NGÔN NGỮ CỬ CHỈ TRONG GIAO TIẾP

Ngôn ngữ cơ thể- ngôn ngữ phi ngôn ngữ- ngôn ngữ cử chỉ- là ngôn ngữ biểu hiện trong giao tiếp thông qua tất cả các dáng vẻ, điệu bộ của cơ thể như ánh mắt, nét mặt, cử chỉ và tư thế.. N

GIAO TIẾP PHI NGÔN NGỮ- NGÔN NGỮ CƠ THỂ

1 Thế nào là giao tiếp phi ngôn ngữ?

Ngôn ngữ cơ thể- ngôn ngữ phi ngôn ngữ- ngôn ngữ cử chỉ- là ngôn ngữ biểu hiện trong giao tiếp thông qua tất cả các dáng vẻ, điệu bộ của cơ thể như ánh mắt, nét mặt, cử chỉ và tư thế Và thường những động tác này được diễn ra trong vô thức

2 Vai trò của những ngôn ngữ cơ thể trong giao tiếp

- Là một phần của giao tiếp Ngôn ngữ cơ thể cung cấp rất nhiều thái độ hay trạng thái cảm xúc của một người trong giao tiếp như vui, buồn, chán nản, thất vọng, mệt mỏi hay chăm chú, thích thú.v.v…

- Giúp thể hiện một cách công khai hoặc tế nhị Ngôn ngữ cơ thể có thể

rõ ràng hoặc tinh tế Nó có thể được công khai như nghiêng người về phía người nói (thể hiện sự quan tâm sâu sắc) hoặc hầu như không gây chú ý (như một sự xoay đầu nhẹ để nghe ai đó nói rõ hơn hoặc để lắng nghe sự việc khác thay thế Hoặc nếu bạn muốn cho đối phương ngầm hiểu bạn đang nghĩ gì và đang muốn như thế nào nhưng ko tiện nói ra

- Mang lại hiệu quả cao cho việc diễn đạt thông điệp

3 Những biểu hiện cảm xúc

3.1 Tích cực

Thông thường sau khi chào hỏi xã giao, người có kinh nghiệm bắt đầu chú ý đến những cử chỉ phi ngôn ngữ của người đối diện Anh ta bắt chéo chân tay trong khi nói chuyện? Anh ta nhìn thẳng vào mắt mình? Anh ta che miệng khi đặt câu hỏi? Quan sát và hệ thống các cử chỉ đó lại, có thể đánh giá người

đó có thực tình khi giao tiếp không, đang chán nản, tức giận hay đang nghi ngờ Ban đầu, có thể bạn không nhận biết được 100% những cử chỉ đó, nhưng ít nhất cũng có thể nhận ra được một điều gì đó đang diễn ra ở người đối diện

Nét mặt

Con người có thể thể hiện chính mình hoặc biểu lộ cảm xúc, biểu lộ cái tôi thông qua sự biểu cảm ở khuôn mặt Những trạng thái khác nhau biểu cảm

trên khuôn mặt sẽ giúp bản thân mình tự tin hơn và dễ thành công hơn trong giao tiếp

- Duy trì giao tiếp mắt: Liên tục duy trì giao tiếp mắt cho thấy là biểu hiện của

sự trung thực và đáng tin cậy

- Hơi ngoảnh đầu: Khi chú ý đánh giá điều bạn đang nói, người đối diện sẽ hơi

ngoảnh đầu sang một bên như muốn nghe rõ hơn

- Nghiêng đầu: Hơi nghiêng đầu chứng tỏ người đó không tự tin lắm về điều

vừa được nói

- Gật đầu: Khi đồng ý với bạn, người đối diện sẽ gật đầu trong khi bạn đang

nói

- Cười: Sự thành công, ủng hộ, khuyến khích luôn được đánh dấu bằng những

nụ cười thân thiện Luôn giữ thái độ hòa nhã với nụ cười thường trực trên môi không những mang lại cảm giác thân thiện với mọi người xung quanh mà còn khiến chính bản thân có được sự khoan khoái, thanh thản

