Tinh thoi su ciia viec nghien ciru van dc Trong giai doan xay dung mot nha nuoc phap quyen NNPQ dich thuc a Viet Nam hien nay, khi ban ve viec bao ve cac quygn BVCQ con nguoi bang pha
Trang 1P H A P LUAT TO TUWG Uma SlT LIE]^ BAl^G ]\GA
• • •
V 6 l VBEC B A O VE CAC QUYEIV COIV IVGlldl
GS TSKH Le Cam
Khoa Luat - Dai hoc Quoc gia Ha Noi
I DAT VAN DE
I Tinh thoi su ciia viec nghien ciru
van dc
Trong giai doan xay dung mot nha nuoc
phap quyen (NNPQ) dich thuc a Viet Nam
hien nay, khi ban ve viec bao ve cac quygn
(BVCQ) con nguoi bang phap luat t6 tung
hinh su (TTHS), cac nghign cim ve cac quy
dinli c6 lien quan dgn viec BVCQ con nguoi
trong cac he thong phap luat TTHS cua mot
loat cac NNPQ tren thg gioi (trong do co
phap luat TTHS ciia NNPQ ddn chu Lien
bang LB Nga) dg tham khao va tigp tuc
hoan thien ban nira cac quy dinh tuong irng
trong phap luat TTHS nuoc ta co y nghTa rat
quan trong tren ba binh dien chii ygu- duoi
day:
a Ve mat lap phap
Du thao Luat "Fie sita doi, bo sung Bo
lugt To tung hinh su Viet Nam nam 2003"
hien nay cua Nha nuoc ta dang dugc giao cho
Vien Kigm sat Nhan dan T6i cao chii tri, soan
thao ngn viec nghign cim kinh nghiem BVCQ
con nguoi va cong dan bang phap luat TTHS
LB Nga (la NNPQ dich thuc ma he th6ng
phap luat qu6c gia thugc cimg mot hg phap
luat chau Au luc dia nhu Viet Nam) dg chgn
Igc va ITnh hoi nhung kinh nghiem t6t, tien bg
va dan chii cho viec tiep tuc hoan thien hon nira cac quy dinh tuong iing trong phap luat TTHS nuoc ta la rat can thigt Mac dii phap luat TTHS thuc dinh ciia nuoc ta da qua hai
lan phap dien hoa (Lan thir nhat voi Bg luat TTHS nam 1988 va, lan thii hai voi Bg luat
TTHS nam 2003), nhung sir that la mot so quy dinh ciia Bg luat TTHS nam 2003 hien
hanh van con the hien nhieu khiem khuyet, chua phii hgp voi thuc tien tu phap hinh su
ciia dat nuoc trong giai doan xay dung NNPQ'
b Ve mat thuc tien
Cho den nay, sau bay nam thi hanh Bo luat TTHS nam 2003 van con nhieu quy dinh
CO lign quan den viec BVCQ con nguoi va
cong dan van chua nhdn duac nhimg gidi thich thong nhat mang tinh chdt chi dao tir
phia cac co quan co tham quyen ciia Nha nuoc ngn ngay trong dgi ngii can bg thuc tien TPHS ciia cac co quan tign hanh to tung ciing
con CO nhieu cdch hieu khdc nhau - chua nhat qudn va chinh digu nay la mot trong nhirng
nguygn nhan chii ygu ciia viec ap dung cac quy dinh ciia Bg luat TTHS van con thieu
' Xem bo luat TTHS nam 2003 cac phan: Cac quy djnh ve nhung nguyen tSc ca ban ciia phap luat TTHS; va Cac quy pham ph^p luat ve xet xir vu an hinh su
Trang 218 NGHIEN COU CHAU AU EUROPEAN STUDIES REVIEWTPOS (131).20n
chinh xac, dan dgn thuc trang tuy tien, vi
pham phap chg, gay ngn oan-sai hoac gay
thiet hai nghiem trgng cho cac quygn va tu do
cua con nguoi va ciia c6ng dan trong ITnh vuc
TPHS Vg mat nay, mot trong nhiing nha lap
