNDS của chủ xe cơ
giới đối với ngời thứ ba của Công ty bảo hiểm Bắc Ninh từnăm 1999-2002
Phần III: Một số kiến nghị
Trang 3Phần I Một số vấn đề cơ bản về bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
I Sự cần thiết và tác dụng bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
1 Sự cần thiết khách quan của Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Lịch sử phát triển của loại ngời gắn liền với lịch sửphát triển của lực lợng sản xuất Để tồn tại và phát triển,con ngời phải đấu tranh chinh phục thiên nhiên, nắmbắt tính quy luật của thiên nhiên, trong quá trình đókhông thể trách đợc những rủi ro thiên nhiên hay rủi rotrong sản xuất và đời sống
Để bù đắp cho những thiệt hại và chi phí cho nhữngrủi ro đó, xã hội cần một quỹ dự trữ nhằm đảm bảo cho
ổn định sản xuất và phát triển Bảo hiêm ta đời đã đápứng đợc yêu cầu đó
Có nhiều khái niệm về bảo hiểm nhng tựu trung lạibảo hiểm là tập hợp trong đó một bên cam kết bồi thờngcho ngời đợc bảo hiểm, về những thiệt hại do rủi ro gây
ra thuộc phạm vi bảo hiểm, với điều kiện bên kia nộp một
số tiền gọi là phí bảo hiểm cho chính anh ta hoặc ngờithứ ba
Xã hội càng phát triển thì nhu cầu về bảo hiểm ngàycàng cao Đặc biệt với sự bùng nổ của phơng tiện giaothông vận tải bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe
Trang 4cơ giới là vô cùng cân thiết Bởi lẽ giao thông chính làmạch máu của nền kinh tế Do đó phát triển giao thôngnói chung và giao thông đờng bộ nói riệng là một yêucầu tất yếu của xã hội Một đặc điểm của giao thông
đờng bộ là sự dụng rất nhiều loại xe cơ giới khác nhau vàchúng là nguồn nguy hiểm cao độ thờng xuyên đe doạtính mạng và tài sản của con ngời Trên thế giới, chỉ sauvài năm kết thúc đại chiến thế giới thứ hai, giao thông đ-ờng bộ đặc biệt là ô tô đã phát triển với mức đọ chóngmặt ở nhật năm 1948 mới chỉ có 238.000 chiếc, nhiềuhơn so với trớc chiếm tranh chút ít nhng đến năm 1954lợng xe đã tăng về số dân xe Cùng với sự tăng đó số vụtại nại cũng tăng lên nhanh chóng và trở thành hiểm hoạcủa toàn xã hội Số lợng ngời bị chết, bị thơng vì tai nạn
ô tô đã tăng từ 21.450 ngời năm 1948 lên 78,764 ngờinăm 1954 tức tăng gần 3,6 lần chỉ trong vòng 6 năm Tại
Mỹ, trung bình mỗi ngày có 110 ngời chết vì tại nạ xecộ
Còn ở Việt Nam theo số liêụ của cục cảnh sát giaothông tính đến năm 1998 có 295.000 ngời chết và14,75triệu chiếc xe máy so với năm 1990 con số này tănglên là rất nhiều Cùng với sự tăng đó số lợng ngời chết và
bị thơng vì tại nạn ô tôt, xe máy đã tăng từ 1.218 ngờichết và ngời bị thơng năm 1992 lên tới 5475 ngời bị chết
và 13870 ngời bị thơng năm 1998, Nguyên nhân chủyếu là:
Trang 5- Do đặc điểm hệ thống giao thông đờng bộ bị hạnchế bởi điều kiện địa hình 3/4 là đồi núi, từ Bắc vàoNam có vô số đèo dốc vực sâu hiểm trở cho quá trìnhvận chuyển gặp nhiều khó khăn Hơn nữa hệ thốnggiao thông ngày một xuống cấp nghiêm trọng, chất lợngkém đờng chật hẹp…
- Trang thiết bị an toàn của phơng tiện tham giagiao thông không đảm bảo
- ý thức chấp hành luật lệ an toàn giao thông củanhân dân còn thấp
- Vận chuyển bằng đờng bộ thì sử dụng xe cơ giới,
xe cơ giới có tính cơ động cao tính việt đã tốt, lại thamgia vào quá trình vận chuyển một cách triệt để Dovậy xác xuất rủi ro cao, tại nạn xảy ra gây ra những thiệthại lớn cho chủ phơng tiện c cơ giới và đảm bảo ổn
định tài chính và sản xuất cho chủ xe cơ giới, đáp ứngnhu cầu của đông đảo mọi ngời, đồng thời tính cộng
đồng đảm bảo tính trật tự kỷ cơng của toàn xã hội, bảohiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới ra đời làmột tất yếu khách quan
2 Tác dụng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
Ngay từ khi ra đời bảo hiểm đã đợc đánh giá là tấmlá chắn mọi rủi ro trong cuộc sống Một ngày không cóbảo hiểm nh đi trên cầu thang không có tay vịn Bảohiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ra đời có tácdụng thiết thực giúp chủ xe trong việc bồi dỡng chủ động
Trang 6kịp thời cho nan nhân khi phát sinh trách nhiệm dân sựgóp phần ổn định tài chính cho phơng tiện.
