Sự hình thành các trường đại học châu âu3.. Nhà trường xuất hiện khi GD có ý thức xuất hiện, có người dạy và người học có mục đích, Trường đại học xuất hiện khi XH xuất hiện nhu cầu “thầ
Trang 1gi¸o dôc ĐẠi HỌC i H C ỌC
Trang 2` Nội dung học phần giáo dục đại học thế
giới và Việt Nam:
1 Lịch sử phát triển giáo dục đại học thế giới
và Việt Nam.
2 Giáo dục đại học thế giới.
3 Chiến lược đổi mới giáo dục đại học Việt
Nam.
4 Quản lý giáo dục đại học.
5 Xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên
đại học
Trang 32 1.2 Sự hình thành các trường đại học châu âu
3 1.3 Sự lan tỏa mô hình gdđh phương tây ra khắp thế giới
4 2.1 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ
Trang 42. Theo anh chị GD có từ bao giờ?
3. Nhà trường có từ khi nào,
4. Nhà Trường Đại học có từ bao giờ?
Trang 5GD xuất hiện cùng với sự xuất hiện loài người!
Trải qua hàng vạn năm gd tồn tại dưới dạng “tự phát -
bản năng”
Xuất hiện gd có ý thức -> thúc đẩy phát triển hệ thông
gd
Khi GD có ý thức xuất hiện, có người dạy và người học,
có mục đích nhà trường xuất hiện
1.1 SỰ HÌNH THÀNH NỀN GIÁO DỤC
Trang 6GD ở nền “văn minh nông nghiệp” (nền sản xuất dựa vào cơ
bắp và đất đai): GD tự giác nhưng ND&PPGD: giáo điều (học
để làm quan; để “thành người” tính hướng nghiệp chưa coi
trọng
GD ở nền “văn minh công nghiệp” (nền sản xuất dưa vào máy
móc và tài nguyên): gd “hiện đại” coi trọng hướng nghiệp và
(bắt đầu có cơ cấu và cấp bậc-đa dạng hoá loại hình nhà
trường)
GD ở nền “văn minh hậu công nghiệp-trí tuệ-tin học….”: GD
“tương lai” coi trọng việc tạo môi trường tự học, học thường
1.1 SỰ HÌNH THÀNH NỀN GIÁO DỤC
Trang 7Nhà trường đại học có từ khi nào?
Trường đại học có từ bao giờ?
Nhà trường xuất hiện khi GD có ý thức xuất hiện, có người
dạy và người học có mục đích,
Trường đại học xuất hiện khi XH xuất hiện nhu cầu “thầy”
(thầy tu, thầy cãi, thầy thuốc, thầy giáo…) và trường ĐH hình
thành
Trường ĐH kiểu hướng hiện đại được hình thành từ TK 11
1.2 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CHÂU ÂU
Trang 8triển các trường đại học có tính quốc tế ở châu Âu.
Các trường ra đời nhằm đào tạo giới tinh hoa phục vụ nhà thờ, nhà nước và các nghề quan trọng thời bấy giờ là hành chính,
luật và y
Các trường thường dạy các kỹ năng cơ bản cần cho các nghề
văn chương: Đó là ngữ pháp (grammar), tu từ (rhetoric) và
biện chứng (dialectic) Tiếp đến được bổ sung bởi 4 môn
quadrivium nữa bao gồm âm nhạc, số học, hình học, và
thiên văn, tạo thành hệ thống bảy môn liberal art, là tất cả
những kiến thức chung mà một con người được giáo dục
1.2 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CHÂU ÂU
Trang 91088 trường ĐH đầu tiên là Bogogna – Ý được thành lập
Khoảng đầu TK 12 các viện đại học (university- VĐH) Paris
1167 VĐH Oxford được hình thành từ các trường của thành
phố và sự quay về của các sinh viên Anh từ Paris, Ý do một
biến động ở đó
Và vào 1209 VĐH Cambridge được thành lập với sự di chuyển giáo chức và sinh viên từ Oxford
Khoảng 1230 có đại học Reggio Emilia, Vicenza, Arezzo,
Padua, Neapel, Vercelli, Toulouse, Orlêans, Angers,
Cambridge, Valencia und Salamanca
1347 trường đại học đầu tiên được thành lập tại Prague, các
sinh viên nghèo không thể đi Pháp và Ý đến học tại đó rất
đông, từ Bohemia, Balan, Bavaria và Saxony
1.2 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CHÂU ÂU
Trang 10đông, từ Bohemia, Balan, Bavaria và Saxony.