phap luat gia hang dau ciia Viet Nam,
nguyen Pho Chii nhiem Van phong Qu6c hoi
khoa XI (2002-2007), hien la chuygn gia cao
cap Vien Nghien ciiu Lap phap, GS.TS Tran
Ngoc Duong da hoan toan c6 ly khi nhan
xet: ''Phap lugt hien hanh ve ddm bdo quyen
con nguai, quyen cong ddn trong ITnh vuc tu
phap hinh su, nhat la cdc quy dinh ve giam
giic, dieu tra, truy to, xet xic chua thuc su
phii hop vai chuan muc quoc te '
c Ve mat ly luan
Khoa hgc luat TTHS 6 Viet Nam duong
dai van chua co mot cong trinh chuygn khao
dong bo, c6 he thong va toan dien nao dg cap
rieng den viec nghign cim nhiing van dg vg
BVCQ con nguoi bang phap luat TTHS Nga
2 He thong nhGng van de can nghien
cuu
Tat ca nhirng dieu da dugc phan tich
tren day chirng minh cho sir can thigt ciia
viec nghien cim nhiing van de vg BVCQ con
nguoi va cong dan bang phap luat TTHS LB
Nga Tuy nhign, do tinh chat phite tap, rgng
Ion va nhigu khia canh cua nhiing van dg da
neu, nen trong pham vi bai viet nay, chiing
toi chi dg cap den mot s6 van dg chung sau:
1) Cac quy pham bign dinh co lign quan dgn viec BVCQ con nguofi trong ITnh vuc tu phap hinh sir (TPHS) a LB Nga; 2) Viec BVCQ
con nguoi bang cac quy dinh chung ciia
phap luat TTHS o LB Nga; 3) Viec BVCQ con nguofi bang cac quy dinh ciia phap luat
TTHS LB Nga trong cac giai doan truoc khi xet xic va; 4) Viec BVCQ con nguoi bang
cac quy dinh ciia phap luat TTHS LB Nga
trong giai doan xet xic
IL NOI DUNG
1 Cac quy pham hien djnh co lien quan den viec BVCQ con nguoi trong ITnh
vuc TPHS ff LB Nga
Day chinh la nhiing can cii phap ly co hieu luc cao nhat vd true tiep trong viec dinh huang cho hogt dong cua cac co quan dieu
tra, truy t6, xet xir va thi hanh an hinh sir (THAHS) Nghien ciiu Hign phap LB Nga nam 1993 hien hanh (cac Digu 18-19, 25, khoan 5 Digu 32, cac Digu 46-55)^ cho thay, viec BVCQ con nguai va cong dan bang cac
quy pham hign dinh mang tinh nhdn dao va nhdn van cao ca dugc thg hien qua nhimg noi dung ca bdn vd quan trong nhat (ma sau
nay da dugc cu thg h6a trong Bg luat TTHS
LB Nga nam 2001 hien hanh) nhu sau:
a Cac quygn va tu do ciia con nguoi va cong dan co hieu lire true tigp va quyet dinh tinh than, ngi dung va viec ap dung cac luat,
^ Tran Ngoc Duong Ban ve ihicc trgng va nhu cau
phap hiat ve bo may nha nuoc va phap lugt ve quyen
con nguai theo Nghi quyet 48 ciia Bo Chinh tri Tap
chi Nghien cuu Lap phap, so 15, thang 8/2010, tr.8-9
Xem cu the hen; Hiin phap Lien bang Nga (Duac
thong qua trong cuoc tnmg cau dan y ngay 12/12/1993) Matxcova, 1996, tr.8-16 (tigng Nga) va
Bo luat TTHS Lien bang Nga, NXB Phap ly, Matxcova, 2002 (tieng Nga)
Trang 3'J)luifi luat ta lung liiiik iit 19
ciing nhu boat dgng cua quygn lap phap,
quygn hanh phap ciia sir tu quan 6 cac dia
phuong va dugc bao ve bing boat dgng tu
phap
b Moi nguoi deu binh ding truoc phap
luat va Toa an, dugc Toa an bao ve cac quyen