Trên thực tế nhiều vụ tai nạn xẩy ra chủ xe (lái xe)cũng đồng thời là nạn nhân Ngoài việc giải quyết bồithờng cho ngời bị hại, chủ xe còn phải gánh chịu hậu quả
cho chính bản thân Do vậy việc bồi thơng cho nạnnhân sẽ không đợc đảm bảo, gây khó khăn cho bảnthân và gia định họ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự ra
đời giúp nạn nhân giảm bớt khó khăn về tài chính khixảy ra tai nạn tức là đảm bảo quyền lợi chính đáng chohọ
Về mặt xã hội bảo hiểm trách nhiệm dân sự đónggóp một phần không nhỏ vào chính sách tăng giảm thuchi của ngân sách nhà nớc đồng thời góp phần tăng sựgắn bó của mỗi thành viên trong xã hội, giúp họ ý thức đ-
ợc mỗi hoạt động của mình từ đó giảm số vụ tai nạn cóthể xảy ra
Nh vậy bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ
giới đối với ngời thứ ba một mặt nhằm đáp ứng yêu cầucuả các chủ xe, một mặt đòi hỏi đảm bảo an toànchung của toàn xã hội Đây chính là một nghiệp vụ pháthuy tốt nhất quy luật số đông trong hoạt động kinhdoanh bảo hiểm
3 Tính bắt buộc của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
Sở dĩ phải bắt buộc chủ xe phải tham gia bảo hiểmtrách nhiệm dân sự vì một lý do sau:
Trang 7Thứ nhất, phơng tiện vận tải là nguồn nguy hiểm
cao độ Chúng ta biết rằng đặc điểm riêng của hìnhthức vận tải ô tô nói chung và vận tải đờng bộ nói riêng
là phổ biến nhất và đợc sử dụng rộng rãi nhất Ưu điểmcơ bản của hình thức này là tính cơ động cao hoànthành quá trình vận chuyển một cách triệt để, có khả
năng vận chuyển hàng hoá đến nơi tiêu thụ Tốc độvận chuyển nhanh nhng chi phí vận chuyển trên cự lyngắn lại thấp Bên cạnh những u điểm trên vận tải bằng
đờng bộ có mức nguy hiểm ghay khả năng gây hại tainạn rất lớn Các chuyên gia về tại ạn xe cơ giới coi: "ô tô làphơng tiện giết ngời di động
Thứ hai, trong việc quyết định hậu quả tai nạn là
một vấn đề phức tạp phát sinh tranh chấp kéo dài
Pháp luật đã quy định rõ: khi tai nạn xaỷ ra chủ
ph-ơng tiện phải có trách nhiệm bồi dỡng nhng thiệt hại vềtính mạng và sức khoẻ trên nguyên tắc gây thiệt hai baonhiều phải đền bấy nhiêu Tuy vậy trong nhiều trờng hợplái xe không có lỗi nhng pháp luật vẫn quy định lái xe( chủ xe) phải bồi dỡng thiệt hại Do đó trong thực tế th-ờng xáy ra những trơng hợp sau:
- Lái xe cũng bị thơng hoặc bị chết sau vụ tai nạn,
mà việc bồi thờng hầu hết do lái xe gánh chịu nên bêncạnh việc khắc phục hậu quả tai nạn do chính mình, chủ
xe (lái xe) khó có khả năng chi trả đồng thời cho ngời bị hại
- Lái xe gây ra tai nạn bỏ trốn để tránh trách nhiệm
Trang 8- Trong trờng hợp " chủ xe gây ra tai nạn mà là tnhân mà khả năng tài chính của họ trớc mắt cũng nhlâu dài không đủ khả năng bồi thờng thì toà án có thể
xử thấp hơn thiệt hại thực tế" Vì thế lợi ích của ngời bịhại trong tại nạn giao thông khó có thể đợc đảm bảo, gặpkhó khăn trong việc khắc phục hậu quả Từ khi đó nếukhông có biện pháp thích hợp thì tai nạn giao thông luôn
là gánh nặng cho xã hội, đòi hỏi nhà nớc phải có nhữngbiện pháp tích cực nhằm đảm bảo cho ngời bị hại ổn
định về tài chính và khắc phục hậu quả Đặc biệt đểkhắc phục đợc vấn đề trên chỉ có cách duy nhất là nhànớc tập hợp sự đóng góp của các chủ xe nhằm xây dựngmôt quỹ bảo hiểm đủ lớn để có thể giải quyết toàn bộcác vụ tai nạn giao thông, đam bảo mọt cách tốt nhấtquyền lợi của ngời bị hại, ổn định tài chính cho chủ xe
Do vậy tất cả các chủ xe phải đóng góp một số tiền nhỏ(
phí bỏ hiểm) vào các cơ quan bảo hiểm để xây dựngquỹ bảo hiểm tập trungđủ lớn nhằm kịp thời bồi thờngkhi tai nạn xảy ra Nh vậy, với hình thức này quyền lợi củangời bị thiệt hại sẽ đợc đảm bảo đồng thời góp phầnthức hiện tốt kỷ cơng xã hội
Thứ ba, việc bắt buộc chủ xe cơ giới mua bảo hiểm
trách nhiệm dân sự là phù hợp với cơ chế thị trờng hiệnnay của nớc ta
Nền kinh tế nớc ta chuyển từ tập trung quan liêu baocấp sang cơ chế thị trờng với nhiều thành phần kinh tếcùng tồn tại và hoạt động thì bảo hiểm trách nhiệm dân
Trang 9sự xe cơ giới là điều cần thiết khách quan Hơn nữa hầuhết các nớc có nền kinh tế đang phát triển nh Anh, MỹNhật… đều quy định bắt buộc chủ xe cơ giới phảitham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự đồng thời banlãnh đạo luật về nghiệp vụ này từ những năm 40 củathế kỳ này Thêm vào đó bảo hiểm trách nhiệm dân sựtrớc hết bảo vệ quyền lợi cho nan nhân và gia đình họchứ không chỉ vì lợi ích của chủ xe.
Từ những yếu tố trên và theo đề nghị của các cơ
quan hữu quan chính phủ đã quy định tất cả các chủ
xe cơ giới có giấy phép lu hành trên lãnh thổ nớc cộng hoàxã hội chủ nghĩa Việt Nam phải tham gia bảo hiểm tráchnhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba tại cơ
quan bảo hiểm và kèm theo đó là các mục thuê bao sử lýnếu những chủ phơng tiện không mua bảo hiểm mà vẫncho xe lu hành Đây là một chủ trơng, chính sách đúng
đắn phù hợp với bớc đi của nên kinh tế nớc ta hiện nay
II Một số nội dung của bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe cơ giới.
1 Đối tợng bảo hiểm.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới là bảohiểm trách nhiệm bồi thờng thiệt hại cho ngời thứ ba khi
xe cơ giới hoạt động gây ra tại nạn Nói khác đi, bảohiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới là biện phápkinh tế huy động sự đóng góp của các chủ phơng tiệnhình thành nên quỹ bảo hiểm Quỹ đó chủ yếu đợc sử
Trang 10dụng để bồi thờng cho các chủ xe trong thời hạn hợp
đồng bảo hiểm lu hành xe gây tai nạn phát sinh tráchnhiệm dân sự chủ xe
Vậy đối tợng của nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệmdân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba là phần tráchnhiệm của các chủ xe kể cả các chủ xe trong nớc và cácchủ xe nớc ngoài có giấy phép lu hành trên lãnh thổ nớc
ta Tuy nhiên đối tợng này mang tính chất trừi tợng,không xác định trớc bằng một con số cụ thể Chỉ khiviệc lu hành xe gây ra tai nạn trên lãnh thổ nớc ta khi đó
đối tợng mới đợc xác định
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe khôngchịu trách nhiệm về mặt hình sự của chủ xe cũng nhthiệt hại vật chất của bản thân xe Đồng thời với tráchnhiệm dân sự của chủ xe là trách nhiệm bồi thờng củabảo hiểm song trách nhiệm đó chỉ phát sinh khi có các
điều kiện sau xảy ra :
-Hậu quả gây thiệt hại về hoa màu sắp đến ngàythu hoạch
- Đối tợng thiệt hại là súc vật sắp đến ngày sinh đẻ
Trang 11Hai là hành vi trái pháp luật.
Tai nạn xảy ra chủ xe phải có lỗi về mặt hình sự,hoặc chủ xe (lái xe) đã vi phạm các quy tắc đảm bảo antoàn giao thông Ngoài ra lái xe (chủ xe) có thể vi phạm
đờng lối chính sách của Đảng, Nhà nớc cũng thuộc hành
vi trái pháp luật Tuy nhiện mức độ cuả hành vi trái phápluật đợc đánh giá cao thấp khác nhau tuỳ theo mức độ viphạm bằng lỗi cụ thể
Ba là, Hình thành mối quan hệ nhân quả giữa hành
vi trái pháp luật và thiết hại đã xảy ra
Thiệt hại xẩy ra là kết quả tất yếu của hành vi tráipháp luật Ngợc lại hành vi trái pháp luật là nguyên nhântrực tiếp gây ra thiệt hại Trờng hợp hành vi trái pháp luậtkhông phải là nguyên nhân chính gây ra thiệt hạinhững lại là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn thùcũng đợc coi là mối quan hệ nhân quả hành vi trái phápluật và thiệt hại thực tế
Bốn là, ngời gây ra tai nạn có lỗi.
