Hãy phân tích để làm sáng tỏ chất thơ trong truyện ngắn tôi đi học của thanh tịnh

Hãy phân tích để làm sáng tỏ chất thơ trong truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh – Bài làm 2Trong truyện ” tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh, ông đã rất thành công trong việc sử dụng c

Hãy phân tích để làm sáng tỏ chất thơ trong truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh – Bài làm 2

Trong truyện ” tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh, ông đã rất thành công trong việc sử dụng các nghệ thuật tinh tế, nhẹ nhàng, mà vô cùng sâu sắc kết hợp với các ngôn ngữ giàu hình ảnh giàu gợi hình, gợi cảm với giọng điệu nhẹ nhang em dịu đã góp phần tạo nên chất thơ, chất trữ tình trong truyện.

Vậy, chất thơ là thế nào? chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của truyện ngắn, chất thơ được thể hiện qua những vấn đề nổi bật, đặc sắc, giàu cảm xúc Trước hết, chất thơ thể hiện ở chỗ truyện ngắn không có cốt truyện mà chỉ là dòng chảy cảm xúc là những tâm tư tình cảm của một tâm hồn trẻ dại trong buổi khai trường đầu tiên với những cảm xúc êm dịu ngọt ngào, man mác buồn thơ ngây trong sáng, cùng tâm trạng tưng bừng, rộn rã, mơn mác, nao nức hồi hộp khi được cắp sách tới trường đã làm rung động lên những cảm xúc Chất thơ đã toát lên từ những tình tiết sự việc dạt dào cảm xúc bằng những câu văn những hình ảnh hay và sinh động như” mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã đi quen, lại lắm lần nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học, ” mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ Họ như con chim con, nhưng còn ngập ngừng e sợ Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rất thơ mộng nên thơ trong trẻo, thể hiện qua thời điểm cuối thu và hoàn cảnh

lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc” Chất thơ tỏa ra từ giọng nói ân cần, cặp mắt hiền từ và cảm động của ông đốc từ gương mặt tươi cười của thầy giáo trẻ Tất cả đều dành cho trẻ thơ những tình cảm dịu dàng trìu mến Chất thơ còn tỏa ra từ tấm lòng yêu thương con hết mực của mẹ trong truyện đã bốn lần Thanh Tịnh nói về bàn tay mẹ qua những câu văn hay như ” mẹ nắm tay tôi”, ” các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu từ trước” ” Tôi cảm thấy sau lưng tôi có một bàn tay dịu dàng đẩy tôi tới trước”, ” một bàn tay quen nhẹ vuốt mái tóc tôi” Như vậy, hình tượng bàn tay mẹ đã được tác giả thể hiện một cách tinh tế và biểu cảm để nói lên tình thương con bao la vô bờ bến của mẹ Chất thơ còn được thể hiện qua hình ảnh so sánh đẹp đẽ đầy thú vị.

Trong truyện, tác giả đã đưa ra hình ảnh so sánh đẹp rất hay Chất thơ được thể hiện ở giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm ở âm điệu tha thiết cũng góp phần diễn tả thành công cảm nghĩ của nhân vật Chất thơ còn thể hiện ở chỗ tạo được sự đồng cảm đồng điệu của mọi người gợi cho người đọc nhớ lại về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ khi được cắp sách tới trường vào một mùa thu- mùa tựu trường.

Qua câu truyện tôi đi học giàu chất thơ, tác giả như muốn thể hiện một tâm hồn khao khát bay cao với một niềm hi vọng ước ao hoài bão lớn lao để vươn tới một chân trời mới, một tương lai đang phơi phới chào đón trẻ thơ.

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2019-2020 MÔN THI: NGỮ VĂN 8

Phần I: Đọc hiểu (4,0 điểm):

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Con yêu quý của bố!