va tu do ciia minh Cong dan LB Nga co
quyen tham gia vao boat dgng tu phap
c Can cii vao cac hiep uoc qu6c tg ciia
LB Nga, mgi nguoi dgu co quygn kien den
cac CO quan quoc tg dg bao ve cac quyen va
tu do ciia minh neu nhu kh6ng con cac
phuong tien 6 trong nuoc dg bao ve chung
bang phap luat
d Nguoi bi bugc toi (bi can) co quyen
dugc xet xir vu viec ciia minh boi Toa an co
su tham gia ciia cac boi tham doan trong
nhiing truofng hgp do phap luat LB quy dinh
e Nguoi bi tam giii, bi can co quygn co
luat su (nguofi bao chiia) tir thoi digm tuong
ling ma minh bi tam giir, bi tam giam hay bi
dua ra su bugc toi
g Bi can dugc coi la khong co toi klii
toi ciia hg chua dugc chirng minh theo trinh
tu do phap luat LB quy dinh va chua dugc
khing dinh bang ban an da c6 hieu lire phap
luat cua Toa an, bi can khong c6 nghTa vu
phai chirng minh su vo toi ciia minh; Nhirng
sir nghi ngo vg toi cua bi can phai dugc giai
thich CO Igi cho hg
h Kh6ng ai co thg bi kgt an hai lan vg
ciing mot toi Trong khi thuc hien boat dgng
tu phap, kh6ng dugc sir dung cac chirng cir
thu thap dugc do sir vi pham phap luat ciia
LB Bi cao co quyen dugc Toa an cap tren xet lai ban an theo trinh tu do phap luat LB quy dinh, ciing nhu quygn dg nghi dugc an
xa va giam nlie hinh phat
i Khong mot ai co thg bi bugc phai lam chung dg ch6ng lai chinh ban than, ciing nhu nhirng nguoi rugt thit ciia minh
k Cac quyen ciia nguoi bi thiet hai do toi pham hay su lam quygn gay nen dugc phap luat bao ve: Nha nuoc bao dam cho nguoi bi thiet hai kha nang tigp can cong ly
va dugc b6i thuong thiet hai da xay ra Moi nguoi CO quygn dugc Nha nuoc boi thuong thiet hai da xay ra do hanh vi trai phap luat ciia cac co quan quygn luc nha nuoc hoac nhirng nguoi co chuc vu ciia cac co quan do gay ngn; v.v
2 Viec BVCQ con nguoi bang cac quy djnh chung ciia phap luat TTHS LB Nga
Viec BVCQ con nguoi dugc the hien 6
cac miic do khac nhau trgn nam binh dien co
ban duoi day khi nghien ciiu chiing trong Bg luat TTHS Nga nam 2001 hien hanh:
a Thic nhat, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh truoc het
thong qua quy dinh ve chile nang (muc dich, nhiem vu) cua TTHS (digu 6 Bg luat TTHS) voi ngi dung co ban: 1) Bdo ve cac quyen va
Igi ich hgp phap cua cac ca nhan va to chirc bi thiet hai do toi pham gay ngn; Bao ve ca nhan tranh khoi su bugc toi, sir kgt an va sir han che cac quygn va tu do mot each trai phap luat va
v6 can cii; 2) Khong duac truy to hinh sir
nhirng nguoi v6 toi, mien hinh phat d6i vai
Trang 420 NGHIEN COU CHAU AU EUROPEAN S T U D I E T R E V I E W N^'OS |131).2011
hg, minh oan cho nhiing nguoi bi truy t6 hinh
sir mot each vo can cir
b Thir hai, Tu tuong BVCQ con nguai
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng
qua cac quy dinh vg cac nguygn tac ciia
TTHS (cac Digu 7-19 Bg luat TTHS) vai ngi
dung CO ban: 1) Tivihphdp che trong qua trinh
