Hiểu được tầm quan trọng và sự cần thiết của pháp luật, Nhóm 4 lớp 2180TLAW0111 đã thực hiện bài thảo luận này với chuyên đề 2, đề tài “Tìm hiểu Hiến pháp bổ sung trong Hệ thống hình phạ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
֎ BÀI THẢO LUẬN
PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
CHUYÊN ĐỀ 2
-Giáo viên: Nguyễn Thị Kim Thanh
Sinh viên thực hiện: Nhóm 4
Lớp học phần: 2180TLAW0111
- Hà Nội – năm 2021
Trang 2-MỤC LỤC
BÀI THẢO LUẬN 1
PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG 1
I LỜI MỞ ĐẦU 3
II BÀI LÀM 3
Câu 1: Hình phạt bổ sung (BLHS năm 2015) với cá nhân phạm tội 3
1 Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định (Điều 41 – Bộ luật Hình sự năm 2015) 5
2 Cấm cư trú (Điều 42 – Bộ luật Hình sự năm 2015) 5
3 Quản chế (Điều 43 – Bộ luật Hình sự năm 2015) 5
4 Tước một số quyền công dân (Điều 44 – Bộ luật Hình sự năm 2015) 6
5 Tịch thu tài sản (Điều 45 – Bộ luật Hình sự năm 2015) 7
6 Phạt tiền (khi không áp dụng là hình phạt chính) 8
7 Trục xuất (khi không áp dụng là hình phạt chính) 8
Câu 2: Cách thức chia tài sản trong trường hợp cụ thể 9
III KẾT LUẬN 12
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
V BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ THẢO LUẬN NHÓM 4 13
Trang 3I LỜI MỞ ĐẦU
Pháp luật là hệ quả tất yếu của nhà nước bởi nó là phương tiện để cân đối, xử lý mâu thuẫn đối kháng và bảo vệ quyền lợi của con người Pháp luật cũng là hệ thống các quy tắc
xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội theo một định lý cụ thể Chính bởi vậy pháp luật đóng góp một phần không nhỏ vào sự ổn định, phát triển của đời sống con người trên mọi lĩnh vực
Trước hết nó được thể hiện thông qua Bộ luật hình sự, chủ yếu được đề cập tới trong phạm vi nguồn văn bản với nghĩa hẹp gồm những căn cứ trực tiếp tạo cơ sở cho việc xác định tội phạm và áp dụng hình phạt
Pháp luật thừa kế là một công cụ pháp lý trong việc bảo vệ quyền sở hữu Theo cách hiểu thông thường, thừa kế là việc dịch chuyển tài sản của người đã chết sang cho người sống nhằm chiếm hữu, sử dụng và định đoạt Quan hệ thừa kế là quan hệ tài sản do luật Dân
sự điều chỉnh Trong đó chỉ xác định được một bên chủ thể mang quyền là người để lại di sản hoặc những người thừa kế, còn chủ thể khác là những người phải tôn trọng quyền để lại
di sản thừa kế và quyền hưởng di sản thừa kế của họ Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, qua các giai đoạn lịch sử khác nhau, thừa kế luôn được coi là một chế định quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam
Từ khi ngồi trên ghế nhà trường đến khi bước chân vào giảng đường Đại học, chúng ta cũng đã được làm quen với một phần sơ khai của pháp luật là môn đạo đức và giáo dục công dân Hiểu được tầm quan trọng và sự cần thiết của pháp luật, Nhóm 4 lớp 2180TLAW0111
đã thực hiện bài thảo luận này với chuyên đề 2, đề tài “Tìm hiểu Hiến pháp bổ sung trong Hệ
thống hình phạt được quy định của Bộ luật hình sự năm 2015, áp dụng với cá nhân phạm tội
và cách thức chia tài sản thừa kế”.
Trang 4II BÀI LÀM
Câu 1: Hình phạt bổ sung (BLHS năm 2015) với cá nhân phạm tội.