Ánh mắt

Ánh mắt giao tiếp: Hãy nhìn thẳng vào mắt người phỏng vấn khi trò chuyện, một ánh nhìn tin cậy nhưng không soi mói Bạn không cần phải nhìn chằm chằm vào nhà tuyển dụng nhưng hãy chắc rằng bạn phải thường xuyên để

ý tới ánh mắt người phỏng vấn Đây là cách làm phổ biến và thường được “ưa chuộng” hơn hẳn, nguyên nhân không chỉ bởi nó là một hoạt động tốn ít calo,

mà nó còn chứa đựng bao hàm ý lẫn sự tình tứ của người muốn truyền thông điệp, bởi thế mà nhân gian có câu “liếc mắt đưa tình”, còn ở nơi công sở “liếc mắt đưa tin”

Chỉ cần cái nhau mày, liếc mắt sắc bén cũng khiến người tiếp chuyện hiểu sự không hài lòng của bạn Một ánh mắt trìu mến, hàm chứa sự cổ vũ, đồng tình, khích lệ khiến của sếp hay đồng nghiệp cũng khiến bạn có thêm niềm tin vững bước trên con đường sự nghiệp của mình

Lời khuyên đặc biệt dành cho nhân viên mới, cần đặc biệt chú ý từng nét mặt, cử chỉ của sếp cũng như đồng nghiệp, đặc biệt là ánh mắt, bởi nếu là

người nhạy cảm bạn sẽ biết những bước kế tiếp cho con đường giành niềm tin

và thành công trong sự nghiệp của mình

Cái đầu

Nghiêng đầu về một bên, hoặc gật đầu bao nhiêu lần, ngẩng đầu thể hiện

sự đồng tình của người nghe

Hàng lông mày:

Hàng lông mày nhích lên thể hiện sự phấn khích Các cử chỉ trên khuôn mặt đều thể hiện sự hài lòng hay không hài lòng

Tay:

Chỉ nên sử dụng bàn tay để diễn giải vấn đề thêm rõ ràng trước người nghe Hoạt động của bàn tay trong quá trình nói chuyện nên đúng mực, kết hợp khéo léo với quan điểm, thái độ bản thân, hoặc gắn kết với cao trào của câu chuyện cũng như tầm quan trọng của vấn đề Chẳng hạn như, khi bạn nói "dứt khoát không", thật nhẹ nhàng, bạn giơ một ngón tay ám hiệu "stop" Nhìn chung, chuyển động của tay cần đa dạng, linh hoạt nhưng không được lạm dụng nhiều quá

Hai cánh tay trãi rộng, bàn tay mở đặt trên bàn thư giãn, hoặc cánh tay để trên ghế, bàn tay chạm mặt Thể hiện sự lĩnh hội của người nghe

Tư thế ngồi

Tư thế ngồi thoải mái, đầu hơi ngả về phía sau là tư thế của bề trên, của lãnh đạo Tư thế ngồi hơi cúi đầu về phía trước tựa hồ lắng nghe là tư thế của cấp dưới

Tư thế có vai trò biểu cảm, có thể nhìn thấy qua tư thế trạng thái tinh thần thoải mái hay căng thẳng

Luôn thể hiện sự thích thú lắng nghe người khác khi giao tiếp và điều đặc biệt bạn nên nhớ là đứng hay ngồi cũng phải thật ngay ngắn, chững chạc, trông thoải mái và tự tin Khi bạn muốn nhấn mạnh một ý nào đó, hoặc muốn thể hiện sự thích thú với những gì người khác đang nói, bạn có thể rướn người

về phía trước một chút nhưng không nên chồm quá sát

Ví dụ: khi tư thế đứng thẳng lưng và ngã người về trước, người ta sẽ hiểu bạn là người dễ gần, dễ tiếp thu và thân thiện

