Vụ bê bối nghe lén điện thoại của news corporation không có tin tức nào là tốt

Doanh nghiệp hiện nay cũng cần nâng cao hình ảnh của mình thông qua các hoạt động thể hiện trách nhiệm xã hội, một trong những trách nhiệm đó là trách nhiệm đối với người lao động của mì

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 4

1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI 5

1.1 Mô tả tình huống 5

1.2 Trả lời câu hỏi tình huống 6

2 PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ CÁC VẤN ĐỀ VỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP 9

2.1 Đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp 9

2.2 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trên cơ sở tháp CSR của Archie B Carroll (1979) 10

3 BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM 12

KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

2

LỜI MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh toàn cầu hoá diễn ra ngày càng sâu sắc, các quốc gia liên kết ngày càng chặt chẽ dẫn đến sự cạnh tranh không chỉ đến từ yếu tố trong nước mà còn mở rộng với sự cạnh tranh từ các đối thủ nước ngoài khi tham gia vào thị trường nội địa Bên cạnh các hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp liên quan trực tiếp tới kinh doanh như cải thiện phương thức kinh doanh, đẩy mạnh truyền thông, marketing, đẩy mạnh nghiên cứu Doanh nghiệp hiện nay cũng cần nâng cao hình ảnh của mình thông qua các hoạt động thể hiện trách nhiệm xã hội, một trong những trách nhiệm đó là trách nhiệm đối với người lao động của mình Không chỉ nâng cao hình ảnh nhằm gia tăng sức cạnh tranh và trên hết, doanh nghiệp có cơ hội đóng góp trở lại lợi ích từ hoạt động kinh doanh của mình nhằm góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp, đặc biệt nâng cao đời sống thể chất và tinh thần của người lao động từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của chính họ đồng thời tạo động lực phát triển bền vững cho doanh nghiệp

Thông qua việc nghiên cứu case study “Vụ bê bối nghe lén điện thoại của News Corporation: Không có tin tức nào là tốt?”, chúng ta sẽ hiểu hơn về các hành động phi

pháp và xâm phạm quyền riêng tư của một doanh nghiệp truyền thông đối với cộng đồng nói chung và thiếu trách nhiệm đối với người lao động của mình nói riêng Kết quả là hoạt động kinh doanh và danh tiếng của doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề và một lần nữa khẳng định vai trò về trách nhiệm của doanh nghiệp với người lao động của mình có ý nghĩa vô cùng to lớn và sâu sắc Từ đó, có thể rút ra những bài học đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội, đặc biệt là trách nhiệm đối với người lao động Trong quá trình phân tích case study này, chúng em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của TS Phan Thị Thu Hiền để chúng em có thể hoàn thiện bài được trọn vẹn Song, do kiến thức và thời gian còn hạn chế, bài viết khó tránh khỏi thiếu sót, chúng em xin ghi nhận những ý kiến đóng góp của cô và các bạn để bài tập được hoàn thiện hơn

3

1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI

1.1 Mô tả tình huống

News Corporation được thành lập năm 1979 bởi Rupert Murdoch, là tập đoàn truyền thông lớn thứ ba trên thế giới (sau Công ty Walt Disney và Time Warner) với tư cách là công ty cổ phần của News Limited (News Limited cũng là một công ty được thành lập bởi Murdoch từ tài sản mà ông thừa kế từ người cha quá cố - Sir Keith Murdoch)

Năm 2006, Clive Goodman, biên tập viên hoàng gia của tờ báo (chịu trách nhiệm về những câu chuyện về hoàng gia) và điều tra viên Glenn Mulcaire đã bị bắt vì nghi ngờ việc nghe lén điện thoại bất hợp pháp sau một đơn tố cáo từ văn phòng của Hoàng tử William Cuộc điều tra nảy sinh khi một số chi tiết nhất định của hoàng gia hộ gia đình đã được xuất bản trên News of the World Cuối cùng hai người này bị kết tội đánh chặn bất hợp pháp hàng trăm các tin nhắn thư thoại qua điện thoại do ba nhân viên tại Cung điện Buckingham nhận được