to tung doi voi vu an hinh sir; 2) Hoat dgng tu
phap (xet xir) chi do Toa an thuc hien; 3) Ton
trong danh die vd nhdn pham ciia ca nhan; 4)
Sir bat kha xam pham vg nhdn thdn; 5) Bdo ve
cdc quyen vd tu do ciia con nguai vd cong
ddn trong TTHS; 6) Su bat kha xam pham vg
cho o; 7) Bao dam bi mat thu tin, cac cugc
dam thoai qua dien thoai va qua cac hinh thirc
khac, cac trao doi qua buu dien, dien tin va
qua cac hinh thiic khac; 8) Suy doan vo toi; 9)
Tranh tung ciia cac ben; 10) Bao dam quyen
bao chira ciia nguofi bi tinh nghi va bi can; 11)
Tir do danh gia chung cii; 12) Tu do lira chgn
ngon ngii trong TTHS; 13) Bao dam quygn
khieu nai cac hanh vi va cac quygt dinh to
tung
c Thic ba, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong
qua cac quy dinh vg nhung cdn cu khong khai
to vu dn hinh su, dinh chi vu dn hinh su vd
truy to hinh su trong mot loat cac truong hgp
(cac Digu 24-28 Bg luat TTHS) voi cac ngi
dung CO ban: 1) Khong dugc khoi t6 vu an
hinh su va ngu vu an da dugc khai to r6i thi
phai dinh chi (nhu: khong co sir kien pham
toi, trong hanh vi khong co cau thanh toi
pham, da het thai hieu truy to hinh su, khong
CO yeu cau cua nguofi bi hai neu vu an do chi
dugc khoi t6 theo ygu cau cua nguoi bi hai, v.v ); 2) Dinh chi vu an hinh sir do cac bgn
tu hoa giai va; 3) Dinh chi vu an do sir chuygn bign cua tinh hinh; 4) Dinh chi viec truy to hinh sir do sir an nan h6i cai
d Thu tu, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong
qua cac quy dinh vg cdc quyen cua mot loat cdc chu the tham gia TTHS vai cac ngi dung
CO ban: 1) Cac quygn cua nguai bi hgi (22
quygn dugc liet kg tai khoan 2 Digu 42 Bo
luat TTHS); 2) Cac quygn ciia nguyen dan ddn su (20 quygn - khoan 4 Digu 44 Bg luat TTHS); 3) Cac quyen ciia nguai bi tinh nghi
(11 quygn - khoan 4 Digu 46); 4) Cac quyen
ciia bi can (21 quygn - khoan 4 Digu 47 Bo luat TTHS); 5) Cac quyen cua nguai bdo chica (11 quygn - khoan 1 Digu 53 Bg luat
TTHS) va 07 truong hgp bat bugc phai co nguoi bao chiia (khoan 1 Digu 52 Bg luat
TTHS); 6) Cac quygn ciia bi dan ddn su-nguai dgi dien ciia /zp (15 quygn - khoan 2
Digu 54 Bg luat TTHS); 6) Cac quygn ciia
nguoi Idm chiing (07 quygn - khoan 4 Dieu
55 Bg luat TTHS); 7) Cac quygn ciia nguoi gidm dinh (06 quygn - khoan 3 Digu 57 Bo luat TTHS); 8) Cac quygn ciia chuyen gia (04
quygn - khoan 3 Digu 58 Bg luat TTHS); 9)
Cac quygn ciia nguai phien dich (03 quygn
-khoan 3 Digu 59 Bg luat TTHS) va; 10) Cac
quygn ciia nguai chiing kiin (02 quygn
-khoan 3 Digu 60 Bg luat TTHS)
e Va cuoi cimg, thic nam, Tu tuang
BVCQ eon nguoi va cong dan dugc cac nha
lam luat Nga phan anh thong qua cac quy
Trang 5^hiifi lutit tootling Itinit iu" 21
dinh ve minh oan trong TTHS (cac digu
133-139 Bg luat TTHS) voi ngi dung co ban: 1)
Bg luat TTHS liet kg danh muc nhiing nguoi
dugc quygn minh oan; 2) Quygn dugc minh
