VẺ đẹp NGƯỜI tù CÁCH MẠNG (11 đề 34 TRANG)

--- Hết HƯỚNG DẪN CHẤM ---Câu 1 4 điểm - Yêu cầu chung : HS cảm nhận được cái hay, cái đẹp của đoạn thơ, trình bày dướidạng một đoạn văn hoặc bài văn ngắn - Yêu cầu về nội dung : HS nê

ĐỀ 1:

ĐỀ thi OLYMPIC lỚp 8

Năm học 2013 – 2014Môn thi : Ngữ văn

(Thời gian : 120 phút)

Câu 1 : (4 điểm)

Trình bày sự cảm nhận của em về đoạn văn sau :

" Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối ; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa ; chỉ căm tức chưa xả thịt, lột da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng"

(Trích Hịch tướng sĩ – Trần Quốc Tuấn)

Câu 2 : (6 điểm)

Nhà viết truyên cổ tích nổi tiếng thế giới An-đéc-xen từng quan niệm :

"Người sống lâu nhất không phải là người nhiều tuổi nhất mà là người có cảm xúc trước cuộc đời nhiều nhất"

Theo em, cảm xúc đóng vai trò như thế nào trong việc hoàn thiện nhân cách con người

cũng như trong việc học Văn

Câu 3: (10 điểm)

Khát vọng tự do là một trong những tư tưởng phổ biến trong nhiều tác phẩm thơ ca Việt Nam hiện đại trước 1945 Hãy làm sáng tỏ điều đó qua hai đoạn thơ sau :

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,

Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua,

Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ,

Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,

Để làm trò lạ mắt thứ đồ chơi,

Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,

Với cặp báo chuồng bên vô tư lự

(Trích Nhớ rừng – Thế Lữ)

Và :

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi ! Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !

(Trích Khi con tu hú – Tố Hữu)

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1 : (4 điểm)

* Về hình thức (1 điểm) :

- Có thể trình bày bằng cách viết đoạn văn hoặc bài văn ngắn

- Lập luận rõ ràng chặt chẽ, có chất văn, không mắc lỗi diễn đạt

* Về nội dung (3 điểm) :

- HS chỉ rõ đây là đoạn văn hay nhất, hào hùng nhất trong hịch Từ xưa đến nay được nhiều người truyền tụng (0,5 điểm)

- Đoạn văn thể hiện rõ nỗi lòng của vị chủ tướng (1điểm) : Yêu nước, căm thù giặc, ý chí quyết tâm chiến đấu chống kẻ thù

- Các nét đặc sắc về nghệ thuật (1điểm) : Cấu trúc trùng điệp, mạch văn cắt thành nhiều

vế cân xứng Lời văn đanh thép giàu hình ảnh Hình ảnh ẩn dụ so sánh Các động từ mạnh Lối nói khoa trương, các điển tích -> Làm nổi bật nỗi lòng của Trần Quốc Tuấn

- Đoạn văn dấy lên trong ta lòng yêu nước và ý thức bảo vệ chủ quyền của đất nước trongthời hiện tại (0,5 điểm)

Câu 2 :(6 điểm)

*Về hình thức (1 điểm) :

Yêu cầu bài viết cần được trình bày dưới dạng một bài văn nghị luận hoàn chỉnh Bố cục

rõ ràng, lập luận chặt chẽ, mắc ít lỗi diễn đạt

*Về nội dung (5 điểm) : Đảm bảo đầy đủ các ý sau :

1- Cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện nhân cách của con người (3 điểm)

- Cảm xúc là những biểu hiện tình cảm của con người trước cuộc sống, những vui buồn, yêu ghét, mừng lo Nhờ nó mà cuộc sống của mỗi cá nhân được kết nối với cộng đồng, với xã hội Lạnh lùng, vô cảm là tự tách mình ra khỏi cuộc sống của con người

- Cảm xúc dẫn con người tới những hành động, giúp con người có những trải nghiệm về đời sống, nhờ đó mà rút ra những bài học, những kinh nghiệm sống làm trí tuệ ngày càng được mở mang, tâm hồn ngày càng trở nên phong phú (HS cho dẫn chứng) Chính vì lẽ

đó mà nhà văn An-đéc-xen mới gọi họ là "những người sống lâu nhất"

- Tất nhiên không phải cảm xúc nào cũng có tác dụng tích cực đối với đời sống con người Sự thù hận, thói ganh ghét, kiêu căng, tự phụ có thể đầu độc cuộc sống con người Chính vì thế mà con người phải biết làm chủ cảm xúc của mình, phải biết trau dồi nuôi dưỡng những cảm xúc tốt đẹp Đó cũng là một phần trong quá trình hoàn thiện nhân cáchcon người

2- Cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong việc học văn (2 điểm) :

- Tác phẩm văn học là sự kết tinh trí tuệ, tâm hồn, tình cảm của nhà văn Không có cảm xúc thật mãnh liệt, nhà văn không thể sáng tác được những tác phẩm có giá trị (dẫn

chứng)

- Đọc tác phẩm văn học, nếu người đọc không có được sự đồng cảm với người viết, không hòa mình vào dòng cảm xúc dâng trào của nhà văn thì sẽ không nghe được cái tiếng nói của nhà văn

Câu 3 (10 điểm)

I Yêu cầu chung

- Học sinh tạo lập được một văn bản nghị luận văn học hoàn chỉnh, bàn, phân tích một nộidung liên quan đến hai tác phẩm đã học

- Trình bày rõ ràng, ít mắc lỗi diễn đạt, chính tả, có cảm xúc khi viết

II Yêu cầu cụ thể

Học sinh trình bày được các nội dung chính sau:

1 Giới thiệu chung:(1 điểm)

- Giới thiệu được hai tác phẩm, hai tác giả: Nhớ rừng của Thế Lữ là tác phẩm tiêu biểu của Thơ mới 1932 - 1945; Khi con tu hú là một trong nhiều sáng tác trong tù đặc sắc của Tố Hữu trong tập thơ Từ ấy, tiêu biểu cho thơ ca cách mạng trước 1945.