Học quả là khó khăn gian khổ Bố muốn con đến trường với lòng hăng say và niềm phấn khởi Con hãy nghĩ đến những người thợ, tối tối đến trường sau một ngày lao động vất vả Cả đến những người lính vừa ở thao trường về là ngồi vào bàn đọc đọc, viết viết Con hãy nghĩ đến các em nhỏ bị câm hoặc điếc mà vẫn thích học.

Khi một ngày mới bắt đầu, tất cả trẻ em trên thế giới đều cắp sách tới trường Những học sinh ấy hối hả bước trên các nẻo đường ở nông thôn, trên những phố dài của các thị trấn đông đúc, dưới trời nắng gay gắt hay trong tuyết rơi Từ những ngôi trường xa xôi trên miền tuyết phủ của nước Nga cho đến ngôi trường hẻo lánh núp dưới hàng cọ của xứ A-rập, hàng triệu, hàng triệu trẻ em cùng đi học.

Con hãy tưởng tượng mà xem, nếu phong trào học tập ấy bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt, trong sự dã man.

Hãy can đảm lên, hỡi người chiến sĩ của đạo quân vĩ đại kia! Sách vở của con là vũ khí, lớp học của con là chiến trường! Hãy coi sự ngu dốt là thù địch Bố tin rằng con luôn luôn cố gắng và sẽ không bao giờ là người lính hèn nhát trên mặt trận đầy gian khổ ấy.

( Trích “ Những tấm lòng cao cả”- A-mi-xi)

Câu 1: Cho biết phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Câu 2:Theo em, mặt trận đầy gian khổ mà người cha nhắc đến là gì?

Câu 3: Phân tích tác dụng của lối chuyển trường từ vựng có trong đoạn trích:

Hãy can đảm lên, hỡi người chiến sĩ của đạo quân vĩ đại kia! Sách vở của con là vũ khí , lớp học của con là chiến trường! Hãy coi sự ngu dốt là thù địch Bố tin rằng con luôn luôn

cố gắng và sẽ không bao giờ là người lính hèn nhát trên mặt trận đầy gian khổ ấy.

Câu 4:Thay lời em bé nhận thư, em hãy nói lên những suy nghĩ, tình cảm của mình sau khi

đọc thư của bố

Câu 5: Hãy cho biết xét theo cấu trúc, câu sau đây thuộc kiểu câu gì?

Con hãy tưởng tượng mà xem, nếu phong trào học tập ấy bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt, trong sự dã man.

Phần II: Làm văn (16,0 điểm):

Câu 2: Từ văn bản trên, hãy nói về ý nghĩa của lời động viên trong một đoạn văn khoảng

400 chữ

Câu 3: Viết bài văn với nhan đề : Tôi đi học - một truyện ngắn giàu chất thơ.

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câ

u 1 Ý Hướng dẫn giải

(5,0 điểm)

1 Biểu cảm

2 - mặt trận đầy gian khổ mà người cha nhắc đến là việc học 0,5

3 - HS chỉ rõ lối chuyển trường từ vựng : Các từ ngữ chiến sĩ, đạo quân,

vũ khí, chiến trường,thù địch, người lính, mặt trận vốn thuộc trường

từ vựng chỉ chiến tranh được chuyển sang trường từ vựng chỉ về học

tập

- Tác dụng : Khẳng định việc học cũng như đánh trận vậy Rất khó

khăn và gian nan Muốn giành thắng lợi mỗi HS cần có sự nỗ lực, cố

gắng không ngừng

0,5

1,5

4 - Thay lời người con, HS cần nói lên được sự xúc động trước tình cảm,

những lời động viên của cha và thể hiện quyết tâm học hành

2,5

5 Câu ghép

Câ

u 2

(5,0 điểm)

1 Về kĩ năng

- Biết cách viết một đoạn văn nghị luận xã hội

- Ý tưởng sáng tạo, thể hiện được quan điểm, suy nghĩ của mình

- Văn phong trong sáng, có cảm xúc; lập luận chặt chẽ, kết hợp tốt các

phương thức biểu đạt trong hành văn

2 Về nội dung

Thí sinh có thể trình bày quan điểm của mình theo nhiều cách Nhưng

dù viết theo cách nào cũng phải làm rõ được ý nghĩa của lời động viên

trong cuộc sống

Dưới đây là một số gợi ý định hướng chấm bài:

 Giải thích:

- Lời động viên là những lời nói khích lệ tinh thần của mọi người dành cho những người gặp khó khăn trong cuộc sống

2 Bàn bạc về ý nghĩa của lời động viên:

1,0

3,0

- Với người trao:Thể hiện sự quan tâm đối với mọi người xung quanh.