oan trong TTHS bao gom ba quygn: dugc
b6i thuong thiet hai vg vat chat, vg tinh than
va dugc phuc hoi cac quyen; 3) Co quan
hoac nguoi tign hanh to tung phai ra quygt
dinh c6ng nhan nguoi dugc minh oan va giri
cho hg thong bao voi sir giai thich ve thii tuc
boi thuong thiet hai; 4) Thiet hai gay ngn cho
cong dan do kgt qua ciia viec truy t6 hinh su
dugc Nha nuoc b6i thuong day du ma khong
phu thugc vao loi ciia co quan hoac nguoi
tign hanh t6 tung; v.v
3 Vice BVCQ con nguoi bang cac
quy djnh cua phap luat TTHS LB Nga
trong cac giai doan tru&c khi xet xH'
Viec nay dugc thg hien o cac mire do
khac nhau tren nam binh dien co ban duoi
day trong Bg luat TTHS Nga nam 2001 hien
hanh:
a Thic nhdt, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong
qua quy dinh mang tinh nhan dao vg cac bien
phap bao trg tre em, nhung nguoi ma nguoi
bi tinh nghi hoac bi can phai nu6i duong va
cac bien phap bao quan tai san ciia hg (Digu
160 Bg luat TTHS)
b Thu hai, Tu tuong BVCQ con nguai
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong qua
quy dinh vg sir eSn thiet bdo ddm an ninh cho
nguai bi hai, nguoi dai dien cua hg, nguoi lam
chung, nhung nguoi rugt thit, hg hang va nhung
nguoi than khac ciia hg bang viec danh cho du tham vign quygn khong dua cac thong tin ve ca nhan ciia hg vao bien ban hoat dgng dieu tra ma cac doi tugng da ngu c6 tham gia (khoan 9 Dieu
166 Bg luat TTHS)
c Thic ba, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng qua quy dinh nham tranh sir tuy tien hoac thigu khaeh quan ciia nhirng nguoi (co quan)
tign hanh t6 tung trong mot so truang hap cu the Khi tien hdnh cdc hogt dong dieu tra, nhdt thiet phdi co su tham gia ciia 2 nguoi chung kien de xac nhan viec tien hanh cac
hoat dgng digu tra, qua trinh va ket qua hoat dgng digu tra (khoan 1 Digu 170 Bg luat TTHS) voi ngi dung co ban: 1) Tien hanh kham nghiem; 2) Kham nghiem hoac khai quat tir thi; 3) Thuc nghiem digu tra; 4) Thu giii do vat va tai lieu co lien quan den vu an; 5) Kham nguoi; 6) Kham xet, thu giii va sao chup buu kien, buu pham bi tam giir va; 7) Kham xet va nghe bang dTa ghi am
d Thic tu, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong
qua cac quy dinh vg hoi cung (cac Dieu
189-191 Bg luat TTHS) vai cac ngi dung ca ban: 1) Khi viec hoi cung kgt thiic, luat su co quygn khigu nai vg nhirng vi pham den quyen va Igi ich ciia nguoi lam chirng va dieu nay phai dugc ghi vao bign ban; 2) Trong bign ban hoi cung phai ghi lai tat ca nhirng gi dien ra (nhu: khieu nai ciia nguoi khai bao vg ly do tign hanh chup anh, quay phim va/hoac ghi hinh, quay phim); 3) Ygu ciu cua nguofi bi hoi cung vg viec b6 sung va
Trang 622 NGHIEN COU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°08 (131).20n
lam ro ngi dung bign ban bat bugc phai dugc
dap irng; v.v
e Va cuoi ciing, thic nam, Tu tuong
