TIẾT 83+84 VIẾT đoạn văn TRONG văn bản THUYẾT MINH

VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I- Đoạn văn trong văn bản thuyết minh: 1- Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh: * Đoạn văn a: - Đoạn văn gồm 5 câu - Từ “nước” được nhắc lại trong m

Trang 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hãy cho biết em đã được học những cách trình bày đoạn văn nào? Nêu đặc điểm của từng cách?

Ba cách trình bày đoạn văn đã được học:

1- Đoạn văn trình bày theo cách diễn dịch.

Đặc điểm: + Có câu chủ đề đứng ở vị trí đầu đoạn văn.

+ Các câu còn lại lí giải các khái cạnh của câu chủ đề, làm rõ cho câu chủ đề.

2- Đoạn văn trình bày theo cách quy nạp

Đặc điểm: + Có câu chủ đề đứng ở vị trí cuối đoạn văn.

+ Các câu đứng trước câu chủ đề là những câu nêu các ý cụ thể nhằm hướng về chủ đề cuối đoạn văn 3- Đoạn văn trình bày theo cách song hành.

Đặc điểm: + Không có câu chủ đề, chỉ có từ ngữ chủ đề duy trì đối tượng trong đoạn văn.

+ Các câu có ý nghĩa ngang nhau, mỗi câu trình bày một khía cạnh của đối tượng.

Trang 2

VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I- Đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

1- Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh:

* Đoạn văn a:

- Đoạn văn gồm 5 câu

- Từ “nước” được nhắc lại trong mỗi câu -> Đó là từ quan trọng nhất thể hiện chủ đề đoạn văn.

-> Chủ đề đoạn văn thể hiện ở câu 1, tập trung vào cụm từ “ thiếu nước sạch nghiêm trọng”.

- Không phải là đoạn văn miêu tả, kể chuyện, biểu cảm, nghị luận.

=> Đây là đoạn văn thuyết minh: vì cả đoạn nhằm giới thiệu vấn đề thiếu nước ngọt trên thế giới hiện nay -> Thuyết minh 1 hiện tượng, sự việc trong tự nhiên,

xã hội.

- Vai trò của từng câu trong đoạn văn:

+ Câu 1: Giới thiệu khái quát vấn đề thiếu nước ngọt trên thế giới ( câu chủ đề)

+ Câu 2,3,4: Giới thiệu những biểu hiện của sự thiếu nước ngọt.

+ Câu 5: Dự báo tình hình thiếu nước trong tương lai.

Trang 3

VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I- Đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

* Đoạn văn b:

- Đoạn văn gồm 3 câu.

- Từ “ Phạm Văn Đồng” lặp lại -> chủ đề: Giới thiệu về đồng chí Phạm Văn Đồng.

- Vai trò:

+ Câu 1: Vừa nêu chủ đề vừa giới thiệu quê quán, khẳng định phẩm chất vai trò của ông: Nhà cách mạng và nhà văn hóa.

+ Câu 2: Sơ lược về quá trình hoạt động cách mạng và những cương vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước mà ông đã trải qua.

+ Câu 3: Quan hệ của ông với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

=> Đây là đoạn văn thuyết minh về 1 danh nhân, 1 con người nổi tiếng theo kiểu cung cấp thông tin về các mặt hoạt động khác nhau của người đó.

Trang 4

VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I- Đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

2- Sửa lại đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn:

a- Đoạn văn a:

- Đoạn văn giới thiệu 1 dụng cụ học tập quen thuộc, một đồ vật thông dụng: Chiếc bút bi.

- Yêu cầu:

+ Nêu rõ chủ đề

+ Cấu tạo của bút bi, công dụng của bút bi

+ Cách sử dụng bút bi

- Đoạn văn mắc lỗi:

+ Không rõ câu chủ đề

+ Chưa có ý công dụng

+ Các ý còn lộn xộn thiếu mạch lạc

- Sửa chữa bổ sung: Cần tách thành 3 ý nhỏ rõ ràng: Cấu tạo, công dụng, sử dụng

VD:

Hiện nay, bút bi là loại bút thông dụng trên toàn thế giới Bút bi khác bút mực ở chỗ là ở đầu bút có hòn bi nhỏ xíu Ngoài ống nhựa có vỏ bút Đầu bút có nắp đậy, có móc thẳng để cài vào túi áo Loại bút không có nắp đậy thì có lò xo và nút bấm Khi viết hòn bi lăn làm mực trong ống nhựa chảy ra, ghi thành chữ Để viết được người ta ấn đầu cán bút cho ngòi bi trồi ra, khi thôi viết thì ấn nút bấm cho ngòi bi thụt vào trong vỏ Dùng bút bi rất nhẹ nhàng, tiện lợi Nhưng HS tiểu học chưa nên dùng vì đầu bút bi tròn, cứng và trơn nên khó có thể luyện chữ nét thanh nét đậm

Trang 5

b- Đoạn văn b:

- Đoạn văn thuyết minh về cấu tạo của chiếc đèn bàn

- Yêu cầu:

+ Nêu rõ chủ đề (chiếc đèn bàn)

+ Cần giới thiệu cấu tạo chiếc đèn bàn theo trình tự từ dưới lên trên, từ ngoài vào trong

- Đoạn văn cũng lộn xộn rắc rối, phức tạp khi giới thiệu cấu tạo chiếc đèn bàn- một đồ dùng quen thuộc Câu 1 với các câu sau gắn kết gượng gạo

- Sửa lại:

Ví dụ: Đèn bàn là chiếc đèn để trên bàn làm việc vào ban đêm Đèn có 2 loại chủ yếu: đèn điện và đèn dầu Ở đây chỉ giới thiệu sơ lược cấu tạo của 1 kiểu đèn bàn cháy sáng bằng điện Nếu tính từ dưới lên, từ ngoài vào trong, ta thấy đầu tiên là đế đèn( được làm bằng 1 khối thủy tinh vững chãi) có gắn công tắc để bật hay tắt đèn, tùy ý người sử dụng Dây dẫn điện từ nguồn điện qua đế đèn, nối với công tắc, luồn hướng lên trong 1 ống thép không rỉ thẳng đứng tới đầu ống nối với đui đèn Bóng đèn bàn công suất có thể từ 25-> 27 w Để tập trung nguồn ánh sáng trên bóng đèn là chao đèn làm bằng đồng, sắt hay hợp kim…

Trang 6

b- Đoạn văn b:

GHI NHỚ:

• Khi làm bài văn thuyết minh, cần xác định các ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn

• Khi viết đoạn văn, cần trình bày rõ ý chủ đề của đoạn, tránh lẫn ý của đoạn văn khác

• Các ý trong đoạn văn trên nên sắp xếp theo trình tự cấu tạo của sự vật, trình tự nhận thức( từ tổng thể đến bộ phận, từ ngoài vào trong, từ xa đến gần), trình tự diễn biến sự việc trong thời gian trước hay sau theo trình tự chính phụ( cái chính nói trước, cái phụ nói sau)

Trang 7

II- Luyện tập

Bài 1:

* Đoạn mở bài: Mời bạn đến thăm trường tôi- ngôi trường bề thế nằm giữa cánh đồng xanh- ngôi trường thân yêu, mái nhà chung của chúng tôi

* Đoạn kết bài: Trường tôi như thế đó: giản dị, khiêm nhường mà xiết bao gắn bó Chúng tôi yêu quý vô cùng ngôi trường như yêu ngôi nhà của mình Chắc chắn những kỉ niệm về trường sẽ đi theo suốt cuộc đời

Bài 2:

Gợi ý:

- Năm sinh, năm mất, quê quán, gia đình

- Đôi nét về quá trình hoạt động, sự nghiệp

- Vai trò cống hiến to lớn đối với dân tộc và thời đại

Bài 3:

Gợi ý: Dựa vào phần mục lục, giới thiệu sơ lược về số lượng các tuần, bài, tên và sự sắp xếp các bài, tiết học trong từng tuần

Trang 8

II- Luyện tập

* Hoạt động vận dụng: Hãy viết đoạn văn thuyết minh về tác giả Nguyên Hồng

* Hoạt động tìm tòi mở rộng :

- Làm hoàn thiện các bài tập trong SGK

- Chuẩn bị bài: Thuyết minh về một phương pháp, cách làm

Trang 9

CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN, HỌC TỐT HẸN GẶP LẠI VÀO TIẾT HỌC HÔM SAU!

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	70,33 KB