Tác dụng chữa bệnh của thuốc Nam rất phong phú, tuy nhiên để việc dùng thuốc Nam có hiệu quả, cần chú ý những điều cơ bản sau: @ CÁCH THU HÁI chủ yếu loại thảo mộc: cây, cỏ Thuốc thảo m
Trang 1Những điều cần biết khi sử dụng “thuốc Nam”
Trang 2Tác dụng chữa bệnh của thuốc Nam rất phong phú, tuy nhiên để việc dùng thuốc
Nam có hiệu quả, cần chú ý những điều cơ bản sau:
@ CÁCH THU HÁI (chủ yếu loại thảo mộc: cây, cỏ)
Thuốc thảo mộc thông thường bao gồm: hoa, quả, hạt, lá, cành, vỏ, rễ, củ, dây leo,
rau, cỏ
Trang 3Hoa, quả, hạt: Thu hái lúc già tránh khi mưa to
Lá, vỏ, cành, thân cây, dây leo, rau, cỏ: thu hai lúc sắp ra hoa, tránh khi mưa to
Rễ, củ: Nên đào nguyên vẹn
Các vị thuốc có tinh dầu (có mùi thơm): Không phơi ngoài nắng, phải phơi trong
râm, khi phơi song nên ủ kín
@ CÁCH CHẾ BIẾN, BẢO QUẢN THÔNG THƯỜNG VÀ CÁCH SỬ DỤNG THUỐC
Thuốc sau khi thu hái cần rưả sạch, thái nhỏ, phơi khô, đóng gói để nơi khô ráo,
thoáng khí tránh ẩm ướt
Thuốc dùng tươi (chủ yếu là lá): Rửa sạch thuốc và chầy cối, giã thật nhuyễn, bọc
trong vải hoặc gạc sạch, vắt lấy nước cốt (có thể pha đường nếu thuốc quá đắng);
thuốc tươi, chất lượng tốt dùng để giải nhiệt
Thuốc khô dùng theo dạng chè: Pha trong ấm với nước sôi như pha chè mạn, hoặc
Trang 4hãm trong phích uống thay nước hàng ngày
A Thuốc khô dùng dưới dạng thuốc sắc:
Cách 1: Sắc trong ấm đất hoặc ấm nhôm với 3 bát ăn cơm nước, đun nhỏ lửa, khi
sôi, cạn còn 1 bát lấy uống
Cách 2: Sắc như cách 1, lấy 1 bát; lần 2 sắc với 2.5 bát lấy còn 2/3 bát, lần 3 sắc
với 2 bát lấy còn 1/2 bát cuối cùng đổ chung cả 3 nước sắc cạn còn 1 bát uống
Chú ý
Thuốc sắc không được để cách đêm
Thuốc có tinh dầu (mùi thơm) phải sắc nhanh để tránh bốc hết tinh dầu trong
thuốc
Thuốc có vị mát nên uống khi còn nóng ấm
Thuốc có nhiều vị cay, nóng nên uống khi thuốc đã nguội
Trang 5Thuốc bột không dùng khi để quá 2 tháng
Thuốc viên không dùng khi để quá 4 tháng
Thuốc nấu thành cao lỏng lấy tỷ lệ 1/1 là 1kg thuốc nấu lấy 1 lít cao lỏng; lấy tỷ lệ
là 2/1 là 2kg thuốc nấu lấy 1 lít cao lỏng
B Thuốc đắp bó:
Cách 1: Dùng tươi, giã thật nhuyễn, đắp hoặc bó vào chỗ đau
Cách 2: Sau khi giã nhuyễn trộn với rượu hoặc đồng tiện (nước tiểu trẻ em) sao
nóng rồi đắp hoặc bó (chú ý: đề phòng bỏng)
- Thuốc không sao có tác dụng lương (mát) huyết
- Thuốc sao vàng có tác dụng bổ huyết
- Thuốc sao cháy đen có tác dụng chỉ (cầm) huyết
Trang 6Thời gian uống thuốc:
- Chứng bệnh ở đầu, ngực: Uống sau bữa ăn từ 1 – 1.30 phút
- Chứng bệnh ở bụng (dạ dày): Uống trứơc cơn đau từ 15 – 20 phút hoặc uống lúc
đói, hoặc xa bữa ăn
- Chứng bệnh từ thắt lưng trở xuống: Uống trước bữa ăn từ 1 – 1.30 phút
- Thuốc có tính gây nôn, cồn cào trong ruột có ảnh hưởng đến dạ dày thì uống liền
với bữa ăn
- Chứng mất ngủ, tinh thần căng thẳng: Uống trước khi đi ngủ
- Thuốc ngâm rượu uống mỗi lần 1 – 2 chén hạt mít trước khi đi ngủ (ban đêm)
nếu có bệnh dạ dày, cao huyết áp không nên dùng
- Thuốc chữa sốt rét: Uống trước khi lên cơn (đón cơn) hoặc uống theo chu kỳ cơn
Trang 7@ NHỮNG ĐIỀU KIÊNG KỴ
Với các chứng bệnh: Sốt cao, sợ nóng, khát nước có ra mồ hôi, đau đầu, chóng
mặt, mất ngủ, huyết áp cao, thần kinh căng thẳng, hành kinh kéo dài nhiều ngày,
băng kinh, táo bón, nước tiểu vàng, lưỡi đỏ:
Kiêng: Không ăn uống các chất cay nóng kích thích gia vị chát
Nên: Ăn uống các chất mát, dễ tiêu
Với các chứng bệnh: Không sốt, sợ lạnh, không khát, không có mồ hôi, sôi bụng,
đầy bụng chướng bụng, đau bụng, phân nhão, đại tiển lỏng tiểu đêm nhiều lần chân
tay lạnh lưỡi trắng
Kiêng: Không nên ăn uống các chất mát lạnh, tanh
Nên: Ăn các chất có vị ấm nóng
Những điều kiêng kỵ đặc biệt:
Trang 8Trong khi chữa bệnh tuyệt đối không được sinh hoạt tình dục Không tắm lạnh
Mùa lạnh đại tiểu tiện vào bô để trong nhà, nếu ra ngoài dễ bị cảm lạnh, hoặc nặng
hơn có thể bị trúng phong dẫn đến tại biến mạch máu não
Đăc biệt với bệnh cao huyết áp:
+ Người bệnh cần tuyệt đối tránh 3 điều sau dễ dẫn tới huyết áp tăng cao đột ngột,
rất nguy hiểm
* Không tiếp xúc với những hiện tượng ngang tai, trái mắt
* Không nói nhiều, không tranh luận căng thẳng
* Không tức giận quát tháo, cáu gắt
+ Thân nhân người bệnh
* Không nói, không làm bất kỳ điều gì làm cho bệnh nhân chịu không nổi dễ bị
kích động có thể nguy hiểm đến tính mạng