Hãy đứng và ngồi một cách chắc chắn, dứt khoát, nghiêm trang.Tư thế thẳng thắn, khoan thai, cùng với thái độ bình tĩnh, tràn ngập sự tự tin luôn là ưu điểm “hút” ánh nhìn chú ý và sự đánh giá cao của mọi người Qua tư thế của bạn, mọi người phần nào đoán biết tính cách và con người của bạn, hãy cẩn thận nếu không muốn ai đó nắm được yếu điểm của mình Để nhận biết và đọc được ý của các cử động cơ thể của người khác, bạn hãy để ý đến hành động của chính mình Để đưa ra các thông điệp nhằm tiến tới kết quả tốt đẹp, bạn hãy luôn ngồi thẳng với người đối diện Ứng viên có ngồi thẳng một cách thoải mái không? Dáng đi của anh ta có vẻ tự tin và thư giãn không? Nếu tư thế ngồi của anh ta thõng xuống, điều này cho biết đây là người làm việc không hăng hái và không tự tin Ngoài ra, nếu ứng viên biết cách chọn lựa khoảng ngồi thích hợp trong phòng chứng tỏ anh ta rất tin vào khả năng của mình Ngồi thẳng, lưng dựa ra sau 1 chút, ngồi điềm tĩnh thể hiện sự tự tin và luôn sẵn sàng

Vị trí của đôi bàn chân khi đứng hay khi ngồi

Khi đôi bàn chân đặt chếch nhau, hay hơn nữa có một bàn chân hướng về phía bạn, thì bạn hãy tự tin rằng mình đã được chấp nhận tham gia câu chuyện

Một thế đứng thẳng, bước chân nhanh nhẹn, nhẹ nhàng khiến mọi người xung quanh đều cảm nhận được sự năng động, nhiệt huyết trong con người bạn,

từ đó sinh ra sự quý mến hay cảm giác ngưỡng mộ, tin tưởng…

Tư thế thẳng thắn, khoan thai, cùng với thái độ bình tĩnh, tràn ngập sự tự tin luôn là ưu điểm “hút” ánh nhìn chú ý và sự đánh giá cao của

Tiêu chuẩn văn hóa đòi hỏi một khoảng cách thoải mái nhất định trong giao tiếp Hãy giữ cho hai bàn chân đặt xuống nền nhà, không duối thẳng ra phía trước mặt hoặc để hai chân quá xa nhau

Nếu bạn hỏi người khác tại sao lại bắt chéo chân, hầu hết đều trả lời đơn giản là để thoải mái Mặc dù họ cho rằng như thế vẫn thành thật nhưng họ chỉ đúng một phần Tư thế đó có thể thoả mái một lúc nhưng nếu lâu, bạn sẽ cảm thấy khó chịu Tư thế bắt chéo chân có thể làm hỏng cuộc đàm phán

Nếu bạn muốn chứng tỏ với đối tác mình sẵn sàng hợp tác và đáng tin cậy, đừng bao giờ ngồi vắt chéo chân Hãy để thẳng chân, bàn chân chạm xuống sàn

và hơi nghiêng người về phía đối tác, như thế đối tác sẽ thấy bạn đang biểu lộ một dấu hiệu tích cực

Hãy đứng thẳng với tư thế chân rộng bằng vai, đầu gối xuôi một cách tự nhiên khi bạn không đi lại trong phòng.Tư thế đứng này sẽ giúp bạn trông tự tin, thư giãn và có quyền lực.Bạn nên tỏ ra thoải mái và không lúng túng, hãy luyện tập vài lần để có được cảm giác đó

Diện mạo

Là những đặc điểm tự nhiên, ít thay đổi được như: tạng người, sắc da, và những đặc điểm thay đổi được như tóc, râu, trang điểm, trang sức, trang phục,

…

Diện mạo có thể gây ấn tượng mạnh, nhất là lần đầu tiên tiếp xúc với nhau, gương mặt dễ nhìn và trang phục sang trọng đã lôi cuốn thiện cảm của mọi người trong phòng họp ngay giây phút đầu tiên

