BÀI tập lớn môn KINH tế CHÍNH TRỊ mác lê NIN đề tài những vấn đề cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT của việt nam hiện nay

Bối cảnh mới của tình hình kinh tế 4.0 hiện nay, thương mại quốc tế phát triển cả quy mô lẫn tốc độ nhanh chóng, đòi hỏi phải đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới cho các cơ quan, địa phươ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ

MÁC LÊ NIN

ĐỀ TÀI: Những vấn đề cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả hội

nhập KTQT của Việt Nam hiện nay?

Họ và tên SV: Tạ Thuỳ Dương Lớp tín chỉ: LLNL1106(221)CLC_18

Mã SV: 11219680 GVHD: TS NGUYỄN VĂN HẬU

HÀ NỘI, NĂM 2021

Mục Lục

A Đặt vấn đề

B Nội dung

I Nhận thức chung về hội nhập kinh tế quốc tế

II Hội nhập kinh tế quốc tế, thời cơ và thách thức

1 Hội nhập kinh tế quốc tế: Những lợi ích

2 Hội nhập kinh tế quốc tế: Những thách thức

3 Chiến lược và lộ trình hội nhập kinh tế phù hợp

4 Giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế

4.1 Tăng cường công tác tư tưởng, nâng cao nhận thức

4.2 Hoàn thiện thể chế kinh tế và luật pháp

4.3 Nâng cao năng lực cạnh tranh

4.3 Đổi mới sáng tạo công nghệ

4.4 Nâng cao năng lực cán bộ hội nhập

4.5 Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, phân tích, dự báo

4.6 Mở rộng thị trường hàng hoá cho dịch vụ Việt Nam

4.7 Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan, hỗ trợ doanh nghiệp

C Kết Luận

D Một số tài liệu tham khảo

A Đặt Vấn Đề

Hội nhập quốc tế là giai đoạn phát triển cao của hợp tác quốc tế, là quá trình áp dụng và tham gia xây dựng các quy tắc và luật lệ chung của cộng đồng quốc tế, phù hợp với lợi ích của quốc gia và dâ tộc Việt Nam

Cục diện kinh tế thế giới hện nay đang làm thay đổi nền tảng của kinh tế thế giới Một số quốc gia lớn trước kia vốn đi đầu trong việc ủng hộ việc tự do hoá thương mại nay lại trở thành yếu tố ảnh hưởng tới sự ổn định của hệ thống thương mại đa phương nói riêng và cả quá trình toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế trên toàn thế giới nói chung

Từ thế bị bao vây, cấm vận, kinh tế Việt Nam đã từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và toàn cầu Bối cảnh mới của tình hình kinh tế 4.0 hiện nay, thương mại quốc tế phát triển cả quy mô lẫn tốc độ nhanh chóng, đòi hỏi phải đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới cho các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp có các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, khẳng định vị thế trong chuỗi sản xuất, thương mại toàn cầu

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ là sự quan tâm của mỗi quốc gia, mỗi tổ chức mà còn đối với mỗi cá nhân chúng ta Với phương châm “đa dạng hoá, đa phương hoá quan hệ” và “sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trong cộng dồng thế giới, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển” Việt Nam đã thiết lập các quan hệ thương mại, đầu tư, dịch vụ, và khoa học kĩ thuật Vì vậy, vấn đề nâng cao khả năng hội nhập kinh tế nước ta hiện nay đang là một vấn

đề rộng lớn và hết sức phức tạp cần được quan tâm ngay lúc này Đây là một vấn

đề lý luận nóng bỏng, đã có rất nhiều ý kiến quan điểm khác nhau, thậm chí là đối lập nhau

Thông qua những tài liệu tham khảo cùng với những kiến thức đã được học trong nhà trường, trong phạm vị khuân khổ báo cáo của mình, em xin phép được

trình bày đề tài: “Những vấn đề cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập kinh

tế quốc tế của Việt Nam hiện nay?”

B Nội Dung

I Nhận thức chung về hội nhập kinh tế quốc tế

- Hội nhập là quá trình liên kết, gắn kết giữa các chủ thể quốc tế với nhau thông qua việc tham gia các tổ chức, cơ chế, hoặt động hợp tác quốc tế vì mục tiêu phát triển của mỗi chủ thể, nhằm tạo thành sức mạnh tập thể giải quyết những vấn đề chung mà các bên cùng quan tâm Hội nhập vừa là đòi hỏi khách quan vừa là nhu cầu nội tại của sự phát triển kinh tế mỗi nước

- Các nước đều không thể tránh việc hội nhập mà trọng tâm là phải đề ra được những chính sách, biện pháp dùng để hạn chế trả giá ở mức thấp nhất và tranh thủ cao nhất những cơ hội phát triển

