Nâng cao tính minh bạch của thông tin trên báo cáo tài chính đối với các trường đại học và cao đẳng công lập tại trường hợp nghiên cứu các trường đại học, cao đẳng tại TP HCM

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐ ẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINHTRẦNMINH DẠHẠNH NÂNGCAOTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊN B ÁOCÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚICÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVÀ... BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐ ẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍM

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐ ẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

TRẦNMINH DẠHẠNH

NÂNGCAOTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊN B ÁOCÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚICÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVÀ

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐ ẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

TrầnMinhDạHạnh

NÂNGCAOTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊNBÁO

CÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚI CÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVÀCAOĐẲNGCÔNGLẬPTẠIVIỆ

TNAM

TRƯỜNGHỢPNGHIÊNCỨU:CÁCTRƯỜNGĐẠIHỌC,CA

OĐẲNGTẠITP.HCM

Chuyênngành:KếtoánMã số:60340301

LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:TS PHẠM XUÂNTHÀNH

TP.HồChíMinh–Năm2014

Tácgiảcamđoansốliệutrongluậnvănnàylànhữngkếtquảkhảosátxácth ực,cáctàiliệusửdụngđượctríchdẫnrõràng,cónguồngốcđángtincậyvàđềtài “NângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênbáocáotàichínhđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiViệtNam–

Trườnghợpnghiêncứu:CáctrườngĐ ạihọcvàCaođẳngtạiTP.HồChíMinh”làkếtquảdochínhtácgiảnghiêncứuv àthựchiện

Tácgiảthựchiện

TrầnMinhDạHạnh

LỜICAMĐOANM

ỤCLỤC

MỤCLỤC

DANHMỤCKÝHIỆU,CÁCCHỮVIẾTTẮTDAN HM

ỤCCÁCBẢNG

DANHMỤCCÁCHÌNHVẼ,ĐỒTHỊPHẦNM

ỞĐẦU

CHƯƠNG1:CƠSỞLÝLUẬNVỀBÁOCÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚIKHUVỰ CCÔNGVÀTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊNBÁOCÁOTÀ I CHÍNH

1.1 TổngquanvềBCTCcông 1

1.1.1 KháiniệmvềBCTCcông 1

1.1.2 MụcđíchcủaBCTCcủakhuvựccông 1

1.2 ChuẩnmựckếtoánvềBCTCcông 2

1.2.1 Chuẩnmựckếtoáncôngquốctế 2

1.2.2 CácquyđịnhtạiViệtNamvềBCTCkhuvựccông 4

1.3 NhữngvấnđềchungvềBCTCcông 6

1.3.1 CấutrúccủamộtBCTCcông 5

1.3.2 CácquyđịnhđốivớiBCTCtrongkhuvựccông 8

1.3.3 NhữngvấnđềchungvềBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptại ViệtNam 19

1.4 CácyêucầuvềBCTCminhbạchđốivớikhuvựccông 26

1.4.1 Tínhminhbạch 26

1.4.2 TínhminhbạchtrongBCTC 30

1.4.3 TínhminhbạchtrongBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcông lập 32 1.5 TìnhhìnhvềtínhminhbạchtrongcácBCTCcủakhuvựccôngtạicácquốcgiatrênt hếgiớivàbàihọckinhnghiệm 35

1.5.1 NewZealand 35

1.5.3 Malaysia 36

1.5.4 Bàihọckinhnghiệm 37

KẾTLUẬNCHƯƠNG1 CHƯƠNG2:THỰCTRẠNGTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊNB Á O CÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚICÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVÀCAOĐẲNGC ÔN G L ẬPHIỆNNAYTẠITHÀNHPHỐHỒCHÍMINH 2.1.TổngquanvềhệthốngcáctrườngĐạihọc vàCaođẳngcông lậptạiTP.HCM .39

2.1.1 Hệthốngcác trườngĐạihọccônglậptạiTP.HCM 39

2.1.2 Hệthốngcác trườngCaođẳngcông lậptạiTP.HCM 40

2.2 KhảosátthựctếvềtìnhhìnhlậpBCTCtạicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngc ô n g lậ ptạiTP.HCM 40

2.2.1 Thiếtkếcâuhỏikhảosát 40

2.2.2 Phạmvivàđốitượngkhảosát 43

2.2.3 Kếtquảkhảosát 44

2.3 ĐánhgiávềtínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCtạicáctrườngĐạihọcv à Cao đẳngcônglậptạiTP.HCM 57

2.3.1 Đánhgiáchung 57

2.3.2 Đánhgiácụthểquakếtquảkhảosátthựctế 60

2.3.3 Cácmặthạnchếvànguyênnhân 65

KẾTLUẬNCHƯƠNG2 CHƯƠNG3 :GIẢIP H Á P N Â N G C A O T Í N H M I N H B ẠCHC ỦAT H Ô N G T I N TRÊNBÁOCÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚICÁCTRƯỜNGĐẠIHỌCVÀC AO ĐẲNGCÔNGLẬPTẠITHÀNHPHỐHỒCHÍMINH 3.1 Quan điểmvềvấnđềminhbạchthôngtintrênBCTC 74

3.1.1 Phùhợpvớithônglệquốctế 74

3.1.2 PhùhợpvớiLuậthiệnhànhởViệtNam 75

3.1.3 Quanđiểmkếthừa 75

3.1.4 Quanđiểmlợiíchchiphí 75

3.2 Giảip h á p n â n g c a o t í n h minhb ạchc ủat h ô n g t i n t r ê n B C T C đ ố ivớic á c trườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HCM 76

3.2.1 Nhữnggiảiphápchungvềchínhsách 77

3.2.2 Nhữnggiảiphápcụthể 80

3.3 Mộtsốkiếnnghị 88

3.3.1 KiếnnghịđốivớiChínhphủ 88

3.3.2 KiếnnghịđốivớiBộtàichính 89

3.3.3 KiếnnghịđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiT P H CM 89

3.4 Hạnchếcủađềtàivàhướngnghiêncứutiếptheo 90 KẾTLUẬNCHƯƠNG3K

ẾTLUẬNCHUNGTÀILI

ỆUTHAMKHẢOPHỤL

ỤC

GenerallyAcceptedAccountingPrinciples(Nhữngnguyêntắckếtoánđượcchấpnhậnchung)GASB

GovernmentalAccountingStandardsBoard(Hộiđồngchuẩnmựckếtoánchínhphủ)

IAS

InternationalAccountingStandard(Chuẩnmựckếtoánquốctế)

(Tổchứchợptácngânsáchquốctế)IFAC

InternationalFederationofAccountantsInstitutions

(Liênđoànkếtoánquốctế)INTOSAI

InternationalOrganizationalofSuppremeAuditI n s

t i t u t i o n s(Tổchứcquốctếvềcáccơquankiểmtoántốicao)IPSASB

InternationalPublicSectorAccountingStandards(B anChuẩnmựckếtoáncôngquốctế)

TransparencyInternational(T ổchứcminhbạchquốctế)

Bảng1.1SoSánhĐiểmKhácBiệtgiữaBCTCKhuVựcCôngTheoQuyĐịnhTạiViệtNamVàChuẩnMựcKếToánCôngQuốcTế 15Bảng2.1 KếtQuảThốngKêSốÝKiếnTrảLờiBảngCâuHỏiKhảoSát 44Bảng2.2.ĐánhGiáChấtLượngBCTCĐốiVớiCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMTháng10Năm2014 57Bảng3.1.ThayĐổiSốHiệuVàNộiDungTàiKhoảnTạmỨng 81Bảng3.2.ThayĐổiSốHiệuVàNộiDungTàiKhoảnPhảiTrảCôngChức,ViênChức 82Bảng3.3.ThayĐổiSốHiệuVàNộiDungTài KhoảnChiHoạt Động 83

TinCủaCácTrườngĐạiHọcV àCaoĐẳngCôngLậpQuaCácPhươngTiệnThôngTinĐạiChúngT h á n g 10Năm2014 46Hình2 2 K ếtQ u ảK h ảoSátV ềM ứcĐộD ễD à n g T i ếpC ậnBC T C C ủaĐơnVịTháng10Năm2014 47Hình2 3 K ếtQ u ảK h ảoSátV ềĐ á n h G i á M ứ c Đ ộ C ầnT h i ếtC ủaB C T C M i n h Bạch,Tháng10Năm2014 47Hình2.4.KếtQuảKhảoSátVềGiáTrịTiênĐoánCủaBCTCTháng10Năm2014

48Hình2.5.KếtQuảKhảoSátVềÝKiếnCủaCơQuanKiểmToánĐốiVớiBCTCCủaC

ác Tr ườ ng Đạ iH ọcVà Ca o Đẳ ngCôngLậpT ạiTP HCM T h á n g 10Năm2014 50Hình2.6.KếtQuảKhảoSátVềMứcĐộĐầyĐủVàDễHiểuKhiGiảiThíchCácT hô ngTinTrìnhBàyTrênBCTCTrongThuyếtMinhBCTCCủaCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMTháng10Năm2014 51Hình2.7.KếtQuảKhảoSátVềKhảNăngSoSánhSốLiệuCủaBCTCĐốiVớiCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMTháng10Năm201452

Hình2.8.KếtQuảKhảoSátVềMứcĐộGiảiThíchẢnhHưởngCủaSựThayĐổiChínhSáchKếToánLênBCTCĐốiVớiCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngL ậpTạiTP.HCMTháng10Năm2014 53Hình2.9.KếtQuảKhảoSátVềSựChínhXácGiữaTàiSảnTrênThựcTếVàTrênSổSáchKếToánCủaCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMT h á ng 10Năm2014 54Hình2.10.KếtQuảKhảoSátVềSựĐầyĐủChứngTừHợpLệĐểChứngMinhNghiệpVụKinhTếPhátSinhCủaCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMTháng10Năm2014 55

