Phân tích case study “siemens thay đổi kĩ thuật trong phòng chống tham nhũng”

Microsoft Word TIÂU LU¬N €O èC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ 

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

-

 -BÀI TẬP NHÓM

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ

HỘI

Đề tài :

Phân tích Case study “Siemens: thay đổi kĩ thuật trong phòng

chống tham nhũng”

Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Phan Thị Thu Hiền

Hà Nội, tháng 10 năm 2022

DANH SÁCH THÀNH VIÊN

hoàn thành

1

- Trả lời câu 4, câu 5

- Tổng hợp nội dung

& Trình bày tiểu luận

100%

3

- Trả lời câu 3 & Bài học rút ra dành cho các doanh nghiệp,

tổ chức Việt Nam

100%

4

- Phân tích, đánh giá các nội dung về đạo đức kinh doanh

và trách nhiệm xã hội trong case

100%

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1 Mô tả tình huống về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội 2

2 Trả lời câu hỏi tình huống 2

3 Phân tích, đánh giá các nội dung về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội trong tình huống 6

4 Bài học rút ra cho các doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam 8

KẾT LUẬN 9

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

KDO305(GD1-HK1-2223).3 Nhóm 15

LỜI MỞ ĐẦU

Đạo đức kinh doanh được coi là một vấn đề mới ở nhiều nước nói chung cũng như ở Việt Nam nói riêng Bằng những chính sách đổi mới và tham gia vào quá trình quốc tế hóa, toàn cầu hóa, các vấn đề về văn hóa kinh doanh, trong hơn 20 năm qua đạo đức kinh doanh đã trở thành một vấn để thu hút được nhiều quan tâm.Vì thế nó trở thành nền tảng cho việc xây dựng và sự tồn tại của doanh nghiệp Nghĩa là, để “chiếm lĩnh thị phần” doanh nghiệp phải có được dấu ấn đậm sâu trong tâm lực cũng trí lực đối với người tiêu dùng Phẩm chất đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên sự trường tồn, tồn tại và phát triển bền vững của các doanh nghiêp Vì vậy, nhận ra được vai trò của đạo đức tiềm ẩn trong mọi khía cạnh của quản

lí và kinh doanh, các nhà doanh nghiệp sẽ thấy tự nguyện và chủ động thực hiện hơn nhằm hình thành động lực thúc đẩy xây dựng hình ảnh tốt trong mắt của xã hội

Siemens – ví dụ điển hình trong vấn đề đạo đức kinh doanh của các doanh nghiệp nổi tiếng trên thế giới Siemens là tập đoàn công nghệ sản xuất nhiều loại hàng hóa và dịch vụ, họ được mệnh danh là gã không lồ với trình độ kỹ thuật cao, chất lượng, sự tin cậy và mang tính quốc tế Tuy nhiên năm 2008, tập đoàn bước vào thời kì khủng hoảng khi dính vào bê bối hối lộ với nguyên nhân được cho là đảm bảo việc kinh doanh cho doanh nghiệp, bên cạnh đó là các khoản thanh toán hối lộ khổng lồ những năm 1990 đến đầu năm 2000 Đây được đánh giá là một hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh Vậy Siemens cần làm gì để vượt qua sự suy thoái, bằng sự cải cách, thay đổi và nâng cao hệ thống? Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề, nhóm 15 chúng em xin trình bày nghiên cứu đề tài: nhằm nhìn nhận sâu sắc hơn vấn đề của tập đoàn Siemens, cách giải quyết của họ để từ đó rút ra bài học cho doanh nghiệp của Việt Nam

Đề tài nghiên cứu được dựa trên kiến thức đã được học trong học phần cũng như dựa trên quan điểm cá nhân mà chúng em đã thảo luận Qua đề tài, chúng em rất mong

cô Phan Thị Thu Hiền và các bạn có những lời nhận xét và đánh giá để nhóm 15 có thể hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