Trong hội nghị hay đàm phán, cách ăn mặc của mỗi nhân vật đều có giá trị thông báo thông tin, bởi nó không những là phong cách thời trang thể hiện

cá tính riêng của từng người, mà còn thể hiện địa vị cũng như tầm quan trọng của cuộc họp hay đàm phán Dù là vật vô chi vô giác, nhưng trang phục lại là những ấn tượng đầu tiên khi tiếp xúc với đối tác cũng như lần ra mắt đầu tiên trước nhà tuyển dụng, nó là một trong những nhân tố quan trọng trong việc “lấy lòng” đối phương Ngoài ra, trang phục đôi khi còn là phương tiện để thể hiện phong cách ăn mặc, xu hướng thời trang, đẳng cấp của mỗi người Cũng đôi khi nó là cầu nối cho những ai “hợp gu” dễ dàng thân thiết và bắt chuyện với nhau khi cùng một sở thích Dù môi trường làm việc có thế nào đi nữa, người ứng viên cần phải ăn mặc chỉnh tề, lịch sự Đây là cơ sở để đánh giá khả năng giao tiếp của ứng viên

Các phục trang như: túi xách, bìa hồ sơ, bút máy, ví da, giày đều góp phần nâng cao vẻ bề ngoài Chúng sẽ nói cho bạn biết liệu ứng viên có chú trọng đến việc tạo ấn tượng tốt ban đầu với nhà tuyển dụng không

Cách trang điểm, sử dụng nước hoa, trang sức có thể làm bạn biết thêm

về trình độ nghiệp vụ của họ Quần áo và phục trang chính là các hành vi phi ngôn ngữ mạnh mẽ nhất Vì thế, hãy lắng nghe chúng và quyết định sự chọn lựa tốt nhất cho công ty bạn

Những biểu hiện ngoại hình đặt biệt là đầu tóc,quần áo luôn thể hiện những thông điệp phi ngôn ngữ Hãy để ý những cách ăn mặc, đầu tóc của những người xung quanh bạn sẽ thấy những điều mà họ muốn diễn đạt Trong giao tiếp mặc dù người nghe không nhận thức về những thông điệp phi ngôn ngữ song họ luôn để ý tới những biểu hiện phi ngôn ngữ

Trong giao tiếp ăn mặc không chỉ thể hiện khiếu thẩm mỹ ,văn hoá giao tiếp ,mà còn thể hiện thái độ với chúng ta đối với người khác và đối với công việc Tùy theo từng trường hợp, từng mùa và từng theo sở thích cá nhân, đặc điểm của địa phương, của dân tộc mà chọn cách ăn mặc cho phù hợp Trong trường hợp xã giao có hai cách ăn mặt: lễ phục và thường phục Những trường hợp long trọng, nghiêm trang,nghi lễ chính thức thì lễ phục hợp hơn Những trường hợp thông thường thì mặc thường phục

Giọng nói

Âm lượng giọng nói của bạn có thể truyền đạt được một lượng lớn thông tin, thể hiện sự nhiệt tình hay thờ ơ của bạn Hãy chú ý xem âm lượng giọng nói của bạn tác động thế nào tới phản ứng của người khác đối với bạn và cố gắng sử dụng âm lượng của giọng nói để nhấn mạnh những ý tưởng mà bạn muốn diễn đạt Ví dụ nếu bạn muốn bày tỏ sự thích thú tới một điều gì đó, hãy

sử dụng một giọng nói sôi nổi

Trong bất kỳ tình huống, trường hợp nào (dù sang trọng, thân mật hay suồng sã…) đều nên “học ăn học nói”, giữ thái độ ôn hòa, ngữ điệu nói vừa phải khiến thông tin truyền đi được hiểu đúng và rõ nghĩa

Trong giao tiếp bằng ngôn ngữ nói ,việc người nói phát âm có chuẩn và

rõ ràng hay không, giọng nói của họ như thế nào ,tốc độ nhanh hay chậm,điều

có ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả của quá trình giao tiếp Giọng nói, tốc

độ ,nhịp độ nói của mỗi người bị chi phối nhiều bởi những đặc điểm về giới

tính ,cấu tạo thanh quản của người đó,môi trường nmghôn ngữ bao quanh họ từ khi còn thơ ấu ,nhưng sự rằng luyện cũng có ý nghĩa Những đặc tính của giọng nói như cao độ, nhịp điệu, cường độ…luôn thể hiện ngững thông điệp nhất định…Khi bạn nói với một giọng điệu hài lòng với tốc độ bình thường thể hiện bạn là người đang muốn tiếp xúc với người khác

Tốc độ khi nói:

Tốc độ nói là điều phải được đặc biệt coi trọng Nó là yếu tố làm cho bài phát biểu của bạn hấp dẫn hơn

Nhịp điệu trong khi nói:

Trong khi phát biểu bạn thấy câu hay đoạn nào quan trọng thì nên nhấn mạnh, đoạn nào thì cần phải hạ thấp giọng Điều này sẽ giúp người nghe dễ dàng hình dung và bắt ý hơn

Âm lượng:

Nếu âm lượng khi nói cứ đều đều sẽ khiến người nghe không chăm chú lắng nghe dù vấn đề có quan trọng đến đâu Nên giọng nói phải đủ nghe, trong khi nói lúc thì trầm lúc bổng mới cuốn hút người nghe Có như vậy, bài phát biểu của bạn mới có sức thuyết phục khán giả

Sự ngừng lại:

Tạm dừng Để chính bạn và thính giả có một chút thời gian để suy nghĩ

và nghiền ngẫm Đừng trình bày vội vã và để rồi người nghe cũng như chính bạn có cảm giác hết hơi mệt lử

3.2 Biểu hiện của cảm xúc Tiêu cực

Nét mặt

- Nét mặt cau có, chau mày, chán nãn, khó chịu, suy tư, …

- Nét mặt thể hiện sự bồn chồn, nóng lòng có vẻ như đang vội vàng đi đâu đó không chú ý tới đối tượng mình đang nói gì

Ánh mắt

- Không giao tiếp mắt: Những người muốn che giấu điều gì thường không giao

tiếp mắt khi nói dối

- Nhìn lướt qua: Khi cảm thấy chán, người ta thường nhìn lướt qua người đối

diện hoặc liếc nhìn xung quanh phòng

- Nhìn sâu vào mắt người đối diện: Người nào tỏ ra bực tức với bạn hoặc hợm

hĩnh thường nhìn chằm chằm vào mắt bạn

- Mắt nhìn đi nơi khác trong khi đối tượng đang nói

- Mắt liếc nhìn vào sách báo, đồng hồ hay những vật xung quanh

- Ánh mắt nhìn soi mói, lấm lét, lạnh lùng,…

Khẩu hình (miệng)

Cần cảnh giác cao độ với những nụ cười mỉa mai, giả tạo của đồng nghiệp nhằm tránh xa các trò” chơi khăm” của “ma cũ” hay “đối thủ” Làm được điều này không những đã tránh được mối họa mà còn thể hiện sự nhạy cảm trong chính năng lực phán đoán và cảm nhận của bạn

Cười nhép mép, cười kha khả, cười khúc khích, cười giả tạo,… là những -điệu cười làm cho đối phương cảm giác không được tôn trọng

- Trong giao tiếp cũng rất nhiều người khó chịu khi thấy miệng của đối phương cứ luôn nhai nhóp nhép kẹo cao su

o Cái đầu

- Ngoảnh đầu:

Khi người đối diện đang trò chuyện bạn không nên ngoảnh đầu sang

huong khac

- Nghiêng đầu:

Hơi nghiêng đầu chứng tỏ người đó không tự tin lắm về điều vừa được nói

Cố tìm hiểu vấn đề , hoặc thích thú về một điều gì đó.

- Gãi đầu, gãi cổ:

Một dấu hiệu điển hình của sự nghi ngờ và không chắc chắn Nó cũng có thể được hiểu là một dấu hiệu của sự áy náy, muốn từ chối Cố gắng giữ bàn tay của bạn ra khỏi đầu của bạn khi bạn đang giao tiếp với người khác

- Lắc đầu:

Lắc đầu biểu hiện sự thất vọng

Lắc đầu biểu hiện sự chán nản

o Hàng lông mày

Khi bạn đang chăm chú lắng nghe ai đó trò chuyện thì nét mặt, ánh mắt

của bạn sẽ tập trung vào khuôn mặt đối phương Bên cạnh những mặt tích cực thì cũng có những mặt tiêu cực cần xem xét Và được xem xét trên hàng lông mày như sau:

+ Cau mày: điệu bộ cau mày, trong nhiều tình huống, cũng biểu lộ thái

độ tức giận, không bằng lòng trước một điều gì đó

+ Nhíu mày: thể hiện sự không đồng ý, phản đối với người đang nói chuyện

o Tay

Trong quan hệ giao tiếp, bắt tay là một phương thức giao lưu thông tin hai chiều, có thể biểu lộ tình cảm, cũng là lễ nghi không thể thiếu được trong các hoạt động xã giao, bởi nó bao hàm các ý nghĩa: biểu hiện tình bè bạn, thăm hỏi, cảm ơn; biểu thị sự thông cảm, hoà giải; biểu thị sự thành ý và bình đẳng; biểu thị sự hợp tác và mong đợi

Nhiều khi sự biểu hiện của bắt tay còn ý nghĩa hơn cả lời nói vì không phải lúc nào lời nói cũng diễn đạt được hết tình cảm hoặc suy nghĩ của người nói Tuy nhiên, để cái bắt tay đạt được sự truyền cảm ấy bạn còn cần biết đến các kỹ xảo và những nguyên tắc khi bắt tay

- Bắt tay hờ hững, bàn tay nhạt nhẽo mềm nhũn không dùng lực sẽ khiến cho người khác thấy bạn không nhiệt tình, bắt tay lấy lệ và làm người được bắt tay không thấy vui

- Nếu bạn vừa bắt tay mà đã vội rời ra ngay là biểu hiện của sự lạnh nhạt

- Khi bắt tay, nếu ngón tay cái vòng xuống dưới, điều đó có nghĩa là người bắt tay không muốn người kia nắm hết tay mình Đây là biểu hiện của kiểu bắt tay qua loa cho xong chuyện

- Khi bắt tay, các ngón tay hơi quặp vào trong, biểu thị sự nhiệt tình, thành khẩn

Khi bắt tay, lực mạnh hay nhẹ, thời gian dài hay ngắn, vị trí và phương thức bắt tay khác nhau đều biểu lộ những tình cảm khác nhau Vì vậy bạn cần chú ý

tránh phát ra những thông tin nhầm lẫn do bắt tay không đúng cách

Người xưa có câu: “Giàu hai con mắt, khó hai bàn tay” Bàn tay quan trọng

là thế nhưng khi thuyết trình, ta thường hay thấy “tay chân thừa thãi”, nhiều người còn bối rối không biết giấu tay vào đâu Đó là do ta chưa biết cách sử dụng ngôn ngữ cơ thể, cụ thể là ngôn ngữ của đôi tay như thế nào cho hợp lý Thực tế nếu ta biết cách diễn tả bằng tay, đó sẽ là “vũ khí” lợi hại trong thuyết trình nói riêng và trong giao tiếp nói chung vì nó giúp bổ trợ, minh họa sinh động cho lời nói

 Một số điều nên tránh:

Khoanh tay: tạo sự xa cách, phòng thủ Tâm lý học phân tích rằng con

người luôn có xu hướng tự bảo vệ mình với các tác động xấu bên ngoài Trẻ con thường xuyên núp sau váy mẹ mỗi khi sợ hãi Lớn lên, hành động “núp” đó của nó biến đổi thành động tác khoanh tay: tự tạo rào cản một cách vô hình cho mình Một người khoanh tay nghĩa là họ chưa cởi mở, đang dò xét

"Hoa châm múa tay" quá nhiều, liên tục: Tạo cảm giác mệt mỏi cho thính

giả

Cho tay vào túi quần: Mang lại cảm giác kênh kiệu, thiếu hoà nhập.

Trỏ tay: Không ai thích bị trỏ tay vào mặt vì vậy khi thuyết trình chúng ta

cũng không nên chỉ tay vào thính giả

Cầm bút hay que chỉ: Tránh vì khi cầm bút trên tay, bàn tay của ta sẽ không

thể vung linh hoạt tự nhiên được Hơn nữa, cầm đồ vật trên tay ta cũng sẽ rất dễ vung nó theo đà tay vung

o Tư thế ngồi

Một số người khi trò chuyện, giao tiếp đã biết cách sử dụng "ngôn ngữ cơ thể " tư thế tay hay toàn thân để thể hiện ý tứ lời nói, làm tăng tính thuyết phục

của câu chuyện