Hình2.11.KếtQuảKhảoSátVềSựSựTrung ThựcCủaCácKhoảnChiSoVớiC h ứngTừCủaCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpTạiTP.HCMTháng10Năm2014 55Hình2.12.KếtQuảKhảoSátVềViệcTuânThủQuyChếChiTiêuNộiBộTạiCácTrườngĐạiHọcVàCaoĐẳngCôngLậpKhuVựcTP.HCMTháng10Năm2014

56

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

Trongbốicảnhpháttriểnkinhtếvàcạnhtranhtronggiaiđoạnhiệnnay,cáctổchứchoạtđộngkinhdoanhhaybấtkỳcánhânnàocũngcầndữliệukinhtếtàichínhkịpthờivàđángtincậyđểlàmcơsởchoviệcđánhgiá,raquyếtđịnh.Trongđ ó , BCTClàmộtphươngthứcđểcáccánhân,tổchứcbênngoàicóthểtiếpcậnvànắmbắttìnhhìnhtàichínhcủađơnvị.Hơnnữa,minhbạchthôngtinkhôngchỉlàv ấnđềcủacácdoanhnghiệpmàđốivớicáccơquan,tổchức,đoànthểtrongkhuv ựccôngyêuc ầunàycàngcaohơnđể t ừđótạ odựnglò ng ti nc ủacôngchú ng Ng h i ên cứucủaWordBank(2012)chothấythiếuminhbạchthôngtinlàmộttrongn h ữngnguyênnhângópphầnt ạorathamnhũngởViệtNam.Bêncạnhđó,cũngđãc ó nhiềunghiêncứutrênthếgiớiđềcậpđếnvấnvềminhbạchthôngtintà

ichínhđ ố ivớikhuvựccôngnhưnghiêncứucủaSeyoumvàManyak(2009),Khan(2010).

TạiViệtNam,chưacómộtvănbảnpháplýnàoquyđịnhđầyđủvềvấnđềminhbạchthôngtintrênBCTCđốivớikhuvựccông.Cụthểhơn,trongkhuvựcc ô n g , cáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậplàcácđơnvịsựnghiệpcónguồnkinhphíhoạtđộngchủyếutừNSNNcấpđểthựchiệnchứcnănggiáodụcvàđàotạocác thếhệsinhviênđápứngnhucầucủaxãhội.Tuynhiên,cáctổchứcvàcánhânb ê n ngoàitrườnggặpnhiềukhókhănđểtiếpcậnBCTCcủacáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglập,từđókhôngthểxemxét,phântíchvàđánhgiáviệcsửdụngn g u ồnv ốnN S N N c ủac á c đ ơ n vịnày.V ấnđ ề nàycót

h ểd ẫnđ ế nv i ệcs ửdụngNSNNkhôngđúngmụcđích,saiquyđịnh,lãngphívàthamnhũng.Chínhvìtầmquan trọngcủavấnđềnày,tôichọnnộidung“NângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngtạiViệtNam–

Trườnghợpng h i ên cứu:Cáctrường Đạihọcvà Caođẳ ngtạiTP.HCM ”đểnghiêncứunhằmmụcđíchnângcaokhảnăngtiếpcận,đánhgiácácthôngtintrênBCTCtừđómàcá c tổchức,cánhânbênngoàiđơnvịcóthểxem

xétvàđánhgiátìnhhìnhsửdụngNSNNcủa các trường Đại họcvà Cao đẳng cônglậptrên địa bàn thành phốHồChíM i n h

2 Mụctiêunghiêncứu

2.1 Mụctiêuchung

NângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HCMnhằmnângcaokhảnăngtiếpcậnthôngtintrênBCTC, từđó

- KhảosátthựctrạngBCTCcủacáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiT P HCM

- ĐưaranhữnggiảiphápvàkiếnnghịnhằmnângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HCM

Phạmv i thờig i a n : K ếtq u ảk h ảos á t , p h â n t í c h c ủađ ề t à i đ ư ợ ct h ựch i ệntr

minhbạchcủathôngtintrênBCTCởgócđộcácđặctínhchấtlượngcủaBCTC,mứcđộcôngbốBCTCrabênngoài,mứcđộdễdàngtiếpcậnBCTCchứkhôngp h â n tíchchitiếtnghiệpvụkinhtếphátsinhtạicácđơnvịcũngnhưkhôngđisâuv ào cáchthứcxửlýsốliệuđểlậpBCTCnhằmhạnchếsaisóttrênBCTC.

4 Câuhỏinghiêncứu

Đểđạtđượcmụctiêunghiêncứu,đềtàigiảiquyết3vấnđềchínhcómốiliênhệmậtthiếtvớinhau,đólà:

(1) CáctiêuchínàođượcsửdụngđểđánhgiátínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớikhuvựccôngnóichungvàcáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcôngl ậpnóiriêng?

(2) BCTCcủacáctrườngĐạihọc,CaođẳngcônglậptạiTP.HCMđãđápứngđượccácyêucầuđóhaychưa?

(3) LàmthếnàođểnângcaotínhminhbạchcủaBCTCđốivớicáctrườngĐ ạ ihọcvàCaođẳngtạikhuvựcTP.HCM?

5 Phươngphápnghiêncứu

Đềtàisửdụngkếthợpcácphươngphápnghiêncứuđịnhtính.Trongđó,tácg i ảđãsửdụngcácphươngphápnghiêncứucụthểsauđây

5.1 Phươngphápphântích,tổnghợpvàhệthốnghóalýthuyết

Trongđềtài,phươngphápnàydùngđểtổnghợpcáccôngtrìnhnghiêncứuv àquanđiểmcủacáctácgiả,tổchứcuytíntrênthếgiớivàViệtNamvềcácnộidung:k h á i niệm,yêuc ầuđ ố iv ớiB C T C c ô n g, CM K T c ô n g , t í n h minhb ạchc ủaBCTCtừđólàmcơsởđểxâydựngbảngcâuhỏikhảosát

TP.HCMhiệnnay.Mẫuđượcchọntheophươngphápthuậntiệndựatrêntínhdễtiếpcậncủa đối tượng.Tổng thểbaogồmnhânviên kếtoán, cán bộviên chứccôngtác trongcáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptrênđịabànthànhphốHồChíMinh.Mẫuđượcchọnbaogồm53mẫutrongsốtổngthể.

5.4 Phântích,xửlýdữliệubằngphươngphápthốngkê,môtả

Phươngphápphântích,xửlýdữliệuchủyếuđượcsửdụngtrongđềtàilàph ư ơ

n g phápt hố ngkê môt ả.Tr on g đó, d ữ l i ệusơ cấ pđ ượ cth uthậpth ôn gq ua bảngcâ

thốngkêmôtảchobộdữliệuthuthậpđược.Phươngphápthốngkêmôtảdùngđểtổnghợp,sốhóa,biểudiễncácsốliệuquađómôtảthựctrạngminhbạchthôngtintrênBCT CcủacáctrườngĐHvàCĐcônglậptạiTP.HCMhiệnnay

5.5 PhươngphápđánhgiáchấtlượngBCTCcủaBeestvàcáccộngsự

(2009)

ĐểtiếpcậnchấtlượngBCTC,đềtàisửdụngphươngphápđánhgiáđượcđưaratrongnghiêncứucủaBeestvàcáccộngsự(2009).Đềtàisẽdựatrênbộdữliệuc ó đ

ư ợ ct ừk ếtq u ảk h ảos á t t h ựct ế,t í n h t o á n t r u n g b ì n h , t r u n g v ị,đ ộ l ệchchuẩncủa

t ừngcâ uhỏi.Sa uđ ó tínht oá nđ iể mtrungb ìn hc ho m ỗiđặ ctí nh chấtl ư ợn g vàtínhđiểmchấtlượngBCTC.Điểm chấtlượngBCTCsẽđược tínhquacácb ước nhưsau:

Bướcthứnhất,tínhtoánđiểmchuẩnhóacủacácđặctínhchấtlượngcơbảnvàđặctínhchấtlượngnângcao.Trongđó,

ĐiểmchấtlượngcơbảncủaBCTC=(Điểmchuẩnhóacủatínhphùhợp+Đ i ể mchuẩnhóatrìnhbàytrungthực):2

ĐiểmchấtlượngnângcaocủaBCTC=(Điểmchuẩnhóacủatínhcóthểsosánh+Điểmchuẩnhóacủatínhdễhiểu+Điểmchuẩnhóacủatínhcóthểkiểmc h ứng+Điểmchuẩnhóacủatínhkịpthời):4

Bướcthứhai,đolườngchấtlượngBCTCbằngcáchcộngđiểmđãchuẩnhóacủađặctínhchấtlượngcơbảnvàđặctínhchấtlượngnângcaocủaBCTCnhưsau:

ĐiểmchấtlượngcủaBCTC=(Điểmchấtlượngcơbản+Điểmchấtlượngn â n gcao):2

6 Cácđónggópcủaluậnvăn

6.1 Vềmặtlýluận

LuậnvănxâydựngcáctiêuchíđểđánhgiátínhminhbạchcủaBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptrênđịabànTP.HCMởgócđộđặct í n h chấtlượngcủaBCTC,mứcđộcôngbốvàdễtiếpcậnBCTC.Đồngthời,luậnv ă n đưa racácgiảipháp nhằmnângcao chấtlượng BCTChướng đếnsựminhbạcht h e o đ ị n h h ư ớ ngCMKT công quốctếvàquyđịnh của các tổchứccó uytín trên thếgiới

6.2 Vềmặtthựctiễn

HiệnnayởViệtNam,cómộtsốkhókhănnhấtđịnhđểtiếpcậnBCTCcủakhuvựccông.ĐiềunàychothấyBCTCvẫnchưathểhiệnđúngvaitròcungcấpthôngtinsẵnsàngcho

ngườisửdụng.Đềtàiđềcậpđếncácđặctínhchấtlượng,cácth ôn gtincầncótrênBCTC,khảnăngtiếpcậnvàcôngkhaiBCTCtừđóđềxuấtcácgiảiphápnhằmnângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớicáctrư ờng ĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HCM.Từđó,cáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậpcóthểlậpcácBCTCthỏamãncáctiêuchítrên.Hơnthế,khiB C T C thỏamãncácđặctínhchấtlượng,cungcấpđầyđủthôngtincầnthiết,côngk h a i minhbạch cácsốliệu trọngyếusẽhỗtrợrấttích

raquyếtđịnh,đánhgiáhoạtđộngcủacáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglập.Mộtk h iBCTCminhbạchsẽgiảmthiểuđượctìnhtrạngthamnhũngvàsửdụngNSNNlãn g phí