- Hội nhập thực chất là tham gia cạnh tranh trên quốc tế và ngay trong thị trường nội địa

Để hội nhập có hiệu quả phải ra sức tăng cường nội lực, cải cách và điều chỉnh cơ chế, chính sách, luật lệ, tập quán kinh doanh, cơ cấu kinh tế trong nước để phù hợp với “luật chơi chung” của quốc tế

- Chính sách hội nhập phải dựa và gắn chặt với chiến lược phát triển của đất nước, đồng thời cái cách kinh tế, hành chính phải gắn chặt với yêu cầu của quá trình hội nhập, đồng thời hội nhập sẽ hỗ trợ, thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế

- Hội nhập không phải để được hưởng ưu đãi, nhân nhượng đặc biệt mà nhằm mở rộng các cơ hội kinh doanh, thâm nhập thị trường, có môi trường pháp lý và kinh doanh ổn định dựa trên quy chế, luật lệ của các thể chế hội nhập để bảo vệ lợi ích chính đáng của mình

- Tăng cường các thông tin, tuyên truyền, giải thích giới kinh doanh nhận thức sâu sắc và ủng hộ hội nhập, chuẩn bị tốt mọi mặt để chủ động hội nhập từng bước, tận dụng những lợi thế so sánh của mỗi nước để cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường

Nhận thức đúng về hội nhập kinh tế quốc tế đối với các nước có ý nghĩa quan trọng trong việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách và toàn cầu nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội

II Hội nhập kinh tế quốc tế, thời cơ và thách thức 1 Hội nhập kinh tế quốc tế: Những lợi ích

- Hội nhập quốc tế sẽ tạo điều kiện để phát huy lợi thế so sánh, thúc đẩy việc tham gia vào phân công lao động quốc tế, tranh thủ được lợi ích của việc phân bố nguồn tài lực hợp lý trên bình diện quốc tế để từ đó phát huy cao độ nhân tố sản xuất hữu dụng của từng quốc gia

- Tự do luân chuyên hàng hoá, dịch vụ và vốn với việc giảm hoặc xoá bỏ hàng rào thuế quan, đơn giản hoá thủ tục, cắt giảm kiểm soát hành chính sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất, giảm thất nghiệp và tăng thêm lợi ích cho người tiêu dùng

- Những cơ hội đầu tư mới được mở ra, tăng nhanh vòng quay vốn và tạo điều kiện để

đa dạng hoá các loại hình đầu tư, nâng cao hiệu quả, hạn chế rủi ro đầu tư

- Thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, chuyển giao vốn, kỹ năng quản lý, qua đó

mở rộng địa bàn đầu tư cho các nước nước, đồng thời giúp các nước tiếp nhận đầu tư có thêm nhiều cơ hội phát triển

2 Hội nhập kinh tế quốc tế: Những thách thức

- Sự bất ổn định của thị trường tài chính quốc tế Nguồn tài chính được phân bố không đồng đều, tập trung vào một số trung tâm tài chính lớn là các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới Quá trình hội nhập và toàn cầu hoá càng làm cho đồng vốn chảy mạnh hơn và tất yếu rủi ro sẽ lớn hơn

- Khi tham gia các tổ chức kinh tế quốc tế, nhất là các nước đang phát triển phải giảm dần thuế quan và bỏ hàng rào phi thuế quan, nghĩa là bỏ hàng rào mậu dịch, thì các hàng hoá dịch vụ nước ngoài sẽ ồ ạt vào, bóp chết hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước

- Sức cạnh tranh của nền kinh tế, doanh nghiệp và sản phẩm của Việt Nam vẫn còn yếu so với các nước, kể cả các nước trong khu vực Các ngành kinh tế, các

doanh nghiệp mang tính mũi nhọn, có khả năng vươn ra chiếm lĩnh thị trường khu vực và thế giới chưa nhiều, một số sản phẩm đã bắt đầu gặp khó khăn trong cạnh tranh, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu có xu hướng giảm

- Nguy cơ tụt hậu của một số quốc gia Trong quá trình hội nhập một số quốc gia tranh thủ được lợi ích của hội nhập mậu dịch quốc tế và thị trường tài chính quốc tế, phát huy được lợi thế so sánh, nhờ đó thúc đẩy tăng trưởng mở rộng thương mại, tbu hẹp dần khoảng cách với các nước phát triển thì một số nước khác lại không có khả năng hội nhập vào quá trình phát triển thương mại, thu hút vốn đầu tư tất yếu sẽ bị đẩy lùi xa hơn nữa về phía sau