Năm 2007, Goodman và Mulcair lần lượt bị kết án bốn và sáu tháng trong tù giam Đồng thời, biên tập viên của tờ báo, Andy Coulson, cũng quyết định từ chức, do nhận toàn

bộ trách nhiệm về vấn đề nghe lén điện thoại của gia đình hoàng gia vào tháng 5 năm

2007, mặc dù anh ta tuyên bố rằng không biết gì về các thực hành đã dẫn đến kết án Vào tháng

12 năm 2007, James Murdoch, con trai của Rupert Murdoch, được trở thành Giám đốc điều hành phụ trách mảng châu u và châu Á của News Corporation

Vào ngày 8 tháng 7 năm 2009, sau một thời gian dài thu thập chứng cứ, tờ The Guardian đã đăng tải một loạt bài viết điều tra về hành vi nghe lén điện thoại trái phép của NOTW Theo đó, các lãnh đạo chóp bu của tờ báo 168 năm tuổi này đã cho phép nhân viên xâm nhập điện thoại của nhiều nhân vật nổi tiếng như: Chính trị gia John Presscott, Huấn luyện viên huyền thoại Sir Alex Ferguson của câu lạc bộ Manchester United, thậm chí cả Nữ hoàng Anh và Thủ tướng Anh lúc đó là Gordon Brown, Nó cáo buộc rằng News

4

Corporation đã biết về việc chặn thư thoại trong NOTW và đã trả 1,6 triệu đô la để giải quyết tranh chấp Điều này dẫn đến cuộc điều tra của cảnh sát nhưng vụ án nhanh chóng

bị “chìm xuống” do nhiều người cho rằng đó chỉ là một hành vi cạnh tranh không lành mạnh giữa hai đối thủ lớn của làng báo Anh

Đến năm 2010, The Guardian lại đưa ra những tình tiết mới cho biết hơn 100 khách hàng của 2 công ty điện thoại lớn nhất Anh đã bị nghe trộm hộp thư thoại Trên thực tế, con số nạn nhân của NOTW còn lớn hơn nhiều Tháng 4 năm 2010, cơ quan chức năng Anh đã nắm được danh sách hơn 4.000 khách hàng và gần 3.000 số điện thoại bị nghe lén trong các tài liệu của Goodman và Mulcaire Thời báo New York cũng đăng một bài báo cho rằng Andrew Coulson đã biết về vụ nghe lén điện thoại khi ông còn là biên tập viên của NOTW Đồng thời, NOTW đã chi hơn 2 triệu bảng cho các nạn nhân của vụ bê bối hack điện thoại để giải quyết các vụ kiện tại tòa

Những hy vọng cho rằng News of the World được che đậy một cách kỹ lưỡng đã chính thức kết thúc vào năm 2011 Sự phẫn nộ về các hoạt động của công ty đã gây ra một cuộc tẩy chay lớn, dẫn đến hầu hết các nhà quảng cáo của tờ báo rút khỏi tiêu đề Đối mặt với một đòn chí mạng đối với tính hợp pháp của nó, bài báo đã xuất bản ấn bản cuối cùng của nó vào tháng 7 năm 2011 Tuy nhiên tờ báo News of the World nhanh chóng được thay thế bằng một tờ báo mới từ News International - The Sun On Sunday với cấu trúc chi phí thấp hơn đáng kể Cùng thời gian này, Rupert Murdoch và con trai của ông đã xuất hiện trước Quốc hội để làm chứng rằng họ không hề biết gì về văn hóa nghe lén điện thoại trong công ty của mình Brooks từ chức Giám đốc điều hành của News International

1.2 Trả lời câu hỏi tình huống

Câu hỏi 1: Nghe lén điện thoại là gì và tại sao bị coi là phi đạo đức và bất hợp pháp? Bạn có nghĩ rằng việc nghe lén điện thoại của những người nổi tiếng và công dân nên được coi là hợp đạo đức?