NỘI DUNG

1 Mô tả tình huống về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội

Siemens là một tập đoàn lớn với những thành tích thương mại đầy ấn tượng, và thường xuyên lọt vào danh sách 50 công ty hàng đầu về doanh thu toàn cầu Tuy nhiên, vào tháng 12 năm 2008, hàng loạt báo cáo về vụ bê bối hối lộ kéo dài, công ty đã được đưa ra tòa và cơ quan chức năng của Hoa Kỳ và chịu một khoản tiền phạt chưa từng được áp dụng trước đây, con số kỷ lục lên 800 triệu đô la và cùng với những khoản tiền phạt ở các quốc gia khác Lý do cho hành vi hối lộ của Siemens được cho là các nhà quản lý thấy mình trong một môi trường cạnh tranh nơi họ và các đối thủ phải thường xuyên hối lộ để đảm bảo việc kinh doanh cho doanh nghiệp

Cho đến năm 2007, lần đầu tiên công ty bổ nhiệm một người ngoài làm giám đốc điều hành sau hàng loạt những bê bối nhấn chìm công ty Peter Löscher - giám đốc điều hành mới người được giao nhiệm vụ đưa công ty đứng vững trở lại Với hàng loạt hành động giúp công ty thoát khỏi bê bối, tuy nhiên Peter Löscher phải đối mặt với một công

ty với tệ nạn tham nhũng dường như đã khắc sâu trong văn hóa của nó Trong vài tháng đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình, Löscher đã thực hiện các thay đổi bộ máy của công

ty, ông đã thiết lập một hệ thống quản lý tuân thủ để giám sát việc ngăn ngừa, phát hiện

và ứng phó với các vi phạm pháp luật và đạo đức tại công ty Kết quả của những phát triển này đã tạo ra một hệ thống quản lý tuân thủ và đạo đức xuất sắc Bên cạnh đó Siemens đã cùng các bên liên quan bên ngoài để nỗ lực tạo một thị trường công bằng, không tham nhũng

Löscher đã xoay chuyển vụ bê bối tham nhũng của Siemens và đưa công ty thoát khỏi khủng hoảng Tuy nhiên, do lo ngại về không đáp ứng đủ các mục tiêu tăng trưởng tích cực dẫn đến việc ông bị phế truất vào năm 2013

2 Trả lời câu hỏi tình huống

Câu 1 : Những nguyên nhân chính dẫn đến vụ bê bối tham nhũng của Siemens là gì? Theo ý kiến của bạn, nguyên nhân nào sẽ là khó giải quyết nhất?

Có 4 nguyên nhân chính lý giải cho vụ tham nhũng nghiêm trọng do Siemens gây ra

Trước tiên, Siemens hối lộ để đảm bảo việc kinh doanh diễn ra suôn sẻ Do phần

lớn hoạt động kinh doanh của Siemens phụ thuộc vào các hợp đồng lớn của Chính phủ, thường là ở các nước đang phát triển với nền quản trị kém và tỷ lệ tham nhũng cao Điều này khiến cho các nhà quản lý của Siemens nghĩ rằng, trong thị trường cạnh tranh, họ

và đối thủ đương nhiên phải hối lộ để giành được khoản lợi nhuận lớn.

Thứ hai, các nhân viên không biết hối lộ là hành vi sai trái, họ thường chỉ nghĩ

rằng hối lộ là cách trò chơi được diễn ra và họ phải tham gia vào hành vi tham nhũng để giành được công việc kinh doanh, đảm bảo công ty của họ vững mạnh

Thứ ba, luật kinh tế của Đức vào những năm 90 còn khá lỏng lẻo Khi đó, các

khoản hối lộ tại nước ngoài còn được khấu trừ thuế và được kê khai dưới tên “Chi phí hữu ích” Đến cuối những năm 90, hối lộ mới được coi là bất hợp pháp về mặt kỹ thuật

Cuối cùng, tệ nạn tham nhũng dường như đã khắc sâu vào văn hoá doanh nghiệp.