7 Tổngquannghiêncứu

Minhb ạcht h ô n g t i n t r ê n B C T C l à mộtch ủđ ề đ ư ợ cl ựac h ọnn g h i ê n c ứukhôngchỉriêngViệtNammànhiềuquốcgiatrênthếgiới

TrongcơsởdữliệutoànvăncủaThưviệnĐHKinhtếTP.HCMđãcó8luậnvănThạcsĩnghiêncứuvềvấnđềminhbạchthôngtintrênBCTC.Trongđó,có01luậnvănnghiêncứutínhminhbạchBCTCđốivớingânhàng,06luậnvănnghiên

cứutạicáccôngtyniêmyếtvàsàngiaodịchchứngkhoán,01luậnvănnghiêncứut ạicôngtybấtđộngsản.Bêncạnhđó,có01luậnánTiếnsĩnghiêncứuvềvấnđềnàyđốivớicáccôngtyniêmyếttạiViệtNam.Tấtcảnhữngluậnvănvàluậnánn à y đềunghiêncứu

vềtínhminhbạchcủathôngtintrên

BCTCtuynhiênkhôngtậpt r u n g vàokhuvựccácđơnvịsựnghiệpcônglậptrongđócócáctrườngĐạihọcvàCaođẳngmàtậptrungvàokhuvựctưnhânvàcácloạihìnhkinhdoanhđặcthùkhác.Liênquanđếnvấnđềnghiêncứucómộtsốđềtàitiêubiểunhưsau:

Đốivớicácnghiêncứutrongnước

(1) Bàib á o c ủaĐ o à n X u â n T i ê n ( 2 0 0 9 ) cón ộ id u n g v ềv ấnđ ề H ệt h ốngchuẩnmựckếtoáncôngquốctếvàquanđiểmxâydựnghệthốngchuẩnmựckếtoáncôngViệtNamđượcđăngtrênTạpchíKiểmtoán,số5,trang22

Trongbàiviết,tácgiảđãtrìnhbàycácvấnđềcơbảnchungnhấtliênquanđếnbộCMKTcôngquốctếdoIPSASBbanhành,đưaracácđặcđiểmvàchínhsách kếtoánđangápdụngđốivớikhuvựccôngởViệtNam.Từđó,tácgiảrútramốiquanhệvớitìnhhìnhViệtNam,đưaracácđềxuấtxâydựngbộCMKTcôngt ạiViệtNamvàmộtlộtrìnhxâydựngcácchuẩnmực

(2) NguyễnChíHiếu(2010)vớiđềtàithiếtlậphệthốngtàikhoảnvàBCTCtr o n g điềukiệnápdụngchuẩnmựckếtoáncôngquốctếvàođơnvịhànhchínhsựnghiệpởViệtNam

LuậnvăncóưuđiểmlàđãkháiquátcácđặcđiểmcủahệthốngBCTCcủacácđơnvịHCSNởViệtNam,cácyêucầutrìnhbàyBCTCvàhệthốngtàikhoản,q u a n điểmthiếtlậphệthốngtàikhoảnvàBCTCđốivớicácđơnvịHCSNởViệtNam.Bêncạnhđó,tácgiảcũngđãgiớithiệuCMKTcôngquốctếvềkháiniệm,lýd orađời.TácgiảcũngđãlàmrõnhữngđiểmhạnchếvànhữngđiểmchưahợplýcủahệthốngBCTCđốivớiđơnvịHCSNởViệtNamsovớiquốctế.Tuynhiên,mụctiêuchínhcủaluậnvănvẫnlàtậptrungvàocácgiảiphápthiếtlậpHTTKvàBCTCtrongđiềukiệnvậndụngCMKTcôngquốctếvìvậyphạmvivềtínhminhb ạchcủathôngtintrênBCTCvẫnchưađượcđềcậpvànghiêncứu.Phươngphápn g h i ê n cứucủaluậnvănchủyếuvẫnlàthốngkêmôtả

(3) NguyễnThịMinhHuệ(2012)vềvậndụng

chuẩnmựckếtoáncôngquốctếđểhoànthiệnchếđộkếtoánhànhchínhsựnghiệptạiViệtNam

phụckhók h ăn khivậndụngCMKTcôngquốctếvàokếtoánHCSNởViệtNamnhằmtạot h ô n g tin kếtoán HCSN phùhợpvớiđặc điểmriêng củaViệt Namvừa phù

đếnnhữngđiểmkhácbiệtcơbảncủaBCTCđơnvịHSCNởViệtNamsovớiCMKTcôngquốctếvềhàngt ồnkho,chiphíđivay,tàisảncốđịnh,dựphòngv.v Tácgiảtậptrungphântíchn h ữngđiểmcònhạnchếcủaHTTKvàBCTCởphươngthứclập,trìnhbàyđồngthờiđềxuấtđổitêntàikhoảnvàmộtsốnộidungcủaBCTC.BCTCđượcđềcậptrongnộidungluậnvănđượchoànthiệnvềmặttrìnhbày,phươngpháplập.Tuynh iên,tácgiảchưanghiêncứuvềtínhminhbạchcủathôngtinđượccungcấptrênBCT C

(4) NghiêncứucủaLêThịCẩmHồng(2012)vềxâydựngvàhoànthiệnhệthốngBCTCápdụngchođơnvịhànhchínhsựnghiệpởViệtNamtheođịnhhướngC h u ẩnmựckếtoáncôngquốctế

Luậnvăntìm hiểuhệthống CMKTcôngquốc tế,một sốkinhnghiệmkhiápdụngCMKTcôngđốivớimộtsốquốcgiatrênthếgiới.LuậnvăncũngđãđềcậpđếnthựctrạngBCTCcủađơnvịHCSNởViệtNamhiệnnay.Bêncạnhđó,tácgiảđềxuấtcácgiải pháp hoàn thiệnhệthống BCTC trongđóđơn vịsựnghiệpgắnliềnvớiCMKTcôngquốctếtrêncơsởdồntích,địnhhướngxâydựngBCTCđểcungcấpthôngtinminhbạch,đầyđủ,đángtincậy.TácgiảcũngđãđềxuấtcácýkiếnnhằmxâydựngvàhoànthiệnhệthốngBCTCtrongcácđơnvịHCSNđểhàihòavớiIPSASsvàphùhợpvớiđiềukiệnthựctếởViệtNamhiệnnay.Tuynhiên,luậnv ă n t ậ pt r u n g v à o n h ữngs ửađ ổ i,b ổs u n g đểx â y d ựngvàb a n h à n h t h à n h c ô n g CMKTcông, h oà n t hi ệnhệt hốngB C T C t r o n g đơnv ị HCSN g ắnvớicơ sởd ồnt í c h Nhữnggiảipháphoànthiệntậptrungvàophươngpháplập,xâydựngHTTK,cơsởxâydựngBCTC,danhmụcbáocáo,điềukiệnthựchiệnvàcáchtrìnhbày

(5) TrầnHoàngTâm(2013)vềhoànthiệnhệthốngkếtoánápdụngchocácđơnvịsựnghiệpcóthuởViệtNam

(6) NghiêncứucủaPhạmQuangHuy(2013b)vềhoànthiệnhệthốngthuchingânsáchNhànước

Tácgiảđãhệthốnghóacácnghiêncứuvềkếtoáncôngvàkếtoánthuchin g ân sáchtrênthếgiới,tổngquátcáccơsởlýluậnliênquanđếnnhữngnộidungch í n h baogồmkhuvựccông,tàichínhcông,kếtoánthuchingânsáchvàviệcquảnlýngânsáchtrênthếgiớicũngnhưđangápdụngtạiViệtNamhiệnnay.Sauđó,tácgi ảđãphântíchlàmrõthựctrạngvềkếtoánthuchingânsách,hệthốngtàichínhcông,cácnộidungvềkếtoánthuchingânsáchchứngminhViệtNamcầnhoànthiệnhệthốngthuchingânsáchquakhảosátthựctếtạicácđơnvị.Kếtquảkhảosátthựctếcủaluậnánchothấyrằng95.48%ngườiđượckhảosátchorằngthôngt i n cầncósựminhbạchvàthấyrằngViệtNamnênhọctậpcácquốcgiavềviệcminhbạchsốliệuđểcónhữngthayđổitronghệthốngpháplýthờigiantớ

thu,chingânsáchởViệtNamvàcácđềxuấtcănbảnnhằmcôngkhaiminhbạchthôngtinngânsách,theođó,ViệtNamnêntiếpcậncáchệthốngđánhgiátínhminhbạchtheohệsố

minhbạchngânsách(Open BudgetIndex)c ủatổchứcngânsáchquốctế(IBP).Nhìn chung,nhữnggiảiphápcủatácgiảđưaralànhữnggiảipháplâudàinhằmho

bạchthôngtinng ân sáchđượcđềcậpđếnnhưmộtyêucầucấpthiếtvàlàmộtgiảiphápđểhoànthiệnkếtoánthuchingânsách.MinhbạchthôngtinngânsáchkhôngphảilàđốitượngnghiêncứucủaluậnánvìvậytácgiảkhôngnghiêncứucácgiảiphápnângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớimộtđịabàncụthểhaymộttổchứccôngcụthể

Đánhgiáchung

Tómlại,c á c n g h i ê n cứut r ê n đ ã đ ư a r a n h ữ ngg i ảip h á p r ấtk h ảt h i n h ằmh o

