quản lý rác thải ở khu đô thị thực trạng và giải pháp

Môi trường có sự ảnh hưởng rất lớn cùng với sự phát triển của xã hội thì quá trình đô thị hoá ngày càng cao, sự phát triển của các khu công nghiệp, mức sống dân cư tăng lên khéo theo tìn

LUẬN VĂN:

Quản lý rác thải ở khu đô thị Thực

trạng và giải pháp

Lời nói đầu

Trong những năm vừa qua, vấn đề nổi cộm trên thế giới là vấn đề môi trường, đã được nhân loại thấy rõ tầm quan trọng cũng như sự cần thiết của nó đối với sự phát triển của con người Môi trường có sự ảnh hưởng rất lớn cùng với sự phát triển của xã hội thì quá trình đô thị hoá ngày càng cao, sự phát triển của các khu công nghiệp, mức sống dân cư tăng lên khéo theo tình trạng môi trường xuống cấp nghiêm trọng, tại các khu công nghiệp khu đô thị thì môi trường đang ảnh hưởng rất lớn tới sự sống của con người

Mặt khác sự gia tăng dân số nhanh nảy sinh nhiều vấn đề, công ăn việc làm, mức sống đời sống sinh hoạt của nhân dân từ các vấn đề đó thì lượng rác thải ngày càng tăng, tăng theo tỷ

lệ thuận với sự gia tăng dân số của con người Con người với nhu cầu ngày càng tăng đòi hỏi chất lượng cuộc sống tăng nhiều nhu cầu tăng dẫn đến lượng rác phát sinh tăng dẫn đến ô nhiễn môi trường nặng ơ nhiều khu vực đặc biệt là các khu đô thị và các khu công nghiệp

Xã hội ngày càng phát triển dẫn đến nhu cầu sử dụng cầu nguồn tài nguyên thiên nhiên tăng lên, khai thác một cách bừa bãi phá hoại môi trường sinh thái, phá rừng đầu nguồn dẫn đến lũ lụt, hạn hán xảy ra ở nhiều nơi, khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức giới hạn làm suy giảm nguồn tài nguyên thiên nhiên gây ô nhiễm môi trường trên khắp thế giới

Việt Nam, vấn đề môi trường đang đứng trước những thách thức, sự chuyến biến nền kinh tế,

từ nền kinh tế tập trung chuyển sang nền kinh tế thị trường nảy sinh nhiều vấn đề môi trường, quá trình đô thị hoá tăng nhanh dân số tang nhanh lượng rác thải tăng nhanh khối lượng ngày càng tăng gây ô nhiễm môi trường đất không khí, nước… ảnh hưởng tới đời sống con người Chính vì vậy mà việc thu gom vận chuyển và quản lý có một vai trò rất quan trọng trong việc quản lý môi trường trong việc làm sạch môi trương, trong sự phát triển nền kinh tế sự phát triển của con người Nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững Là một sinh viên khoa môi trường em xác định cho mình một nhiệm vụ làm sao để bảo vệ môi trường Do đó Em

chọn đề tài: “Quản lý rác thải ở khu đô thị Thực trạng và giải pháp” (Địa điểm là Công ty

môi trường và Công trình đô thị Bắc Ninh)

Chương 1 Cơ sở lý luận của quản lý môi trường và quản lý rác thải

I Quản lý môi trường

1 Khái niệm môi trường:

Môi trường đang là vấn đề cấp bách của thời đại, là thách thức gay gắt đối với tương lai phát triển của tất cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam, Vậy môi trường là gì?

Môi trường là một khái niệm rộng và được định nghĩa theo các cách tiếp cận khác nhau:

•Theo tuyên ngôn của Unesco năm 1981 thì môi trường được định nghĩa là: “Môi trường được hiểu là toàn bộ hệ thống tự nhiên và hệ thống do con người tạo ra xung quanh minh Trong đó con người sống bằng lao động của mình đã khai thác các tài nguyên thiên nhiên hoặc tài nguyên nhận tạo nhằm thoả mãn nhu cầu của mình”

•Theo báo cáo toàn cầu năm 2000 công bố năm 1982 đã nêu ra định nghĩa môi trường như sau: “Theo tự nghĩa môi trường là những vật thể vật lý và sinh học bao quanh con ngườ Mối quan hệ giữa loài người và môi trường của nó chặt chẽ đến mức mà sự phân biệt giữa cá thể con người với môi trường bị xoá nạht đi”

• Theo luật môi trường Việt Nam: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo, quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và tự nhiên”

2 Khái niệm quản lý môi trường

Trong các cách tiếp cận về môi trường như trên thì môi trường có quan hệ mật thiết va gắn bó với sự tồn tại và phát triển của con người Trong quá trình tồn tại và phát triển của mình, con người đã tác động vào hệ thống môi trường, tác động sự cân bằng vốn có của nó Điều này đã làn cho hệ thống môi trường mất đi sự cân bằng, và có những tác động ngược trở lại đối với con người Vậy để cho hệ thống môi trường trở lại hệ thống cân bằng con người phải tác động vào hệ thống theo chiều hướng tích cực vào hệ thống môi trườn Do đó chúng ta phải quản lý môi trường