Nghe lén điện thoại “Phone hacking” là hành động truy cập trái phép vào dữ liệu được lưu trữ trong điện thoại của người khác, đặc biệt là để truy cập thư thoại của họ Việc này được thực hiện bằng cách gọi điện thoại từ hai chiếc máy khác nhau trong cùng

5

một thời điểm, sau đó một trong hai chiếc điện thoại sẽ gửi tín hiệu đến hộp thư thoại và chiếc điện thoại kia chỉ cần nhập mật mã để tải dữ liệu thoại về

Việc nghe lén điện thoại đối với người nổi tiếng hoặc công dân bình thường hoàn toàn là bất hợp pháp và phi đạo đức Ở hầu hết các quốc gia, đây là một tội nghiêm trọng

và có thể khiến hacker phải ngồi tù vài năm Điện thoại hiện đang là phương tiện liên lạc phổ biến do đó tất cả các thông tin, bí mật riêng tư được trao đổi qua phương thức này cần phải được bảo mật và bảo vệ an toàn một cách tuyệt đối Đặc biệt, đối với những người của công chúng, việc được bảo mật thông tin cá nhân, các thông tin được trao đổi qua điện thoại là một việc tối quan trọng Những rủi ro nghe lén điện thoại làm rò rỉ thông tin riêng tư sẽ tạo để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng đến danh tiếng và cuộc sống của họ

Câu hỏi 2: Mô tả những động thái của tờ News of the World để biện hộ cho các cáo buộc “nghe lén điện thoại” và giải thích tại sao đây có thể được coi là một phản ứng khả thi trước hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp

Hành động của tờ News of the World chống lại các cáo buộc nghe lén điện thoại:

Trong suốt quá trình điều tra các cáo buộc “nghe lén điện thoại”, tờ News of the World và các nhà lãnh đạo tại News Corp luôn giữ thái độ không hay biết về hành vi sai trái này và khẳng định việc nghe lén chỉ diễn ra giữa biên tập viên Clive Goodman và thám tử tư Mulcair Năm 2007, khi Goodman và Mulcair bị kết tội nghe lén bất hợp pháp hàng trăm tin nhắn thư thoại được gửi tới cung điện Hoàng gia, biên tập viên của tờ News

of the World - Andy Coulson cũng quyết định từ chức vì cho rằng mình cần chịu trách nhiệm cuối cùng cho sự việc này, tuy nhiên, ông cũng khẳng định rằng mình chưa bao giờ dung túng cho việc nghe lén điện thoại và cũng không hề hay biết về các vụ nghe lén đã xảy ra News of the World và các công ty mẹ cũng tuyên bố rằng họ đã thực hiện các cuộc điều tra nội bộ kỹ lưỡng và khẳng định không còn bất kì trường hợp sai phạm nào

Sau khi Goodman bị bắt giam, tờ Guardian vẫn kiên trì tìm kiếm sự thật và đưa ra thông tin rằng các vụ nghe lén điện thoại không chỉ dừng lại ở Goodman và Mulcair, tố cáo News International đã chi trả hơn một triệu bảng Anh để thỏa thuận với những người

đe dọa đâm đơn kiện Để đáp lại Guardian, công ty chỉ đưa ra một tuyên bố khẳng định:

6

“Tất cả những cáo buộc vô trách nhiệm và không có cơ sở chống lại News of the World

và các tờ báo và nhà báo của News International đều là sai sự thật.”

Khi vụ bê bối ngày càng lớn, năm 2011, News International lần đầu tiên thừa nhận các cáo buộc về “phóng viên vô đạo đức” nhưng phủ nhận đó là văn hóa của công ty Các nhà điều hành cấp cao nói rằng họ có quy định nghiêm khắc và không khoan nhượng đối với các hành vi sai trái Các vi phạm chỉ diễn ra trong một bộ phận nhân viên do phong cách quản lý phi tập trung (quyền lực được trao cho nhân viên, nhân viên có thể tự ra quyết định trong công việc)

Phản ứng của tờ News of the World có thể coi là khả thi trước hành vi vi phạm đạo đức của doanh nghiệp vì:

Thứ nhất, tờ báo đã chịu trách nhiệm và thừa nhận sai lầm của nhân viên đồng thời

sa thải nhân viên đó sau khi tiến hành điều tra nội bộ Việc này giúp tạm thời xoa dịu dư luận và thể hiện rằng ban lãnh đạo công ty không chối bỏ trách nhiệm với tư cách là người đại diện (biên tập viên Coulson từ chức)

Thứ hai, đối với các cáo buộc chưa có bằng chứng, doanh nghiệp nhanh chóng đưa

ra thông báo đính chính rằng các thông tin đưa ra là sai sự thật nhằm thuyết phục độc giả

và các bên liên quan

Thứ ba, tuy thừa nhận sai lầm của nhân viên nhưng tờ báo khẳng định rằng các

hành vi sai trái đó chỉ do một cá nhân thực hiện và không phải quyết định của doanh nghiệp Việc này là để độc giả không đánh đồng cá nhân với tập thể, khéo léo chối bỏ các cáo buộc, trấn an các bên liên quan như cổ đông, nhân viên,

Câu hỏi 3: Theo bạn, những cá nhân với đặc điểm nào dễ trở thành “nhà báo vô đạo đức” nhất?