Theo nhóm chúng em, nguyên nhân khó khăn nhất để giải quyết đối với Siemens

là tệ nạn hối lộ đã khắc sâu vào văn hoá kinh doanh của Siemens nói riêng và các doanh nghiệp đa quốc gia Đức nói chung Nhiều nhân viên của Siemens đã gắn bó với công ty trong suốt sự nghiệp của họ, tạo thành các mạng lưới liên quan, các mối quan hệ đan xen dày đặc, tạo cơ hội cho nạn tham nhũng và đường dây che đậy phát triển mạnh mẽ Hơn thế, họ không nhận thức được hành động hối lộ là sai trái, hối lộ trở thành biện pháp phá vỡ những rào cản mạnh mẽ nhất trong mọi hoạt động kinh doanh Tư tưởng này khiến cho mọi hành động cải tổ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết

Câu 2: Đánh giá một cách khách quan về những biện pháp mà Siemens đã áp dụng

để giải quyết vấn đề hối lộ trong quá trình hoạt động của công ty Những biện pháp trên có đủ để giải quyết vấn đề này hay không hoặc bạn có đề xuất biện pháp nào khác không?

Nhìn chung, các biện pháp mà Siemens đã áp dụng khá hiệu quả

Thứ nhất, bởi tham nhũng đã ăn sâu, trở thành văn hoá của doanh nghiệp nên

cách loại bỏ hiệu quả nhất là “nhổ tận gốc” Peter Loscher đã vô cùng dứt khoát thay thế hàng loạt nhân sự cấp cao để làm trong sạch bộ máy quản lý Các nhân viên sẽ tuân thủ theo cách làm việc có đạo đức của lãnh đạo mới

Thứ hai, tệ nạn được giảm xuống mức tối thiểu do tác động tích cực của các khoá

đào tạo, hệ thống kiểm soát chặt chẽ, hiện đại của Siemens Những nỗ lực và sự hợp tác điều tra đầy thiện ý đã khiến khoản phí phạt được giảm xuống rất nhiều đồng thời kéo lại được danh tiếng cho công ty, đưa công ty thoát khỏi khủng hoảng

Thứ ba, Siemens góp phần tạo ra thị trường công bằng hơn bằng cách thu hút các

bên liên quan tham gia vào nỗ lực chống tham nhũng Điều này đem lại lợi ích trực tiếp cho công ty vì nếu chỉ có công ty thực hiện “kinh doanh có đạo đức” trong khi hối lộ

vẫn diễn ra giữa các chủ thể khác trong thị trường thì công ty sẽ gặp bất lợi rất lớn.

Ngoài ra, công ty có thể áp dụng biện pháp hợp tác với các tổ chức đảm bảo đạo đức trong kinh doanh; phát động các đợt khen thưởng cá nhân, tổ chức thực hiện tốt các quy định đhoặc có công trong việc tố giác, hợp tác điều tra các trường hợp vi phạm

Câu 3: Siemens đã cân bằng các bước tiếp cận dựa trên văn hóa doanh nghiệp hoặc dựa trên sự tuân thủ các quy định như thế nào trong quản trị đạo đức Đây có phải là cách tiếp cận hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề tham nhũng?

Để đạt được sự cân bằng giữa các quy trình cá nhân và áp dụng vào biện pháp tuân thủ, chẳng hạn như trong tuyển dụng, thăng chức và đãi ngộ Siemens đã xây dựng một hệ thống đánh giá rủi ro tuân thủ toàn diện mới; đánh giá và giảm thiểu một cách

có hệ thống bởi quản lý cấp cao hàng năm Với dự án sáng tạo này của Siemens đã giúp công ty cân bằng lại việc kinh doanh và tuân thủ đạo đức Bên cạnh đó, Siemens quyết định thành lập quỹ ‘Sáng kiến Liêm chính’ với số vốn 100 triệu USD để hỗ trợ kinh doanh sạch trên toàn cầu với mục tiêu lớn nhất mà sáng kiến hướng tới là nâng cao vai trò của doanh nghiệp trong phòng chống tham nhũng Nó cũng dẫn đầu trong việc khởi xướng các hiệp định tuân thủ theo dự án cụ thể và toàn ngành để đảm bảo đấu thầu công bằng trên các lĩnh vực công Đồng thời, công ty cũng tìm cách nâng cao nhận thức tuân thủ của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hiện tại và tương lai bằng cách tiến hành thảo luận bàn tròn kinh doanh và thuyết trình, và phát triển tài liệu học tập cho sinh viên