Vậy “Quản lý môi trường là sự tác động liên tục, có tổ chức và hướng đích của chủ thể quản

lý môi trường lên cá nhân hoặc cộng đồng người tiến hành các hoạt động phát triển trong hệ

thống môi trường và khách thể quản lý môi trường sử dụng một cách tốt nhất mọi tiềm năng

cơ hội nhằn đạt được mục tiêu quản lý môi trường đã đề ra sao cho phù hợp với pháp luật và thông lệ hiện hành

3 Mục tiêu quản lý môi trường

Mục tiêu chung lâu dài và nhất quán của quản lý môi trường là nhăm góp phần tạo lập sự phát triển bền vững Uỷ ban Quốc tế về môi trường và phát triển đã định nghĩa phát triển bền vững

là cách pháp triển: “ Thoả mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng thoả mãn nhu cầu của thế hệ mai sau”

Con đường đi đến phát triển bền vững không giống nhau đối với mỗi quốc gia Phát triển bền vững có thể được xem là tiến trình đòi hỏi sự tiến triển đồng thời của cả bốn lĩnh vực: Kinh

tế, Môi trường, Xã hội và kỹ thuật với những mục tiêu cụ thể của từng lĩnh vực Giữa bốn lĩnh vực này có mối quản hệ tương tác rất chặt chẽ với nhau và hành động trong lĩnh vực này

có thể thúc đẩy các lĩnh vực khác

4 Nội dung của quản lý môi trường

Theo điều 37 Luật bảo vệ môi trường có quy định việc quản lý môi trường như sau:

*Ban hành và tổ chức và thực hiện các văn bản pháp luật về bảo vên môi trường, ban hành hệ thống tiêu chuẩn môi trường

*Xây dựng, chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách bảo vệ môi trường kế hoạch phòng chống khác phục suy thoái môi trường, ô nhiễm môi trướng, sự cố môi trường

*Xây dựng, quản lý các công trình bảo vệ môi trường, công trình có liên quan đến bảo vệ môi trường

*Tổ chức, xây dựng, quản lý hệ thống quan trắc, địng kỳ đánh giá hiện trạng môi trường, dự báo diễn biến môi trường

*Thẩm định Báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án và các cơ sở sản xuất kinh doanh

*Cấp và thu hồi giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường

*Giám sát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường: giả i quyết các tranh chấp, khiếu lại tố cáo về bảo vệ môi trường, xử lý vi phạm phát luật về bảo vệ môi trường

*Đào tạo cán bộ về khoa học và quản lý môi trường: Giáo dục, tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về bảo vệ môi trường

*Tổ chức nghiên cứu áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

*Quan hệ quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

II Rác thải và quản lý rác thải

A Rác thải

1 Khái niệm rác thải:

Trong quá trình sản xuất và sinh hoạt của con người, một bộ phận vật liệu không có hoặc không còn giá trị sử dụng nữa gọi chung là chất thải Người ta phân biệt chất thảitừ nguồn gốc tạo ra nó, đó là chất thải công nghiệp, nông nghiệ, dịch vụ Chất thải từ quá trình sinh hoạt của con ngườigọi là rác thải, nhiều trường hợp chất thải dịch vụ cũng là rác thải

Cũng có thể hiểu, rác thải chính là chất rắn: Chất rắn là những vật chất ở dạng rắn do các hoạt động của con người và động vật tạo ra Những “ản phẩm” này thường ít được sử dụng hoặc ít

có ích do đó nó là “sản phẩm” ngoài ý muốn của con người Chất thải rắn có thể ở dạng thành phần hoặc bán thành phẩm được tạo ra trong hầu hết các giai đoạn sản xuất và tiêu dùng

2.Nguồn, phân loại và thành phần rác thải:

-Khu thương mại

-Khu công nghiệp

-Các nhà máy chế biến

2.2 Phân loại rác thải:

Có rất nhiều cách phân loại rác thải Tuỳ thuộc vào từng nguồn tạo ra rác thải khác nhau mà

có các loại rác thải khác nhau, có đặc trưng của từng thành phần của từng loại rác thải Trong mỗi một nguồn tạo ra rác thải có thể có nhiều loại rác thải cùng tồn tại, tuy nhiên thành phần của các loại rác thải này phụ thuộc vào nguồn tạo ra nó

*Theo cách phân loại thông thường, ta có thể phân loại thành các loại sau

-Rác thực phẩm: Rác thực phâm bao gồn phần thừa thãi, không sử dụng và được sinh ra trong khâu chuẩn bị và sau khâu tiêu dùng Đặc điểm quan trọng của loại rác thải này là dễ thối rữa nhanh phân huỷ trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, trong quá trình phân huỷ thường gây ra mùi khó chịu

-Rác bỏ đi: gồm các chất thải cháy như: giấy bìa, plastic, vải, cao su, da, gỗ, …Và các chất không cháy như thuỷ tinh và vỏ hộp kim loại…chúng được sinh ra từ các hộ gia đình, công

-Rác thải y tế trong quá trình điều trị bệnh nhân bệnh viện thải ra một phầm lớn chất thải nguy hiểngây ô nhiễn môi trường nặng và còn nguy hiển cho môi trường và cho con người -Rác thải nguy hiển: Chất thải hoá chất, sinh học, dễ nổ, dễ cháy hoặc mang tính phóng xạ theo thời gian có ảnh hưởng đến đời sống con người, động thực vật Những chất thải nguy hiển thường tồn tại ở ba dạng rắn lỏng khí việc thu gom và xử lý chúng là rất khó khăn cần có các biện pháp thích hợp đảm bảo an toàn hạn chế những rủi ro có thể xảy ra một cách thấp nhất