BVCQ con nguoi dugc cac nha lam luat Nga
phan anh thong qua cac quy dinh ve viec
nghien cicu ho so vu dn ciia bi can vd nguai
bdo chica ciia ho (Dieu 217 Bg luat TTHS)
voi cac noi dung co ban: 1) Hg co quygn xem
lai bit ky tai lieu nao cua ho so vu an, dugc
trich tir ho so bat ky thong tin nao va voi bat
ky so lugng nao, dugc sao chup tai lieu kg ca
voi su ho trg ciia cac phuong tien ky thuat; 2)
Hg khong bi ban chg vg thoi gian can thigt dg
nghien cim ho so vu an; v.v
4 Viec BVCQ con nguoi bang cac
quy djnh cua phap luat TTHS LB Nga
trong giai doan xet xie dugc thg hien a cac
mire do khac nhau theo huang co lai cho bi
ado tren sau binh dien co ban duoi day trong
Bo luat TTHS Nga nam 2001 hien hanh:
L Thic nhdt, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng
qua cac quy dinh khi vu dn hinh su duac xet
xic tgi Toa dn vai su tham gia cua boi thdm
doan (BTD) (khoan 1 Dieu 339, cac khoan
2-5 Dieu 343 khoan 4 Dieu 348 va khoan 1
Digu 349 Bg luat TTHS) voi cac ngi dung co
ban: 1) Phan quyet vo toi do BTD dua ra dugc
coi la th6ng qua khi chi can it nhat la mot nica
(6/12 nguo-i) trong BTD bigu <\\xyk.Xphu dinh
doi voi bat ky mot cau hoi nao trong s6 3 cau
hoi chinh dugc dat ra cho BTD: Co chung
minh dugc la hanh vi da xay ra hay khong, co
chung minh dugc la hanh vi do do bi cao thuc
hien hay khong va bi cao co 16i trong viec thuc hien hanh vi do hay khong; 2) Cac tra loi
doi voi nhiing cau hoi khac chi dugc coi la da
th6ng qua khi phai co da s6 (thuang tir 7/12
nguM tra Ign) trong BTD bigu quygt, nhung ngu kgt qua bieu quyet bang nhau thi chi cap nhan sir tra lai nao c6 Igi hon ca cho bi cao;
3) Phan quygt vo toi ciia BTD la bat buoc doi
voi chii tga phign toa va ong nay phai tuyen
ban an vo toi doi voi bi cao; 3) Phan quygt cd toi do DBT dua ra chi dugc th6ng qua khi co
da s6 (tir 7/12 nguoi tro Ign) trong BTD bieu quygt khang dinh doi vai ticng cau hoi trong
s6 3 cau hoi chinh dugc dat ra cho BTD,
nhung mac dii vay van khong cdn tra chu toa phign toa tuyen ban an vo toi d6i voi bi cao
ngu nhan thay hanh vi ciia bi cao khong co cac dau hieu ciia tgi pham; 3) Viec chi ra trong phan quygt co tgi cua BTD rang bi cao ximg dang dugc khoan hong thi digu d6 la bat bugc d6i voi chu tga phign toa khi quygt dinh hinh phat
2 Thu hai, Tu tuong BVCQ con nguoi
va cong dan dugc cac nha lam luat Nga
phan anh th6ng qua cac quy dinh ve thu tuc xet xir chong dn (digm 2 khoan 3 Dieu 367
Bg luat TTHS) voi cac ngi dung co ban: Can cir vao khang cao va khang nghi chong an khi kigm tra tinh hgp phap, co can cii va c6ng minh ciia ban an va quygt dinh ciia tham phan hoa giai; Toa an cap chong an co tham quygn ban hanh quyet dinh vg huy ban
an ket toi cua toa an so tham va tuyen bi cao
vo toi khi CO mot trong cac can cii do Bg luat
Trang 7^hdft lugt to tuiig fiiit/i m 23
TTHS quy dinh (nhu: do vi pham luat TTHS,