1409 người Germans ly khai để xây dựng các trường học mới
và phát triển mạnh đặc biệt tại Leipzig
1.2 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CHÂU ÂU
Trang 121.3 SỰ LAN TỎA MÔ HÌNH GDĐH PHƯƠNG TÂY RA KHẮP THẾ GIỚI
Thuộc địa của Vương quốc Anh
Ở Mỹ: Harvard (1636), Yale (1701), New York (1754), Princeton (1748), Pennsylvania (1754) v.v Các trường này theo mô hình của Oxford và Cambridge và mô hình Scotland, nhấn mạnh giáo dục đại cương và các đặc trưng đạo đức
Ở địa phận Canada thuộc Anh được thành lập một số trường đại học New Brunswick (1785), King’s (1828), Toronto (1849), St.Mary’s (1802), Dalhousie (1818), McGill (1821)…
Ở Úc mỗi bang đều lập trường đại học của mình: Ví dụ các trường đại học Sydney (1850), Melbourne (1853), Adelaide (1874), Hobart Tasmania (1980), Brisbane (1909), Perth (1911) (Xem phần riêng về GDĐH Úc dưới đây)…
Trang 131.3 SỰ LAN TỎA MÔ HÌNH GDĐH PHƯƠNG TÂY RA KHẮP THẾ GIỚI
Ở các nước vốn là thuộc địa của Pháp, Hà Lan
Ở thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18 người Pháp nói chung không lập
trường đại học ở thuộc địa, ngoài trường đạo Laval ở Québec
(1635) nội tiếng và một trường do người Pháp da đen tại Angiers (1879)
Từ năm 1945, Pháp đưa ra đường lối mới khi các thuộc địa khác trở thành một phần của “chính quốc” Pháp, một số trường đại học được thành lập ở Tunisia, Marocco và Senegal
Hà Lan cũng xuất khẩu GDĐH rất muộn Ở Indonesia thuộc Hà Lan không có trường đại học nào được thành lập trước ngày độc lập (1947) Vào năm 1947, VĐH Indonesia ở Jakarta được thành
lập bằng cách nhập nhiều trường đại học đã hình thành trước đó
Trang 14Hệ thống thi cử của phong kiến Trung Quốc bị hủy bỏ vào
năm 1905, và cho đến cuộc Cách mạng năm 1911 có 3 VĐH
và 38 trường đại học kiểu phương Tây được thành lập.
Cho đến ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung hoa năm 1949 có 55 VĐH, 79 trường đại học chuyên ngành và 81
trường kỹ thuật khác,
Trang 16SO SÁNH SỐ SV/THANH NIÊN Ở ĐỘ TUỔI ĐẠI HỌC (GER)
BIẾN ĐỔI NHƯ SAU Ở CHÂU ÂU VÀ HOA KỲ
Châu Âu Hoa Kỳ
0.46% 0.88% 2.07% 1,1% 2.3% 9.1%
Trang 172 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM
Việt Nam có trường Đại học từ bao giờ?
Việt Nam có trường đại học sớm nhất thế giới?
Trang 181076 triều nhà Lý thành lập văn miếu Quốc Tử Giám (chưa
phải đúng nghĩa một trường đại học theo kiểu châu âu)
Thời kỳ bắc thuộc:
- TỨ THƯ Nội dung cơ bản là “NHÂN-TÍN-LỄ -NGHĨA” !