à n thiệnBCTC,HTTKvàchếđộkếtoántheođịnhhướngCMKTcôngquốctế.N h ữnggiảipháptươngđốiphùhợpvớiđặcđiểmkinhtế,tàichínhvàxãhộicủaViệtNam.NhữngnghiêncứunàyđãgópphầnlàmnổibậtsựkhácbiệtcủaCMKTc ô n g q u ốct ếs o vớiquy

đ ị nhc ủamỗiq u ốcg i a v ềBCTC,H T T K N â n g c a o t í n h minhbạchcủaBCTCđốivớikhuvựccôngđượcđềcậpđếntrongcácnghiêncứut r ênđóngvaitròlàmộtgiảiphápvàkiếnnghịmàchưađượcđịnhnghĩa,kháiquát,x ây dựngtiêuchíđểđánhgiáhaynóicáchkhác,tínhminhbạchcủaBCTCkhôngp h ảilàchủđềmàcácđềtàinàyhướngđến.Mặcdùcóđềcậpđếntínhminhbạchnhưngcácnghiêncứunày

chưacónhữngphântíchsâusắcvềtínhminhbạch,mộts ốnghiêncứuxâydựngbảngcâuhỏikhảosátnhưngchưa bámsátvàocơsởlýluậnđãxâydựngtrướcđó

việccảicáchlênmôhìnhthunhập,chit i ê u củachínhphủcùngnhữngbàihọckinhnghiệm.ViệcchuyểnđổitừcơsởtiềnmặtsangcơsởdồntíchđemlạimộtBCTCphảnánhminhbạchhơnchitiêucủa

chínhphủ.Nghiêncứucũngchothấyrằngsựminhbạchvàtráchnhiệmgiảitrìnhtrởt h à

n h m ộth ư ớ n g đ i t r o n g h o ạ t đ ộ ngc ủac h í n h p h ủN e w Z e a l a n d , c h ú n g đ ạ tđượctrướchếtđốivớicácdoanhnghiệpnhànướcvàsauđólàtoànbộchínhphủbằngnhữngđ iề ulu ật,yêucầucôngbốvà thựchànhkếtoángầnvớinhữngquyđịnhhiệnhànhtrongkhuvựctư.Tuynhiên,bàibáochưađưaracácphươngphápn h ằmđ o l ư ờ ngs ựmin

hb ạchc ủat h ô n g t i n t r ê n B C T C v à h i ệuq u ảchuyểnđ ổ ichính sáchkếtoánđốivớikhuvựccông

(2) NghiêncứucủaBeestvàcáccộngsự(2009)

Khácvớinhữngnghiêncứuđãđượcđềcậpphíatrên,nghiêncứucủaBeestvàcáccộngsự(2009)đãxâydựngphươngphápđolườngtiếpcậnchấtlượngcủaBCTCdướihait hu ậtngữlà chấtlượng cơbả nvàchấtlượngnângcao.Cácđặcđ iể mchấtlượngnàyđãđượcđịnhnghĩatrongKhunglýthuyếtBCTCcủaFASBvàIASBnăm2008.Dữliệuđểphântích,đánhgiálà231bộBCTCtừcáccôngtyởMỹvàÚc.KếtquảnghiêncứuchothấyphươngphápđolườngđượcsửdụnglàcógiátrịvàđángtincậykhiđánhgiáchấtlượngBCTC.Nhưngnghiêncứunàychỉdừngl ạit r o n g v i ệcđ á n h g i á c h ấ t l ư ợ n g mà

k h ô n g đ á n h g i á t í n h minhb ạ chcủaBCTC.Ngoàira,nghiêncứunàychỉđánhgiáchấtlượngBCTCđốivớicácdoanhnghiệptrongkhuvựctưnhânmàkhôngđánhgiáBCTCkhuvựccông

(3) Tàiliệu củaAllisonvà cáccộng sự(2009) đượcphát hànhbởiTrungtâmthốngkêgiáodụcquốcgiacủaMỹ

Trongtàiliệunày,nhómtácgiảđãđềcậpđếnvaitròcủathôngtintàichínhtrongmộttrườnghọc,nhìnnhậnvaitròcủathôngtintàichínhcủamộttrườnghọcđ ốivớicác tổchứcbênngoàixã hội, nhàđầutư,chính phủ Tàiliệu còn đềcậpđếnn ộidungcủaBCTCđốivớicáctổchứcchínhphủđápứngyêucầucủaGAAPvàGASB.Tuynhiên,tàiliệunàychỉmớiđềcậpđếnvaitròcủathôngtintàichínht r o n g c á c

t r ư ờ n g Đ ạ ih ọcmàc h ư a c ó m ộ t h ư ớ ngd ẫnc ụt h ểv ềk ết o á n c ủac á c trư ờ nghọcvàcũngchưađềcậpđếnvấnđềminhbạchthôngtintrênBCTC

(4) NghiêncứucủaCretuvàcáccộngsự(2011)đượcđăngtrêntạpchícủaActaUniversitationDanubius,vol7tháng03/2011

Bàibáonhấnmạnhđiểmtươngđồngđặcbiệtlàđiểmkhácbiệtgiữahaihệquychiếu:quyđịnhquốcgiavàchuẩnmựcquốctếởRumania.Bàibáotậptrungs o sánhcáchthứctrìnhbày

BCTCởphầntàisản,nợphảitrả,vốnchủsởhữu.VậndụngCMKTcôngquốctế,nhómtácgiảđãtrìnhbàyBáocáotổngquantìnhhìnhtàichínhcủaBệnhviệnthành

phốTarguBujortạiGalativàongày31.12.2010dưới2gócđộquyđịnhquốcgiavàCMKTcôngquốctếđểsosánhtổngquancácchỉt iêu quốcgiavớiquyđịnhquốctế.Bàibáocũngđãvậndụngcácchuẩnmựcliênquanđếntài sản,nợphảitrả,vốnchủsởhữu

củaRumaniađểđ ềxuấtýkiếnnhằmxâydựngBCTCcóthôngtindễtiếpcận,ngắngọn,giảmkhốilượngvàphứctạpcủaBCTC

(5) SáchchuyênkhảocủaBeamsvàcáccộngsự(2011)

Trongcuốnsáchnày,tácgiảđãđưaranhữnghướngdẫnchungvềBCTCcủacáctổchứchoạtđộngphilợinhuậntrongđócócáctrườngCaođẳngvàĐạih ọctưnhân,hướngdẫncácbúttoáncơbảnápdụngchocáctrườngCaođẳngvàĐạihọc.Nhìnchung,BCTCđốivớicácđơnvịnàyđượclậptrêncơsởdồntích,tuânthủhướngdẫncủaFASBbaogồmbáocáohoạtđộngghinhậncáckhoảnthun h ậpv à c h i p h í , b á o c á o t ì n

h h ì n h t à i c h í n h , b á o c á o l ư u chuyểnt i ềnt ệđ ể t ă n g c ư ờ ngkhảnăngsosánhcủaBCTC.TácgiảchưađềcậpđếncácgiảiphápđểnângsaotínhminhbạchcủaBCTCđốivớicácđơnvịnày

Đánhgiáchung

MộtsốnghiêncứuđãnhấnmạnhvaitròcủaBCTCđượclậptrêncơsởdồnt ích Bêncạnhđó,mộtsốnghiêncứuđivàoBCTCcụthểđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳng,vaitròcủathôngtintàichínhtrongmộttrườnghọc,bêncạnhđólà hướngdẫnthựchiệncácbúttoáncơbảntrongcácđơnvịnày.Tuynhiên,nhữngnghiêncứunàychỉtậptrungkhaithácvàoviệclậpBCTCtheoquyđịnhcủacáctổchứcIPSASB,FASB,GASBmàchưađưaracácgiảiphápcụthểđểđánhgiátínhminhbạchcủaBC T C Bêncạnhđó,cũngđãcónghiêncứutiếpc ậnhướngđịnhl ư ợ nghóachấtlượngBCTC.Nhưngnghiêncứunàychỉ

giáchấtlượngBCTCđốivớicácdoanhnghiệptrongkhuvựctưnhân,chưađánhgiá

chấtlượngBCTCđốivớikhuvựccông,đặcbiệtchưaxâydựngtiêuchícầnthiếtđ ố ivớitínhminhbạchcủaBCTC.

Từthựctiễnnghiêncứu,tácgiảđánhgiánộidungnângcaotínhminhbạchcủaBCTCđốikhuvựccônglàmộtvấnđềcấpthiếtvàchưađượcnghiêncứunhiều.Vìvậy,tácgiảđãlựachọnnângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớic á c trườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HCMlàvấnđềcầnđượcnghiêncứutrongluậnvăncủamình.CóthểnóiluậnvănlàmộttrongnhữngnghiêncứuđầutiênvềvấnđềtínhminhbạchBCTCchođốitượnglàcáctrườngĐạihọcvàC ao đẳngvàcônglậptạithànhphốHồChíMinh.Luậnvănkếthừanhữngkếtquảtr on gcácnghiêncứutrước,baogồm:SosánhBCTCcủacácđơnvịhànhchínhsựnghiệptạiViệtNamvàBCTClậptheoquyđịnhcủaBanchuẩnmựckếtoáncôngquốctế;ngoàira,luậnvănsửdụngphươngphápđánhgiáchấtlượngBCTC,bảngcâuhỏikhảosáttừnghiêncứucủaBeestvàcáccộngsự(2009)đượcđiềuchỉnhphùhợpvớiyêucầucủaIPSASBvàđặcđiểmcủaViệtNam

8 Kếtcấuluậnvăn

Luậnvănbaogồmcácphầnsau

Phầnmởđ ầ u:Nê ut ín hc ấpthiếtc ủađề t à i , m ụcti êu n g h i ê n c ứu,câ u h ỏinghiên cứu,phươngphápnghiêncứu,cácđónggópcủaluậnvănvàtổngquancácnghiêncứucóliênquanvàkếtcấucủaluậnvăn

Chương1:Cơsởlýluậnvềbáocáotàichínhkhuvựccôngvàvấnđềminhbạchthôngtintrênbáocáotàichính

cáotàichínhđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiTP.HồChíMinhhiệnnay