Khi xảy ra tai nạn, chủ xe (lái xe) phải nhân thức đợchành vi của mình là hành vi trái pháp luật Hành vi đó
có thể là do lỗi cố ý, vô lý hoặc là hành vi thiều tínhtrách nhiệm Mức độ lỗi đó để là cơ sở để tính toántrách nhiệm bồi thờng cho nạn nhân
Tuy nhiên không phải bất kỳ vụ tai nạn nào ngời lái xecũng có lỗi Thực tế có những vụ tại nạn xảy ra khôngphải lỗi của ai mà nguyên nhân la do sự hoạt động củanguồn nguy hiểm cao độ
Trang 12Xe đang chạy bị nổ nồi hơi gây ra tai nạn, làm thiệthại cho ngời đi đờng hoặc xe bị nổ lốp, lái xe không điềukhiển đợc đâm vào nhà ven đờng…
Nh vậy khi có tai nạn, trách nhiệm dân sự của chủ xeháy trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm chỉ phát sinh khi
vụ tai nạn có ba điều kiện
1 Thiệt hại thực tế2 Hành vi trái pháp luật
3 Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật vàthiệt hại thực tế
Tất nhiên ba điều kiện đó phải xẩy ra đồng thời trongmột vụ tai nạn Không phát sinh trách nhiệm bồi thờng củabảo hiểm nếu thiếu một trong ba điều kiện trên Điều kiệnthứ t có thể không những phát sinh trách nhiệm bồi thờng
2 Phạm vi bảo hiểm.
Cơ quan bảo hiểm nhận bảo hiểm các rủi ro bất ngờkhông lờng trớc đợc gây ra tai nạn làm phát sinh tráchnhiệm dân sự của chủ xe cơ giới Những rủi ro đợc bảohiểm là những rủi ro do sự hoạt động của các nguồn nguyhiểm cao độ gây ra Cụ thể là:
- Tai nạn gây thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ bên thứba
- Tai nạn gây thiệt hại về đờng xá, cầu cống, tài sản
- Hậu quả tai nạn gây thiệt hại đến quá trình sản xuấtkinh doanh của các tài sản bị h hỏng và huỷ hoại làm nạnnhân mất hoặc giảm thu nhập
Trang 13- Các chi phí cần thiết và hợp lý để thực hiện các biệnpháp hạn chế tổn thất.
- Các chi phí thực hiện biện pháp đề xuất của cơ quanbảo hiểm
- Những thiệt hại về tính mạng sức khoẻ của ngời thamgia cứu chữa ngăn ngừa tai nạn
- Những chi phí cân thiết cho cấp cứu và chăm sócnạn nhân
Nhìn chung phạm vi trách nhiệm của bảo hiểm rấtrộng, nhng không phải tất cả mọi thiệt hại tai nạn đều đợcbảo hiểm Do đó những vụ tái nạn xẩy ra do các nguyênnhân sau, mặc dù có phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ
xe những bảo hiểm vẫn không chịu trách nhiệm bồi thờng
- Tai nạn xảy ra do lái xe có hành vi cố ý gây tai nạnhoặc lái xe vi phạm một trong các quy định sau:
+ Cha đủ tuổi lái xe+ Không có bằng hợp lệ+ Bằng lái xe bịi đình chỉ hoặc bị tạm giữ
+ Lái xe không đợc sự đồng ý của chủ xe+ Lái xe trong tình trạng say
- Nạn nhân tự mình lao vào xe hoặc cố ý nhảy lên xehoặc nhảy xuống xe khi xe cha dựng hẳn
- Các vật dụng chuyên chở trên xe rơi xuống đờng hoặc
va quệt gây ra tai nạn làm thiệt hại cho ngời đi đờng Nhvậy tai nạn xảy ra không phải so sự hoạt động của xe mà doviệc bốc xếp hàng không đạt yêu cầu vận chuyển Tráchnhiệm đó thuộc lỗi ngời chuyên chở không thuốc chủ xe
Trang 14- Tai nạn xảy ra khi đang giao cho xí nghiệp sửa chữa,khi xe đang trong thời gian chạy th hoặc chuyên chở xe đinơi khác.
- Xe chở quá trọng tải, chạy quá tốc độ quy định
- Xe không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, là nguyênnhân chính gây ra tai nạn
- Ngoài những nguyên nhân gây tai nạn trên, nhữngthiệt hại sau đây cũng không thuộc trách nhiệm của bảohiểm:
+ Thiệt hại do chủ xe gây ra cho bản thân chiếc xe vàcác tài sản khác của mình
+ Thiệt hại đối với ngời lái xe (chính , phụ) hoặc ngời áptải hàng trong khi thi hành nhiệm vụ trên chiếc xe đó
+ Hành lý hàng hoá của khách hàng
+ Thiệt hại do chủ xe gây ra cho những ngời mà chủ xephải nuôi dỡng nh: cha, me, vợ chồng, con cái
+ Các khoản tiền phạt mà chủ xe phải chịu
+ Thiệt hại xảy ra ngoài lãnh thổ (trừ trờng hợp có thoả
riêng với Công ty bảo hiểm)
3 Số tiền bảo hiểm , phí bảo hiểm và phơng pháp tính phí.
a Số tiền baỏ hiểm.
Là số tiền chủ xe tham gia bảo hiểm theo mức tráchnhiệm đợc quy định Số tiền bảo hiểm là giới hạn cao nhất
mà bảo hiểm thay mặt chủ xe để bồi thờng cho ngời thứ
ba ( hoặc trả cho chủ xe nếu chủ xe đã bồi thờng cho bên
bị thiệt hại)
Trang 15b Chi phí bảo hiểm phơng pháp tính phí.
Ta biêt rằng phí bảo hiểm để hình thành quỹ tiền tệtập trung đủ lớn , nhằm bồi thờng thiệt hại khi rủi ro xảy ratrong năm nghiệp vụ phạm vi bảo hiểm
Mỗi chủ xe (lái xe) tham gia bảo hiểm phải đóng một sốtiền nhất định gọi là phí bảo hiểm, phí bảo hiểm tráchnhiệm dân sự của chủ xe đợc thu theo mỗi đầu phơngtiện hoạt động Các phơng tiện khác nhau có mức độ haykhả năng gây tai nạn khác nhau, do đó phí bảo hiểm cũngtính riêng cho từng loại phơng tiện
Phí bảo hiểm gồm hai phần:
- Phần thực phí: là phần phí thu đợc dùng cho việc bồithờng khi có tai nạn xẩy ra
- Phần phụ phí: Dùng để chi cho quản lý kinh doanh vàcác chi phí khác, lợi nhuận của công ty bảo hiểm Phí bảohiểm đợc tính trên cơ sở áp dụng phơng pháp thống kê tức
là dựa trên mức độ tổn thất bình quân trên số đầu xehoạt động trong khoảng thời gian trớc đó (thờng là 5 năm)
Si Ti
Trang 16kỳ khác nhau mà tỷ lệ phụ phí chiếm tỷ lệ khác nhau trongkhoảng từ 20 - 35%.