- Vị trí hai đoạn thơ: đoạn thơ trích trong Nhớ rừng là đoạn đầu của bài; đoạn thơ trích trong Khi con tu hú là phần cuối của bài.

2 Phân tích, chứng minh: (8 điểm)

a Tổng quát: (1 điểm)

- Giải thích khát vọng (khao khát, khát khao) tự do là khao khát, ước muốn có tự do, thoát

khỏi tình cảnh tù túng, mất tự do, mong muốn được sống đúng với lý tưởng, hoài bão, giá trịbản thân, không bị trói buộc bởi ngoại cảnh Khát vọng tự do là tư tưởng chủ yếu được thểhiện trong hai bài thơ

- Khái quát về đặc điểm Thơ mới (Văn học lãng mạn) và thơ ca cách mạng trước 1945: Thơmới là một bộ phận của Văn học lãng mạn trước 1945, xu hướng đổi mới thơ ca về hình thứcnghệ thuật và nhất là nội dung tư tưởng; Thơ mới chủ yếu hướng đến giải phóng cái Tôi cánhân, đề cao bản ngã, tự do cá nhân Thơ ca cách mạng trước 1945 lại là xu hướng thơ thểhiện tiếng nói đấu tranh cách mạng theo khuynh hướng vô sản, có nội dung tư tưởng tiến bộ,

là vũ khí đấu tranh cách mạng của các chiến sỹ cộng sản, thể hiện khát vọng tự do cao cả.Hai đoạn thơ đại diện cho hai khuynh hướng thơ ca Việt Nam trước 1945

b Phân tích hai đoạn thơ để chứng minh: (6 điểm)

* Điểm tương đồng: Khát vọng tự do đều thể hiện ở chỗ: (2đ)

- Hai đoạn thơ đều thể hiện tâm trạng bức bối, căm uất của những thân phận tù ngục, mất tự

do trong cảnh nô lệ tăm tối của đất nước (dẫn chứng và phân tích)

- Hai đoạn thơ đều hướng đến cuộc sống tự do bên ngoài, đấu tranh để thoát khỏi cảnh ngục

tù, mất tự do

* Điểm riêng độc đáo: Cách thể hiện khát vọng tự do, biểu hiện cụ thể của khát vọng này ở hai đoạn thơ khác nhau:(4đ)

- Đoạn thơ trong Nhớ rừng của Thế Lữ: Là những vần thơ đậm chất lãng mạn, dạt dào cảm

xúc, rất mới về ngôn từ Khát vọng tự do thể hiện qua: tình cảnh tù ngục, mất tự do rất đỗi

thê thảm của chúa sơn lâm; nỗi căm uất cho thân phận; thể hiện sự ý thức rõ về thân phận sa

cơ, bị hạ thấp, bị biến thành trò mua vui cho người đời; tâm trạng tủi nhục vì thân phận mất

tự do (dẫn chứng và phân tích)

- Đoạn thơ trong Khi con tu hú của Tố Hữu thể hiện khát vọng tự do qua tâm trạng căm uất của một chiến sỹ cộng sản khi bị tù đày mà nghe hè về bên ngoài Thể hiện khát vọng tự do

qua cảm giác ngột ngạt, bức bối vì mất tự do Đặc biệt, khát vọng ấy thể hiện qua

khao khát tung phá, đập tan gông cùm, xiềng xích tù đày để đến với tự do (dẫn chứng vàphân tích)

- Đoạn thơ trong Nhớ rừng của Thế Lữ là những vần thơ lãng mạn, đại diện cho khát vọng

tự do, tâm sự của cả một lớp trí thức bế tắc trước thời cuộc Trong khi đó, đoạn thơ trong

Khi con tu hú của Tố Hữu lại là những vẫn thơ cách mạng đầy nhiệt huyết tuổi trẻ, đại diện

cho khát vọng tranh đấu vì độc lập tự do của dân tộc - một lý tưởng cao cả của thời đại, làtiếng nói đấu tranh của những chiến sỹ cộng sản kiên trung.

c Đánh giá, mở rộng: (1 điểm)

- Hai đoạn thơ tuy đại diện cho hai trào lưu khác nhau, cách thức thể hiện khác nhau, nhưngđều hướng đến mong muốn tự do, khao khát tự do cháy bỏng Đây cũng chính là tâm sựchung, khát vọng chung của một dân tộc đang chìm trong đêm đen nô lệ

- Có thể liên hệ đến các bài thơ khác thuộc Thơ mới và thơ ca yêu nước, cách mạng trước1945

3 Kết luận chung: (1 điểm)

Khẳng định lại giá trị hai đoạn thơ, hai tác phẩm và bộc lộc suy nghĩ riêng

*******************************************************************

ĐỀ 2:

ĐỀ THI OLYMPIC LỚP 8 Năm học: 2014-2015 Môn: Ngữ Văn

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (4 điểm) Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

“ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

(Quê hương - Tế Hanh)

Câu 2 (6 điểm)

TỜ GIẤY TRẮNG

Có một lần, tại một trường trung học, ngài Hiệu trưởng đến gặp các em học sinh để nóichuyện Trong khi nói, ông giơ lên cho các em thấy một tờ giấy trắng, trên đó có một chấmtròn đen ở một góc nhỏ và hỏi:

- Các em có thấy đây là gì không ?