Chương3:GiảiphápnângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênbáocáotàichínhđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngtạiTP.HCM

Kếtluậnchungcủaluậnvăn

CHƯƠNG1 CƠSỞLÝLUẬNVỀBÁOCÁOTÀICHÍNHĐỐIVỚIKHUVỰCCÔN GVÀTÍNHMINHBẠCHCỦATHÔNGTINTRÊNBÁOCÁOTÀICHÍ

NH

1.1 TổngquanvềBCTCcông

1.1.1 KháiniệmvềBCTCcông

TheoInternationalPublicSectorAccountingStandardsBoard(2013),BCTCc ủakhuvựccônglàmộttrìnhbàycócấutrúcvềtìnhhìnhtàichínhvàhoạtđộngcủamộtđơnvị.MụctiêucủaBCTCdànhchokhuvựccônglàcungcấpthôngtinvềtìnhhìnhtàichính,hoạtđộngtàichính,lưuchuyểntiềncủamộttổchứcchomộtl o ạtngườisửdụngtrongviệcđưaracácquyếtđịnhvàđánhgiáphânbổnguồnlực

1.1.2 MụcđíchcủaBCTCcủakhuvựccông

TheoIPSASB(2006,p.15-16),mụctiêucủaBCTCtrongkhuvựccônglà“cun g cấpthôngtinhữuíchchoviệcraquyếtđịnhvàđểchứngminhtráchnhiệmc ủađơnvịchocácnguồnlựcđượcgiaophó,bằngcách:

- Cungcấpthôngtinvềtìnhtrạngtàichínhcủađơnvịvànhữngthayđổi

- Cungcấpthôngtintổnghợphữuíchtrongviệcđánhgiáhiệusuấtcủađơnvịvềchiphídịchvụ,hiệuquả,vàthànhtựu

hữuíchtrongviệcd ựđoánnguồnlựccầnthiếtđểtiếptụchoạtđộngvànhữngrủiro,sựkhôngchắcchắncóliênquan.BCTCcóthểcungcấpchongườisửdụngcácthôngtin:

+Chobiếtliệucácnguồnthucóđượcsửdụngphùhợpvớicácyêucầupháplývàhợpđồngbaogồmgiớihạntàichínhđượcthiếtlậpbởicáccơquanluậtpháp?

+Đểđạtđượcnhữngmụctiêutrên,BCTCphảicungcấpthôngtinvềTàisản,Nợphảitrả,Tàisảnthuần,Thunhập,Chiphí,Thayđổitrongtàisảnthuần,vốnch ủsởhữuvàLưuchuyểntiềntệ”

1.2 ChuẩnmựckếtoánvềBCTCcông

1.2.1 Chuẩnmựckếtoáncôngquốctế1.2.

1.1.Tổchứcbanhành

ChuẩnmựckếtoáncôngquốctếdoBanChuẩnmựckếtoáncôngquốctếb an hành.BanChuẩnmựckếtoáncôngquốctếlàmộttrongbốnhộiđồngthiếtlậpchuẩnmựcđộclậpđượchỗtrợbởiLiênđoànkếtoánquốctế(IFAC).Tiềnthâncủat ổchứcnàyđólàỦybankhuvựccông(PublicSectorCommittee)trựcthuộcLiênđ oànkếtoánquốctế.BanChuẩnmựckếtoáncôngquốctếlàmộthộiđồngthiếtl ậpchuẩnmựcđộclập,pháttriểnnhữngCMKTcôngchấtlượngcao,hướngdẫn,vàcácnguồnlựcchocáctổchứccôngtrêntoànthếgiớivềBCTC.IPSASBgồm18t h àn h viên,trongđó 15thànhvi ên tựn g u y ệnđếntừcáccơquant h à n h viêncủaL iên đoàn kếtoánquốctế(IFAC)và 3 thành viêntổchức

baog ồmđạidiệncácBộtàichính,cáctổchứcKiểmtoáncủachínhphủ,cáctổchứcn ghềnghiệpvàtổchứchọcthuật

1.2.1.2 TầmquantrọngvàmụctiêucủaChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

a TầmquantrọngcủaChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

Chuẩnmựckếtoáncôngđóngmộtvaitròrấtquantrọngđốivớihoạtđộngk i ểmtoánnhànước.Thứnhất,CMKTcônglàmộtcơsởquantrọngtrongkhâutổchứcthựchiệncácgiaiđoạncủaquátrìnhkiểmtoán,sẽlàmộtcơsởđểxácđịnhcácmụctiêucụthểtrongkếhoạchchitiếttrongcáccuộckiểmtoánvàlàcơsởđểkiểmtoán viên đưa ranhững

cơsởđ ể đánhgiánhữngkiếnnghị,kếtluậncủakiểmtoánviên.Từđó,CMKTcôngsẽgópphầnnângcaochấtlượngcủahoạtđộngkiểmtoánNhànước.Thứhai,CMKTcônglà

toán,cácp h ư ơ n g p h á p kỹthuậtv à n g h i ệpv ụ.T h ứb a , C M K T c ô n g s ẽđ e m l ạ imộ

ts ựth ốngnhấttronghoạtđộngkiểmtoánnhànước.Thứtư,CMKTsẽhỗtrợchokiểmtoánnhànướccóđượcnhữngthôngtintrungthực,kháchquanvềcáctổchức.Thứnăm,CMK

T côn gs ẽlàmộtcơ sởđể ki ểmtoánn hàn ướ cxâydựngcácp hư ơn g thứccôngkhaikếtquảkiểmtoán.Nhưvậy,vớinhữngvaitròtíchcựccủaCMKTc ô n g , rấtcầnthiếtphảicómộtbộCMKTcôngđểápdụngmộtcáchthốngnhất,rộngrãi(MaiThịHoàngMinh,2009).Chuẩnmựckếtoáncôngquốctếlàmộtbộch u ẩnmựccungc ấpq uá trình ứ ngdụngcác nguyêntắck ếtoánmộtcách thốngn h ấttronghệthốngcủađơnvịcôngcủamộtquốcgiabởivìcácquốcgianếutựmìnhthiếtlậpthìsẽkhôngtheokịpsựpháttriểncũngnhưphươngphápluậntrongcácchínhsáchkếtoántoàncầu.Bêncạnhđó,CMKTcôngquốctếcảithiệntínhtr á c h nhiệmvàtínhminh

bạchthôngquaBCTCtuânthủquyđịnhcủa IPSASB,cảit hiệnmứcđộmàchínhsáchtàichính,quyđịnh,quytắccácthủtụcvàthônglệkinhdoanh,đápứngyêucầucủatổchức(PhạmQuangHuy,2013b)

b MụctiêucủaChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

BộCMKTcôngquốctếcónhiệmvụlànềntảngchochính

phủcácquốcgia.C á c tổchứctrongkhuvựccôngvậndụngchuẩnmựcnàytùytheođiềukiệnkinhtế,x ã hộiđểmanglạisựminhbạchtrongsốliệutàichính,kếtoántừđógiatăngchấtl ư ợngthôngtinmàBCTCmanglại.IPSASsđượcbanhànhnhằmmangđến5mục

1.2.1.3 NộidungchínhcủaChuẩnmựckếtoáncôngquốctế

IPSASsđượcpháttriểnbởikhuvựccôngvàdànhriêngchochínhcácđơnvịt h u ộckhuvựccông.NộidungcủaIPSASsđượcIPSASBsoạnthảodựatrêncơsởn ộid u n g c ủaC

M K T q u ốct ế( I A S ) v à c h u ẩnmựcv ềl ậpB C T C q u ốct ế( I F R S ) nhưngđã

đượcđiều chỉnhcho phùhợp vớiđặc điểmcủakhu vựccông.Chuẩnmựckếtoáncôngquốctếhiệnnayđãbanhànhbaogồm32chuẩnmựctrêncơsởdồntíchvà01chuẩnmựctrêncơsởtiền

a Đốivớichuẩnmựcdựatrêncơsởtiền

Chuẩnmựctrêncơsởtiềncóưuđiểmlàbaoquáttoànbộcácnghiệp

vụphátsinhbằngtiền,cáctínhhợpnhấtcaovàdễdàng,khảnăngcungcấpthôngtinkịpthờichoquảnlývàđiềuhànhNSNN.QuảnlýđiềuhànhNSNNtheokiểutruyềnt hốngtứclàđiềuhànhngânsáchtheođầuvào.Nhưngkhiquảnlýngânsáchtheohi ệnđạitứclàquảnlýngânsáchtheokếtquảthìcáchoạtđộngthôngtincủachínhphủkhôngchỉgóigọntronghoạtđộngthuchingânsáchmàcòncầncảthôngtinvềt à i s ản của Nhà nước thì

vìvậymàCMKTtrêncơsởdồntíchđượcbổsungđểkhắcphụcnhữnghạnchếmàcơsởti ềnmặtđemlại(ĐàoXuânTiên,2009)

b Đốivớichuẩnmựcdựatrêncơsởdồntích

Chuẩnmựcdựatrêncơsởdồntíchphảnánhđượctìnhhìnhkinhtếcủađơnvịvàdòngtiền,phânbổnguồnlựctrongquátrìnhhoạtđộng,cóthểhạnchếrủirotrongquátrìnhthựchiệnnhưngkhóápdụngchomộtsốquốcgia,mangtínhphứctạphơnsovớiCMKTtrêncơsởtiền.Nhìnchung,cácchuẩnmựctrêncơsởdồntíchđ ư ợ cxâyd ựngt r ê n c ơ s

ở C M K T á p d ụngc h o d o a n h n g h i ệp,tuyn h i ê n cón h ữngsửađổinhấtđịnhđểphùhợpvớikhuvựccông(ĐàoXuânTiên,2009)