4 Trách nhiệm và quyền lợi của chủ xe.
a Trách nhiệm của chủ xe.
Bên cạnh trách nhiệm nộp phí đúng thời hạn chủ xe cònphải thực hiện những trách nhiệm sau:
Trang 17* Trách nhiệm đề phòng và hạn chế tổn thất:
Mặc dù đã tham gia bảo hiểm nhng chủ xe vẫn là ngời
có trách nhiệm làm tốt công tác này, chủ xe phải phối hợp vớicác ngành làm tốt các công tác sau:
- Định kỳ hàng năm tổ chức các lớp tập huấn cho chủ xe,lái xe Nhăm nâng cao trách nhiệm của họ trong việc đảmbảo an toàn giao thông Đồng thời động viên nhắc nhở láiphụ xe tuyệt đối không đợc vi phạm những điều cấm đã
quy định trong khi điều khiển xe hoạt động
- Bao quản tốt các phơng tiện vận tải, phối hợp với cácngành liên quan định kỳ kiểm tra các thiết bị an toàn,
đảm bảo phờng tiện luôn đầy đủ điều kiện để hoạt
động tốt
- Tổng kết đánh giá công tác an toàn giao thông trongmỗi đơn vị vận tải, từ đó tìm ra nguyên nhân chủ yếuxảy ra tai nạn để các biện pháp hạn chế ngăn ngừa , khắcphục ảnh hởng của các nguyên nhân trên
Tuy nhiên để giúp các đơn vị chủ xe thực hiện tốttrách nhiệm để phòng văn ngăn ngừa tai nạn, cơ quan bảihiểm cần phối hợp với các đơn vị chủ xe, các ngành có liênquan hỗ trợ kịp thời và thờng xuyên động viên, thậm chí cókhen thởng thích đáng đối với các đơn vị làm tốt tráchnhiệm đề phòng
* Khi có tai nạn xảy ra chủ xe phải khai báo ngay cho cơ
quan bảo hiểm nơi gần nhất bằng phơng tiện nhanh nhất
Nội dung khai báo gồm:
+ Ngày giời địa điểm xảy ra tai nạn
Trang 18+ Số đăng ký xe gây tai nạn+ Họ tên ngời lái xe.
+ Số tài sản bị hại hay mức độ nghiêm troịng của cụ tainạn
+ Nguyên nhân xảy ra tai nạn và biện pháp sử lý ban
đầu của chủ xe hoặc lái xe
Tuy nhiên trách nhiệm khai báo phải đảm bảo tínhtrung thực, khách quan mọi chi tiết, mọi điều kiện xảy raxung quanh vụ tai nạn Trờng hợp chủ xe vi phạm trách nhiêmkhai báo, cơ quan bảo hiểm cơ chế áp dụng các biện phápchế tài, miễn thờng tuỳ theo mức độ vi phạm
b Quyền lợi của chủ xe.
Bên cạnh trách nhiệm của ngời tham gia bảo hiểm, chủ
xe có những quyền lợi trong hợp đồng
- Quyền tham gia phân phối quỹ bảo hiểm
Từ khi tai nạn xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm , chủ xe sẽ
đợc hởng tiền bồi thờng của quỹ bảo hiểm, tuy theo mức
độ thiệt hại thực tế và lỗi của chủ xe Đây là quyền lợi lớnnhất của chủ xe, đồng thời là mục đích chính dẫn tới chủ
xe tham gia bảo hiểm
- Các chủ xe có quyền yêu cầu cơ quan bảo hiểm bổsung, sửa đổi hợp đồng đề xuất kiến nghị mở rộng phạm
vi trách nhiệm của bảo hiểm
- Bên canh đó chủ xe còn có quyền tổ tụng, khiếu nại
đòi bồi thờng trong thời hạn hai năm kể từ khi có tai nạn xảyra
Trang 195 Giám định và trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm.
a Công tác giám định.
Giám định tai nạn là khâu trung gian quan trọng củahoạt động kinh doanh bảo hiểm, là cơ sở thực hiện công tácbồi thờng Việc bồi thờng đó đầy đủ chính xác kịp thờihay không phần lơn phụ thuộc vào kết quả giám định Dovậy công tác giám định đòi hỏi phải có thời gian và trình
độ chuyên môn, đặc biệt trong nghiệp vụ bảo hiểm tráchnhiệm dân sự
Khi nhân đợc khai báo của các chủ xe hoặc những ngờikhách Công ty bảo hiểm tiến hành gián định nguyênnhân và hậu quả của vụ tai nạn Nếu vụ tai nạn không thuộcphạm vi trách nhiệm của bảo hiểm thì Công ty bảo hiểmthống báo ngay cho chủ xe biết đồng thời trách nhiệm bảohiểm kết thúc luôn tại đó
Nếu qua xác minh ban đầu thấy vụ tai nạn thuộc phạm
vi trách nhiệm của bảo hiểm, Công ty bảo hiểm xúc tiến cáccông việc sau:
- Phối hợp, với công an, cảnh sát giao thong giám sát giaothông giám định hiện trờng sau khi xảy ra tai nạn Kết luậnchính xác nguyên nhân xảy ra tai nạn, mức độ lỗi của cácbêb liên quan trong vụ tai nạn
- Tranh thủ ý kiến của chủ xe và lời khai báo của nhânchứng qua các tờ khai tai nạn, kết hợp với hiện trờng, nghiêncứu kỹ lỡng các tài liệu cần thiết và xét lại một lần nữa để
đi đến kết luận cuối cùng nguyên nhân cụ tai nạn
Trang 20- Đối chiếu thực tế vụ tai nạn đã đợc xác minh với quy tắc
và điều khoản baỏ hiểm, có kết luận chung sơ bộ để đi
đến giải quyết bồi thờng
- Nếu vụ tai nạn phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ
xe đối với những ngời thứ ba thì tiến hành xác minh thiệthại đối với ngời thứ ba, những thiệt hại không thuộc bên thứ
hoàn tất thủ tục hồ sơ để chuẩn bị bồi thờng tai nạn
b Trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm.