- NGŨ KINH: KINH THI, KINH THƯ, -KINH XUÂN THU,
KINH DỊCH, KINH LỄ Nội dung chủ yếu về Đạo lý, thơ
phú và triết học nho giáo
PHONG KIẾN
Trang 19Thi hương gồm 4 bài : kinh nghĩa (nghị luận)-thơ phú (kinh
thi)- chiếu,sớ,chế (văn bản hc)-văn sách, toán pháp Đỗ gọi là
hương cống/cử nhân/tú tài
Thi hội : như thi hương nhưng có cập nhật thời sự Đỗ gọi là
ông nghè/ts
Thi đình tại điện/sảnh; có vua là chánh khảo; nội dung đòi hỏi
sâu sắc và thời sự, là kỳ thi nối cho những người đã đỗ thi hội:
đó gọi là Tiến sỹ và Tam khoa: trạng nguyên- bản nhãn- thám
hoa
PHONG KIẾN
Trang 20Bắt đầu 1862- 1917: giao thoa 2 nền gd: nho giáo và tân học
Sau 1917-1945: giáo dục có thứ bậc chỉ phát triển bề ngang, ít phát triển lên bậc học cao
GDCN bắt đầu phát triển từ năm 1902
Sau năm 1917 theo kiểu pháp có các trường cao đẳng sư
phạm (1917), CĐ luật và hành chính (1918), CĐ nghệ thuật và kiến trúc (1924), trường cao đẳng Nông Lâm (1938),
Trường Đại học Y Dược hỗn hợp (1941), trường Đại học Luật Khoa (1941), trường cao đẳng Thú y (1941), trường cao đẳng Công chính (1944) và đặc biệt mở trường Cao đẳng Khoa học năm 1941 Tất cả các trường đại học và cao đẳng nói trên tập
hợp thành VĐH Đông Dương (université Indochinoise)
2.2 THỜI KỲ PHÁP THUỘC
Trang 21Sau năn 1954 các trường đại học ở Hà Nội được tiếp quản
tổ chức thành đại học Y-Dược, Đại học và Sư phạm Văn
Khoa, Đại học và Sư phạm Khoa học tự nhiên.
Năm học 1956-1957 năm trường đại học đầu tiên theo mô hình của Liên xô tại Hà Nội được khai giảng: Đại học Tổng hợp, Đại học Bách khoa, Đại học Y-Dược, Đại học Sư
phạm, Đại học Nông-Lâm.
1960-1961 thành lập thêm các trường đại học Mỹ thuật,
Kinh tế Kế hoạch, Thủy lợi, Giao thông Vận tải tại Hà Nội
và trường đại học Sư phạm tại Vinh.
2.3 THỜI KỲ MIỀN BẮC CHỐNG PHÁP VÀ MỸ
Trang 22Năm học 1962-1963 thêm trường Đại học Ngoại thương
1963-1964 thêm các trường đại học Bưu điện, Thể dục thể thao, Dược, Thương nghiệp, Tài chính Kế toán.
1966-1967 thêm các trường đại học Mỏ-Địa chất, Công
nghiệp nhẹ, Thủy sản, Nông nghiệp 2, Sư phạm Việt Bắc,
Sư phạm 2, Sư phạm ngoại ngữ.