1.2.2.C á c quyđịnhtạiViệtNamvềBCTCkhuvựccông

Hiệnnay,ViệtNamchưacóCMKTcông.Vìvậycácđơnvịđặcthùtrongk h u vựccônghạchto án vàlậpBCTC theoquyđịnhcủaB ộtàichínhtrêncơ sởn hữngQuyếtđịnhvàThôngtưhướngdẫn.Trongđó:

CácđơnvịHCSNthựchiệnhạchtoánkếtoán,sổsáchchứngtừvàBCTCth eo quyếtđịnh19/2006/QĐ-BTC,hướngdẫnthựchiệnbởiThôngtư1 8 5 /2 0 1 0 / T T -BTC.Báocáotàichính ápdụngchocácđơnvịHCSNtheoquyếtđịnh19baogồm10biểumẫuđốivớicácđơnvịkếtoáncấpcơsở,3biểumẫuđốivớicácđơnvịkếtoáncấp1vàcấp2

HoạtđộngcủaNSNNvàhoạtđộngnghiệpvụkhobạcđượcquyđịnhtạiQĐ120/2008/QĐ –

BTCbanhànhngày22tháng12năm2008đượchướngdẫnthựch i ệnbởithôngtư130/2009/TT–BTC,thaythếbởithôngtư08/2013/TT–

BTCbanh à n h ngày10/01/2013,trongđóbaogồm29BCTCchiathành8nhómchính:báoc á o tổnghợpdựtoán,báocáotổnghợpthuvàvayNSNN,báocáotổnghợpchin g â n sách,báocáotổnghợpchichươngtrìnhmụctiêuquốcgia,báocáosửdụngkinhp h í , b á o c á o vay,t r ảnợ,b á o c á o g h i t h u , g h i c h i v ốnn g o à i n ư ớ c,b á o c á o nhanhvàbáocáocânđốithuchiNSNN

Đốivớingânsáchvàtàichínhxã,côngtáckếtoánđượcthựchiệntheoquyđịnhtạiQĐ94/2005/QĐ–

BTCbanhànhngày12tháng12năm2005,sửađổibổsu n g bằngthôngtư146/2011/TT–BTC.Trongquyđịnhnày,cácđơnvịphảilập12b á o cáotrongđócó3biểumẫuđượclậptheothángvà9biểumẫuđượclậptheonăm

Riêngđốivớicáccơquanbảohiểmxãhộithựchiệncôngtáckếtoántheoth ô n g

178/2012/TT-BTCbanhànhngày23tháng10năm2007.Theođó,BCTCbaogồm24biểumẫuápdụngchocácđơnvịkếtoáncấp1vàcấp2,13biểumẫuápdụngchođơnvịkếtoáncấp3

Tómlại,cóthểnóirằngcáckhuvựccôngởViệtNamsửdụngrấtnhiềumẫuB C T C vàvớimỗiđơnvịcóđặcthùriêngthìápdụngcácbiểumẫuBCTCriêng

1.3 NhữngvấnđềchungvềBCTCcông

1.3.1 CấutrúccủamộtBCTCcông

Nợphảitrả: trong đócó nợngắn hạnvà cáckhoản nợkhông phải ngắn

hạn.Nợngắnhạnbaogồmcáckhoảnmụcphảitrảngắnhạn,vayngắnhạn,khoảnnợđếnhạncủakhoảnvaydàihạn,dựphòngngắnhạn,nợngườilaođộng,lươnghưubổng.Cáckhoảnnợkhôngngắnhạngồmcáckhoảnphảitrảdàihạn,vaydàihạn,dựphòngdàihạn,nợngườilaođộngvàlươnghưubổngdàihạn

Tàisảnthuần:Baogồmcáckhoảnmụcvốngóptừcáccơquanchínhphủk h ác,

dựtrữ,thặngdưtíchlũy(thâmhụt),lợiíchcổđôngthiểusố

Báocáotìnhhìnhtàichínhnàytrìnhbàynộidungchocảnăm2liêntiếp,vìv ậycóđượcsựsosánhgiữasốliệubáocáogiữacácnăm.Cóthểthấyrằng,báocáovềtìnhhìnhtàichínhcủađơnvịđượcquyđịnhbởiIPSASBkhátươngđồngvớiBCTCcủacácdoanhnghiệp

1.3.1.2 Báocáohoạtđộngtàichínhcủađơnvị

a Báocáohoạtđộngtàichínhphânloạitheochứcnăngcủachiphí

Báocáoghinhậndoanhthubaogồmcáckhoảnthuvềthuế,phí,cáckhoảnphạtvàgiấyphép,thunhậpvềhoạtđộngngoạitệ,cácnguồnvốnđượcchuyểntừcácđơnvịkhácvàcác

khoảnthunhậpkhác.Chiphíđượcghinhậnbaogồmchiphícho cáchoạtđộngcôngcủađơnvị,chiquốcphòng,chitrậttựvàantoàncủađơnvị,sứckhỏe,bảovệxãhội,nhàởvàtiệnnghicủacộngđồng,chichogiảitrí,văn

b Báocáohoạtđộngtàichínhphânloạitheobảnchấtcủachiphí

Báocáonàyghinhậncáckhoảndoanhthunhưbáocáotheochứcnăngcủachi phí.Riêngchiphíđượctiếpcậntrêngócđộcáckhoảnchivềlương,lợiíchcủang ư ời laođộng,tiềnthưởngvàcáckhoảnchuyểngiao,tiêudùngvậttưvàhàngtiêud ùn g,khấuhao v à các c

h i p hí ha o m ò n v v C á c báoc á o nàycũngg h i n hậ ncáck h o ảnthunhậpvàchiphícho2nămliêntiếp

1.3.1.3 BCTCcủađơnvịvềsựthayđổitrênTàisảnthuần

Báocáonàytrìnhbàycácnộidungvềsốdưcủacácquỹ,nguồnvốnkhác,c á c khoảndựtrữphânbổchochủsởhữucủađơnvịvàcổđôngthiểusố.CácthayđổivềTàisảnthuầnchonămlậpbáocáobaogồmlãidođánhgiálạitàisản,lỗkhiđánhg iá l ạ icá c k h o ảnđầ u t

ư , ch ên hlệ chtỷg iá d o cácg ia od ịchở nư ớ cn goà i, d o a n h thuthuầnđượcghinhận

chon g â n sáchcủakỳ.Báocáonàycũngbaogồmsựthayđổiđếntàisảnthuầntrong2n ămliêntiếpvàsốliệuđượcbáocáotrong3nămliêntiếp

1.3.1.4 Báocáolưuchuyểntiềntệ

BáocáolưuchuyểntiềntệtheoquyđịnhcủaIPSASBcóhaidạng:trựctiếpv à giántiếp.Nộidungchínhcủabáocáolưuchuyểntiềntệtheophươngpháptrựctiếpbaogồmcáckhoảnthuvàchitừcáchoạtđộng:điềuhành,hoạtđộngđầutư,hoạtđộngtàichínhvàkhoảnmụcthuyếtminhbáocáolưuchuyểntiềntệ.Báocáol ư u chuyểntiềntệtheophươngphápgiántiếptheodõidòngtiềndướigócđộcáckh oảnthuvàchikhôngbằngtiềnmặtbaogồmkhấuhao,cáckhoảnphảithu,nợphảitrả,lãilỗtừhoạtđộngđầutư,giatăngđầutưtàisảnngắnhạn,hàngtồnkho,tà i sảndàihạn(InternationalPublicSectorAccountingStandardsBoard,2011)

CácbiểumẫuBCTCdànhchokhuvựccôngđượcquyđịnhtrongKhunglýthuyếtBCTCnăm2013banhànhbởiIPSASBđượctrìnhbàytrongPhụlục01

1.3.2 CácquyđịnhđốivớiBCTCtrongkhuvựccông1.3.2

.1.Quyđịnhcủaquốctế

Theoc á c quyđ ị nhv à n g h i ê n c ứuc ủa( I n t e r n a t i o n a l P u b l i c Sector

A c c ou n t in g Standards Board,2013; Premchand,1995; FloodvàJoanneM,2013),mộtBCTCđốivớikhuvực công phải đạtđượcnhững đặc tính chấtlượng, đólà:dễh iểu,phùhợp,trungthực,cóthểsosánh,cóthểkiểmchứng,kịpthời

a Tínhphùhợp

TrongKhunglýthuyếtBCTCkhuvựccôngnăm2013doIPSASBbanhành,B CT C đạtđượcsựphùhợpkhiđạtđượcgiátrịxácnhận,giátrịtiênđoánhoặccảhai

Giátrịxácnhận:Thôngtintàichínhcógiátrịxácnhậnnếunóxácnhậnhoặ

cthayđổinhữngvấnđềtrongquákhứ(hoặchiệntại).Vídụ,thôngtinsẽphùhợpchocácmụcđíchtráchnhiệmvàraquyếtđịnhnếunóxácnhậnvấnđềnhưmứcđộhoànthànhtráchnhiệmcủacácnhàquảnlýđốivớiviệcsửdụnghiệuquảcácnguồnlực,thựchiệnmụctiêucungứngdịchvụ,vàtuânthủđiềulệluậtphápn g ân sáchcóliênquanvàcácyêucầukhác

Giátrịdựbáo:BCTCcóthểtrìnhbàynhữngdựbáovềhoạtđộngcungứngdịchvụtr

ongtươnglai,mụctiêu,chiphí,sốtiền,nguồncủacácnguồnlựcsẽđượcp h ân bổđểcungcấpdịchvụtrongtươnglai.Nhữngthôngtinnhưvậysẽcógiátrịdựbáo,phùhợpchomụcđíchtráchnhiệmvàraquyếtđịnh

Vaitrò“xácnhận”và“dựbáo”củathôngtintrênBCTCcóliênhệmậtthiếtvớinhau.Cùngmộtthôngtinvừacóthểgiúpxácnhậnhoặcđínhchínhnhữngkỳv ọngcủangườisửdụngtrongquákhứvừacóth ểdựbáokhảnăngđápứ ngvớinhữngthayđổicủatổchức

