CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ĐỀ TÀI “Sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập nhằm nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch Covid 19” LĨNH VỰC DỰ THI Khoa.
Trang 1ĐỀ TÀI: “Sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập
nhằm nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch Covid- 19” LĨNH VỰC DỰ THI : Khoa học xã hội và hành vi
Trang 2MỤC LỤC
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU 4
1 Câu hỏi nghiên cứu 4
2 Giả thuyết nghiên cứu 4
III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4
1 Quy trình tiến hành 4
1.1 Nghiên cứu lý luận 4
1.2 Khảo sát thực trạng 4
1.3 Thời gian nghiên cứu: Từ 1/9/ 2021 đến 1/12/2021 5
2 Phương pháp nghiên cứu 5
2.1 Phương pháp thu nhập và phân tích số liệu 5
2.2 Phương pháp tổng hợp 5
2.3 Phương pháp chọn vùng 5
2.4 Phương pháp điều tra xã hội học 5
2.5 Phương pháp phỏng vấn 5
2.6 Phương pháp thống kê mô tả 6
IV TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6
1 Khái niệm truyện tranh 6
2 Vai trò của truyện tranh trong đời sống xã hội của con người 6
3 Hoạt động học tập của học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch 7 V PHÂN TÍCH DỮ LIỆU 7
1 Phân tích số liệu khảo sát và thu thập được 7
1.1 Thực trạng việc học tập của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch 7
1.2 Nhận thức của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh về nâng cao chất lượng học tập trong mùa dịch 8
2 Nguyên nhân của vấn đề nghiên cứu 10
3 Đề xuất giải pháp sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập cho học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch Covid-19 11
3.1 Giải pháp chung và kết quả đánh giá mức độ cần thiết, tính khả thi 11
3.2 Giải pháp cụ thể và kết quả đạt được 12
VI KẾT LUẬN 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 3LỜI CẢM ƠN!
Em xin gửi lời cảm ơn tới Sở Giáo dục và Đào tạo Đăk Nông, phòng GD & ĐT huyện Đắk Mil đã tổ chức cuộc thi nghiên cứu KHKT dành cho học sinh để em được tham gia sân chơi bổ ích về sáng tạo khoa học Cảm ơn thầy cô giáo và các bạn học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh đã hợp tác giúp đỡ em thực hiện ý tưởng cũng như những tài liệu nghiên cứu cần thiết Xin ghi nhận công sức, những đóng góp quý báu và nhiệt tình của các thầy cô và các bạn Có thể khẳng định sự thành công của
đề tài này, trước hết thuộc về công lao của tập thể, của nhà trường
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường THCS Nguyễn Chí Thanh và các tập thể, cá nhân đã hết lòng quan tâm tới đề tài Em rất mong nhận được sự đóng góp của quý thầy cô, các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn Xin chân thành cảm ơn!
ĐakMil, ngày 30 tháng 11 năm 2021
Người viết báo cáo
La Đoàn Minh Thư
Trang 4chọn đề tài “ Sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập nhằm nâng cao hiệu
quả học tập cho học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch Covid- 19”
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
1 Câu hỏi nghiên cứu
- Dịch bệnh Covid-19 là gì? Dịch bệnh Covid-19 tác động như thế nào đến đời sống xã hội của con người?
- Học sinh bị ảnh hưởng như thế nào bởi dịch bệnh Covid-19?
- Truyện tranh có vai trò gì trong đời sống con người?
- “ Vì sao sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập lại nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch Covid- 19?