Tức thì cả hội trường vang lên:

- Đó là một dấu chấm

Ngài Hiệu trưởng hỏi lại :

- Thế không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư ? Ngài kết luận :

- Thế đấy con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả nhữngphẩm chất tốt đẹp còn lại Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, thầy mongcác em sẽ chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó

( Theo Quà tặng cuộc sống )

Trình bày suy nghĩ của em về câu chuyện trên

Câu 3 ( 10 điểm ) Nhận xét về hai bài thơ Nhớ rừng (Thế Lữ) và Khi con tú hú (Tố

Hữu), có ý kiến cho rằng :

Cả hai bài thơ đều thể hiện lòng yêu nước và niềm khao khát tự do cháy bỏng của tầng lớp thanh niên trí thức Tuy nhiên thái độ đấu tranh cho tự do ở mỗi bài lại hoàn toàn khác nhau

Bằng hiểu biết của mình về hai bài thơ, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

- Hết HƯỚNG DẪN CHẤM

-Câu 1 ( 4 điểm)

- Yêu cầu chung : HS cảm nhận được cái hay, cái đẹp của đoạn thơ, trình bày dướidạng một đoạn văn hoặc bài văn ngắn

- Yêu cầu về nội dung : HS nêu được các ý cơ bản sau :

+ Đoạn thơ trên trích trong văn bản Quê hương của Tế Hanh, diễn tả cảnh đoàn thuyềnđánh cá ra khơi với sự liên tưởng độc đáo của tác giả ( 0,5đ)

+ Biện pháp so sánh con thuyền như con tuấn mã cùng với những động từ phăng, vượt

gợi lên hình ảnh con thuyền đang băng mình ra khơi thật dũng mãnh, làm chủ biển khơi bao

la Đó cũng chính là sức sống, khí thế của dân trai tráng – những con người hăng say laođộng, tự tin, kiêu hãnh giữa biển cả, đất trời ( 1 đ)

+ Hình ảnh cánh buồm căng gió biển khơi được so sánh độc đáo, bất ngờ, gợi nhiềuliên tưởng thú vị.(1 đ)

+ Nghệ thuật ẩn dụ (mảnh hồn làng) cánh buồm trở thành biểu tượng của làng chài.

(0,5đ)

+ Nghệ thuật nhân hóa (Rướn) cho thấy cánh buồm như có hồn, sức sống riêng (0,5đ)

+ Đó là tình yêu quê hương của tác giả (1 đ)

Câu 2 ( 6 điểm)

* Yêu cầu về kĩ năng (1 điểm)

+ Bài văn nghị luận có bố cục và cách trình bày hợp lí

+ Hệ thống luận điểm rõ ràng, triển khai tốt

+ Diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả

* Yêu cầu về nội dung (5 điểm)

- Tóm tắt được nội dung câu chuyện : Câu chuyện về một tờ giấy trắng không hoàn hảo

vì một dấu chấm đen nhỏ để lại bài học sâu sắc về cách đánh giá và nhìn nhận con người.(1đ)

- Nêu ý nghĩa của câu chuyện :

+ Con người trong cuộc sống không ai là hoàn hảo Vì một lí do nào đó mà người tamắc phải sai lầm.(1đ)

+ Vì thế khi đánh giá một con người nào đó ta không nên chỉ nhìn một cách phiến diện,chỉ nhìn vào những sai lầm mà họ vô tình mắc phải mà cần nhìn vào những mặt tốt đẹp của

họ cũng giống như tờ giấy trắng chỉ có một chấm đen nhỏ kia.(2đ)

- Lấy được dẫn chứng thực tế, có liên hệ (1đ)

* Lưu ý : HS có thể có nhiều cảm nhận khác nhau nhưng về cơ bản nêu được các ý

trên GV khuyến khích cho điểm những bài viết có sự sáng tạo

Câu 3 ( 10 điểm)

- Yêu cầu về kĩ năng( 1đ)

+ Đúng kiểu văn nghị luận, sử dụng hợp lí các thao tác chứng minh, giải thích + Văn viết lưu loát, không mắc lỗi chính tả

+ Khuyến khích những bài có sự sáng tạo, giàu cảm xúc

- Yêu cầu về nội dung ( 9 điểm)

1, Mở bài

- Giới thiệu khái quát bối cảnh Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945 : Dântộc ta chìm trong ách nô lệ của thực dân Pháp, nhiều thanh niên, trí thức tâm huyết với nonsông đất nước đều khao khát tự do.(0,5đ)

- Bài thơ Nhớ rừng ( Thế Lữ) Khi con tu hú ( Tố Hữu) đều nói lên điều đó.(0,25đ)

- Trích ý kiến (0,25đ)

2, Thân bài:

- HS giải thích được thế nào là lòng yêu nước - Thường được định nghĩa là tình yêu và

sự tận tâm với đất nước và lí tưởng của đất nước Trong từng thời kì lịch sử lòng yêu nước

có những biểu hiện khác nhau.(0,5đ)

+ Trong hai văn bản thì lòng yêu nước là ý thức đấu tranh và khao khát tự do mãnh liệt.(0,5đ)

Lần lượt làm rõ hai luận điểm sau :

* Luận điểm 1 : Cả hai bài thơ đều thể hiện lòng yêu nước và niềm khao khát tự do cháy bỏng :

- Vì yêu nước nên mới thấy hết nỗi tủi cực của cuộc sống nô lệ ( d/c : Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt ), mới uất ức khi bị giam cầm ( d/c Ngột làm sao, chết uất thôi )(1đ)

- Không chấp nhận cuộc sống nô lệ, luôn hướng tới cuộc sống tự do :

+ Trong bài Nhớ rừng : Con hổ nhớ về cuộc sống tự do nơi núi rừng đại ngàn : Những

đêm trăng đẹp, những ngày mưa, những bình minh, những buổi chiều Con hổ lúc mơ màngnhư một thi sĩ, lúc lại như bậc đế vương đầy quyền uy.(d/c)(1,25đ)

+ Trong bài Khi con tu hú : Người thanh niên yêu nước tuy thân bị tù đày nhưng vẫn

tâm hồn hướng ra ngoài song sắt để cảm nhận bức tranh mùa hè rực rỡ sắc màu,rực rỡ âmthanh, đấy hương vị ngọt ngào (d/c)(1,25đ)