Đến 1975 miền bắc có 30 cơ sở giáo dục đại học
2.3 THỜI KỲ MIỀN BẮC CHỐNG PHÁP VÀ MỸ
Trang 23Bậc đại học có 2 loại bình thường: các trường đại học đa
lĩnh vực được gọi là VĐH (university) và các trường cao
đăng cộng đồng (community college) được gọi là Viện Đại
Học cộng đồng (VĐHCĐ)
VĐH Sài Gòn thành lập năm 1955, VĐH Huế thành lập năm
1957, VĐH Cần Thơ thành lập năm 1966, VĐH Bách khoa
Thủ Đức thành lập năm 1973 (gồm Đại học Kỹ thuật Phú
Thọ, Đại học Nông nghiệp Thủ Đức và Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức)
VĐH cộng đồng Duyên Hải thành lập năm 1971, VĐHCĐ
Quảng Đà thành lập năm 1974, VĐHCĐ Tiền Giang thành
lập năm 1974
2.4 THỜI KỲ MIỀN NAM BỊ CHIẾM
Trang 24VĐH, VĐHCĐ, loại hình đại học tai miền nam trước đây bị xóa
bỏ, các trường đại học được tổ chức lại theo mô hình các
trường đại học ở Miền Bắc
tổ chức lại và hình thành các đại học tổng hợp như ĐHTH
Huế, các trường đơn lĩnh vực đơn ngành tại Tp.HCM có đại học Bách Khoa, Đại học Y dược, Đại học Nông lâm, đại học
Sư phạm, Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học kinh tế, Đại học tài chính, Đại học kiến trúc…
Huế có, Đại học sư phạm, Đại học Y, Đại học nông nghiệp: Đà Nẵng có Đại học Bách Khoa Đà Nẵng được xây dựng mới;
Đà Lạt có trường đại học Đà Lạt được thành lập trên địa điểm VĐH; tại Nha Trang có trường đại học hải sản được thành lập
2.5 THỜI KỲ SAU GIẢI PHÓNG
Trang 28Các đặc điểm cơ bản của ĐH học nghiên cứu
giảng dạy, nghiên cứu, ứng dụng KH và chuyển
giao công nghệ
Cán bộ có trình độ, chất lượng cao và được chủ
động cao trong hoạt động NC và ĐT
Trang 291.3 Các hướng đào tạo của các trường ĐH thế giới
Đại học nghiên cứu (University): (CHLB Đức)
Đại học hàn lâm – giáo dục ((liberal education): Anh
Đại học ứng dụng (professionelles Training): pháp
Kết hợp cả ba hướng trong Uni nghiên cứu: Mỹ
Trang 333 Xã hội hóa và tư nhân hoá.
4 Đảm bảo chất lượng và nâng cao khả năng cạnh tranh.
5 Phát triển mạng lưới các ĐHNC.
6 Đẩy mạnh các loại hình dịch vụ đào tạo nhân lực quốc tế và khu vực
Trang 34Số lượng các trường ĐH, CĐ nhiều, đa dạng
Tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm cao
Trường ĐH, nhất là ĐHNC là nơi giao thoa chức
năng: đào tạo, NCKH và phục vụ xã hội
Tỷ lệ SV/GV thấp
Đội ngũ các nhà khoa học đầu ngành lớn
Thời gian dành cho NCKH và dịch vụ tương đối
lớn Kinh phí dành cho NCKH lớn và đa dạng
Trang 35nâng cao năng lực nghiên cứu của các ĐH
Cộng hòa liên bang Đức:Gắn kết chặt chẽ giữa
trung tâm đào tạo và NCKH
Cộng hòa Pháp:hầu hết các ĐH đều đa ngành, đa
lĩnh vực
Singapore:Chính phủ rất coi trọng giáo dục
Trung Quốc:Phát triển chất lượng cao trên nền
giáo dục đại chúng, định hướng thị trường và hội nhập quốc tế, tính tự chủ của các trường cao và
nhiều chính sách đòn bẩy cho giáo dục
Hàn Quốc: Mục tiêu chiến lược phát triển là xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức
Trang 36TUYÊN NGÔN THẾ GIỚI VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
Hội nghị Thế giới về Giáo dục Đại học:
"GDĐH vào thế kỷ 21- Tầm nhìn và Hành động"
UNESCO, Paris, 5-9 tháng 10 1998