hoac ap dung kh6ng diing luat hinh sir hoac
quygt dinh hinh phat kh6ng c6ng minh)
3 Thic ba, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng
qua cac quy dinh ve thii tuc xet xic phiic thdm
va thi hdnh dn (Digu 384 va Digu 398 Bg
luat TTHS) voi cac ngi dung co ban: 1) Can
cii vao kgt qua xet xir, toa an cap phiic tham
CO tham quygn buy ban an ket toi va dinh chi
vu an hinh sir; 2) Doi voi mot s6 loai hinh
phat nhu lao dgng bat bugc, lao dgng cai tao,
ban che tu do bat giir hoac tuoc tu do, toa an
c6 thg cho nguoi bi kgt an dugc hoan trong
mot thai ban nhat dinh khi c6 mot trong
nhirng can eii do Bg luat TTHS quy dinh:
Nguoi bi kgt an bi benh lam can tro viec
chip hanh hinh phat dugc hoan cho dgn khi
khoi benh; Nguai bi kgt an la phu nir dang c6
thai hoac nu6i con nho - hoan dgn khi eon
du 14 tu6i, trir khi bi ket an tuoc tu do tren 5
nam d6i voi tgi rit nghigm trgng hoac tgi dac
biet nghigm trgng, xam pham ca nhan, v.v
4 Thic tu, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng
qua cac quy dinh ve thu tuc gidm doc thdm
(cac digu 402, 405 va 406 Bg luat TTHS) voi
cac ngi dung co ban: 1) Kh6ng chi co kigm
sat vign co quygn khdng nghi, ma mot s6 chii
thg tham gia to tung thugc ca hai bgn (bgn
bugc tgi gom nguoi bi hai, nguai dai dien
cua hg; bgn bao chira g6m: nguai bi kgt an,
nguoi dugc tuygn v6 tgi, nguoi bao chira
hoac nguoi dai dien hgp phap cua hg) ciing
CO quygn khdng cdo, de nghi xet lai ban an,
quygt djnh ciia Toa an da co hieu lire phap luat; 2) Khi xet lai ban an kgt tgi theo thii tuc giam d6c tham, Toa an cap Giam doc tham khong dugc phep lam xau hon tinh trang ciia
bi cao, ma co thg giam nhe hinh phat hoac ap dung digu luat hinh sir vg tgi nhe hon cho bi cao; 3) Khac voi o Viet Nam (la 4 thang), 6
LB Nga viec xem xet khang cao hoac khang nghi giam doc tham phai dugc giai quygt trong thai ban 30 ngay kg tir ngay nhan dugc khang cao, khang nghi
5 Thic nam, Tu tuong BVCQ con nguoi
dugc cac nha lam luat Nga phan anh thong
qua cac quy dinh vg thii tuc gidm tdi thdm
(Digu 413 Bg luat TTHS) voi ngi dung co ban phan biet ro hai nhom tinh tigt chu ygu c6 lign quan den viec BVCQ con nguoi va
c6ng dan la: 1) Nhirng tinh tiet mai phat hien
nhu: sau khi ban an co hieu lire phap luat moi xac dinh dugc viec khai bao cua nhirng nguoi hoac kgt luan giam dinh la gian doi hay cac vat chiing, cac tai lieu co lien quan dgn boat dgng t6 tung trong vu an la gia mao din dgn viec quygt dinh ban an trai phap
luat, v.v ; 2) Nhiing tinh tigt moi nhu: Toa
an Hign phap LB Nga khang dinh luat dugc
ap dung trong vu an do la kh6ng phii hgp vai Hign phap LB Nga; Toa an Chau Au vg nhan quygn xac dinh la Toa an LB Nga khi xet xu
vu an hinh sir co lign quan da vi pham cac
quy dinh cua C6ng uoc "Fg bdo ve cdc quyen con nguai vd tu do ca bdn"" ma LB
Nga la quoc gia thanh vign; Viec ap dung