* Luận điểm 2 : Thái độ đấu tranh tự do khác nhau

- Nhớ rừng là tiếng nói của một tầng lớp thanh niên có tâm sự yêu nước, đau đớn về

thân phận nô lệ nhưng chưa tìm được con đường giải thoát (1đ)

- Khi con tu hú là tiếng nói của một chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi, biết rõ con đường cứu

nước là gian khổ nhưng vẫn kiên quyết theo đuổi, tin ở tương lai chiến thắng của cách mạng,đất nước sẽ độc lập, dân tộc sẽ tự do, (1đ)

3, Kết bài

- Khẳng định lại giá trị của hai bài thơ.(0,5đ)

- Trân trọng nỗi niềm yêu nước sâu kín Đó là nỗi đau nhức nhối vì thân phận nô lệ,khơi dậy niềm khao khát tự do và nhớ tiếc thời oanh liệt của dân tộc.(0,5đ)

- Tiếng nói khao khát tự do, ý thức đấu tranh giành tự do mạnh mẽ trong Khi con tu hú

có tác dụng tích cực đối với thanh niên đương thời.(0,5đ)

***********************************************************

ĐỀ 3:

ĐỀ 15 Câu 1: (4,0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả một đêm, tưởng chừng như không bao giờ dứt, vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch Đó là chiếc lá cuối cùng trên cây Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa là hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.

(Chiếc lá cuối cùng- O Hen-ri)

a Chỉ rõ thán từ trong đoạn văn trên

b Tìm các từ cùng trường từ vựng trong câu văn sau và nêu tác dụng của trường từ vựng đó:

Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa là hình răng cưa đã nhuốm màu vàng

úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ

c Nêu ý nghĩa của hình tượng chiếc lá trong đoạn văn trên

Câu 2: (6,0 điểm)

Trong bài phát biểu nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, giáo sư Vũ Khiêu đã nói:

Để giàu sang, một người có thể chỉ mất vài ba năm, nhưng để trở thành người có văn hóa có thể phải mất hàng chục năm, có khi cả cuộc đời

Hãy trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên

Câu 3: (10,0 điểm)

Nhà văn A-na tô-li Phơ-răng nói: Đọc một câu thơ nghĩa là ta gặp gỡ một tâm hồn con người.

Em hiểu gì về câu nói trên của nhà văn Pháp? Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cộng sản qua hai bài thơ Ngắm trăng (Hồ Chí Minh) và Khi con tu hú (Tố Hữu)

Câu 1: (4 điểm)

a Thán từ: ô kìa (0,5 điểm)

b - Trường từ vựng màu sắc: xanh sẫm, vàng úa (0,5 điểm)

- Tác dụng: Miêu tả chiếc lá giống như thật: một chiếc lá thường xuân vừa trải qua một đêm mưa gió tưởng như sắp rụng vẫn dũng cảm đeo bám vào cành (0,5 điểm)

c Ý nghĩa của hình tượng chiếc lá trong đoạn văn trên: (2,5 điểm)

-Tác dụng trong việc xây dựng tình huống truyện (thắt nút, mở nút bất ngờ mà hứng thú) (0,5 điểm)

-Gợi nhiều liên tưởng:

-Gợi liên tưởng đến số phận con người Vì nghèo đói và bệnh tật mà Giôn-xi tuyệt vọng, bi quan về cuộc sống (0,5 điểm)

-Chiếc lá còn gợi liên tưởng đến ý chí, nghị lực của con người (0,5 điểm)

-Đặc biệt, chiếc lá cuối cùng là hình tượng đẹp thể hiện tình yêu thương giữa những người nghèo khổ (1 điểm)

Học sinh có thể bày tỏ những suy nghĩ khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1 Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề (0,5 điểm)

2 Giải thích ý kiến (1 điểm)

-Văn hóa: Một khái niệm rộng bao gồm mọi lĩnh vực của đời sống, từ khoa học cho đến nghệ thuật, từ đời sống tâm hồn, tâm linh đến thói quen sinh hoạt, thị hiếu thẩm mĩ, giao tiếpứng xử, của con người

-Khái niệm văn hóa trong câu nói của Vũ Khiêu bàn đến văn hóa của một người Bằng những mệnh đề tương phản: giàu sang - có văn hóa; ba năm - chục năm, cả cuộc đời, nhà văn hóa Vũ Khiêu muốn khẳng định sự dày công trong việc dạy dỗ, giáo dục, rèn luyện để một con người trở nên có văn hóa

3 Bàn luận, mở rộng vấn đề (3 điểm)

-Khẳng định ý kiến hoàn toàn đúng đắn và xác đáng

-Để giàu sang, một người có thể chỉ mất vài ba năm: Với một con người, việc tạo lập một sản nghiệp, một cuộc sống đủ đầy có thể chỉ mất một thời gian ngắn Sự cần cù và sáng tạo trong lao động có thể khiến họ nhanh chóng trở thành người giàu có Để trở thành một người

có văn hóa, có thể phải mất hàng chục năm, có khi cả cuộc đời:

-Để hình thành nền tảng văn hóa tri thức, con người cần rèn luyện, tích lũy trong khoảng thời gian hàng chục năm khi ngồi trên ghế nhà trường và trong suốt cả cuộc đời, Học, học nữa, học mãi (Lênin).