Bêncạnh đó,Premchand(1995)vàFlood vàJoanne, M (2013)chorằngBCTCp h ù hợpkhithông ti np h ảiđápứn g đượ cnhuc ầuc ủangườ is ửd ụnghoặcn g

ư ờ iq u an tâmđếnthôngtinđó

Nhưvậy,BCTCphùhợptứclàBCTCđạtđượcgiátrịxácnhận,dựbáovàphảiphùhợpvớinhucầucủangườisửdụngthôngtintrênBCTC

b Trìnhbàytrungthực

Đểthôngtint rê nBC TC trởnênhữuích,nónênđượ ctrìnhbàymộtcácht rungthựcvềtìnhhìnhkinhtếvàcácsựkiện.Sựtrìnhbàytrungthựcđạtđượckhimôtảvềcács

ựkiệnnàylàhoànchỉnh,kháchquanvàkhôngcósaisóttrọngyếu.Thô ng tintrìnhbàym

ộtcáchtrungthựcvềsựkiệnkinhtếhoặccáchiệntượngmôtảbảnchấtcủagiaodịch,sựkiện,hoạtđộng,tìnhhuống.Trênthựctế,khôngthểb i ếthoặcxácnhậnchắcchắnliệuthôngtintrênBCTClàhoànchỉnh,kháchquan,khôngcósaisóttrọngyếu.Tuynhiên,thôngtinnêncànghoànthiện,kháchquanvàtr ánh saisótnếucóthể

Hoànchỉnh:Thiếumộtvàithôngtinkhiếnviệctrìnhbàymộtsựkiệnkinht ế,hiệnt

ượngsaihoặcgâyhiểunhầm,nhưvậynókhônghữuíchđốivớingườisửdụngBCTC

Sựkháchquan:KháchquantrênBCTCcónghĩalàkhôngthiênvị,tứclàl ựa

chọnvàtrìnhbàythôngtintàichínhvàphitàichínhkhôngđượcthựchiệnvớimụcđíchđạtđượcmộtkếtquảngoạilệđãđượcxácđịnhtrước.Thôngtinkháchquantrìnhbàymộtcáchtrungthựcsựkiệnkinhtếvàhiệntượng

Khôngcósaisóttrọngyếu:Khôngcósaisóttrọngyếukhôngcónghĩalàc h í n

h xác mộtcách hoành ảot rê n mọik hí a c ạnh.Khôngcósa isóttr ọngyếucónghĩalàkhôngcólỗihaykhiếmkhuyếtmànếuriêngnóhoặcnếutậphợpcácsaisó t lạithìtrọngyếukhiphảnánhcácsựkiện,vàquytrìnhlậpBCTCđãđượcápd ụngnhưmô tả.Trongmộtsố trường hợp, cóthể đánh giá đượcsựchính xácthôngtintrình bàytrongBC TC, vídụs ốtiềnđư ợ cchuyểngiaocho c ấpt r ê n khá ccủac h í nh phủ,khốilượngd ịchvụcungứ nghoặcgiánhàxưở ng,thiếtb ị.Tuy nhiên,trongmộtsốtrườnghợpcóthểkhôngđánhgiáchínhxácđược,như:sựchínhxáccủaướctínhvềgiátrịhoặcchiphícủamộtkhoảnmụctrênBCTC

hoặcsựhiệuquảc ủamộtchươngtrìnhcungứngdịchvụ.Trongnhữngtrườnghợpnày,sựướcl

rõràngnhưướctính,bảnchấtvàgiớihạncủaướctínhđãđượcgiảithích.Khôngcósaisóttrọngyếuđượcxácđịnht r o n g việclựachọnvàápdụngquytrìnhphùhợpchoviệcpháttriểncácướctính

(InternationalPublicSectorAccountingStandardsBoard,2013;FloodvàJoanne,M,

2013).KhôngcósaisóttrọngyếutrênBCTCcũngđượcđềcậptrongnghiêncứuc ủaBeestvàcáccộng sự(2009)dướigócđộcácđánhgiátíchcựccủatổchứckiểmtoánđộclập

c Tínhdễhiểu

Dễhiểulàchấtlượngcủathôngtinmànócho

phépngườisửdụnghiểuđượcnghĩacủanó.BCTCcủatổchứccôngnêntrìnhbàythôngtinmộtđểđápứngđượcnhucầuvàkiếnthứccủangườisửdụng.Sựgiảithíchvềthôngtintàichính,phitàichính nê n đ ư ợ cv i ếtb ằngn g ô n n g ữđ ơ n giảnv à t r ì n h bàymộtc á c h d ễh iểuv ớingườisửdụng.Sựdễhiểuđượctăngcườngkhithôngtinđượcphânloại,môtả,trìnhbàymộtcáchrõràng,chínhxác.NgườisửdụngBCTCđượcgiảđịnhlàcókiếnth ứcphùhợpvềcác h oạtđ ộngc ủatổch ứcvà môitrườngm à tổch ứcho ạtđộng,cóthểvàsẵnsàngđểđọc,xemxétvàphântíchthôngtinđượctrìnhbàytrênBCTCmộtcáchtíchcực,hợplý.Mộtvàisựkiệnkinhtếvàhiệntượng đặcbiệtphức tạp và khó đểtrình

phảitìmkiếmchuyêngiagiúphọhiểuBCTC.Mặcdù,phảinỗlựcđểtrìnhbàycácsựkiện

k in h tếv à các h i ệnt ư ợ ngt r o n g BCT C m ộtcá c h dễh i ểuđ ố ivớiđ a sốn gư ờ isửd ụng.Tuynhiên,thôngtinkhôngnênbịloạibỏkhỏiBCTCchỉvìnóquáphứctạphoặckhóhiểuchomộtsốngườisửdụngBCTC.FloodvàJoanne,M(2013)cũngchorằngBCTC

thứct ư ơn g đốiphùhợpvềđơnvịvàhoạtđộngkinhtếvàđểcóthểxemxétcũngnhưph

ân tíchcácthôngtin

Quacácquanđiểmtrênchothấyrằngsựdễhiểucủathôngtinthểhiệnquang ô n ngữtrìnhbày,cácthuậtngữsửdụng,cáctrìnhbàyphânloạithôngtinmộtcách rõràngvàphùhợpvớikiếnthứccủangườisửdụngBCTC

d Tínhkịpthời

Kịpthờilàtrạngtháithôngtinsẵncóchongườisửdụngtrướckhinómấtđik h ảnănghữuíchchotráchnhiệmgiảitrìnhvàmụcđíchraquyếtđịnh.Cóđượcthôngtinthíchhợpkịpthờicóthểtăngcườngnhữngquyếtđịnhcầnđượcđưara

Thiếuk ịpt h ờicót h ểl à m t h ô n g t i n t h i ếuh ữuí c h ( I n t e r n a t i o n a l P u b l i

c S e c t o r AccountingStandardBoard,2013)

Ngoàir a , t h e o F l o o d v à J o a n n e , M ( 2 0 1 3 ) c h o d ù t í n h k ịpthờir i ê n gnókhônglàmchothôngtinhữuích,nhưngphảicónóthìthôngtinmớiđượcxemlàhữuích

e Cóthểsosánh

“Cóthểsosánh”làmộtđặctínhchấtlượngcủathôngtingiúpchongườisửdụngxácđịnhđượcsựtươngđồngvàkhácnhaugiữa2bộhiệntượng.Tínhcóthểs o sánhkhôngphảilàmộtchấtlượngcủacủamộtmụcthôngtinriêngbiệtmàlàch ấtl ư ợ ngc ủamốiq u a

n h ệg i ữah a i hayn h i ềut h ô n g t i n T h e o q u a n đ i ể mc ủa( P r e m c h a nd , 1 9 9 5 ;

F l o o d v à J o a n n e , M , 2 0 1 3 ; I n t e r n a t i o n a l P u b l i c S e c t o r Accou nt i

n gStandardsBoard,2013)tínhhữuíchcủathôngtinđượctăngcườngnếunócóthểsosánh.Thôngtinsosánhlà

- Thôngtintàichínhvàphitàichínhđãđượctrìnhbàychokỳbáocáohoặcngàybáocáođó

- Nhữngthôngtintươngtựcủamộttổchứctrongmộtvàikỳhoặcthôngtincủacáctổchứctrongcùngmộtthờiđiểm

- Nhữngthôngtintươngtựvềnhữngtổchứckhác(vídụtổchứckhuvựccôngtươngtựtạicácnướckhácnhau)chocùngkỳbáocáo

TínhnhấtquánkhôngđảmbảochokhảnăngsosánhđượccủaBCTC.Tínhnhấtquánphảnánhviệcsửdụngtươngtựcácnguyêntắckếtoán,chínhsáchvàcơsởtrìnhbày,hoặctừkỳnàyđếnkỳkhácđốivớimộttổchứchoặckéodàitrongmộtch u kỳhơnmộttổchức.Tínhcóthểsosánhlàmụcđích,vàsựnhấtquángiúpđạtđượcmụctiêuđó.Bêncạnhđó,nếuphươngphápđolườngđượcsửdụngkhôngđư ợctrìnhbàytrungthực,tínhsosánhcũngkhôngthểđạtđược(FloodandJoanneM, 2013).Khithayđổichínhsáchkếtoán,cầnthiếtphảicónhữngthuyếtminhvàgiảithíchđểđ áp ứ ngtí nh có th ểsos án hđ ượ c T ín hs

os án hcũ ng k h á c vớití nh đồngnhất

Ápdụng nhất quán cácnguyêntắckế toán,chínhsáchvàcơsởtrìnhbàychon h ữngthôngtintàichínhvàphitàichínhvớikếtquảđầurathựctếsẽlàmtăngcư ờngtínhhữuíchcủaviệcsosánhnhữngkếtquảkếhoạchvàthựctế.