Trang 824 NGHIEN COU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEV\/ N"08 (13l).2011
luat ciia LB Nga khong phii hgp voi cac quy
dinh ciia Cong uoc do hay nhiing vi pham
khac doi voi C6ng uoc do
Thic sdu, Tu tuong BVCQ con nguoi con
dugc cac nha lam luat Nga phan anh th6ng
qua nhieu quy dinh vg thii tuc TTHS dac biet
nhu: 1) Thii tuc to tung cac vu an hinh sir d6i
voi nguoi chua thanh nien (cac digu 320-432
Bg luat TTHS); 2) Thu tuc ap dung cac bien
phap cuong chg mang tinh chat y hgc (cac
digu 433-446 Bg luat TTHS)
III KET LUAN
1 Viec BVCQ cua con nguoi bang phap
luat TTHS LB Nga ro rang la co hieu qua, vi
ciing voi viec xay dung cac can cii phap ly
dg cu the hoa cac quyen va tu do hign dinh
ciia cong dan trong ITnh vuc TPHS la sir ket
hgp mo hinh TTHS thdm van voi m6 hinh
TTHS tranh tung (con ggi la mo hinh hon
hap hay mo hinh pha iron) va trong giai
doan xet xir vu an hinh su or cap so tham van
CO mot so cac quy dinh rigng vg viec xet xir
tai Toa an voi su tham gia ciia Boi thdm
doan
2 Sir kha thi cua viec BVCQ cua con
nguoi bang phap luat TTHS Nga ciing dugc
khang dinh ro khi vai tro chinh vd rdt quan
trong ciia Toa dn voi tu each la co quan chii
yeu vd trung tdm trong he th6ng cac co quan
tien hanh to tung ciia NNPQ dich thuc trong
qua trinh giai quygt vu an hinh sir dg quygt
dinh so phan phap ly ciia nguoi bi bugc tgi
Phap luat TTHS dat nuoc nay trao cho Toa an
mot loat cac tham quygn do luat dinh dg ban
hanh cac quyet dinh cho phep tign hanh cac
boat dgng chuygn m6n nghiep vu ngay cd trong cdc giai doan truac khi xet xw- vu an
hinh sir (giai doan khod to vu an hinh su va giai doan digu tra so bg)
3 Voi su ton tai ciia mo hinh TTHS hon hap nhu da ngu trgn {dac biet Id yeu to tranh tung), NNPQ dan chu LB Nga cho phep khing dinh tinh noi trgi hon ca ciia viec hdo
ve thuc su (chu kh6ng phai chi la hinh thiic)
quygn binh dang cua cac chii thg tham gia
TTHS (noi chung), ciing nhu cdc quyen ciia nguoi bi tinh nghi hi can vd hi cdo trong ITnh vuc TTHS (noi rigng) va day chinh la sir
thg hien ro net tinh uu viet ciia cac qu6c gia
la NNPQ ddn chu dich thuc (chii khong phai
la "NNPQ" chi dugc tuygn ng6n trgn giay)
4 Viec tigp tuc nghign ciiu mot each sau sac hon niia cae quy dinh co lign quan dgn viec BVCQ cua con nguai bang phap luat TTHS ciia cac NNPQ trgn thg gioi (dac biet
la ciia NNPQ dan chu LB Nga) de tu do tham khao co chgn Igc cac ygu t6 hgp ly va riit ra nhirng bai hgc cho viec xay dung mot
mo hinh TTHS kha thi nham tang cuong viec BVCQ con nguoi a Viet Nam trong sir nghiep xay dung NNPQ va c6ng cugc cai each tu phap, dac biet trong giai doan dang sira d6i, b6 sung Bg luat TTHS nam 2003
hien hanh cua nuoc ta, chinh la nhiem vu quan trong vd la huang nghien cicu so sdnh
co bdn cua khoa hgc luat TTHS nuoc nha,
cung nhu cua cac nghign ciiu vg so sanh phap luat ciia cac nuoc chau Au a Viet Nam