-Mỗi người phải mất cả cuộc đời để hoàn thiện những giá trị văn hóa tinh thần: Đó là vẻ đẹp tâm hồn với các giá trị đạo đức như: tình yêu thương, nhân ái, lòng vị tha, khoan dung, sự sẻ chia, đồng cảm; lòng yêu nước, ý thức dân tộc, cộng đồng; thái độ trân trọng lịch sử, trân trọng quá khứ; văn hóa giao tiếp ứng xử giữa người với người trong cuộc sống

-Văn hóa tri thức và đạo đức nhân cách của con người có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Những người có trình độ văn hóa cao thường là những nhân cách đáng trọng Tuy nhiên điều

đó không hoàn toàn đúng với mọi trường hợp bởi trên thực tế, nhiều người có trình độ văn hóa cao vẫn có thể có những suy nghĩ ấu trĩ, vẫn có thể mắc những sai lầm trong giao tiếp ứng xử

-Vì vậy song song với việc bồi đắp tri thức văn hóa, con người ta còn phải học làm người, tăng cường rèn luyện kĩ năng sống

4 Bài học nhận thức và hành động (1.5 điểm)

- Việc rèn luyện để trở thành con người có văn hóa là quan trọng, cần thiết

- Để đào luyện một con người có văn hóa cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà

trường, xã hội Tuy nhiên yếu tố quyết định là ở mỗi người, ở việc trau dồi ý thức làm người

-Bài thơ “Ngắm trăng”:

-Bác nghĩ đến trăng và việc ngắm trăng ngay cả khi bản thân bị giam cầm, đày đọa Người thấy thiếu mọi nghi thức thông thường Cái thiếu “ rượu” và “hoa” là cái thiếu của một thi

nhân chứ không phải là cái thiếu của một tù nhân (dẫn chứng)Sự xốn xang, bối rối rất nghệ

sĩ trước cảnh đẹp đêm trăng của Bác (dẫn chứng)

-Sự giao hoà tự nhiên, tuyệt vời giữa con người và vầng trăng tri kỷ Qua nghệ thuật đối và nhân hoá làm nổi bật tình cảm song phương, cho thấy mối quan hệ gắn bó tri âm giữa trăng

và người (dẫn chứng)

b LĐ 2: Họ luôn khao khát tự do mãnh liệt:

-Niềm khao khát mãnh liệt về với tự do còn được bộc lộ trực tiếp trong những câu cuối: d/c Cách ngắt nhịp độc đáo, kết hợp với những từ ngữ mạnh (đập tan phòng, chết uất) và những

từ cảm thán (ôi, làm sao, thôi) làm nổi bật cái cảm giác ngột ngạt cao độ, niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh ngục tù để trở về với cuộc sống tự do bên ngoài Tiếng chim tu hú mở đầu và kết thúc bài thơ đã tạo nên một sự hô ứng Tiếng chim ban đầu là âm thanh đẹp của tự nhiên gợi lên trong tâm hồn người tù cách mạng trẻ tuổi một mùa hè tự do, khoáng đạt đầy sức sống Còn tiếng chim tu hú ở cuối bài thơ lại là âm thanh giục giã, như thúc giục những hành động sắp tới

-Còn Bác luôn hướng ra ánh sáng Đó là vầng trăng, là bầu trời, là tự do và đó cũng là hy vọng, là tương lai

c LĐ 3: Người chiến sĩ cộng sản ấy cũng mang một phong thái ung dung, lạc quan trong bất

kỳ hoàn cảnh nào: Hoàn cảnh khắc nghiệt của nhà tù Tưởng Giới Thạch không trói buộc được tinh thần và tâm hồn người tù, không làm mất đi nét thư thái ung dung vốn sẵn có ở Bác Bác tự do rung động với vầng trăng, với cảnh đẹp bất chấp hoàn cảnh, bất chấp cái song sắt tàn bạo - biểu tượng cụ thể của nhà tù (cuộc vượt ngục tinh thần)

3 Tổng hợp: (0,5 điểm)

-Như vậy, qua hai bài thơ, người đọc sẽ hiểu hơn về tâm hồn của người chiến sĩ cộng sản khi

ở trong tù Và vẻ đẹp tâm hồn của họ là cội nguồn tạo nên vẻ đẹp, giá trị tác phẩm

-Đọc thơ hay, gặp gỡ tâm hồn người nghệ sĩ, người đọc thơ được thanh lọc, hoàn thiện tâm hồn mình

III Kết bài: (0,5 điểm) Khẳng định lại nhận định và cảm nghĩ, liên hệ…

(************************************************************

ĐỀ 4:

ĐỀ THI OLYMPIC LỚP 8 Môn thi: Ngữ văn

Thời gian làm bài :120 phút ( Không kể thời gian giao đề)

Câu 1: (4 điểm)

Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ:

“ Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”

( “Quê hương”- Tế Hanh )

Câu 2: (6 điểm)

Nơi dựa

“Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?

Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào…

Đứa bé đang lẫm chẫm muốn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, hai bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ.

Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có.

Ai biết đâu, đưa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống.

Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?

Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết.

Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh, bước từng bước run rẩy.

Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời.

Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách”.

( Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB văn học, Hà Nội, 1983)

Từ ý nghĩa của văn bản trên, hãy trình bày suy nghĩ của em về nơi dựa của mỗi ngườitrong cuộc sống

Bằng hiểu biết của mình về hai bài thơ, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1: (4 điểm)

1-Yêu cầu chung:

Học sinh cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp về hình thức và nội dung của bốn câu thơ dưới dạng mộtđoạn hoặc một bài văn ngắn

2-Yêu cầu cụ thể:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác bài thơ, trích dẫn bốn câu thơ.( 0,5điểm)

- Hai câu thơ “Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng Cả thân hình nồng thở vị xa xăm” Hìnhảnh những chàng trai sức vóc dạn dày sóng gió Họ là những đứa con thực sự của đại dương

“Cả thân hình nồng thở vi xa xăm” Nếu là những sinh thể được tách ra từ biển, mang theo

về cả những hương vị của biển xa.Câu thơ thật lãng mạn, khoáng đạt Chân dung người dânchài hiện lên thật tầm vóc và hình khối mà lại rất đặc trưng, chỉ có người dân biển mới cóđược (1,5điểm)

- Hai câu thơ: “Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớvỏ” Nghệ thuật nhân hóa biến con thuyền thành một sinh thể sống