2 Giả thuyết nghiên cứu
Nếu các truyện tranh gắn với nội dung học tập được áp dụng cho học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh có hiệu quả thì góp phần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trong mùa dịch
III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Quy trình tiến hành
1.1 Nghiên cứu lý luận
Mục đích: Tìm hiểu lịch sử vấn đề nghiên cứu, các phương pháp tiếp cận và nghiên cứu, xây dựng hệ thống công cụ và phương pháp tiếp cận phù hợp với mục đích nghiên cứu
1.2 Khảo sát thực trạng
* Mục đích:
- Khảo sát cảm nhận của học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong năm học 2021-2022 khi dịch bệnh Covid -19 đi qua
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao các bạn gặp khó khăn trong học tập
- Phân tích kết quả của thực trạng làm cơ sở cho việc đề xuất đưa truyện tranh có gắn nội dung vào học tập
- Khảo sát mức độ hiệu quả của các giải pháp đề xuất
* Nội dung
- Sử dụng phiếu điều tra để tìm hiểu những ảnh hưởng đến học tập của học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch
Trang 5- Phỏng vấn một số khách thể nhằm tìm hiểu sâu những nguyên nhân khiến học sinh học tập khó khăn, giải pháp truyện tranh đã được học sinh sử dụng và hiệu quả mang lại cao, đồng thời tham khảo ý kiến học sinh về một số phương pháp mới được thực hiện trong đề tài
1.3 Thời gian nghiên cứu: Từ 1/9/ 2021 đến 1/12/2021
2 Phương pháp nghiên cứu
2.1 Phương pháp thu nhập và phân tích số liệu
Tôi tìm hiểu các tài liệu liên quan đến dịch bệnh Covid-19, từ những nội dung thu thập được từ quá trình tìm hiểu, chúng tôi đã phân tích, đánh giá được những vấn
đề mà học sinh gặp khó khăn trong học tập từ đó đưa ra các giải pháp sử dụng truyện tranh vào học tập
2.2 Phương pháp tổng hợp
Tôi thực hiện việc liên kết, sắp xếp các tài liệu, thông tin lý thuyết đã thu thập đầy đủ được thông qua việc tìm hiểu các tài liệu, văn bản để tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy đủ, sâu sắc về hiệu quả của truyện tranh có gắn nội dung vào học tập
2.3 Phương pháp chọn vùng
Do tình hình thực tế và thời gian nghiên cứu có hạn, tôi chọn Trường THCS Nguyễn Chí Thanh làm vùng nghiên cứu Chọn học sinh khối 6 làm khách thể nghiên cứu
2.4 Phương pháp điều tra xã hội học
Phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu được tiến hành theo các bước sau: Bước 1: Xác định mẫu điều tra
Mẫu điều tra 1: là học sinh đang học khối lớp 6 Trường THCS Nguyễn Chí Thanh
Mẫu điều tra 2: là các thầy cô giáo hiện đang giảng dạy tại Trường THCS Nguyễn Chí Thanh
Bước 2: Thiết kế mẫu phiếu điều tra
Mẫu phiếu điều tra 1: dành cho học sinh gồm 10 câu hỏi, trong đó có 7 câu hỏi đóng và 1 câu hỏi mở
Mẫu phiếu điều tra 2: dành cho giáo viên gồm 5 câu hỏi, trong đó có 4 câu hỏi đóng và 1 câu hỏi mở
Mẫu phiếu điều tra 3: chung cho giáo viên và học sinh nhằm khảo sát về mức
độ cần thiết và tính khả thi của sử dụng truyện tranh có gắn nội dung học tập
2.5 Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn được chúng tôi tiến hành qua các bước:
Trang 6Bước 1: chọn mẫu phỏng vấn
Bước 2: xây dựng hệ thống câu hỏi
Bước 3: chuẩn bị thiết bị phục vụ quá trình phỏng vấn
Bước 4: tiến hành phỏng vấn
2.6 Phương pháp thống kê mô tả
Tôi thu thập số liệu, tóm tắt, trình bày, tính toán các đặc trưng khác nhau để phản ánh một cách tổng quát đề tài nghiên cứu
IV TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Khái niệm truyện tranh
Truyện tranh – trong tiếng Pháp là bande dessinée, trong tiếng Anh là comic,
và trong tiếng Nhật là manga – trước kia được in trên báo chí bằng tranh, và chỉ được coi là dành cho tầng lớp thất học Người có văn hóa nếu cầm đọc sẽ bị coi là thất học Ngày nay, truyện tranh được yêu thích rộng rãi, và chiếm vị trí vinh dự trên các ngăn sách báo của thư viện
PGS TS Lê Văn Sửu cho rằng: “Truyện tranh là câu chuyện được trình bày