Bồi thờng là khâu khép kín và cực kỳ quan trọng trongcông tác bảo hiểm Chất lợng của công tác này hoặc là tăng
uy tín của bảo hiểm, tự nó tuyền truyền quảng cáo chocông tácd bảo hiểm, hoặc có tác dụng tiêu cực trở lại là làmgiảm uy tín của Công ty Kết quả bồi thờng một mặt phản
ánh hiệu quả xã hội của công tác bảo hiểm, mặt khác thểhiện chất lợng công tác phòng ngừa và hạn chế tổn thất và
nó là cơ sở để đánh giá hiệu quả kinh doanh cuả hoạt
động bảo hiểm khi tai nạn xảy ra có phát sinh trách nhiệmdân sự của chủ xe và trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm,trớc khi tiến hành bồi thờng chủ xe cùng cơ quan bảo hiểmhoàn tất hồ sơ vụ tai nạn Để công tác bồi thờng đợc đầy
đủ chính xác kịp thời tránh lạm dụng chuộc lỗi bảo hiểm
Trang 21của chủ xe hồ sơ vụ tai nạn phải đầu đủ, rõ ràng bao gồmmột số giấy tờ sau:
- Khiếu nại của bên thứ ba
- Giấy chứng nhận bảo hiểm
- Bản sao bằng lái xe của lái xe gây tai nạn, tờ khai tainạn của chủ xe, biên bản khám nghiệm hiện trờng, biên bảnkhám nghiệm xe và tài sản thiệt hại, biên bản kết luận
điều tra tai nạn (nếu có)
- Các chứng từ hoá đơn làm cơ sở cho việc bồi thờng từviện phí chi phí khám chữa bệnh, mai táng phí (nếu chết)hay giấy chứng nhận thu nhập
Ta biết rằng việc xác định mức các khoản bồi thờng
đợc xác định dựa trên thiệt hại thực tế của bên thứ ba dohậu quả tai nạn gây ra Do vậy xác định đúng đắn thiệthại của bên thứ ba là cơ sở cho việc bồi thờng sát với thực tếthiệt hại Tuy nhiên tuỳ theo thiệt hại thực tế củat bên thứ ba
là thiệt hại về tài sản hay thiệt hại thực tế của bên chứ ba
là thiệt hại về tài sản hay thiêt hại về con ngời mà việc tínhtoán cụ thể dựa vào các văn bản cứ khác nhau
b.1 Những thiệt hại về tài sản của ngời thứ ba: bao
gồm các chi phí cần thiết hợp lý nhằn sửa chữa khôi phục
đa tài sản trở lại vị trí ban đầu nh trớc khi xảy ra tai nạn
Tất cả những trờng hợp htay mới đều phải trừ khấu haotheo thời gian sử dụng.Đôi với những vụ tai nạn ớc tính thiệthại tái sản từ 1000.000 đồng trở lên thì bảo hiểm sẽ tiếnhành giám định với sự có mặt của chủ xe để xác địnhnguyên nhân và mức độ thiệt hại của tái sản, hoặc chọn
Trang 22gián định viên kỹ thuật chuyên nghiệp để tiến hành giám
định Với những vụ tai nạn giá trị thiệt hại nhỏ bảo hiểmkhông có điều kiện giám định trực tiếp thì thu nhậpchứng cơ đầu đủ từ phía chủ xe để làm căn cứ xét bồi th-ờng Giá trị thiệt hại của tài sản đợc tính trên cơ sở giá thịtrờng của hàng hoá Tuy nhiên đối với những tái sản cố bịthiệt hại thuộc lôại hàng hoá không có bán trên thị trờng tự
do, chỉ bán phân phối hoặc chỉ tiêu đồng nội bộ theo kếhoạch của Nhà nớc, việc xác định thiệt hại cân tranh thủ ýkiến của uỷ ban kế hoạch nhà nớc, uỷ ban vật giá…để cókết luận đúng đắn
b.2 Thiệt hại về tính mạng tình trạng sức khoẻ của bên
thứ ba
Đây là thiệt hại lớn ảnh hởng lâu dài đến gia đình vàbản thân nạn nhân Nếu nạn nhân bị thơng dẫn đếntình trạng sức khoẻ bị giảm sút thì việc giảm sút về thunhập của nạn nhân của nạn nhân là điều không thể tránhkhỏi Do đó cha kể đến trờng hợp nạn nhân bị tử vong haymất hoàn toàn khả năng lao động thì khó khăn đối với họcàng lớn hơn
Ta biết rằng việc xác định mức độ thiệt hại là cơ sở
để bù đắp phần nào thiệt hại vật chất, tạo điều kiện chonạn nhân và gia đình họ khắc phục phần nào khó khăn
do tai nạn gây ra Những thiệt hạ về tính mạng sức khoẻkhông thể tính đợc bằng con số cụ thể, vì sức khoẻ conngời là vô giá Do vậy để có cơ sở cho việc tính toán bồi th-ờng thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ ta phải căn cứ vào
Trang 23thiệt hại do thu nhập bị giảm sút, mất đio hay nhữngkhoản thiệt hại chi phí về tai nạn nhân , toàn bộ chi phí cóthể bao gồm:
- Chi phí mai táng: là những khoản chi cho việc đa maitáng, chôn cất, mức cao nhất giải quyết là 25% mức tráchnhiệm bảo hiểm
- Chi phí cứu chữa nạn nhân bao gồm:
+ Tiên phí hao vật chất: thuốc men, chụp phim, máu,phẫu thuật…
+ Tiền thu về dịch vụ khám chữa thơng tích việnphí
+ Tiền bồi dỡng nạn nhân : 0,1% mức trách nhiệm /1ngày kể từ ngày gặp nạn đế khi bình phục hoặc ổn
định tối đa không quá 180 ngày
+Tiền chăm sóc nạn nhân trong trờng hợp nạn nhânkhông tự phục cụ đợc : 0,1% mức trách nhiệm/ 1ngày kể từngày bị nạn đến khi đợc điều trị bình phục nhng tối đakhông quá 180 ngày
+ Chi phí di chuyển là chi phí đi laị khám chã thơngtích của nạn nhân cùng chi phí đi lại của ngời chăm sócnạn nhân
- Trợ cấp nhân đạo đợc áp dụng trong trờng hợp thiệt hạikhông thuốc trách nhiệm của bảo hiểm, nhng vì mục đíchnhân đạo Công tác này nhằm hỗ trợ cấp tối đa là2000.000đ/ ngời (tuỳ theo tỉ lệ thơng tật) Trợ cấp nhân
đạo áp dụng trong những trờng hợp sau:
Trang 24+ Nạn nhân có thu nhân thấp, thuốc các đối tợngchính sách của Nhà nớc mặc dù thu nhập thấp thu nhânkhông bị giảm, mất
+ Nạn nhân có thu nhập thấp nhng không đòi bồi ờng về mấtgiảm thu nhập Hoặc nạn nhân không có thunhập nh trẻ em cha đến tuổi lao động ngời tàn tật…
th-+ Nạn nhân bị tai nạn nhng tai nạn đó thuộc phạm viloại trừ của bảo hiểm, hoặc nạn nhân bị chết nhng gia
đình nạn nhân không đợc hởng bồi thờng về mất giảm thunhập
+ Nạn nhân bị tai nạn nhng chủ phơng tiện gây tai nạn
bỏ chạy hoặc chủ xe cha tham gia bảo hiểm hoặc bảohiểm đã hết hiệu lực
Nạn nhân thuộc các đối tợng nói trên bị thơng tật 61%
trở lên hoặc bị chết đợc hởng trợ cấp cao nhất 2000.000
đồng Nạn nhân bị thơng tật dới 61% đợc hởng trợ cấp theo
tỉ lệ quy định
b.3 Thiệt hại của nạn nhân do thu nhập bị giảm sút.