+ Cụm từ “ im bến mỏi”vừa nói được sự nghỉ ngơi thư giãn của con thuyền sau chuyến đivất vả trở về, vừa nói được vẻ yên lặng nơi bến đỗ

+ Con thuyền như “ nghe” thấy vị muối của biển đang râm ran chuyển động trong cơ thểmình.(1,5 điểm)

- Đây là những câu thơ hay trong bài thơ tả cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về, vừa diễn tảđược vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài, vừa diễn tả được cuộc sống lao động của ngườidân chài nơi quê hương Qua đó, thể hiện tình yêu quê hương của tác giả.(0,5 điểm)

Câu 2: (6 điểm)

* Yêu cầu về kĩ năng: (1 điểm)

- Bài viết có bố cục và cách trình bày hợp lí

- Hệ thống ý ( luận diểm)rõ ràng và được triển khai tốt

Diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ và ngữ pháp

* Yêu cầu về nội dung: (5 điểm)

- Nhận xét khái quát câu chuyện:

Nguyễn Đình Thi đã ghi lại cảm xúc của mình trong bài thơ “ Tia nắng” về nơi dưa của mỗi người trong cuộc sống bởi vì mỗi người trong chúng ta cũng cần có một điểm tựa hay

một nơi dựa để có được một cuộc sống thành đạt, hạnh phúc (0,5 điểm)

- Giải thích được thế nào là nơi dựa và biểu hiện của nơi dựa:

+ Nơi dựa là nơi để mỗi người nương tựa khi gặp khó khăn trong cuộc sống, là nơi tiếpcho họ sức mạnh, niềm tin, động lực trong hoạt động, là nơi mang lại cảm giác ấm áp, bình

yên khi gặp sóng gió (0,5 điểm)

+ Nơi dựa trong bài thơ thể hiện ở biểu hiện bên ngoài, người phụ nữ là nơi dựa chocậu bé, người chiến sĩ là nơi dựa cho bà cụ Tuy nhiên ở khía cacnhj tinh thần, cậu bé cũng

là nơi dựa cho người phụ nữ, bà cụ cũng là nơi dựa cho người chiến sĩ (0,5 điểm)

+ Trong cuộc sống có những nơi dựa khác nhau: về mặt vật chất thì đó là tiền bạc củacải… Xét về mặt tinh thần thì đó là nững người thân yêu trong gia đình như ông bà, cha mẹ,anh chị,… những bạn bè thân thiết, những kỉ niệm, những giá trị thiêng liêng, ưu điểm, mặt

mạnh của bản thân…(0,5 điểm)

Chỉ ra được ý nghĩa của nơi dựa:

+ Giúp con người cảm thấy bình yên, thanh thản, vượt qua mọi khó khăn thử thách, có độnglực để phấn đấu vươn lên…Ta cảm thấy vui, hạnh phúc, yên tâm, vững vàng trong cuộc sống

(học sinh phân tích lí giải và dẫn chứng) (0,5điểm)

- Bài học về nơi dựa:

+ Bất cứ ai cũng cần có một nơi dựa nhưng đồng thời lại là nơi dựa cho người khác (0,5

điểm)

+ Cần phải có thái độ trân trọng những nơi dựa tốt đẹp mà mình có được, đồng thời cũng

là nơi dựa ý nghĩa cho người khác (học sinh phân tích lí giải và dẫn chứng) (0,5 điểm)

+ Phê phán những người chỉ biết dụa dẫm, ỷ thế để làm điều xấu xa: những kiểu con ôngcháu cha dựa vào quyền thế, tiền bạc của cha mẹ Cũng cần lên án những kẻ chỉ biết lệ thuộcvào người khác mà không tin vào sức mình để vươn lên Hoặc những nười chọn những nơidựa không tốt để đạt được mục đích bằng bất cứ giá nào…

(1 điểm)

+ Qua bài thơ chúng ta thấm thía một điều rằng, sợi dây neo vững chắc nhất với cuộc đờicủa mỗi con người là sự yêu thương Đó là chỗ dựa vững chắc nhất của con người trongcuộc đời, giúp con người vượt qua những buồn phiền và cay đắng và như thế mọi bon chen,

toan tính…lùi lại phía sau (0,5 điểm)

Câu 3: (10 điểm).

A-Yêu cầu chung:

- kiểu bài: Nghị luận chứng minh

- Vấn đề cần chứng minh: Sự giống và khác nhau về niềm khao khát tự do trong “ Nhớrừng” (Thế Lữ) và “Khi con tu hú” ( Tố Hữu )

- Phạm vi dẫn chứng: Hai bài thơ “ Nhớ rừng”, “Khi con tu hú”

B- Yêu cầu cụ thể: Cần đảm bảo được những ý sau.

I- Mở bài: (1 điểm).

Giới thiệu khái quát bối cảnh Việt Nam trước Cách mạng tháng tám: Dân tộc ta chìm trongách nô lệ của Thực Dân Pháp, nhiều thanh niên trí thức có tâm huyết với non sông đất nướcđều khao khát tự do

- Bài thơ “Nhớ rừng” (Thế Lữ), “ Khi con tu hú” (Tố Hữu) đều nói lên điều đó

- Trích ý kiến…

II- Thân bài: ( 8điểm) Lần lượt làm rõ hai luận điểm sau.

1-Luận điểm 1:(3,5 điểm).