2.3 Thành phần và tính chất của rác thải:

Tuỳ thuộc vào điều kiện phát triển của từng vùng, tùng địa phương mỗi quốc gia, mỗi khu vực mà có thành phần rác thaỉ khác nhau Thành phần rác thải ở các nước đang phát triển và các nước phất triển là rát khác nhau Tại các nước phát triển thì các thành phần như: Thuỷ tinh, kim loại nhựa thường thấp hơn ở các nước đang phát triển

ậnước ta thành phần rác thải có đặc trưng cảu các nước đang phát triển Tại các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… lượng rác thải ngày một ra tăng trong những năm gần đây Vì vậy công tác quản lý rác thải là một tất yếu phải phát triển theo Quản lý rác thải là một công việc chính trong công tác quản lý môi trườngở các thành phố, các khu đô thị hoá, khu phát triển…

Do đó, xác định thành phần rác thải sẽ giúp ích rất nhiều cho quản lý rác thải

Thành phần rác thải của Bắc Ninh được thể hiện trong bảng sau:

Thành phần Khoảng(% khối lượng) Điển hình (% khối lượng)

Rác thực phẩm 6-26 15

Để thực hiện tốt công tác quản lý rác thải cần phân ra các công đoạn, hiểu được đặc trưng, đặc tính của từng công đoạn này, kết hợo việc hoàn thành tốt toàn bộ hệ thống đó nhằn tạo những kết quả tốt nhất Việc quản lý thường được thực hiện theo các công đoạn chính như sau

Mô hình quản lý rác :

Chôn lấp

Tái chế

Thiêu đốt

1 Công tác thu gom rác thải

Việc quản lý rác bắt đầu từ lưu giữ tại nguồn: yếu tố chủ yếu trong việc phân loại các thiết bị lưu giữ là tính tương hợp của các thiết bị với nguồn phát sinh, tính nguy hại tối thiểu đối với sức khoẻ, tính sửa đổi đối với thu gom hiệu quả và chi phí Khối lượng thu gom chất thải dựa vào dung lượng và tần xuất thu gon rác Việc cung cấp các thiết bị lưu giữ rác trong các hộ gia đình ở các vùng đô thị trong các nước thường đắt và không thuận lợi

Quá trình thu gom rác bao gồm việc chuyển rác từ các nơi tập trung rác về đến bãi xử lý rác quá trình đó được tiến hành do các công nhân thực hiện tại các điểm tập kết rác được vận chuyển bằng xe cơ giới đến bãi rác và được xử lý

2 Vận chuyển rác:

Thu gom

rác

Vận chuyển

Xử lý rác

Đây là một giai đoạn trong quá trình thu gom và xử lý, sau khi rác được các hộ gia đình tập trung lại công nhân môi trường thu lại chuyên trở bằng xe đẩy tay ra chỗ tập kết được xe chuyên dùng vận chuyển ra bãi thải và được xử lý

Tuỳ theo mức độ rác thải mà lượng vận chuyển nhiều hay ít Vận chuyển rác được thực hiện bằng các loại xe từ 2.4-5 tấn thực hiện

3 Xử lý rác:

Xử lý rác là công đoạn cuối cùng quả quá trình thu gom và xử lý khâu này đòi hỏi có một công nghệ để thực hiện xử lý Hiện nay có nhiều phương pháp xử lý khác nhau: Chôn lấp là một phương pháp phổ biến nhất, mặt khác tuỳ thuộc vào loại rác thải khác nhau mà có biện pháp khác nhau

3.1 Chôn lấp:

Điều kiện tiên quyết để có thể thực hiện chôn lấp là có khu đất để thực hiện việc chôn lấp

•Chôn lấp giản đơn:

Rác sau khi được vận chuyển vào bãi chôn lấp sẽ được phun hoá chất IM lên rác vừa đổ xuống bãi và sau đó rác vôi bột lên và được xe ủi đắp đất lên

•Chôn lấp hợp vệ sinh: Là phương pháp kiển soát phân huỷ chất thải trong đất bằng cách chôn nén chặt và phủ lấp bề mặt Các chất thải bị phân huỷ tạo thành các chất lỏng và khí do

vi khuẩn và hóa chất bao gồm:Nước, axít hữu cơ, cacbon đioxit, mêtan, nitơ, amoniac, sunfit sắt, mangan… Các chất như cao su chất rẻo và túi nilon có độ kháng huỷ cao Vì vậy, chôn nén và lấp đất hợp vệ sinhcần có sự kiểm tra độ nguy hại về môi trường bằng các biện pháp chuyên môn Chôn lấp hợp vệ sinh là phương pháp tương đối rẻ có thẻ chấp nhận được về khía cạnh môi trường Bởi vậy, tổ chức và hoạt động của các bãi chôn lấp có kiểm soát và thiết kế chuẩn mực thì công việc xử lý mới thực hiện tốt và đản bảo việc xử lý cuối cùng

• ủ thành phân hữu cơ(compot)

ủ là một quá trình trong đó các chất hữu cơ chuyển hóa thành các hợp chất hữu cơ khác do sự tác động của vi khuẩn tạo thành phân có lợi cho cây trồng