Đạo đức kinh doanh là một phần không thể thiếu để tạo ra lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh, là quy tắc ứng không thể thiếu được với mọi doanh nghiệp cần sự trường tồn

và phát triển bền vững Đặc biệt, trong thời đại công nghệ thông tin và truyền thông đại chúng phát triển, các cơ quan truyền thông đại chúng nói chung và nghề báo nói riêng

7

càng cần thiết phải giữ vững tư tưởng, tránh biến mình thành những “nhà báo vô đạo đức”, biểu hiện ở một số điểm như sau:

• Không có lập trường, tư tưởng vững vàng, dễ bị lôi kéo bởi cám dỗ: trong môi

trường có tính cạnh tranh cao, nếu một nhà báo không giữ vững lập trường và tư tưởng của mình sẽ rất dễ bị cám dỗ bởi đồng tiền, quyền lực…dẫn tới những hành

vi suy đồi đạo đức như dựa trên những bằng chứng thu thập được qua điều tra để

hù dọa, tống tiền các đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân, hoặc yêu cầu các đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện những việc làm có lợi cho riêng cá nhân nhà báo

• Thiếu trách nhiệm xã hội, tinh thần công dân và tính nhân văn: nhiều nhà báo,

phóng viên đưa thông tin thiếu tính xây dựng, thậm chí mang tính định kiến, suy diễn, chủ quan nhằm giật tít câu khách, không đúng bản chất sự việc, không quan tâm đến hậu quả của thông tin

• Thiếu tính định hướng, chạy theo những thông tin tiêu cực: nhiều nhà báo có xu

hướng chạy theo những những thông tin tiêu cực, lạm dụng những mặt tối, những

bê bối trong đời tư nghệ sĩ, những người nổi tiếng, đưa những thông tin về lối sống trái với thuần phong mỹ tục

• Thực dụng, chạy theo danh lợi, chạy theo xu hướng thương mại: những phóng

viên, nhà báo vì lợi ích cá nhân mà bất chấp thủ đoạn dù vi phạm pháp luật, đạo đức để đạt được thông tin nhằm viết những bài báo giật gân, câu khách, biến báo chí – một cơ quan chính trị tư tưởng thành doanh nghiệp kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận

2 PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ CÁC VẤN ĐỀ VỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP

2.1 Đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp

Hành động xâm phạm đời tư và pháp luật của các tờ báo thuộc quyền sở hữu của News Corp từng bị phát giác nhiều năm trước, nhưng phải đến lúc News of the World bị

đưa ra ánh sáng người ta mới thấy rằng tin đồn phương châm tác nghiệp “có được thông

8

tin bằng mọi cách” của đế chế truyền thông News Corp là có cơ sở Thậm chí, trong danh

sách nạn nhân của vụ nghe lén có cả một trẻ vị thành niên là nạn nhân của một vụ giết người Các phóng viên của NoW đã xâm phạm quyền riêng tư của người đã khuất mà chưa có sự cho phép của người thân, gia đình của nạn nhân Mục đích cuối cùng của NoW

là luôn có những tin nóng hổi, tin độc, tin giật gân để thu hút độc giả càng nhiều càng tốt Một biên tập viên cao cấp của NoW thừa nhận, họ được phép tìm kiếm thông tin bằng mọi cách dù là bất hợp pháp, thậm chí bằng cả những tiểu xảo và áp dụng công nghệ tiên tiến

nhất

Dưới góc độ đạo đức kinh doanh, hành vi của các phóng viên NoW bị coi là đi ngược lại với những chuẩn mực của kinh doanh hiện tại Dư luận Anh cho rằng đây là hành vi không thể dung thứ và gây sức ép buộc ông trùm Murdoch phải tuyên bố ngừng phi vụ đàm phán mua lại kênh truyền hình BskyB trị giá 12 tỷ USD Ngay cả các nhà quảng cáo cũng quay lưng lại và tẩy chay NoW, đẩy tờ báo này đến chỗ phải đóng cửa vĩnh viễn