- Với người nhận :

+ Giúp cho người nhận được lời động viên cảm thấy vui vẻ và tin

tưởng vào những gì mình làm từ đó cố gắng không ngừng để đạt được

mong muốn của họ.

+ Một lời động viên chân thành có thể mang đến sức mạnh bất ngờ để

vượt qua những khó khăn, nghịch cảnh mà tưởng chừng họ như không

thể làm được.

- Ngược lại một lời tiêu cực với người đang gặp khó khăn, khủng

hoảng có thể giết chết họ.

3 Rút ra bài học cho bản thân

1,0

Câ

u 3

(10,0 điểm)

1 Về kĩ năng

- Biết cách viết một bài văn nghị luận văn học

- Thể hiện năng lực cảm thụ văn học

- Lập luận chặt chẽ, có cảm xúc, hành văn lưu loát, không mắc các lỗi

chính tả, diễn đạt

2 Về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày bài viết theo nhiều cách nhưng về cơ bản, cần

đảm bảo những yêu cầu sau:

1,0

2 Giải thích vấn đề:

- Chất thơ là một thuật ngữ lý luận chỉ một phẩm chất đặc biệt của văn

xuôi Tác phẩm văn xuôi được coi là có chất thơ khi nội dung của nó đi

sâu vào trạng thái cảm xúc , diễn tả diễn biến biến trong trạng chủ

quan vớ những rung động tinh tế Chất thơ còn nằm trong hình thức

thể hiện Đó là tính nhạc, sự hàm súc của ngôn từ , đó là sự linh hoạt

của thủ pháp nghệ thuật tạo cho giọng văn , lời văn có sức truyền cảm

lớn.

2,0

3 Chứng minh chất thơ của truyện ngắn Tôi đi học

- Chất thơ thể hiện ở sự đầy ắp yếu tố trữ tình , trong việc lựa chọn

hình ảnh , cảnh sắc thiên nhiên để miêu tả qua việc sử dụng những

hình ảnh so sánh , ngôn ngữ biểu cảm tinh tế (dẫn chứng)

- Chất thơ ở những trang văn miêu tả miêu tả tâm trạng , những dòng

suy nghĩ miên man của kỉ niệm ngày tựu trường thời thơ ấu.( dẫn

chứng)

6,0

- Chât thơ ở giọng văn nhẹ nhàng , truyền cảm.

- Chất thơ ở sự lắng đọng và khơi gợi kí ức thời cắp sách trong mỗi chúng ta

- Tôi đi học là một tiếng lòng man mác , bâng khuâng của một thời để

nhớ , một thời để yêu.

-Nghệ thuật tự sự xen biểu cảm và miêu tả một cách hợp lý ; ngôn ngữ , hình ảnh tinh tế , giàu sức gợi

4 Đánh giá

- Tôi đi học là truyện ngắn nhưng không xây dựng theo mô hình cốt

truyện với hệ thống sự kiện, các nhân vật để pản ánh xung đột xã hội Tác phẩm được hình thành theo dòng hồi tưởng của nhân vật "tôi" về những kỉ niệm trong sáng , cảm xúc dạt dào trong một thời điểm quan

trọng , đáng nhớ: ngày đầu tiên đi học Vì thế Tôi đi học là tiếng lòng

của bất kì ai đã từng cắp sách đến trường Điều đó khiến cho truyện ngắn thấm đẫm chất thơ, có sức hấp dẫn đặc biệt và sức sống bền lâu trong lòng người đọc.

1,0