Anh chị hãy chỉ ra các hình phạt bổ sung trong hệ thống hình phạt được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015 áp dụng với cá nhân phạm tội Lấy 1 ví dụ cụ thể về 1 hình phạt bất kỳ
Khái niệm: Bộ luật hình sự là đạo luật hoàn chỉnh bao gồm hệ thống các quy phạm
pháp luật hình sự quy định về tội phạm và hình phạt nói chung cũng như về các tội phạm cụ thể và các khung hình phạt đối với tội phạm cụ thể đó
Nhiệm vụ: Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công
dân, tổ chức cũng như bảo vệ trật tự pháp luật nói chung; đấu tranh chống tội phạm; giáo dục công dân ý thức tuân thủ pháp luật
Quá trình hình thành và phát triển: Bộ luật hình sự đầu tiên của Nhà nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được ban hành năm 1985 và đã được sửa đổi, bổ sung
4 lần vào các năm 1989, 1991, 1992 và 1997 Bộ luật hình sự hiện hành là Bộ luật hình sự năm 2015, luật sửa đổi bổ sung năm 2017
Cấu trúc: Bộ luật hình sự gồm 3 phần:
Phần chung
Phần các tội phạm (Phần riêng)
Phần điều khoản thi hành
Khái niệm hình phạt: là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được
quy định trong Bộ luật hình sự, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, pháp nhân thương mại đó
Bao gồm : - Hình phạt chính
- Hình phạt bổ sung
Hình phạt bổ sung là hình phạt được áp dụng kèm theo hình phạt chính bổ sung cho
hình phạt chính, nếu người bị kết án không bị áp dụng hình phạt chính thì tòa án không được
Trang 5áp dụng hình phạt bổ sung đối với họ Đối với mỗi tội phạm, người phạm tội chỉ bị áp dụng một hình phạt chính, nhưng lại có thể bị áp dụng nhiều loại hình phạt bổ sung
Theo Điều 32 của Bộ luật Hình sự năm 2015, hình phạt bổ sung được hệ thống quy định áp dụng với cá nhân phạm tội:
- Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
- Cấm cư trú
- Quản chế
- Tước một số quyền công dân
- Tịch thu tài sản
- Phạt tiền (khi không áp dụng là hình phạt chính)
- Trục xuất (khi không áp dụng là hình phạt chính)
1 Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định (Điều 41
– Bộ luật Hình sự năm 2015)
Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định được áp dụng khi xét thấy nếu để người bị kết án đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc đó thì
có thể gây nguy hại cho xã hội
Thời hạn cấm là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù hoặc
từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật nếu hình phạt chính là cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc trong trường hợp người bị kết án được hưởng án treo
2 Cấm cư trú (Điều 42 – Bộ luật Hình sự năm 2015)
Cấm cư trú là buộc người bị kết án phạt tù không được tạm trú hoặc thường trú ở một
số địa phương nhất định
Thời hạn cấm cư trú là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù
3 Quản chế (Điều 43 – Bộ luật Hình sự năm 2015)
Quản chế là buộc người bị kết án phạt tù phải cư trú, làm ăn sinh sống và cải tạo ở một địa phương nhất định dưới sự kiểm soát, giáo dục của chính quyền và nhân dân địa phương Trong thời gian quản chế, người bị kết án không được tự ý ra khỏi nơi cư trú, bị tước một số
Trang 6quyền công dân theo quy định tại Điều 44 của Bộ luật hình sự 2015 và bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
Quản chế được áp dụng đối với người phạm tội xâm phạm an ninh quốc gia, người tái phạm nguy hiểm hoặc trong những trường hợp khác do Bộ luật hình sự 2015 quy định Thời hạn quản chế là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù
4 Tước một số quyền công dân (Điều 44 – Bộ luật Hình sự năm 2015)
Công dân Việt Nam bị kết án phạt tù về tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm khác trong những trường hợp do Bộ luật này quy định, thì bị tước một hoặc một số quyền công dân sau đây:
- Quyền ứng cử đại biểu cơ quan quyền lực Nhà nước
- Quyền làm việc trong các cơ quan nhà nước và quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân
Thời hạn tước một số quyền công dân là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù hoặc kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật trong trường hợp người bị kết án được hưởng án treo
Ví dụ:
- Tháng 2-2003, Thu Phương và chồng là ca sĩ Huy MC đặt chân đến Mĩ Thu Phương làm hôn thú với Việt kiều Hoàng Xuân Lữ tìm cách qua mặt INS (Sở Di trú - Hoa Kỳ) để ở lại Tuy nhiên, khi Thu Phương bắt đầu tiến hành thủ tục bảo lãnh cho hai con của mình sang Mỹ, Sở Di trú Mỹ đã sao lục hồ sơ, đối chiếu thấy thời điểm phỏng vấn xin visa xuất cảnh du lịch tại Lãnh sự quán Hoa Kỳ trong tư cách hai vợ chồng Thu Phương và Huy
MC (2-2003) hoàn toàn không khớp với hồ sơ ly hôn của cô tại Việt Nam vì hai người đã ly hôn tháng 1-2003 Thu Phương bị ra lệnh trục xuất khỏi nước Mỹ, tuy nhiên sau đó, cô đã tổ chức họp báo nương nhờ các thế lực chính trị để xin ở lại hợp pháp
Thu Phương đã tự ý rời bỏ đất nước
Nước ta đã có những biện pháp xử lí, cảnh tỉnh hành vi của ca sĩ Thu Phương: Tháng 2-2004, Cục Nghệ thuật - Biểu diễn có kiến nghị tạm dừng các chương trình của cô
Trang 7- Ngày 22-7-2004, trước gần 30 đại diện của cơ sở truyền thông báo chí tại tòa soạn báo Người Việt (California - Hoa Kỳ), Thu Phương đã công bố thái độ dứt khoát ở lại Mỹ
với lý do “cảm thấy không an toàn nếu trở về nước sau khi Bộ Văn hóa lên án và cấm lưu
hành album của vợ chồng cô”, “trong nước phải hát những bài hát không thích, sang Mỹ như con chim được tháo cũi sổ lồng ” Đồng thời bày tỏ sự “thích thú với không khí trình diễn tại Mỹ” Kết thúc họp báo, cô còn được “ban đại diện” chúc mừng, gắn vào áo huy hiệu
nhỏ và tặng một lá cờ vàng lớn để cùng chụp hình
Thu Phương có những phát ngôn gây tranh cãi về nước nhà
Hành động của nước nhà: Ngày 22-11-2004 Bộ Văn hóa đã gửi công văn số 709/NTBD (Quy định cấm hoạt động nghệ thuật biểu diễn) tới các Sở Văn hóa - thể thao, các đài phát thanh truyền hình trên toàn quốc, các nhà xuất bản, các tổ chức biểu diễn, đơn
vị sản xuất băng đĩa không sử dụng dưới mọi hình thức các tiết mục biểu diễn của ca sĩ Thu Phương, kể cả những tiết mục diễn chung với ca sĩ khác Trên tinh thần đó, Thu Phương chính thức bị tước bỏ quyền công dân và nghệ sĩ Việt Nam
(*) Bên cạnh đó, theo nghị quyết 36 của Bộ Chính trị và Quyết định 110 của Chính phủ, nếu thực sự Thu Phương thành tâm hối cải, với truyền thống đạo lý “đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại”, chắc chắn sẽ nhận được sự khoan hồng
- Sau 5 năm bị tước quyền công dân, năm 2008, lần đầu tiên Thu Phương được cấp phép về nước biểu diễn trong chương trình Duyên dáng Việt Nam 19, cô cũng có bài phỏng vấn đầu tiên với BBC và khẳng định đã "trả giá cho tương lai" của mình với thái độ ăn năn, sám hối Từ đó đến nay, song song với những hoạt động ở hải ngoại, Thu Phương vẫn tham gia các chương trình âm nhạc trong nước
5 Tịch thu tài sản (Điều 45 – Bộ luật Hình sự năm 2015)
Tịch thu tài sản là tước một phần hoặc toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của người bị kết án