Cả hai bài thơ đều thể hiện lòng yêu nước và niềm khao khát tự do cháy bỏng:

- Vì yêu nước nên mới thấy hết nỗi tủi cực của cuộc sống nô lệ (Dẫn chứng: Gậm một khốicăm hờn trong cũi sắt…), mới uất ức khi bị giam cầm ( Dẫn chứng: Ngột làm sao, chết uấtthôi…) (1,5điểm)

- Không chấp nhận cuộc sống nô lệ, luôn hướng tới cuộc sống tự do: (2 điểm)

+ Con hổ nhớ về cuộc sống tự do vùng vẫy ở núi rừng đại ngàn: Những đêm trăng đẹp,những ngày mưa, những bình minh rộn rã tưng bừng…Con hổ lúc mơ màng như một thi sĩ,lúc lại như một bậc đế vương đầy quyền uy…( Dẫn chứng )

+ Người thanh niên yêu nước tuy thân bị tù đầy nhưng tâm hồn vẫn hướng ra ngoài song sắt

để cảm nhận bức tranh mùa hè rực rỡ sắc màu, rộn rã âm thanh, đầy hương vị ngọt ngào…( Dẫn chứng )

2-Luận điểm 2: (4,5 điểm).

Thái độ đấu tranh cho tự do khác nhau.

- “ Nhớ rừng” là tiếng nói của một tầng lớp thanh niên có tâm sự yêu nước, đau đớn về thânphận nô lệ nhưng chưa tìm được con đường giải thoát, đành buông xuôi, bất lực Họ đã tuyệt

vọng, đã hết ước mơ chiến thắng, đã thôi nghĩ đến hành động… Đây là thái độ đấu tranh tiêucực…( Dẫn chứng) (2 điểm).

- Khi con tu hú là tiếng nói của một chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi, đại diện cho những thanhniên đã đi theo con đường cứu nước mà cách mạng chỉ ra, Biết rõ con đường cứu nước làgian khổ nhưng vẫn kiên quyết theo đuổi Họ tin ở tương lai chiến thắng của cách mạng, đấtnước sẽ độc lập, dân tộc sẽ tự do Họ không ngừng đấu tranh để giải phóng dân tộc Đây làthái độ đấu tranh rất tích cực…( Dẫn chứng ) (2 điểm)

- Học sinh có thể liên hệ tới tầng lớp thanh niên hiện nay: (0,5 điểm)

+ Không ngừng học tập, nghiên cứu khoa học…

+ Trở thành những doanh nhân giỏi…

+ Tham gia nghĩa vụ quân sự để bảo vệ đất nước, bảo vệ biển đảo…

III-Kết bài (1 điểm): Khẳng định lại giá tri của bài thơ.

- Trân trọng nỗi niềm yêu nước sâu kín Đó là nỗi đau nhức nhối ví thân phận nô lệ, khơi dậyniềm khao khát tự do và nhớ tiếc thời oanh liệt của dân tộc

- Tiếng nói khao khát tự do, ý thức đấu tranh giành tự do mạnh mẽ trong “ Khi con tu hú” cótác dụng tích cực đối với thanh niên đương thời

************************************************************

ĐỀ 5:

ĐỀ THI OLYMPIC LỚP 8 Năm học 2014 - 2015 Môn thi: Ngữ văn

Thời gian viết bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)

Câu 1: (4,0 điểm)

Trong bài thơ “Quê hương”, Tế Hanh viết:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Nhà tâm lí học Elena ví tuổi thiếu niên như một “xứ sở kì lạ”.

Ở xứ sở này khí hậu rất thất thường và kì quặc, khi thì nóng nực như vùng nhiệt đới, khi thì trở nên lạnh như băng Xứ sở này có mùa xuân hoa nở ngát hương, có mùa thu lá vàng rụng tơi tả Dân cư ở vùng này khi thì rất vui vẻ, ồn ào, khi thì bỗng nhiên trầm ngâm, lặng lẽ Trong xứ sở kì lạ này không có trẻ con và cũng không có người lớn.

Em có suy nghĩ gì về xứ sở kì lạ ấy?

Câu 3: (10 điểm)

Có ý kiến cho rằng: Đặc sắc trong phong cách thơ trữ tình Hồ Chí Minh là vừa có màu sắc

cố điển vừa mang tinh thần thời đại Bằng hiểu biết của mình về bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”

và bài thơ “ Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh, em hãy làm sáng tỏ lời nhận xét trên

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI NGỮ VĂN 8

Câu 1: (4,0đ)

* Về nội dung:

- Chỉ nghệ thuật so sánh: “Chiếc thuyền hăng như con tuấn mã”

- Tác dụng”

+ Diễn tả thật ấn tượng khí thế băng tới dũng mãnh của con thuyền ra khơi

+ Toát nên sức sống mạnh mẽ, vẻ đẹp hùng tráng của con thuyền, đó cũng chính là

khí thế lao động đầy hứng khởi, dạt dào sức sống của người dân làng chài

- Chỉ ra nghệ thuật nhân hóa được thể hiện qua các từ ngữ: “im, mỏi, trở về,

nằm, nghe”

Tác dụng của biện pháp nhân hóa:

+ Biến con thuyền vô tri, vô giác trở nên sống động, có hồn như con người

+ Các từ “im, mỏi, trở về, nằm” cho ta cảm nhận được giây phút nghỉ ngơi

thư giãn của con thuyền, giống như con người, sau một chuyến ra khơi vất vả cực

nhọc, trở về

+ Từ “nghe” gợi cảm nhận con thuyền như một cơ thể sống, nhận biết chât

muối của biển đang ngấm dần, lặn dần vào da thịt của mình; cũng giống như

những con người từng trải, với con thuyền, vị muối càng ngấm vào nó thì nó như

càng dày dạn lên Hình ảnh con thuyền vất vả cực nhọc đống nhất với với cuộc

sống người dân chài

* Về hình thức: Có sự liên kết đối chiếu làm nổi bật sự khác nhau trong hình ảnh

con thuyền ở mỗi khổ thơ Diễn đạt mạch lạc, trong sáng, không sai, mắc các lỗi

câu

0,5đ0,5đ

0,5đ

0,5đ0,5đ0,5đ

0,5đ

0,5đ

* Yêu cầu về kiến thức :

a Giải thích xứ sở kì lạ : Cách nói hình tượng về tuổi thiếu niên – lứa tuổi của

những đổi thay thất thường, khi thế này lúc thế khác, chưa định hình rõ tâm lí, tính

cách

b Đặc điểm :