Ngoài ra còn có những mặt tiêu cực khác nữa như sự chênh lệch về trình độ giữa nước giàu và nước nghèo có thể tăng lên, sự xung đột giữa các nền văn học…

Quá trình hội nhập kinh tế đem đến cho các nước những cơ hội thuận lợi lớn đồng thời cũng đứng trước những khó khăn thách thức trong tương lai

Song những tác động tiêu cực này có thể lớn nhỏ đến đâu điều đó lại tuỳ thuộc vào chính sách hội nhập quốc tế của các quốc gia Một chính sách hội nhập quốc tế đúng đắn và thích hợp thì tác động của quá trình này sẽ bị hạn chế và ngược lại

3 Chiến lược và lộ trình hội nhập kinh tế phù hợp

- Mở rộng thị trường, tranh thủ vốn, công nghệ, kiến thức quản lý; nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, của doanh nghiệp và sản phẩm; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp trong nước, xác lập vị trí cao hơn trong chuỗi sản xuất, cung ứng ở khu vực và toàn cầu; đóng góp tích cực vào quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tăng cường nội lực, giảm mức độ phụ thuộc vào bên ngoài, thu hẹp khoảng cách phát triển so với các nước ASEAN-6 và có chiến lược bắt kịp như cải thiện môi trường kinh doanh Trước mắt là thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đã được đề ra

- Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính; tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa X “Về một số chủ trương, chính sách lớn để nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững khi Việt Nam là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới” trong tình hình mới gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội XI và XII của Đảng; không ngừng cải thiện môi trường thu hút đầu tư nước ngoài, gắn thu hút đầu tư với giám sát quá trình thực thi, bảo đảm an ninh kinh tế, hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường

- Đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu đầu tư công, khuyến khích các hoạt động đầu tư tư nhân và các hoạt động hợp tác công - tư Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư; quản lý chặt chẽ nợ công, bao gồm cả vay nợ nước ngoài; gia tăng mức độ liên kết giữa các tỉnh, vùng, miền; phát huy thế mạnh của từng địa phương; khuyến khích và tạo điều kiện cho các địa phương chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Nâng cao mức độ liên kết giữa các ngành hàng; thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế Xây dựng và triển khai chiến lược tham gia các khu vực thương mại tự do với các đối tác kinh tế - thương mại quan trọng trong một kế hoạch tổng thể với lộ trình hợp lý, phù hợp với lợi ích và khả năng của đất nước Chủ động, tích cực tham gia xây dựng các quy tắc và luật lệ chung; bảo vệ lợi ích chính đáng của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam trong các tranh chấp kinh tế, thương mại và đầu tư quốc tế; triển khai các hoạt động hội nhập trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ phù hợp với yêu cầu và trình độ phát triển của đất nước, góp phần huy động nguồn lực tài chính và củng cố hệ thống tài chính - tiền tệ trong nước vững mạnh, có khả năng chống đỡ các tác động từ bên ngoài

4 Giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế

4 1 Tăng cường công tác tư tưởng, nâng cao nhận thức

Tăng cường công tác tư tưởng nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân về hội nhập kinh tế quốc tế nói riêng và hội nhập quốc

tế nói chung, nâng cao hiểu biết và sự đồng thuận của cả xã hội, đặc biệt của doanh nghiệp doanh nhân đối với các thỏa thuận quốc tế Đặc biệt là cơ hội thách thức và những yêu cầu đáp ứng khi tham gia thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ bằng các hình thức, nội dung tuyên truyền phù hợp và hiệu quả cho từng ngành hàng, hiệp hội doanh nghiệp và cộng đồng, chú trọng các công tác bảo vệ chính trị nội bộ, chủ động kịp thời phát hiện đấu tranh với các luận điệu quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ đường lối chủ trương của đảng về xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Bối cảnh tình hình quốc tế đặt ra yêu cầu phải tiếp tục chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, trong đó đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế theo hướng hiệu lực và hiệu quả hơn, nhằm nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, để hội nhập quốc tế đóng góp thiết thực, hiệu quả thực sự trở thành phương tiện hữu hiệu phục vụ phát triển đất nước bền vững và bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia

4.2 Hoàn thiện thể chế kinh tế và luật pháp

Hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực thực thi pháp luật, khẩn trương ra soát bổ sung hoàn thiện luật pháp trực tiếp liên quan đến hội nhập kinh tế quốc tế, phù hợp với hiến pháp, tuân thủ đầy đủ đúng đắn các quy luật của kinh tế thị trường và các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế Nội luật hóa theo lộ trình phù hợp những điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên

Trước hết là luật pháp về thương mại, đầu tư, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ, lao động - công đoàn… Bảo đảm tranh thủ được thời cơ, thuận lợi, vượt qua các khó khăn thách thức từ việc tham gia và thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; nâng cao nhận thức và năng lực pháp lý đặc biệt

là luật pháp quốc tế, thương mại quốc tế, trước hết là của cán bộ chủ chốt các ngành và chính quyền các cấp, doanh nghiệp, cán bộ làm công tác tố tục, đội ngũ luật sư và những người trực tiếp làm công tác hội nhập kinh tế quốc tế

Hoàn thiện cơ chế chính sách, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp đặc biệt là

hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ Cùng với khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo; tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động mua bán - sáp nhập doanh nghiệp Việt Nam trên cơ sở phát huy nội lực, bảo đảm tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế phù hợp với các cam kết quốc tế; nâng cao hiệu quả hoạt động của ban chỉ đạo quốc gia vì hội nhập quốc tế và các ban chỉ đạo liên ngành vì hội nhập kinh tế quốc tế hội nhập quốc

tế trong lĩnh vực chính trị, quốc phòng - an ninh, hội nhập quốc tế trong lĩnh vực văn hóa xã hội, giáo dục, khoa học - công nghệ và các lĩnh vực khác nhằm tạo sức mạnh tổng hợp của quốc gia trong hội nhập kinh tế quốc tế

4.3 Nâng cao năng lực cạnh tranh

Việc thực hiện các cam kết sâu rộng đang tạo ra sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt trên cả ba cấp độ quốc gia, doanh nghiệp và sản phẩm Vấn đề lớn đặt ra làm sao để thực hiện được hiệu quả các FTA thế hệ mới để tăng cường được nội lực nâng cao được năng suất sức cạnh tranh của nền kinh tế nuôi dưỡng và phát triển được nhiều “gen Việt” trong nền kinh tế Mặt khác chúng ta cần phải tiếp tục nỗ lực cùng cùng cố ổn định kinh tế vĩ mô, có năng lực thích nghi và điều chỉnh linh hoạt trước những biến động kinh tế thế giới

và khu vực việc đẩy mạnh đổi mới mô hình ,tăng cường nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh là tiền đề và là giải pháp quyết định để nâng cao nội lực nhằm tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức của hội nhập quốc tế Trong đó tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế tập trung ưu tiên đổi mới nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, tiếp tục ổn định và cùng cố nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc kiểm soát tốt lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; giữ vững an ninh kinh tế

Tiếp tục thực hiện ba đột phá chiến lược, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đồng bộ hiện đại Chú trọng phát triển nguồn nhân lực Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập của đất

nước, ưu tiên phát triển và chuyển giao khoa học công nghệ Nhất là khoa học công nghệ hiện đại, coi đây là yếu tố trọng yếu nâng cao năng suất chất lượng

và sức cạnh tranh của nền kinh tế Đẩy mạnh cơ cấu lại tổng thể các ngành lĩnh vực kinh tế trên phạm vi cả nước và từng vùng địa phương doanh nghiệp với tầm nhìn dài hạn, có lộ trình cụ thể, đoàn kết chặt chẽ giữa cơ cấu lại tổng thể nền kinh tế với cơ cấu các ngành, lĩnh vực trọng tâm trong bối cảnh nước

ta tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mớ,i tập trung ưu tiên cơ cấu lại đầu tư trọng tâm là đầu tư công cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, cơ cấu lại thị trường tài chính, trọng tâm là các tổ chức tín dụng đổi mới, cơ cấu lại khu vực sự nghiệp công lập, cơ cấu lại nông nghiệp, công nghiệp và dịch

vụ Đồng thời đổi mới phương thức thực hiện liên kết phối hợp trong phát triển kinh tế vùng thực hiện có hiệu quả quá trình đô thị hóa

Xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi thúc đẩy phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân cả về số lượng, chất lượng ở hầu hết các ngành kinh tế và lĩnh vực kinh tế, để khu vực kinh tế này thực sự trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế, một lực lượng nòng cốt trong hội nhập kinh tế quốc tế Thực hiện đồng bộ các cơ chế chính sách giải pháp phát triển nguồn nhân lực tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo để nhanh phụ cấp ngoại ngữ trọng tâm là tiếng Anh trong giáo dục các cấp đẩy mạnh dạy nghề và gắn kết đào tạo với doanh nghiệp tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và kinh doanh Giám sát thường xuyên, tăng cường công tác dự báo về tăng trưởng xuất khẩu, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, năng suất lao động, xuất khẩu lao động, xác định cơ cấu trong mỗi ngành kinh tế và toàn bộ kinh tế để có cơ sở đánh giá hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế và kịp thời điều chỉnh chính sách biện pháp

4.3 Đổi mới sáng tạo công nghệ