để nộp vào ngân sách nhà nước
Tịch thu tài sản chỉ được áp dụng đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma tuý, tham nhũng hoặc tội phạm khác do Bộ luật hình sự 2015 quy định
Trang 8Khi tịch thu toàn bộ tài sản vẫn để cho người bị kết án và gia đình họ có điều kiện sinh sống
6 Phạt tiền (khi không áp dụng là hình phạt chính)
Phạt tiền được áp dụng là hình phạt chính đối với các trường hợp sau đây:
- Người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật hình sự 2015 quy định
- Người phạm tội rất nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, môi trường, trật
tự công cộng, an toàn công cộng và một số tội phạm khác do Bộ luật hình sự 2015 quy định Hình phạt tiền được áp dụng là hình phạt bổ sung đối với người phạm tội về tham nhũng, ma túy hoặc những tội phạm khác do Bộ luật này quy định
Là hình phạt nên phạt tiền cũng có mức tối thiểu và mức tối đa Theo quy định tại khoản 3 Điều 30 Bộ luật hình sự thì mức tối thiểu không dưới một triệu đồng Tuy nhiên, mức tiền phạt được quyết định căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời có xét đến tình hình tài sản của người phạm tội, sự biến động của giá cả; trong từng tội phạm cụ thể khung hình phạt tiền có mức tối thiểu lớn hơn một triệu đồng
Cũng như đối với hình phạt chính, Tòa án có thể cho người bị kết án nộp khoản tiền phạt làm nhiều lần trong thời hạn nhất định, nhưng phải ghi rõ trong bản án
7 Trục xuất (khi không áp dụng là hình phạt chính):
Trục xuất là buộc người nước ngoài bị kết án phải rời khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trục xuất được Tòa án áp dụng là hình phạt chính hoặc hình phạt bổ sung trong từng trường hợp cụ thể
Tòa án chỉ có thể áp dụng hình phạt trục xuất là hình phạt bổ sung khi hình phạt chính đối với người bị kết án là hình phạt cảnh cáo và phạt tiền Nếu là hình phạt cảnh cáo thì việc trục xuất người bị kết án ra khỏi Việt Nam không có vấn đề gì vướng mắc, nhưng nếu là hình phạt tiền thì việc trục xuất người bị kết án chỉ có thể được thực hiện khi người bị kết án nộp đủ số tiền phạt Việc buộc người bị kết án nộp đủ tiền phạt sau đó mới trục xuất, trong nhiều trường hợp sẽ ảnh hưởng đến tính thời sự của việc trục xuất, bởi vì khi Tòa án xét thấy
Trang 9cần áp dụng hình phạt trục xuất là phải tính đến khả năng không thể để người bị kết án ở lại Việt Nam lâu hơn
Câu 2: Cách thức chia tài sản trong trường hợp cụ thể.
Anh Hưng và chị Hoàn là hai vợ chồng có tài sản chung là 980 triệu, có 3 con chung là Trung (20 tuổi, đi làm và có thu nhập), Ngân (14 tuổi) và Oanh (9 tuổi)
Đến năm 2018, do cuộc sống bất hòa, anh chị đã làm đơn xin ly hôn nhưng chưa được giải quyết Ngày 1/10/ 2018, anh Hưng và chị Hoàn cùng đến Tòa án đề giải quyết việc ly hôn thì bị tai nạn và phải đưa vào bệnh viện
Trước khi chết 1 ngày trong bệnh viện, anh Hưng có di chúc là để lại toàn bộ tài sản của mình cho 4 người là Trung, Ngân, Oanh và Hải (ông Hải là bác của anh Hưng) Tuy nhiên ông Hải từ chối nhận di sản thừa kế (từ chối hợp pháp)
Yêu cầu : Anh/Chị hãy chia tài sản thừa kế trong trường hợp trên
BÀI LÀM
Tổng tài sản chung của 2 vợ chồng là 980 triệu đồng
Anh Hưng và chị Hoàn vẫn là vợ chồng hợp pháp (vì đơn ly hôn chưa được giải quyết)
=> Anh Hưng = chị Hoàn = 9802 = 490 triệu đồng
Trường hợp 1 : Di chúc không hợp pháp
- Trong trường hợp này, phần tài sản của anh Hưng sẽ được chia theo pháp luật