3.2 Thiêu đốt:

Là một phương pháp dùng năng lượng để phân huỷ rác thải.Là quá trình chất thải dễ cháy bị chuyển hoá thành cặn bã chứa các chất hầu như không cháy được và các chất khí phát tán vào khí quyển Chất bã còn lại và khí thải ra thường được tiếp tục xử lý Nhiệt phát sinh trong quá trình nàyđược thu hồi và sử dụng cho các mục đích khác nhau Thiêu đốt không phải là một giải pháp quan trọng về kinh tế và phù hợp về kỹ thuật với các thành phố ở các nước đang phát triển, xét về khía cạnh giá trị calo thấp và nồng độ hơi nước cao trong chất thải Trong nhiều trường hợp trong giai đoạn cuối của quá trình đốt cần nhiều nguyên liệu bổ sung Hơn nữa, thiêu đốt là quá trình cần phải có vốn cũng như chi phí vận hành dễ vượt quá khả năng của hầu hết các thành phố ở các nước đang phát triển

Giá cả cao được chấp nhận ở các nước công nghiệp vì sẽ làm giảm bớt nhu cầu về mặt bằng đất đai và vì vậy sẽ bảo tồn đất đai ven đô tuỳ theo thời gian vận chuyển chất thải hoặc chất cặn bã sau sử lý đến nơi chôn lấp xa hơn Trong khi đó, việc giảm nhu cầu mặt bằng đất đai trong trường hợp dung lượng chất thải cao ở các nước đang phát triển thì không nhiều, không chắc gì các nước này sẽ tận dụng đất đai như ở các nước công nghiệp hoá để thiêu đốt các chất thải rắn Hơn nữa nó sẽ dẫn đến vấn đề ô nhiễm không khí ở đô thị Phương pháp này đòi hỏi chi phí rất lớn không phù hợp với các loại rác thải thông thường chỉ xử dụng cho các loại rác thải y tế và các thải độc hại không thể chôn lấp được Phương pháp này thường áp dụng cho các nước có nền kinh tế phát triển và không phù hợp với nền kinh tế đang pháp triển

So sánh chi phí các phương pháp sử lý chất thải

Tiêu chuẩn Huỷ chất thải lựa chọn

Hợp vệ sinh

ủ phân Thiêu

đốt Chi phí vốn liên quan 1 1.5-5 3-5

Chi phí quản lý và vận hành liên quan 1 1.7 2.5-3

Nhu cầu đất liên quan 1 0.33 0.33

(Nguồn: số liệu Công ty Môi Trường)

3.3 Phương pháp tái chế:

Là phương pháp sử dụng lại các chất có thể dủ dụng lại được thông qua tái chế

Tất cả các chất thải rắn thải có thể được tái chế thì được tận thu chất thải này thường là kim loại, thuỷ tinh

Tất cả các dạng sử lý và chôn lấp chất thải tạo ra các cơ hội để chiết và tái chế chất thải Tái chế co thể được thực hiện tại nguồn phát sinh chất thải, tại điển thu gom và trên các xe thu gom rác và chuyên chở tại các trạm chuyển và các nơi chôn lấp cuối cùng

Các thành phần chất thải thường được thu nhặt có thể được dùng trong công nghiệp bao gồm giấy, kim loạithuỷ tinh cao su chất dẻo ởơ các nước đang phát triển tình trạng quá nghèo dẫn đến khai thác các nguồn nguyên liệu như than xỉ than vun vỏ dừa vỏ hộp kim loại chất thải thực vật và hầu hết và tất cả thứ giấy lộn linh tinh có giá trị khác nhau Các công nghệ phân tích chi phí Lợi ích của các giải pháp thu hồi tài nguyên từ chất thải rắn trình bày trong tài liệu tham khảo và CBA

III Một số mô hình quản lý rác thải ở nước ngoài và ơ việt nam

1 Mô hình quản lý nước ngoài

1.1 Mô hình quản lý của Nhật Bản

•Thu gom vận chuyển: Nhật Bản là một nước công nghiệp phát triển mạnh có nền kinh tế cao

về hạng nhất trên thế giới, thu nhập bình quân đầu người cao mức sống cao do đó lượng rác thải cung khá là lớn Việc thu gom được thực hiện kết hợp giữa dân cư và các nhà quản lý,

công tác thu gom được thục hiện theo các ngày quy định Rác được phân loại ngay tại nguồn thành 3 loại cháy được không cháy được, rác có kích thước lớn Rác thải được phân loại ngay tại nguồn (Tại TOKYO việc phân loại rác được tiến hành ngay tại các hộ gia đình mỗi nhà có

3 thùng rác, rác được đổ vào các túi nylon có màu khác nhau, tuỳ thuộc vào mầu túi mà được cho vào các thùng khác nhau Trong 3 thùng rác có quy định thùng thứ nhất đựng túi màu trắng chứa vỏ chai, thuỷ tinh vỏ đồ hộp, sắt thép phê liệu, thùng thứ hai đựng túi màu xanh chứa những thứ có thể tái chế bao gói, bìa và giấy thùng thứ 3 đựng túi màu đen chứa các loại thức ăn hoa quả) Đối với rác có kích thước lớn thì khách hàng gọi điện thoại cho công ty dịch vụ sẽ thống nhất ngày giờ vận chuyển Rác ở những nơi công cộng được thu vận chuyển thường xuyên, các cơ sở sản xuất dược thu gom vận chuyển theo những qui địng riêng