Thu nhập dùng làm cơ sở để tính mức mất hoặc giảmthu nhập phải là thu nhập thực tế, ổn định ít nhất 6tháng liền của bản thân nạn nhân trớc khi xảy ra tai nạn
- Trờng hợp bị thơng :+ Sau khi xảy ra tai nạn, nếu nạn nhân còn thu nhậpthì mức chênh lệch trớc và sau khi tai nạn là thu nhập bịgiảm Trờng hợp khó xác định mức thu thu nhập thì cóthể xác định bằng cách lấy tỷ lệ phần trăm (%) sức khoẻgiảm sút nhân (x) với thu nhập thực tế trớc khi tai nạn
Trang 25+ Sau khi xảy ra tai nạn, nếu nạn nhân không còn thunhập nữa thì thu nhập bị mất là thu nhập trớc khi tai nạn.
Trờng hợp này xảy ra viới nạn nhân bị thơng nặng, tànphế, không tiếp tục lao động đợc
+ Trong thời gian điều trì thơng tích, nạn nhânngừng lao động tại thu nhập bị mất là thu nhập của nạnnhân trớc khi tai nạn tơng ứng với thời gian ngừng lao
động Trong thời gian điều trị thơng tích, nếu nạn nhânvẫn còn thu nhập nữa thì thu nhập bị giảm là thu nhậptrớc khi tai nạn trừ đi phần tiền lơng đó
- Trờng hợp bị chết
Thu nhập bị mất đối với gia đình nạn nhân là thunhập của nạn nhân trừ đi phần chi tiêu cho bản thân nạnnhân 60% , 40% còn lại chỉ tiêu cho gia đình
Trờng hợp khi còn sống , nạn nhân không có tráchnhiệm phải nuôi dỡng hay trợ cấp cho ngời khác (nh con dới
18 tuổi bố mẹ già hết tuổi lao động, ngời tàn tật) thì
không phải bồi thờng mất thu nhập cho gia đình nạn nhân
Thời gian tính bồi thờng mất giảm thu nhập của nạnnhân là 3 năm., trờng hợp gia đình nạn nhân khó khăn nh- : đông con nhỏ, nạn nhân là lao động chính … thời gian
có thể đợc tính thêm đến 5 năm Vậy toàn bộ thiệt hại thực tế của bên thứ ba đợc tính
nh sau:
Thiệt hại thực tế = thiệt hại về tài sản +
= Thiệt ghại về tài sản + +
Trang 26Khi đó tai nạn xảy ra phát sinh trách nhiệm dân sự củachủ xe thuộc phạm vị trách nhiệm của bảo hiểm, số tiền bồithờng đợc tính toán dựa trên cơ sở hai yếu tố:
1)Thiệt hại thực tế của bên thứ ba
2) Mức độ lỗi của chủ xe trong vụ tai nạn
Cụ thể công thức tính nh sau:
Số tiền bồi thờng = Mức độ lỗi của chủ xe x thiệt hạicủa bên thứ ba
Trờng hợp ngoài chủ xe, còn có một bên thứ ba khác cũng
có lỗi gây ra tai nạn khi đó:
Số tiền bồi thờng = ( Mức độ lỗi của chủ xe + Mức độ lỗi khác) x thiệt hại cuả ngời thứ ba
Sau đó chủ xe chuyển trả bảo hiểm mọi thủ tục vàquyền đòi ngời có lỗi đó Khi tính toán bồi thờng về nguyêntắc phải dựa vào thông t 173/ Toà án nhân dân tối cao vàcông văn số 1180/BH của công ty bảo hiểm Việt Nam, tức
là việc bồi thờng vẫn đợc tính toán theo thiết hại thực tế,thiệt hai bao nhiều bồi thờng bấy nhiêu Những số tiền bồithờng tối đa không vợt quá số tiền bảo hiểm đã ghi trêngiấy chứng nhận bảo hiểm
6 Quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Quan hệ ràng buộc giữa bảo hiểm và chủ xe là nghị
định 30/HĐBT và quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sựcủa chủ xe do Bộ tài chính ban hành quy định về quyên lợi
và trách nhiệm của chủ xe, đảm bảo lợi ích cho chủ xe Mặtkhác quy tắc cũng đảm bảo lợi ích của Nhà nớc hơn nữa
Trang 27việc thực hiện trách nhiệm của chủ xe có tác dụng đảmbảo an toàn chung cho xã hội.
Quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự đợc thiết lậptrên quy tắc bảo hiểm toàn diện Tất cả mọi yếu cầu, mọirủi ro đều đợc bảo hiểm., đảm bảo yếu cầu trên, trongnhững năm qua hạn mức trách nhiệm của bảo hiểm cho mỗi
vụ tai nạn luôn điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực
tế Hơn nữa các Công ty đã tiến hành bảo hiểm toàn bộtheo thiệt hại thực tế, đáp ứng tốt nhất yêu cầu đó
Ta biết rằng việc quy định mức bồi thờng hay các chếtài chủ yếu nhằm tác dụng để chủ xe và lái xe có ý thứctrách nhiệm hơn trong đề phòng và ngăn ngừa tai nạn Do
đó các quy định miễn thờng trực đợc xem xét điềuchỉnh cho phù hợp với sự biến động của giá cả
Quy tắc bảo hiểm thiết lập bắn gắn trách nhiệm đềphòng ngăn ngừa tai nạn với quyền lợi đợc bảo hiểm Do đócơ quan baỏ hiểm bồi thờng phải lu ý đến công tác đềphòng ngăn ngừa tai nạn của chủ xe Khi tai nạn xẩy ra nếuchủ xe nào cha thực hiện tốt trách nhiệm đề phòng thì
tuỳ theo mức độ vi phạm sẽ áp dụng các mức miễn thờngkhác nhau.Tác dụng của công tác đề phòng trong mối quan
hệ bảo hiểm trên thể hiện tính pháp lý của mối quan hệ
đó Do vậy kết quả thực hiện các biện pháp đề phòng làcơ sở kiểm tra tính pháp lý đề ra đã sát đúng với tìnhhình thực tế cha Bởi lẽ có rất nhiều vụ tai nạn mà lối hoàngtoàn do ngời đi đờng Về mặt pháp lý ngời lái xe vẫn có lỗivì không làm chủ đợc tốc độ Điều này chứng tỏ luật giao
Trang 28thông ở nứơc ta hay cơ sở pháp lý để thiết lập mối quan
hệ bảo hiểm cha sát đúng với tình hình thực tế Do vâynhững trờng hợp lái xe bị kết lỗi oan, kéo theo trách nhiệmbồi thờng của bảo hiểm không đúng
Quy tắc bảo hiểm nói chung, quy tắc bảo hiểm tráchnhiệm dân sự nói riêng ra đời nhằm hạn chế những trờnghợp nếu trên
Nội dung quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự củachủ xe quy định những điều khoản chủ yếu sau:
- Điều khoản về rủi ro đợc bảo hiểm
- Điều khoản về phí bảo hiểm (mức phí và thời giannộp phí)
- Điều khoản quy định sự thay đổi làm tăng hay giảmtính chất rủi ro của từng loại xe
- Điều khoản đê phòng ngăn ngừa và hạn chế tai nạn
- Điều khoản thời hạn hiệu lực bảo hiểm
- Điều khoản quy định khiếu nại đòi bồi thờng
Ngoài những điều khoản trên quy tắc còn thêm một
số điều khoản phụ quy định chủ xe là ngời đợc phápluật Nhà nớc công nhận có đủ quyền hạn sau:
+ Quyền sở hữu xe
+ Quyền quản lý xe
+ Quyền cho thuế xe+ Quyền bán hoặc chuyển nhợng xe
Trang 29III Phân biệt bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ
xe cơ giới đối với ngời thứ ba và bảo hiểm vật chất thân xe.