- Theo điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản của anh Hưng sẽ chia cho hàng thừa kế thứ nhất [Bao gồm: Chị Hoàn (vợ), Trung (con), Ngân (con), Oanh (con)]:
Chị Hoàn = Trung = Ngân = Oanh = 4904 = 122,5 triệu đồng
=> Kết luận: Chị Hoàn = 490 + 122,5 = 612,5 triệu đồng
Trang 10Trung = 122,5 triệu đồng
Ngân = 122,5 triệu đồng
Oanh = 122,5 triệu đồng
Trường hợp 2 : Di chúc hợp pháp
- Theo di chúc, Trung = Ngân = Oanh = ông Hải = 4904 = 122,5 triệu đồng
- Ông Hải từ chối (hợp pháp) việc nhận di sản thừa kế:
=> Trung = Ngân = Oanh = 4903 = 163,33 triệu đồng
=> Ông Hải = 0 đồng
- Xét theo điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, chị Hoàn (vợ) và Ngân, Oanh (con chưa đủ tuổi thành niên) là những người được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc:
Chị Hoàn = Ngân = Oanh = 23 * 1 suất thừa kế theo pháp luật
1 suất thừa kế theo pháp luật = 4904 = 122,5 triệu đồng
=> Chị Hoàn = Ngân = Oanh = 23 * 122,5 = 81,67 triệu đồng
(*) Ngân và Oanh được hưởng theo di chúc (163,33 triệu đồng), nhiều hơn 23 * 1 suất thừa kế theo pháp luật (81,67 triệu đồng)
Phần thừa kế chị Hoàn được hưởng (81,67 triệu đồng) sẽ được lấy từ số tiền thừa kế của những người được hưởng theo di chúc còn lại:
=> Trung = Ngân = Oanh = 163,33 −81,673 = ¿ 136,11 triệu đồng
(Ta thấy Ngân và Oanh vẫn được hưởng số tiền thừa kế theo di chúc nhiều hơn 23 *
1 suất thừa kế theo pháp luật nên sẽ được nhận 136,11 triệu đồng)
Trang 11=> Kết luận: Chị Hoàn = 490 + 81,67 = 571,61 triệu đồng.
Trung = Ngân = Oanh = 136,11 triệu đồng
Ông Hải = 0 đồng
Trang 12III KẾT LUẬN
Nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết của việc hiểu biết pháp luật, Nhóm 4
lớp 2180 đã thực hiện bài thảo luận này với chuyên đề 2, đề tài “Tìm hiểu Hiến pháp bổ sung
trong Hệ thống hình phạt được quy định của Bộ luật hình sự năm 2015, áp dụng với cá nhân phạm tội và cách thức chia tài sản thừa kế” Qua phần bài tập của nhóm, chúng em nhận
thấy rằng việc phân chia di sản thừa kế là một vấn đề quan trọng và phức tạp Vì thế chúng
ta cần phải hiểu, nắm rõ pháp luật để có thể phân chia sao cho hợp lý, tránh các hiểu lầm có thể xảy ra Pháp luật Việt Nam đã có những điều luật, chính sách phù hợp và ngày càng được hoàn thiện hơn
Tập thể nhóm muốn gửi lời cảm ơn đến cô Nguyễn Thị Kim Thanh – giảng viên môn Pháp luật Đại cương của chúng em, đã truyền đạt cho chúng em những kiến thức bổ ích để chúng em có thể hoàn thiện bài thảo luận này Mặc dù đã có nhiều cố gắng để có thể đạt được những kết quả nghiên cứu như đã trình bày, tuy nhiên, do trình độ còn hạn chế nên bài thảo luận của nhóm 4 chúng em không tránh khỏi những thiếu sót Do vậy, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của cô Thanh để bài thảo luận sẽ được hoàn thiện hơn
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 https://luathoangphi.vn/hinh-phat-bo-sung-la-gi/
2 Giáo trình Pháp Luật Đại Cương của trường ĐHTM trang 176, 177
3 https://nganhangphapluat.thukyluat.vn/tu-van-phap-luat/trach-nhiem-hinh-su/hinh-phat-tien-khi-khong-ap-dung-la-hinh-phat-chinh-10738
4 https://nganhangphapluat.thukyluat.vn/tu-van-phap-luat/trach-nhiem-hinh-su/hinh-phat-truc-xuat-khi-khong-ap-dung-la-hinh-phat-chinh-10735
5 https://luathoanganh.vn/hoi-dap-luat-hinh-su/hinh-phat-tuoc-mot-so-quyen-cong-dan-la-gi-lha199.html
6 https://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/tuoc-quyen-cong-dan-va-nghe-si-cua-bang-kieu-thu-phuong-105551.htm