dưới dạng một chuỗi các hình ảnh kết hợp với các khung ghi lời thoại, suy nghĩ của các nhân vật và từ tượng thanh, được sắp xếp tuần tự nhằm truyền tải nội dung cốt truyện đến người đọc”
Năm 1968, truyện tranh được định nghĩa là “câu chuyện được thể hiện bằng
tranh vẽ kèm theo lời thoại của nhân vật” Và đến năm 1981, truyện tranh được giải
thích là “dãy tranh liên hoàn” kèm theo lời thuật lại một hành động (action) mà diễn biến của nó được trình bày thành từng bước nhảy từ hình ảnh này sang hình ảnh khác
mà không làm đứt quãng tính liên tục của câu chuyện, cũng như sự hiện diện của nhân vật
2 Vai trò của truyện tranh trong đời sống xã hội của con người
Theo tác giả Nguyễn Thị Ngọc Minh trong cuốn sách “Nuôi dưỡng một người
đọc tí hon” thì tranh vẽ là một hình thức giao tiếp hữu hiệu, nhất là ở những trẻ vốn
chưa làm chủ tốt ngôn ngữ của bản thân Nói cách khác, tranh vẽ được xem như thứ ngôn ngữ đầu tiên, tự nhiên nhất, bản chất nhất, là dấu vết trực tiếp của sự vận động tay lúc trẻ cầm nắm bút Những cử chỉ, hành vi, hành động tạo nên một bức tranh nào đó thuộc về chính bản thân trẻ và vào thời điểm vẽ tranh, những dấu vết được tạo ra trong tranh chính là cái biểu đạt sự tồn tại, tư duy, nội tâm, cách hành động của trẻ cũng như những cơ chế phòng vệ có thể có Nói cách khác, thông qua tranh vẽ, chúng
ta có thể biết được xu hướng nhân cách của trẻ Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Minh đã có
một nhận xét rất thú vị về truyện tranh: “Truyện tranh với một thế giới phi logic,
phi lý, tràn đầy ảo tưởng, một thực tại lộn ngược nơi những điều không thể trở thành có thể, chính là một kiểu cổ tích hiện đại, nó đã thay thế cho truyện cổ tích truyền thống trong việc nuôi dưỡng ước mơ và giải tỏa ẩn ức cho con người” Vì
thế mà truyện tranh được trẻ em Việt Nam nói riêng và trẻ em thế giới nói chung rất yêu thích
Truyện tranh là một trong những phương tiện giải trí được trẻ em Việt Nam tiếp xúc từ sớm giúp các em có nhưng nhận biết ban đầu về thế giới xung quanh
Có thể nói: Truyện tranh là một “loại hình văn học” chứ không phải là một
“loại hình hội họa” Cũng cần phải khẳng định lại rằng, do yếu tố “truyện” đóng vai trò làm yếu tố chính văn, cho nên cần định danh loại hình một cách chính xác là
“truyện tranh” chứ không phải là “tranh truyện” Yếu tố chính văn ấy được biểu hiện thông qua hai hình thức kí hiệu đặc biệt là ngôn ngữ và hình vẽ Chỉ nên xem những
Trang 73 Hoạt động học tập của học sinh THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch
Năm học 2021-2022 là năm học đặc biệt, năm học bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh Covid-19 Học sinh đến trường với tâm lý lo lắng, hoang mang, kế hoạch dạy học của nhà trường bị gián đoạn vì phải thay đổi phương án dạy học bất ngờ từ trực tiếp sang trực tuyến và ngược lại
Học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh học trực tuyến
V PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
1 Phân tích số liệu khảo sát và thu thập được
1.1 Thực trạng việc học tập của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch
Từ việc tìm hiểu việc học tập của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh
trong mùa dịch, tôi đã khảo sát thực trạng về tình hình học tập Câu hỏi tôi đặt ra: Bạn
có cảm thấy học tập gặp khó khăn trong mùa dịch không? Kết quả tôi nhận được: 95%
Trang 8khó khăn, 5% bình thường Thật vậy, trong tổng số 187 học sinh khối 6 được khảo sát thì có đến 45 học sinh không học được online vì không có thiết bị hỗ trợ học tập trong đó lớp 6A1: 08 học sinh, 6A2: 05 học sinh, 6A3: 09 học sinh, 6A4: 11 học sinh, và
6A5 có đến 12 học sinh
Để đánh giá một cách khách quan hơn thực trạng về học tập của các bạn học
sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh trong mùa dịch, tôi đã đặt ra câu hỏi: Bạn đã
từng làm gì để khắc phục khó khăn trong mùa dịch chưa?