Nóit ó m l ại,“ c ó t h ểs o s á n h” b a o g ồmvi ệcs ửd ụngn h ấtq u á n c á c ch í n h sá

chkếtoán,nhưngnếuthayđổichínhsáchkếtoánthìphảiđượcthuyếtminhảnhhưởngcủacácthayđổiđó,cácchínhsáchvàđolườngkếtoánphảiđượctrìnhbàytrungthực,sốliệuphảiđượcsosánhgiữacáckỳ,giữacácbộphận,đơnvịthìthôngt i n trênBCTCmớitrởnênhữuích

f Tính“cóthểkiểmchứng”

KiểmchứnglàmộtchấtlượngcủathôngtingiúpchongườisửdụngđảmbảorằngthôngtintrênBCTCtrìnhbàytrungthựccácsựkiệnkinhtếvàsựkiệnkhác.Tín

thểchứngminh”.Đólàđ ặ ctínhchấtlượngcủathôngtingiúpđảmbảochongườisửdụngrằngthôngtinđ ư ợ cgiảithích,trìnhbàylàtrungthựcvớitìnhhìnhkinhtếvàcácsựkiệnmànóth ểhiện.Chodùđượcgọilàkiểmchứnghaylà“cóthểchứngminh”thìđặctínhnày ngụýrằngbằngquansátđộclậpkhácnhaucóthểđạtđượcsựnhấttríchungmặcdùkhôngcầnthiếthoàntoàngiốngnhau,đólà:Thôngtintrìnhbàycácsựkiệnkinhtếvàhiệntượngkhôngcónhữngsaisóttrọngyếuhoặcthiênvịhoặcmộtsựcôngn h ận,đol ư ờ ngh a

y ph ươ ng p h á p t r ì n h bàyth íc h h ợ p đ ã đ ư ợ cá p d ụngmàk hô ngcósaisóttrọngyếuhoặcthiênvị.Thôngtincầnphảilàmộtướclượngđiểmduynhấtthì đượcxem làcóthểkiểmchứng hoặcmộtkhoản tiền cùng một xác suấtn hấtđịnhcũngđượcchấpnhận

Sựkiểmchứngcóthểtrựctiếphoặcgiántiếp.Vớinhữngsựxácnhậntrựct i ếp,sốtiềnhoặcnhữngsựtrìnhbàykhácbảnthânnóphảitựkiểmchứng,vídụtiềnmặt,giániêmyết… Với sựkiểm chứnggián tiếp, sốtiền hoặcnhữngtrìnhbàykh ác đượcxácnhậnbằngviệckiểmtranhậpliệuđầuvàovàtínhtoánlạisốliệuđầur abằngviệcsửdụngcùngmộtướctínhkếtoánhoặccùngphươngpháp

Chấtl ư ợ ngc ủav i ệck i ểmc h ứngk h ô n g p h ảil à mộts ốt u y ệtđ ố i,mộts ốt hô

ng tin cóthểcó khảnăng được kiểmchứng nhiềuhoặc íthơncácthông tinkhác

Tuynhiên,càngnhiềuthôngtinđượckiểmchứngtrênBCTC,càngđảmbảochon g

ư ờ isửdụngrằngthôngtinđượctrìnhbàytrungthựcvềcácsựkiệnkinhtếvàhiệntượngcủatổchức.Đểgiúpđảmbảochongườisửdụngrằngcácthôngtintàichínhvà phi tàichính vàsựgiải thích trongBCTC trìnhbàymộtcách trung thựcsựkiệnkinhtếvàhiệntượng,nhữnggiảđịnhlàmcơsởchonhữngthôngtinphảiđượccôn g bố

đó,cácyếutố,h o à n cảnhhỗtrợchoquanđiểmtrìnhbàyBCTChoặcthuyếtminhnênđượccôngkhai,rõràng.Điềunàysẽgiúpchongườisửdụnghìnhthànhnhữngnhậnđịnhvề

s ựphùhợpcủanhữnggiảđịnhvàphươngphápsoạnthảo,đolường,trìnhbàyvàg i ảithíchcácthôngtin

Liênq u a n đ ế nt í n h “ c ó t h ểk i ểmc h ứng”c ủaB C T C , FloodvàJ o a n n e M (

2 0 0 3 ) chorằngcóthểkiểmchứngcónghĩalàmộtvàiđolườngđộclậpcũngđạtđượccùngkếtquảđolườngkếtoánmàđơnvịđangápdụng.Tiềnmặtlàkhoảnmụcđượckiểmchứng cao,hàng tồn khovà tàisảncó hao mòncóxu hướngítđượcki ểmchứnghơnbởicácphươngphápđịnhgiákhácđangtồntại.Đểtốithiểuhóan

h ữngthiênvịthìnhữngquytrình,cácđolườngkếtoánphảiđượckiểmchứng

Nhưvậy,tính“cóthểkiểmchứng”đượcđềcậptrongcácquanđiểmtrênlàv i ệcsửd

ụnglạicùngmộtphươngphápkếtoánthìcũngđạtđượcmộtkếtquảgầnvớikếtquảtrênBCTC.Bêncạnhđó,khiápdụngcácquytrìnhkếtoánmàcácquytr ìn h đ ó đ ư ợ ck i ểmc h ứngt h ì g i ảmt h i ểuđ ư ợ cs ựt h i ê n v ị.T í n h “ c ó t h ểk i ểmchứng”đạt

khoảnmụctiềnmặt,tàisảnlàcáckhoảnmụccósựkiểmchứngtrựctiếp.Đốivớicáckhoảnmụckháccósựkiểmchứng gián tiếp tức là phải thực hiệnmộtsốquytrình tính toán lạinhằmsosán h sốliệutrênBCTCvớisốliệuthựctếsaukhiđượctínhtoánlại

1.3.2.2 QuyđịnhcủaViệtNamvềBCTCđốivớikhuvựccông

Nhưđãtrìnhbàyởnộidung1.2.2,cácđơnvịđặcthùtrongkhuvựccôngth ựchiệntổchứccôngtáckếtoántheoquyđịnhtạicácQuyếtđịnh,Thôngtưcóliênq u a n

T r o n g đ ó , c á c đơnv ị HCSNs ẽá p d ụngB C T C t h e o quyếtđ ị nhs ố1 9 / 2 0 0 6 /

Q Đ -BTC.CáctrườngĐạihọcvàCaođẳngcônglậptạiViệtNamhiện

naylành ữngđơnvịsựnghiệpcóhoạtđộngk ếtoánchiphốibởiquyếtđịnh19,nghịđịnh43,thôngtư71,thôngtư81vàcácquyđịnhcóliênquanvềgiáodụcvàđào tạo.MụctiêucủađềtàilànângcaotínhminhbạchcủathôngtintrênBCTCđốivớicáctrườngĐạihọcvàCaođẳngtạiTP.HCM,vìvậytrongphạmviđềtàinàychỉtrìnhbàynhữngquyđịnhvềchấtlượngBCTCápdụngchocácđơnvịHCSNtheoQuyếtđịnh19/2006/QĐ-

BTCmàkhôngtrìnhbàynộidungnàyđốivớiKhob ạcNhànước,Ngânsáchtàichínhphường,xã,cáctổchứcbảohiểmxãhội

Theoquyếtđịnhsố19/2006/

QĐBTC,mụcđíchcủaBCTC,báocáoquyếtt o á n ngânsáchlàdùngđểtổnghợptìnhhìnhvềtàisản,tiếpnhậnvàsửdụngkinhphícủaNhànước;tìnhhìnhthu,chivàkếtquảhoạtđộngcủađơnvịHCSNtrongkỳkếtoán;cungcấpthôngtinkinhtếtàichínhchoviệcđánhgiátìnhhìnhvàthựct r ạngđơnvị;là căn cứquan trọnggiúpcơquan nhà nước,lãnhđạođơn vịkiểm tra,giámsátđiềuhànhhoạtđộngcủađơnvị(BộTàiChính,2006a)

DanhmụcBCTCápdụngchođơnvịkếtoáncấpcơsở

CácđơnvịkếtoáncấpcơsởphảilậpvànộpcácBCTCsauđây:Bảngcânđ ố i tàikhoảnB01–H;Tổnghợptìnhhìnhkinhphívàquyếttoánkinhphíđãsửd ụ n gB02-H;Báo cáochi tiết kinhphí hoạtđộngF02-1H;Báo cáochi tiết kinh phíd ự án F0 2-2H ;Bảngđố ic hiế u dự t o á n ki nh phíngân sách tạikh obạ c nhà nư ớc F02-3aH;BảngđốichiếutìnhhìnhtạmứngvàthanhtoántạmứngkinhphíngânsáchtạiKhobạcnhànướcF02-

3bH;Báocáothuchihoạtđộngsựnghiệpvàhoạtđ ộ n g

hìnhtăng,giảmTSCĐB04-

H;BáocáosốkinhphíchưasửdụngđãquyếttoánnămtrướcchuyểnsangB05-H;Thuyếtm i n h B C T C B 0 6 - H

c ViệclậpBCTC,báocáoquyếttoánngânsáchphảicăncứvàosốliệusauk h i

khóasổkếtoán.BCTC,báocáoquyếttoánngânsáchphảiđượclậpđúngnộidung,phươngphápvàtrìnhbàynhấtquángiữacáckỳbáocáo

d BCTC,b á o c á o q u y ếtt o á n p h ảiđ ư ợ c n g ư ờ il ập,k ết o á n t r ư ở ngv à T h

ủtrưởngđơnvịký,đóngdấutrướckhinộphoặccôngkhai

Cóthểthấyđượcrằng,“trungthực”,“kháchquan”,“đầyđủ”,“kịpthời”,“trì nhbàynhấtquán”lànhữngđặctínhchấtlượngđãđượcđềcậptrongviệclậpBCTCđố

ivớicácđơnvịHSCN.Tuynhiên,mứcđộ“trungthực”,“kháchquan”,“đầyđủ”,“kịpthời”,“trìnhbàynhấtquán”phảicụthểnhưthếnào,nhữngtiêuchínàođưarađểđạtđượccácđặctínhchấtlượngđóthìvẫnchưađượcquyđịnhrõr àn g tạicácthôngtư,chếđộkếtoánhiệnhành

cc ô n g n ằmt r o n g h ệt h ống