Ta biết rằng, thực chất bảo hiểm xe cơ giới gồm cácnghiệp vụ bảo hiểm liên quan đến xe cơ giới nh bảohiểm trách nhiệm dân sự của xe, bảo hiểm vật chấtthân xe… Trong quá trình hoạt động kinh doanh bảohiểm hai nghiệp vụ trên đợc thực hiện kết hợp với nhau
Rõ ràng bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới
đối với ngời thứ bà và bảo hiểm vật chất thân xe có
điểm tơng đồng Tuy nhiên chúng vẫn mang nhữngsắc thái riêng có
1 Điểm giống nhau
- Việc bồi thờng của cả hai nghiệp vụ đều nhằm giúpcho các chủ xe ổn định về tài chính, khắc phục hậuquả tai nạn hay rủi ro nhằm tiếp tục sản xuất kinhdoanh…
- Với quy luật số đông bù số ít , việc thực hiện dựatrên cơ sở lâp ra quỹ bảo hiểm Ngoài ra trích lập quỹbồi thờng bảo hiểm còn trích lập quỹ đề phòng hạnchế tổn thất Vì thế an toàn giao thông đờng bộ đợc
đảm bảo trật tự an toàn giao thông cũng đợc thiết lập
Cũng chính việc thực hiện các biện pháp đề phòng vàhạn chế tổn thất đã góp phần làm cho xã hội đợc ổn
định, tránh những hiểm hoạ đau thơng cũng nh làmcho xã hội tốt đẹp hơn
Trang 30- Ngời tham gia bảo hiểm thờng là ngời chủ sở hữuphơng tiện vận tải (nghĩa là các chủ xe) họ là ngời cótrách nhiệm nộp phí và đợc quyền hởng bồi thờng.
2 Khác nhau:
Về thực chất nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân
sự và nghiệp vụ bảo hiểm vật chất thân xe có sự khácnhau rõ rêt, cụ thể:
- Đối tợng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xecơ giới là phần trách nhiệm bồi thờng của chủ xe đối vớithiệt hại do hoạt động của xe gây ra Còn đối tợng củabảo hiểm vật chất thân xe là toàn bộ giá trị xe hay bộphân của phơng tiện Khi có tai nạn xảy ra (đâm và,mất cắp, cháy nổ…) bảo hiểm sẽ bồi thờng cho chủ xe
và thiệt hại đó Đối tợng bảo hiểm trách nhiệm dân sựthì hoàn toàn loại trừ những thiệt hại về bản thân xe
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là hình thức bắtbuộc tất cả mọi chủ xe đều phải tham gia bảo hiểm cònbảo hiểm vật chất thân xe là bảo hiểm tự nguyện
Do sự khác nhau về đối tợng vảo hiểm nên phạm vibảo hiểm của hai nghiệp vụ này cũng khác nhau
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe bảo hiểmnhững rủi ro không lờng trớc khi gây ra tai nạn, làm phátsinh trách nhiệm dân sự của chủ xe Công ty bảo hiểm sẽthay mặt chủ xe bồi thờng
+Thiệt hại về tài sản của bên thứ ba
+ Thiệt hạn về ngời của bên thứ ba+ Thiệt hại về kinh doanh của bên thứ ba
Trang 31Bảo hiểm vật chất thân xe bồi thờng thiệt hại về bảnthân chiếc xe đợc bảo hiểm trong trờng hợp:
Số tiền bảo hiểm trong bảo hiểm vật chát thân xe là
số tiền thể hiện một phần hay toàn bộ giá trị của chiếc
xe đợc bảo hiểm tại thời điểm ký kết hợp đồng
- Về bồi thờng thiệt hại do có những điểm khác nhautrên nên hai nghiệp vụ có một số điểm khác nhau trongcông tác bồi thờng
Trong bảo hiểm trách nhiệm dân sự, số tiền bồi ờng đợc tính dựa trên cơ sở thiệt hại thực tế và mức độlỗi Thiệt hại thực tế bao gồm thiệt hại về tài sản, thiệthại về ngời bên thứ ba Cụ thể công thức xác định nhsau:
th-Số tiền bồi thờng = thiệt hại thực tế của bên thứ ba xmức độ lỗi của chủ xe
Trang 32Trong bảo vật chất thân xe, số tiền bồi thựa vào giatrị tham gia bảo hiểm và thiệt hại thực tế mà không phụthuộc vào lỗi của chủ xe.
Nếu số tiền bảo hiểm bằng giá trị thực tế hoặc dớigiá trị thực tế của xe thì số tiền bồi thờng không vợt quá
tỉ lệ phầm trăm của bộ phận đó trong bảng tỷ lệ cấuthành giá trị xe so với tiền bảo hiểm
Nếu xe đợc bảo hiểm lớn hơn giá trị thực tế thì bảohiểm sẽ bồi thờng bằng giá trị thực tế của xe khi xảy ratai nạn
Trên đây là sự so sánh giữa hai nghiệp vụ bảo hiểmtrách nhiệm dân sự và bảo hiểm vật chất thân xe Dotầm quan trọng và đặc điểm của ngành giao thông vậntải nói chung và giao thông vận tải đờng bộ nói riêng mànghiệp vụ này đợc thực hiện và ngày càng lớn mạnh
Tuy nhiên, trên thực tế Công ty bảo hiểm thờng kếthợp hai nghiệp vụ này, do đó cần đòi hỏi sự nghiên cứusâu kỹ để tìm ra những thuận lợi cũng nh khắc phụckhó khăn của từng nghiệp vụ khi thực hiện
Trang 34Phần II Thực trạng triển khai bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ở Công ty bảo hiểm Bắc
có trụ sở kinh doanh tại thị xã Bắc Ninh Tại thời điểmban đầu Công ty kinh doanh đồng thời hai loại hình bảohiểm là bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thị Đến năm
2001 công ty tách ra thành hai công ty thành viên: Công
ty bảo hiểm Bắc Ninh chuyên kinh doanh các nghiệp vụbảo hiểm phi nhân thọ và Công ty Bảo việt nhân thọBắc Ninh chuyên kinh doanh những nghiệp vụ bảo hiểmnhân thọ Bảo việt Bắc Ninh tuy còn non trẻ nhng đã cónhững bớc phát triển rất tốt, tổng số hợp đồng và doanhthu phí bảo hiểm hàng năm không ngừng tăng lên theocác năm, hiệu quả kinh doanh cao, đặc biệt trong năm
2002 tốc độ phát triển phí bảo hiểm là 119%, số tuyệt
đối là 9,4 tỷ VNĐ Trong khi đó Bảo việt Bắc Ninh lại cómột đội ngũ cán bộ trẻ năng động, tài năng và đầy nhiệthuyết Đây chính là cơ sở tốt để BVBN không ngừngphát triển Bảo việt Bắc Ninh hiện tại đang có một mạng
Trang 35lới đại lý bảo hiểm rộng khắp đang từng ngày len lỏixuống khắp các địa bàn dân c để giới thiệu chào bánsản phẩm và họ đã thực sự chiếm đợc lòng tin của kháchhàng Qua kết quả đã đạt đợc trong những năm quaBVBN đã chứng tỏ mình là công ty số 1 tại Bắc Ninh.