•Xử lý :

Dựa vào thành phần, số lượng rác thải thu gom đã được phân loại ngay từ quá trình thu gom Một phần rác thải được tái sử dụng một phần được đem đi đốt ở các nhà đốt rác, nhiệt lượng phá ra được cung cấp cho các công trình công cộng như trường học bệnh viện một số lò đốt được sử dụng vào việc cung cấp điện Để bảo vệ môi trường biển thì người ta khoanh tròn các khu vực đổ rác bằng các cọp thép sau đến tận đáy biển, có khả năng chống những trận động đất, bão thông thường Sau khi đóng các cọc sắt thì dùng loại keo đặc biệt gắn kín các lỗ nhỏ để nước từ trong bãi rác không ro rỉ ra bên ngoài gât ô nhiễm

•Việc thu phí

Tại Nhật Bản người dân không phải trả tiền đổ rác chỉ có các cửa hàng kinh doanh phải trả tiền Riêng đối với các loại rác có kích thước lớn đối với mọi người dân đều phải trả tiền phí tính theo trọng lượng của rác thải Còn các cơ sở sản xuất, các nhà máy khu công nghiệp tuỳ thuộc vào mức độ ô nhiễm phải trả tiền phí khác nhau cho công tác bảo vệ môi trường

1.2 Mô hình quản lý rá thải ở Singapo

•Thu gom và vân chuyển:

Singapo được coi là nước có chính sách môi trường tốt nhất, môi trường ở đây được xem là xanh và sạch nhất thế giới

Tại đây rác được thu gom ỏ các khu dân cư, nơi công sở đều được phân loại ngay trước khi đưa thải vào bãi thải Rác được phân loại thành hai loại chính chất có thể tái chế và chất không thể tái chế

Đối với chất thải có thể tái chế sẽ được tập trung đưa vào nhà máy tái chế để thực hiện tái chế

Đối với chất thải không thể tái chế thì được thu gom vận chuyển tại các trạn trung chuyển rồi được đưa vào nhà máy xử lý rác thải hoặc có thể được chuyển trực tiếp vào nhà máy, tại nhà máy rác thải được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp thiêu đốt

Việc vận chuyển được trang bị xe hiện đại hầu hết là xe trọng tải từ 5-7 tấn Nhà máy xử lý rác ở phía Tây trong khi đó rác thu gom chủ yếu ở khu dân cư khu thương mại phía Đông và phía Nam nên để tiết kiệm việc vận chuyển thì Sing apo xây dựng các trạm trung chuyển Rác thu gom được chuyển bằng các máy ép vào các Container và được xe tải chuyển đến các nhà máy xử lý

Thực hiện công việc thu gom vận chuyển rác thải gồm cả nhà nước và tư nhân tham gia, Cơ quan tổ chức thuộc bộ môi trường thực hiện thu gom ở các các công ty và hộ gia đình Còn tư nhân thực hiện thu ở khu công nghiệp và thương mại

•Xử lý rác Công nghệ xử lý rác thải là công nghệ hiện đại chủ yếu là thiêu đốt năng lượng được sinh ra trong quá trình thiêu đốt dùng để phát điện Hiện nay Singapo có 5 nhà máy thiêu huỷ rác trong khi đôt thì chất thải như khói, bụi được xử lý bằng hệ thống lọc khí trước khi thải vào trong không khí

•Việc thuphí: Trong công tác thu phí thì Singapo đã xử dụng khá sớm và có hiệu quả các công cụ kinh tế vào hoạch định chính sách môi trường Công cụ kinh tế quan trọng nhất được

sử dụng ở Singapo là hệ thống thuế nước thải thương mại Hệ thống thuế nước thải của Singapo đánh vào các loại nước thải của tất cả các loại và tất cả các ngành công nghiệp và gồm các loại phí áp dụng cho các chấ oxy sinh hoá(BOD) và các chất rắn lơ lửng(TSS) Dựa vào nồng độ BOD và TSS người ta xác định các mức phí khác nhau Khi nồng độ vượt quá tiêu chuẩn môt trường đã quy định người trả tiền phải trả thuế luỹ tiến Điều đáng chú ý ở đây

2 Mô hình quản lý rác thải ở Việt Nam

2.1 Mô hình quản lý rác thải ở Hà Nội

Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường, với nhiệm vụ chính là nghiên cứuđề xuất các giải pháp, ngăn ngừa tình trạng ô nhiễm do tình hình đất nước phát triển do đó ô nhiễm Đô Thị ngày càng tăng do hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ, các hoạt động kinh tế xã hội và hoạt động của dân cư gây ra Công ty Môi trường đô thị là cơ quan chủ yếu chiu trách nhiệm quản lý và xử lý chất thải rắn đô thị Công ty Môi trường đô thị chịu trách nhiệm trực tiếp (theo ngành dọc) của sở giao thông công chính, ngoài ra còn liên quan trực tiếp với Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường chị chỉ đạo và quản lý trực tiếp của Uỷ ban nhân dân thành phố, thực hiện các chính sách do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường đề ra

Uỷ ban nhân dân thành phố

Hà Nội việc thu gom được tiến hành theo các phương pháp sau:

- Thu tại các bể chứa xây cố định, sau đó xe ô tô chuyên dùng đến vận chuyển đi

-Thu bằng xe đẩy tay gõ kẻng rồi đưa lên xe chuyên dùng lớn chở đi về bãi chôn lấp