Như vậy, đứng về phía đạo đức kinh doanh, hành động của News Corp là không thể chấp nhận được Điều này đã được cả thế giới truyền thông cũng như dư luận nhận xét, đánh giá là sai trái Hơn nữa, việc này còn xâm phạm đến cả những trách nhiệm xã hội, đòi hỏi NoW phải giải quyết

2.2 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trên cơ sở tháp CSR của Archie B Carroll (1979)

Tháp trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) của Carroll gợi ý rằng doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm xã hội ở bốn cấp độ bao gồm: Kinh tế, Pháp lý, Đạo đức và Trách nhiệm với đồng loại

Trách nhiệm xã hội của News Corporation trong vụ bê bối nghe lén điện thoại

Bê bối nghe lén điện thoại của tờ News of the World (NOTW), là việc nghe lén điện

thoại của hơn 4.000 người, làm xôn xao dư luận Anh và thế giới vào tháng 7 năm 2011

Vụ bê bối là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc đóng cửa tờ báo đã tồn tại 168 năm

Trong đó, theo tờ The Guardian, số nạn nhân trong vụ nghe lén điện thoại này bao gồm cả những người nổi tiếng như chính trị gia John Prescott và Giám đốc CLB bóng đá

9

Manchester United - Sir Alex Ferguson, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Truyền thông Tessa Jowell, và thậm chí là Tổng biên tập của tờ The Sun, tờ "chị em" của NOTW, bà Rebekah Wade.

Có thể nói, trong tình huống kể trên, News Corporation đã vi phạm trách nhiệm xã

hội của doanh nghiệp ở hai cấp độ là luật pháp và đạo đức

Hành vi trên đã vi phạm các quyền của Điều 8 theo Đạo luật Nhân quyền (quyền

có cuộc sống riêng tư và gia đình), sử dụng sai thông tin cá nhân, vi phạm bảo vệ dữ liệu

và vi phạm bản quyền Đây cũng là hành vi phạm tội theo điều 55 của Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu (the Data Protection Act)

Theo Regulation of Investigatory Powers Act 2000 (‘RIPA’) - đạo luật hình sự nhằm bảo vệ an toàn thông tin của vương quốc Anh, mục 1 của RIPA coi việc đánh chặn

trái phép thông tin liên lạc là hành vi phạm tội: Một hành vi phạm tội theo mục 1 của RIPA được thực hiện bởi một người cố ý và không có thẩm quyền hợp pháp 'chặn' bất kỳ thông tin liên lạc nào 'trong quá trình truyền' bằng phương tiện của hệ thống viễn thông

di động, email, tin nhắn văn bản và tin nhắn giấy

Rõ ràng, hành vi nghe lén điện thoại là hành vi vi phạm pháp luật căn cứ theo mục

1 đã được quy định rõ ràng trong RIPA 2000 Đây là hành vi phạm tội nhằm mục đích trục lợi, trong đó, Điều tra viên Glenn Mulcaire và biên tập viên hoàng gia của tờ báo NOTW -Clive Goodman đã bị bắt vì nghi ngờ nghe lén điện thoại và bị kết án lần lượt 4 và 6 tháng

tù giam Goodman đã khẳng định việc nghe lén điện thoại được thực hiện dưới sự giám sát và chỉ đạo của cấp trên

Về mặt đạo đức, một tờ báo chính thống vào thời điểm đó như NOTW cần có trách nhiệm đưa tin trung thực, trí tuệ, trách nhiệm và nhân văn Việc nghe lén điện thoại để ăn cắp những thông tin cá nhân, đời tư bí mật của người khác làm tư liệu cho những bài đăng

để thu hút độc giả đi ngược lại với yêu cầu cơ bản và kỳ vọng xã hội Đồng thời, đây là hành vi gây tổn thất nặng nề đến bên thứ ba khi có nguy cơ bị mua bán thông tin cá nhân,

bị xâm phạm đời tư Nghiêm trọng hơn, nạn nhân của những cuộc nghe lén trong vụ bê

10