Cùng với quá trình phát triển kinh tế xã hội ở Bắc Ninh
Cùng với qúa trình phát triển kinh tế xã hội ở Bắc Ninh,BVBN đang từng bớc mở rộng quy mô, chào bán nhiềusản phẩm để đáp ứng nhu cầu tiềm năng ngày một lớntại địa phơng Đây là phơng hớng nhiệm vụ quan trọng
và lâu dài của Công ty Với những gì đã làm đợc cộng vớinhững điều kiện thuận lợi trên địa bàn Bắc Ninh, BVBNnhất định sẽ luôn khẳng định đợc vị thế số 1 củ mìnhtại địa phơng, là điạ chỉ tin cậy nhất của khách hàng tại
địa phận Bắc Ninh
1 Về khó khăn
- Bắc Ninh là một vùng có nền kinh tế phát triểnkhông đồng đều, có vùng kinh tế phát triển, trình độdân trí cao nh thị xã Bắc Ninh, Từ Sơn, còn nhiềuhuyện còn lại kinh tế cha phát triển, thiếu ổn định,trình độ dân trí cha cao, nhận thức của ngời dân vềbảo hiểm còn hạn chế Đây là một khó khăn cho hoạt
động kinh doanh bảo hiểm trong việc tuyên truyềnthuyết phục nhân dân tham gia
- Năm 2002 do sự mở rộng công ty do đó đã dẫn
đến sự thiếu hụt lực lợng cán bộ có trình độ chuyênnghiệp cao Hơn nữa mới đây vào tháng 7/2002 trên
Trang 36địa bàn thị xã Bắc Ninh xuất hiện văn phòng đại diệncủa Bảo Minh hoạt động cạnh tranh trực tiếp mạnh mẽtrong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ đặc biệt ở cácnghiệp vụ: Bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm xây dựng lắp
đặt, bảo hiểm con ngời đã sử dụng biểu phí hấp dẫn
để thu hút khách hàng hay là việc liên tục tuyển đại lýphi nhân thọ đi bán bảo hiểm đã gây không ít nhữngkhó khăn cho Công ty khi thực hiện nghiệp vụ kinhdoanh
- Bớc sang năm 2002 công ty có sự biến động lớn đó
là việc phải dời trụ sở làm việc cũ sang trụ sở làm việcmới không đợc thuận lợi gây ra khó khăn khi công ty tổchức các buổi họp, học tập trao đổi chuyên môn nghiệp
vụ cho cán bộ đại lý
- Tập thể cán bộ nhân viên của Công ty có sự đoànkết trên dới một lòng, có sự phối hợp chặt chẽ giữa cácphòng ban giữa lãnh đạo và nhân viên tạo ra không khílàm việc hào hứng, thi đua trong công ty, hoàn thành tốtnhiệm vụ đợc giao
Trang 37- Công ty có đội ngũ cán bộ trẻ có năng lực, năng
động và không ngừng học hỏi và trởng thành cả về t ởng nhận thức và phẩm chất đạo đức có kinh nghiệmcông tác Đội ngũ cán bộ ngày càng đợc tăng cờng về số l-ợng và chất lợng có tinh thần hăng say tích cực trong côngviệc
t Trong quá trình hoạt động, Công ty luôn nhận đợc
sự quan tâm giúp đỡ của cấp uỷ, chính quyền địa
ph-ơng, sự cộng tác nhiệt tình của các cơ quan đơn vị vàkhách hàng Đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo và hỗ trợtoàn diện của Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam
- Đơn vị hoạt động trên địa bàn nhỏ, gọn nên có
điều kiện quản lý và chỉ đạo tập trung, kịp thời
-Đời sống nhân dân từng bớc đợc ổn định trình độdân trí ngày một cao nên việc tuyên truyền quảng cáo
đã thực sự thu hút đợc sự quan tâm, tin tởng của kháchhàng
- Do yêu cầu của hoạt động kinh doanh năm 2001Công ty đã phát triển tổ đại lý phi nhân thọ đến từnggia đình Đây thực sự là một biện pháp tuyên truyền vàchào bán sản phẩm có hiệu quả
- Đầu năm 2003 Chính phủ ra nghị định 15/2003/NĐ
- CP về chế độ bắt buộc bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ
giới kèm theo các biện pháp chế tài là một thuận lợi rất lớn
đối với các công ty bảo hiểm phi nhân thọ nói chung vàBảo việt Bắc Ninh nói riêng Nó làm tăng đáng kể doanh
Trang 38thu phí bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới dẫn đến tănghiệu quả trong kinh doanh của Công ty.
II Thực trạng triển khai nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba ở Công ty bảo hiểm Bắc Ninh.
Ta biết rằng bảo hiểm trách nhiệm dân sự nh mộtbiện pháp kinh tế huy động sự đóng góp của các chủ xe
để lập nên quỹ bảo hiểm sử dụng bồi thờng cho các chủ
xe khi phát sinh trách nhiệm dân sự của họ trong vụ tainạn Trớc sự cần thiết khách quan về mọi mặt của bảohiểm trách nhiệm dân sự ngày 10/3/1988 hội đồng Bộtrởng đã ban hành nghị định 30/HĐBT quy định bắtbuộc tất cả các chủ xe cơ giới lu hành trên lãnh thổ nớc taphải tham gia bảo hiểm
Thực hiện quyết định này Công ty bảo hiểm BắcNinh đã thực hiện bảo hiểm bắt buộc đối với nghiệp vụbảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới Tuy nhiêntrong những năm đầu thực hiện của nghiệp vụ còn gặpnhững khó khăn do đời sống của nhân dân còn cha caomặc dù đã có cải thiện trình độ dân trí cha cao do đócha nhận thức đầy đủ về công tác bảo hiểm nên việctriển khai nghiẹp vụ cha đợc sâu rộng
Kết quả của nghiệp vụ đạt đợc cha cao, chỉ chiếm 7
- 14% tổng phí bảo hiểm thu đợc của Công ty Trongnhững năm gần đây nền kinh tế chuyển sang cơ chếthị trờng, thu hút đợc nhiều nhà đầu t nớc ngoài và có
sự cạnh tranh của các Công ty bảo hiểm trong nớc đòi hỏi