Sự giao lưu, trao đổi giữa các thành viên trong gia đình là yếu tố quan trọng tạo nên sự phát triển ngôn ngữ và khả năng của trẻ.. Khả năng tiếp nhận ngôn ngữ Khi nhìn thấy sách báo, tài
Trang 15 yếu tố quan trọng cho
sự phát triển ngôn ngữ ở
bé
Trang 2Sự giao lưu, trao đổi giữa các thành viên trong gia đình là yếu tố quan trọng tạo nên sự phát triển ngôn ngữ và khả năng của trẻ.
1 Khả năng tiếp nhận ngôn ngữ
Khi nhìn thấy sách báo, tài liệu hay bất kỳ dòng chữ nào thì chúng ta sẽ “tự động” nhận biết, phân loại và lý giải ý nghĩa của chữ, từ, câu xuất hiện trong dòng chữ đó Đây chính là quá trình tiếp nhận ngôn ngữ Nếu như quá trình này gặp khó khăn thì cũng đồng nghĩa với việc khả năng nói, đọc chữ và viết chữ của trẻ sẽ gặp trở ngại
Quan sát xem trẻ có hiểu rõ nghĩa một số từ thông dụng hoặc hơi trừu tượng, đồng thời so sánh với nhóm trẻ cùng lứa tuổi xem khi nói trẻ có biểu hiện dùng từ ấu trĩ hoặc quá đơn giản hay không có thể giúp bạn đánh giá khả năng tiếp nhận ngôn ngữ của bé nhà mình
Có một cách khác là chú ý quan sát xem trẻ có tỏ ra chậm hiểu hoặc hiểu sai ý một số câu đơn giản thông thường khi
Trang 3nói chuyện với người lớn không, thời gian suy nghĩ để phán
đoán ý nghĩa câu nói có kéo dài không? Nếu có biểu hiện này
thì rất có thể trẻ đang gặp phải vấn đề về thính lực, nên đưa
bé đến gặp các bác sĩ chuyên khoa để có biện pháp khắc phục
hiệu quả nhất
Yêu sức khỏe - Sức khỏe! Chuyên mục về tin tức sức khỏe, tư
vấn trực tuyến, gia đình, tin tức làm đẹp, đời sống, y tế
2 Khả năng viết
Trang 4Khả năng viết và đọc có tác động qua lại với nhau Bởi khi viết chữ, não sẽ ghi nhớ nhanh và lưu giữ “ấn tượng” về các
ký tự đậm nét hơn Khi trẻ tập đọc, bộ nhớ của não sẽ nhận biết dễ dàng và nhanh chóng cung cấp “thông tin” cho biết đó
là chữ gì, từ nào, có ý nghĩa ra sao…
Ngược lại, nếu chăm chỉ tập đọc, bé sẽ tránh được tình trạng hay quên chữ, từ đó khắc phục tâm lý ngại viết là nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc không biết viết chữ
Các chuyên gia giáo dục khuyên dù đọc và viết bổ sung, hỗ trợ cho nhau nhưng không vì thế mà các bậc phụ huynh “ép” con phải luyện viết chữ và tập đọc với khối lượng và thời gian như nhau mà nên lựa theo tâm lý của trẻ Bởi có những trẻ có tâm lý thích đọc hơn viết hoặc chỉ thích viết mà không thích đọc
Yêu sức khoẻ! Trang tin tức sức khoẻ tổng hợp, đem lại kiến thức sức khoẻ, mẹo vặt phòng bệnh chữa bệnh cho gia đình, những bài thuốc chữa bệnh nhân gian
Trang 53 Môi trường gia đình
Theo các chuyên gia, thông thường nếu bố mẹ có khả năng biểu đạt (nói, đọc) tốt thì khả năng đọc của con cũng không tồi Có thể thấy môi trường gia đình có ảnh hưởng tương đối lớn đối với việc phát triển khả năng này của trẻ
Sự ảnh hưởng của yếu tố gia đình đối với khả năng đọc được phân thành 2 loại Thứ nhất là ảnh hưởng tích cực khi trong gia đình thường xuyên có sự giao lưu, trao đổi giữa bố – mẹ,
bố mẹ – con cái tạo nên sự kích thích phát triển ngôn ngữ Từ
đó hình thành trong tư duy trẻ thái độ coi trọng ngôn ngữ –
“nguyên liệu” nuôi dưỡng thói quen đọc sách của trẻ
Thứ hai là kiểu gia đình ít có sự trao đổi, giao lưu bằng ngôn
từ giữa trẻ nhỏ và người lớn Những người trong kiểu gia đình này thường trầm mặc, ít nói và dùng câu từ đơn giản Một cách tự nhiên, trẻ em sẽ không có được sự kích thích ngôn ngữ, vốn từ vựng không phong phú, sử dụng câu từ không linh hoạt Các khảo sát thực tế cho thấy ở những gia
Trang 6đình này trẻ thường “đầu tư” thời gian vào việc chơi game, lướt mạng, xem tivi nhiều hơn là đọc sách
4 Hứng thú đọc
Có không ít trẻ em tỏ ra ngán ngẩm và chán ghét các bài tập đọc trong sách giáo khoa nhưng lại “mê mẩn” truyện tranh đến quên ăn quên ngủ Trong trường hợp này bố mẹ nên lưu
ý rằng trẻ đang cần nuôi dưỡng khả năng đọc chứ chưa phải
là định hướng cho trẻ đọc cái gì
Vì vậy, bố mẹ không nên ép buộc trẻ chỉ được đọc sách này truyện kia mà nên khuyến khích, tạo điều kiện cho trẻ được đọc theo sở thích (miễn là nội dung phù hợp lứa tuổi) Làm như vậy trẻ sẽ có hứng thú đọc nhiều hơn và hình thành thói quen đọc sách, lâu dần sẽ mở rộng “phạm vi” đọc nhiều thể loại phong phú hơn
5 Môi trường giáo dục
Cũng giống như yếu tố gia đình ở trên, nếu trẻ được học tập trong môi trường giáo dục tiến bộ, có phương pháp và nội
Trang 7dung giảng dạy phù hợp thì thái độ và khả năng tiếp thu ngôn ngữ sẽ phát triển theo hướng tích cực
Cứ thử tưởng tượng một đứa trẻ mới học lớp 2 đã phải làm quen với các khái niệm trừu tượng hoặc kiến thức vĩ mô
trong các bài tập đọc về con người cá nhân, xã hội cộng
đồng, kiến trúc thượng tầng… thì quả là đánh đố trẻ
Việc tiếp thu kiến thức vượt quá khả năng tư duy của lứa tuổi
sẽ khiến trẻ tự ti và dần dần mất dần hứng thú, thậm chí tỏ ra
sợ hãi đối với bộ môn tập đọc ở trường