- Tuổi thiếu niên là một xứ sở kì lạ với nhiều biểu hiện đa dạng, phong phú: lúc rụt

rè, khi tự tin, lúc già dặn như người lớn, khi hồn nhiên như trẻ con, Đặc biệt là

cảm xúc, thái độ, hành động và sự nhận thức về bản thân chưa có sự ổn định còn

cảm tính và đôi lúc trái ngược nhau

- Tuổi thiếu niên là giai đoạn chuyển tiếp về thể chất và tinh thần giữa giai đoạn trẻ

em và trưởng thành Sự chuyển tiếp này liên quan đến những thay đổi về sinh học,

xã hội và tâm lí Chính điều đó khiến tuổi thiếu niên là tuổi của những thái cực đối

lập bởi các em chưa có nhận thức rõ về bản thân mình

- Chính thế giới riêng rất khác biệt của lứa tuổi này khiến các em trở nên lạ lùng,

khó hiểu nhưng cũng rất dễ thương (dẫn chứng)

c Đánh giá vấn đề, liên hệ:

- Từ những đặc điểm lứa tuổi mà các tư tưởng, ý tưởng đóng một vai trò quan

trọng trong việc hình thành nhân cách và tính nết Nếu nhận được sự định hướng

đúng đắn, các em sẽ phát triển theo hướng tích cực và ngược lại

- Phê phán những người không hiểu biết về xứ sở kì lạ dẫn đến cấm đoán, áp đặt,

thiếu cảm thông với các em cũng như những kẻ mãi mãi không chịu thoát ra khỏi

theo một định hướng đúng đắn

0,5

Câu 3: 10đ

* Yêu cầu về kỹ năng:

Viết một bài văn nghị luận về tác phẩm với những yêu cầu cụ thể sau:

- Hình thức một bài văn: bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có sự phân tích, bình

giá, cảm thụ về nội dung cảm xúc, các yếu tố nghệ thuật( ngôn từ, hình ảnh, thể

thơ các thủ pháp tu từ…) trong hai bài thơ

- Diễn đạt rõ ràng, linh hoạt, uyển chuyển, không mắc các lỗi viết câu, dùng từ,

chính tả)

* Yêu cầu về kiến thức

a Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Giới thiệu về tác giả Hồ chính Minh và hai bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”, “ Ngắm

+ Câu thơ đầu ngắt nhịp 4/3 tạo thành hai vế sóng đôi toát nên cảm giác về

sự nhịp nhàng, nề nếp, giọng điệu thật thoải mái, phơi phới cho ta thấy Bác sống

thật ung dung hòa điệu với nhịp sống núi rừng

+ Câu thơ 2 tiếp tục mạch cảm xúc đó, có chút đùa vui: lương thực, thực

phẩm ở đây đầy đủ đến mức dư thừa

+ Câu thơ thứ nhất nói về việc ở, câu thơ thứ hai nói về việc ăn, câu thơ thứ 3

nói về việc làm của Bác Tất cả đều hòa hợp cùng thiên nhiên toát nên cảm giác

thích thú, bằng lòng

+ Giọng điệu thoải mái pha chút đùa vui hóm hỉnh có phần khoa trương tạo cho

nhân vật trữ tình mang dáng dấp một ẩn sĩ, một khách lâm tuyền thực thụ

*Tinh thần thời đại.

+ Bác đến tìm đến thú lâm tuyền không giống với người xưa là để “lánh đục tìm

trong” hay tự an ủi mình bằng lối sống” an bần lạc đạo” mà đến với thú lâm tuyền

để “dịch sử Đảng” tức là làm cách mạng Nhân vật trữ tình mang dáng vè một ẩn sĩ

song thự chất vẫn là người chiến sĩ

+ Trung tâm của bức tranh Pác Bó là hình tượng người chiến sĩ được đặc tả bằng

những nét đậm, khỏe đầy ấn tượng qua tử láy “ chông chênh” và 3 chữ “ dịch sử

đảng” toàn vần trắc, toát nên vẻ khỏe khoắn, mạnh mẽ

+ Niềm vui sống giữa thiên nhiên hòa quện trong niềm vui làm cách mạng

Bài “Ngắm trăng”.

* Màu sắc cổ điển.

+ Phân tích đề tài “Vọng nguyệt” và thi liệu cổ: “rượu, hoa, trăng”

+ Phân tích dáng dấp thi nhân xưa của Bác qua: Cấu trúc đăng đối, nghệ thuật

nhân hóa ở hai câu thơ cuối, nhất là chủ thể trữ tình yêu trăng, coi trăng như người

bạn gắn bó, tri kỷ

0.5đ0,5đ

1,0đ

0,5đ0,5đ

0,5đ0,5đ

1đ

1đ0,5đ

0,75đ

1,0đ

+ Phân tích hồn thơ lạc quan, tinh thần vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn gian khổ

biểu hiện ở sự tự do nội tại, phong thái ung dung, vượt hẳn lên sự nặng nề, tàn bạo

Tôi hỏi đất: Đất sống với đất như thế nào ?

- Chúng tôi tôn cao nhau

Tôi hỏi nước: Nước sống với nước như thế nào ?

- Chúng tôi làm đầy nhau

Tôi hỏi cỏ: Cỏ sống với cỏ như thế nào ?

- Chúng tôi đan vào nhauLàm nên những chân trời

Tôi hỏi người: Người sống với người như thế nào ?Tôi hỏi người: Người sống với người như thế nào ?Tôi hỏi người: Người sống với người như thế nào ?

Trích trong tập thơ Thư mùa đông - Hữu Thỉnh

Trình bày những bài học về lối sống đẹp cho mình, cho mọi người mà em học được từbài thơ trên bằng một bài văn nghị luận ngắn