- Thu bằng thùng rác Container đặt gần như cố định tại các điển dân cư rồi sau đó xe chở đi

- Thùng bằng xe ô tô chở rác có lắp đậy, kết hợp với xúc thủ công ở các điểm thông lệ nơi dân cư thường đổ, sau đó chở về nơi xử lý

•Xử lý rác thải:

Việc xử rác tại Hà Nội chủ yếu thực hiện theo các phương pháp chôn lấp và ủ lên men

- Chôn lấp rác thải được thực hiện ở các bãi đất trống hoặc hồ cạn ở ngoại vi thành phố Hiện tại rác thải của thành phố Hà Nội chủ yếu được vận chuyển vào bãi rác ở Sóc Sơn

- ủ lên mem và thổi khí cương bức tại nhà máy phân rác Cầu Diễn Nhà máy sử dụng công nghệ ủ khí hiếm nhằm rút ngắn thời gian phân huỷ

•Thu Phí:

Hiện nay ở Hà Nội việc thu phí được thực hiện bởi các cơ quan, thu phí của cơ quan, xí nghiệp, theo hợp đồng Những thực trạng tồn tại là người dân thành toán phí này như là một loại phí không bắt buộc, đây là một nguyên nhân gây ra hiệu quả kém trong việc thu phí Một

số cơ quan, xí nghiệp vẫn không thực hiện đúng trong hợp đồng Vì vậy, thu phí của người dân và của cơ quan, xí nghiệp phải được thực hiện cùng với trách nhiệm của thành phố: Nếu như nhân dân không đủ giàu để trả tiền thì chính phủ với trách nhiệm của mình phải cân đối phần thiếu hụt Việc thu tiền các hợp đồng phải được thành phố ủng hộ bằng cách bắt buộc tất

cả các xú nghiệp ký hợp đồng về quyền xử dụng rác và phạt nặng những trường hợp không tuân thủ Ngoài ra, còn có một số nguồn thu khác như : bán phân huỷ,bán hàng hoá tái sinh, tiền cước bao bì cho các sản phẩm tái sinh hoặc sản phẩm độc hại…

2.2 Mô hình quản lý rác thải ở thành phố Hồ Chí Minh:

•Thu gom vận chuyển:

Tại thành phố Hồ Chí Minh thì việc thu gom vận chuyển do cả tổ chức của nhà nước và tư nhân thực hiện gồm có: Công ty dịch vụ công cộng thành phốthu gom khoảng 50% lượng rác thải hàng ngày Các xí nghiệp công trình đô thị cấp quận, các đội vệ sinh công cộng, lực lượng dọn rác dân lập

Tại thành phố rác thải của các hộ gia đình trong các hẻm, đường phốchủ yếu do lực lượng dân lập thực hiện, phương tiện chủ yếu là xe hai bán và xe ba gác Xí nghiệp công trình đô thị cấp quận thu gom rác từ các hộ gia đình mặt tiền, các đường chính trên các diện tích quy ước,

cơ quan trường học Sau khi thu gom rác tại các khu dân cư thì tập kết lại tại các điểm quy định

Bộ trung chuyển là nơi các xe chở rác nhỏ đưa về từ các nơi tập kết sau đó đưa lên xe tài hay

xe chuyên dùng

• Xử lý rác:

Sau khi xe chuyên dùng chở rác từ các bộ trung chuyển về bãi rác lớn thì rác được xử lý bằng phương pháp chôn lấp là chủ yếu Ngoài ra, một số rác thải còn được sử dụng làm ủ phân bón, phương pháp này chủ này do nhân dân tự làm

• Thu phí :

Tại thành phố Hồ Chí Minh

Chương 2 Thực trạng môi trường thị xã Bắc Ninh

I Tổng quan về điều kiện tự nhiên thị xã Bắc Ninh

1 Vị trí địa lý

Thị xã Bắc Ninh là thủ phủ của Tỉnh Bắc Ninh, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học, kỹư thuật của tỉnh Thị xã Bắc Ninh nằm trên toạ độ 105056’ - 106007’ kinh Đông, 20010’ vĩ độ Bắc, Cách trung tâm Hà Nội 30 km về phía Nam Quá trình đô thị hoá đã kiến các khu dân cư phát triển dọc theo quốc lộ 1 càng làm cho mối quan hệ qữa thị xã Bắc Ninh với thủ đô Hà Nội xích lại gần nhau hơn trong phát triển Thị xã Bắc Ninh được giới hạn bởi:

- Phía Bắc giáp với sông Cầu, bên kia sông là huyện Việt Yên - Bắc Giang

- Phía Nam giáp xã Văn Tương, Khắc Niệm, huyện Tiên Du

- Phía Đông giáp xã Kim Chân, huyện Quế Võ

- Phía Tây giáp xã Phúc Xuyên huyện Yên Phong

Thị xã Bắc Ninh là cửa ngõ phía Bắc của hủ đô Hà Nội nên nó có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng, mặt khác thị xã Bắc Ninh còn có hàng loạt các tuyến đường quốc lộ chạy qua như tuyến đường sắt quốc gia, quốc lộ 1A , quốc lộ 18, quốc lộ 38 Chính vì thế thị xã đã trở thành đầu mối giao thông quan trọng của vùng tam giác kinh tế trọng điểm : Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh

Hiện tại, thị xã Bắc Ninh gồm có 6 phường nội thị là: Ninh xá, Tiền An, Thị Cầu, Đáp Cầu, Suối Hoa, và 4 xã ngoại thị bao gồm: Vũ Ninh, Đại Phúc Kinh Bắc, Võ Cường Với tổng diện tích 2635 ha trong đó:1505ha là đất nông lâm nghiệp, 103ha là đất ao hồ, 710ha là đất chuyên dùng và chưa sử dụng, đất ở chỉ chiếm 317ha Diện tích bình quân trên đầu người của toàn thị

xã vào khoảng 42,15m2/người

Khu vực nội thị có tổng diện tích khoảng 270ha Diện tích bình quân trên đầu người đạt 24m2/người

2.2 Chế độ thuỷ văn, địa chất

Dựa vào kết quả đo đạt và những nghiên cứu trước đây cho thấy, thị xã Bắc Ninh chịu ảnh hưởng của đất phù sa cổ nên đất ở đây rất mầu mỡ bởi sự bồi tụ của hai con sông: sông Hồng, Sông Cầu Sông Cầu nằm ở phía Bắc Thị xã bắt nguồn từ vùng núi Tam Đảo của tỉnh Vĩnh Phúc cao >1200m, chảy qua chợ Đồn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, đến Phả Lại, với tổng chiều dài 288km Đoạn sông Cầu chảy qua thị xã Bắc Ninh dài 5km, chiều rộng của sông vào mùa khô khoảng 70m- 90m và vào mùa mưa là 100m- 140m, lưu lượng nước là vào khoảng 51,5m3/s

Về thổ nhưỡng, do ảnh hưởng của đất phù sa cổ cho nên phía Bắc tương đối bằng phẳng dùng

để sản xuất nông nghiệp, còn phía tây bắc giáp với Bắc Giang có nhiều đồi núi nhỏ thành phần đất ở đây chủ yếu là cuội kết, sạn kết, thạch anh Các đỉnh đồi có dạng hình bát úp, không có hiện tượng sụt nún hay lở đất

2.3 Điều kiện kinh tế xã hội

2.3.1 Dân số

Theo số liệu điều tra của Uỷ ban dân số KHHGD thị xã Bắc Ninh, dân cư thị xã năm 2003 là

85152 người Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên là 1%, tăng dân số cơ học là 2,7% Theo dự báo tỷ lệ tăng tự nhiên có thể giảm trong các năm tiếp theo Tình hình dân cư và tốc dộ tăng dân số của tỉnh được thể hiện qua bảng dưới đây : Bảng1: Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của thị xã Bắc Ninh qua các năm

Năm 1997 1998 1999 2000 2003

Tỷ lệ tăng tự

nhiên(%)

1,23 1,11 0,92 1,0 0,95

(Nguồn: Uỷ ban dân số KHHGĐ thị xã Bắc Ninh )

Với tổng diện tích 2635 ha, mật độ dân số của thị xã là 28,98 người/ ha Mật độ này là không lớn so với các đô thị khác Tuy nhiên, dân cư lại phân bố không đồng đều, chủ yếu tập trung

ở các khu vực đô thị, dọc các đường quốc lộ Phường Tiền An có mật độ dân số cao nhất : 236người/ha Bốn phường còn lại có mật độ dân số trung bình từ 80 - 90 người/ha Dân số ngoại thị thì thưa thớt hơn chủ yếu tập trung ở các xóm làng Có đến 68% dân số ngoại thị vẫn còm làm nông nghiệp

Thành phần dân số trung bình của thị xã chia theo các khu vực đô thị- nông thôn, giới tính nam - nữ được thể hiện trong bảng sau :

Bảng 2 : Dân số năm 2000 của thị xã Bắc Ninh

Tổng dân số Giới tính Khu vực

Nam Nữ Thành thị Nông thôn

76370 39102 37268 39483 36887

(Nguồn: Uỷ ban dân số KHHGĐ thị xã Bắc Ninh )

Theo như sự phân chia cơ cấu giới tính thì tỷ lệ dân số là tương đối đồng đều Dân số thành thị đông hơn nông thôn song cũng không lớn lắm Sự cân đối trong cơ cấu dân số này sẽ là một điều kiện rất thuận lợi để thị xã phát triển cân đối, đồng đều mọi lĩnh vực cả ở khu vực nội thị và khu vực ngoại thị

2.3.2 Kinh tế

Thị xã Bắc Ninh là trung tâm văn hoá - kinh tế - xã hội - chính trị- buôn bán thương mại của tỉnh Các cơ quan đầu não của tỉnh đều nằm trên địa bàn thị xã Hàng loạt các hệ thống khách sạn, khu du lịch vui chơi giải trí, các chợ trung tâm đều nằm ở đây

Thị xã bắc Ninh nằm trong khu vực truyền thống về sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ Tuy nhiên, trong những năm gần đây cơ cấu kinh tế của thị xã

có xu hướng chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ là chính

Các hoạt động công nghiệp chủ yếu đem lại nhiều lợi nhuận cho thị xã như : công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp cơ khí chế tạo, công nghiệp chế biến nông lâm thuỷ hải sản Ngành sản xuất vật liệu xây dựng, sành sứ , thuỷ tinh, chế biến thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn (từ 30% - 40%) Bên cạnh đó, thị xã còn có hàng loạt các khu trung tâm buôn bán sầm uất, hàng loạt các chợ lớn nhỏ cung cấp hàng hoá cho cả khu vực ngoại thị, nội thị và các vùng lân cận