Theo em, cách tiếp cận này của Siemens là rất đúng đắn và hiệu quả, nhờ vậy mà công ty đã xoay chuyển được vụ bê bối được coi là lớn nhất thập kỉ, ngoài ra còn giúp công ty từng lấy lại được thanh danh và được công nhận rộng rãi trong việc phát triển một hệ thống quản lý tuân thủ và xuất sắc

Câu 4 : Mối quan hệ giữa tham nhũng và hiệu quả kinh doanh là gì? Quản lý đạo đức có thể được tổ chức đồng thời để đạt được cả thành công trong kinh doanh và tuân thủ đạo đức, hay chúng là những mục tiêu trái ngược nhau?

- Mối liên hệ giữa tham nhũng và hiệu quả kinh doanh

Tham nhũng và hiệu quả kinh doanh có mối liên hệ với nhau và tác động đến nhau trong từng trường hợp và điều kiện cụ thể Ví dụ như công ty Siemens, các quản

lý của tập đoàn trong 7 năm gần đây đã chi tổng cộng tới 420 triệu euro cho việc hối lộ Hoạt động kinh doanh của công ty phần lớn dựa vào các hợp đồng với chính phủ các nước đang phát triển thông qua hối lộ cho các quan chức nhà nước Điều đó đã cho thấy

nhờ việc tham nhũng mà giúp Siemens có thêm cơ hội hợp đồng kinh doanh và gia tăng hiệu quả kinh doanh

- Mối liên hệ giữa thành công trong kinh doanh và không vi phạm về đạo đức

Theo em, thành công trong kinh doanh và tuân thủ đạo đức không phải là hai

mục tiêu trái ngược nhau Chúng ta có thể đạt được cả hai, tuy nhiên gần như không thể

để có thể đạt ở mức hoàn hảo tối ưu về cả hai mặt bởi các lý do sau:

Thứ nhất, về thành công trong kinh doanh, như thế nào được xem là thành công

phụ thuộc vào quan điểm của CEO và các nhà quản lý Có người sẽ lựa chọn bất chấp

để tối đa hóa lợi nhuận, có người sẽ lựa chọn cân bằng Chúng ta buộc phải hy sinh một chút từ một phía để đảm bảo cho mặt còn lại không bị đi lệch hướng

Thứ hai, đối với mỗi quốc gia sẽ có nền văn hóa, tập quán khác nhau dẫn đến quy

chuẩn đạo đức cũng sẽ khác biệt, cho nên rất khó để đánh giá nếu xét từ phương diện toàn cầu Tuy nhiên rất nhiều công ty có thể đi bền vững suốt chặng hành trình là vì họ hướng đến sự cân bằng về thành công trong kinh doanh và đạo đức Để đảm bảo sự bền vững thì gần như các công ty cần phải hoàn thành mức tương đối tháp trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp CSR

→ Điều đó cho thấy có thể song hành cả hai giữa đạo đức và hiệu quả kinh doanh Nhìn chung, với các doanh nghiệp lớn, công ty đa quốc gia để có thể đi lâu dài và bền vững thì họ luôn ưu tiên song hành 2 mục tiêu này

Câu 5: Mức phạt tiền (dù cao đến mức nào) có phải là thích đáng đối với hành vi sai trái của Siemens? Sự sắp xếp hòa giải của Ngân hàng Thế giới có đạt được hiệu quả trong việc phát triển hoạt động kinh doanh lành mạnh?