Thường xuyên 0%, thỉnh thoảng 10 %, chưa bao giờ 90%, Kết quả khảo sát thể hiện ở biểu đồ
Với câu hỏi: Bạn tham gia học trực tuyến bằng phương tiện gì? Khi khảo sát
tình hình học trực tuyến của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh Tôi nhận đc
câu trả lời rất đáng buồn là: 22% học bằng máy tính, 54% học bằng điện thoại thông
minh, 24% học sinh trả lời là không tham gia học trực tuyến được vì không có công cụ
hỗ trợ học tập
21%
45%
34%
BIỂU ĐỒ KẾT QUẢ KHẢO SÁT
Học bằng máy tính Học bằng điện thoại Không có công cụ
Đến đây, chúng ta có thể khẳng định rằng, dịch bệnh Covid-19 không chỉ làm ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh tế- xã hội mà còn làm ảnh hưởng sâu sắc đến việc học tập của học sinh
1.2 Nhận thức của học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh về nâng cao chất lượng học tập trong mùa dịch
Nhiệm vụ quan trọng nhất là học tập, học sinh cần tìm ra một giải pháp học tập tốt khi không có phương tiện học tập trong bối cảnh dịch bệnh xảy ra Chủ thể nghiên
cứu đã đặt ra câu hỏi: “Theo bạn trách nhiệm nâng cao chất lượng học tập trong mùa
dịch thuộc về ai?” Kết quả có đến 85% học sinh được khảo sát cho rằng đó là trách
nhiệm thuộc về nhà trường Điều này cho thấy phần lớn học sinh chưa nhận thức đúng trách nhiệm của bản thân trong việc học tập trong mùa dịch
Trang 95%
10%
BIỂU ĐỒ KẾT QUẢ KHẢO SÁT
Thuộc về nhà trường Thuộc về học sinh Thuộc về gia đình
Tôi tiếp tục đặt ra câu hỏi: “Truyện tranh gắn nội dung học tập có ý nghĩa gì
trong việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh”? Để khảo sát nhận thức của học
sinh về sử dụng truyện tranh gắn với nội dung học tập Kết quả cho thấy, có đến 70%
số học sinh được khảo sát nhận thức được rằng truyện tranh sẽ giúp nâng cao hứng thú trong học tập cho học sinh, giúp các em vẫn nắm được kiến thức cơ bản mặc dù các
em không học được online theo kế hoạch của nhà trường
Trang 10Qua khảo sát tại các bạn học sinh trường THCS Nguyễn Chí Thanh về sự yêu thích truyện tranh, có thể nói truyện tranh được các bạn yêu thích là truyện tranh Đô
rê mon, Chi-e cô bé hạt tiêu, truyện Thần đồng đất Việt được phát hành bởi công ty Phan Thị; Thủy thủ mặt trăng, truyện Thám tử lừng danh CoNan và một thể loại nữa là truyện tranh văn học như Tấm Cám, Sơn Tinh -Thủy tinh, sự tích quả bầu mẹ Với kết quả khảo sát trên, nhóm chúng em nhận thấy mức độ yêu thích tập trung vào các truyện tranh như Đô re mon, thần đồng đất Việt, Thám tử lừng danh CoNan, tranh truyện Việt Nam vì vậy trong dự án này, em xin dừng lại ở truyện có lồng ghép nội dung học tập chính khóa với hệ thống nhân vật của truyện Đô rê mon, truyện Thần Đồng đất Việt và Tranh truyện đời thường ở nơi em ở
Với bộ nhân vật truyện Đô-rê-mon, Thần Đồng đất Việt, nhân vật Tranh truyện
em thiết kế một số bài học chính khóa, em đã lồng ghép đưa vào theo diễn biến của từng câu chuyện với mong muốn sẽ có những cuốn truyện tranh hấp dẫn để các bạn đọc trong mùa dịch Mặc dù không thể đến trường học nhưng thông qua bộ truyện tranh này chúng em vẫn được tiếp cận với nội dung học chính khóa nhằm duy trì và nâng cao hiệu quả học tập trong mùa dịch Covid-19
2 Nguyên nhân của vấn đề nghiên cứu
Theo Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội, từ đầu năm 2020, dịch
COVID-19 đã có nhiều tác động tiêu cực đến ngành giáo dục Trẻ em mầm non, học sinh, sinh viên đã phải tạm dừng đến trường trong nhiều tháng liên tiếp Nhiều giáo viên, trẻ em, học sinh bị nhiễm COVID-19 Nhiều nhiệm vụ quan trọng của ngành không thể tiến hành theo đúng kế hoạch
Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật, các phương tiện truyền thông điện tử tin học đã đem đến rất nhiều tiện ích cho con người Học sinh
có thể giải trí, học tập thông qua phương tiện đó, nhưng không phải ai cũng có Internet, máy tính và điện thoại thông minh để phục vụ cho việc học tập Đối với học sinh cấp tiểu học, THCS và học sinh ở vùng nông thôn, miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hình thức học trực tuyến còn gặp nhiều thách thức, khó triển khai hoặc triển khai không hiệu quả