Mức phạt tiền mà Siemens phải gánh chịu là cao chưa từng có so với các mức phạt trước đối với việc tham nhũng trước đây Để đưa ra mức phạt này thì các nhà chức trách cầm quyền của Hoa Kỳ và Châu Âu cũng đã cân nhắc tính toán kỹ lưỡng dựa trên mức lợi ích mà công ty đã nhận được khi tham nhũng trong suốt thời gian dài Ngoài ra, mức hình phạt này cũng là lời cảnh cáo cho các công ty hay tổ chức có hành vi hối lộ, góp phần hạn chế nạn tham nhũng Điều đó cho thấy mức phạt là phù hợp và tương đối thích đáng với hành vi sai trái của Siemens

Siemens cùng với Ngân hàng Thế giới vào năm 2009 chi 100 triệu USD hỗ trợ công tác phòng chống tham nhũng Số tiền 100 triệu USD thu được từ 'Sáng kiến Chính

trực' dùng để hỗ trợ các dự án chống tham nhũng là dẫn đầu trong việc khởi đầu các hiệp

định tuân thủ theo từng dự án cụ thể và trong toàn ngành để đảm bảo đấu thầu công bằng trên các lĩnh vực công Điều đó đã thể hiện phần nào đóng góp và vai trò của Ngân hàng thế giới trong việc tạo môi trường kinh doanh lành mạnh hơn

3 Phân tích, đánh giá các nội dung về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội trong tình huống

Chủ thể: Bên hối lộ - Công ty Siemens

Bên nhận hối lộ - Các quản lý cấp cao của Siemens đã hối lộ quan chức ở những nước đang phát triển để giành quyền thực hiện những hợp đồng lớn tại các quốc gia này

Hành vi: Trong quá trình thực hiện những hoạt động kinh doanh quốc tế của

mình, Siemens đã liên tục thực hiện hành vi hối lộ Hối lộ đã phá vỡ hệ thống luật pháp,

là hành vi khinh thường luật pháp và gây bất lợi cho việc thực hiện luật pháp Đồng thời việc hối lộ của Siemens là hành vi thiếu đạo đức trong kinh doanh, vi phạm tính liêm chính của một tổ chức kinh doanh cần có, tạo môi trường cạnh tranh không lành mạnh, công bằng Bên cạnh đó bê bối chỉ ra những kẽ hở trong luật pháp, tập đoàn đã viện cớ vào bộ luật về “chi phí hữu ích ” để qua mặt chính quyền trong nhiều năm

Đánh giá

Nguyên nhân:

Chiến lược của doanh nghiệp với việc hối lộ để đạt mục đích lợi nhuận, thiếu tính đạo đức và không có trách nhiệm với cộng đồng

Bối cảnh kinh tế xã hội: Tại những nước đang phát triển, công nghệ và thông tin còn nhiều yếu kém, nguồn lực tài chính không nhiều, chế tài đối với kinh doanh quốc tế còn nhiều mềm mỏng, khoảng cách quyền lực cao, Siemens đã lợi dụng những điểm yếu trên để đánh vào một bộ phận giới chức lãnh đạo tham ô, thiếu đạo đức tại những quốc gia này để lấy lợi thế trong cạnh tranh

Năng lực lãnh đạo: Quyết tâm và ý chí của bộ máy lãnh đạo không cao, không

có nhận thức đúng đắn về những quy phạm đạo đức cần thực hiện của một doanh

nghiệp Hối lộ ở Siemens không chỉ là hành động vi phạm của một vài cá nhân quản lý đơn lẻ mà đã trở thành một văn hoá trong doanh nghiệp, cả một hệ thống bao che cho nhau để thực hiện hành động trái đạo đức

Siemens đã vi phạm các quy phạm về đạo đức:

Thứ nhất, học thuyết về nghĩa vụ cá nhân, tổ chức trong xã hội Học thuyết đưa