Ngoài hoạt động công nghiệp, thị xã Bắc Ninh còn có vùng ngoại thành khá rộng lớn với 4 xã ven đô ở khu vực này chủ yếu dân cư sinh sống bằng nghề nông như : trồng lúa, hoa màu, nuôi trồng thuỷ sản Quá trình đô thị hoá ngày càng mạnh mẽ cũng làm thay đổi đáng kể bộ mặt khu vực nông thôn của thị xã Có đến 32% dân cư sống ở khu vực này đã không còn làm nông nghiệp mà chuyển sang lao động ở các lĩnh vực khác

Bên cạch sự phát triển của công, nông nghiệp, gần đây du lịch tín ngưỡng ở thị xã đang khá phát triển Do đây là một vùng đất cổ, có nhiều di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh

đã được xếp hạng nên càng thuận lợi cho du lịch tín ngưỡng phát triển đem lại nguồn lợi lớn cho thị xã Góp phần tạo việc làm giúp nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho dân cư ở khu vực đó Địa hình độc đáo cũng đã góp phần tạo lên một vùng cảnh quan hấp dẫn, đầy tiềm năng cho phát triển du lịch

Trong những năm qua dù còn gặp nhiều khó khăn song hoạt động y tế vẫn đang từng bước được củng cố và tăng cường trong công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu, phòng chống dịch bệnh tại địa phương, thực hiện các chương trình chăm sóc sức khoẻ quốc gia đạt hiệu quả tốt, không có bệnh dịch xảy ra trên toàn thị xã

- Giáo dục :

Công tác giáo dục tại thị xã Bắc Ninh luôn được chú trọng nâng cao Hiện nay, thị xã đang

có nhiều chính sánh cho giáo dục nhằm chăm lo cho thế hệ học sinh, sinh viên Trên địa bàn thị xã, hiện có nhiều trường học mới được xây dựng Hiện tại thị xã đã phổ cập hết cấp 2 và đang tiến tới phổ cập cấp 3 Số trẻ em trong độ tuổi đến trường chiếm 97% ở khắp các xã phường đều có hệ thống nhà trẻ, mãu giáo, trường tiểu học trung học Công tác giáo dục cũng ngày được nâng cao hướng tới mục tiêu: " Trò ngoan thầy giỏi " Hiện tại các trường mới chỉ đạt yêu cầu về số phòng học an toàn Những tiêu chuẩn khác như : sân chơi, khu thể chất, phòng học chuyên môn các trang thiết bị dạy và học đều còn rất hạn chế

2005 công suất của nhà máy sẽ đạt khoảng 20000m3/ngày đêm Bên cạnh đó trên địa bàn thị

xã còn có một số trạm cấp nước cục bộ như :

- Trạm cấp nước nhà máy kính đáp cầu, công suất 3000m3/ ngày đêm

- Trạm cấp nước nhà máy thuốc lá bắc sơn, công suất 1000m3 /ngày đêm

- Trạm cấp nước khu nhà nghỉ Suối Hoa, công suất 80m3/ngày đêm

Các trạm này chỉ cấp nước cho các hộ là cán bộ công nhân của các cơ sở sản xuất trên với tổng số khoảng 2000 người Nhìn chung các trạm cấp nước riêng lẻ có công suất nhỏ dùng nước ngầm là chủ yếu Các công trình xử lý đã xây dựng từ lâu thiết bị cũ kỹ lạc hậu, chất lượng nước sau khi xử lý chưa đạt tiêu chuẩn vệ sinh

Hiện nay, thị xã chưa có hệ thống thoát nước bẩn hoàn chỉnh Các loại nước bẩn từ sinh hoạt, sản xuất công nghiệp đều thải ra các cống chung hoặc thải trực tiếp ra các kênh mương, ao,

hồ mà không qua xử lý.Toàn thị xã có 1250m cống chung được xây dựng từ thời Pháp thuộc nằm rải rác và hư hỏng nhiều Việc xây dựng hệ thống thoát nước bẩn riêng cho thị xã là rất cần thiết trong giai đoạn phát triển mới của đô thị

2.4.2 Hệ thống giao thông vận tải

Trên thị xã có cá tuyến đường quốc gia chạy qua là điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế

- Quốc lộ 1A chạy qua thị xã Bắc Ninh dài 6,1km từ Xuân ổ tới Bắc sông Cầu, rộng 22- 30m Hai bên đường là nhà ở và các công trình công cộng , hành chính của tỉnh

- Quốc lộ 1 mới từ Hà Nội đến Lạng Sơn chạy qua thị xã

- Quốc lộ 18 chạy qua thị xã dài 6km, từ phía Tây thành Cổ tới Quế Võ rộng 22-30m Hai bên đường gần thị xã xây dựng nhà ở

- Quốc lộ 38 từ cổng Ô Hoà Đình chạy trong thị xã dài 3km về phía Thuận Thành; chiều rộng đường 20-25m

- Tỉnh lộ 20 chạy dọc sông Cầu đi Phả Lại, rộng 12-20m Hai bên đường đã xây dựng nhà ở

- Đường sắt quốc gia khổ 1,00m chạy qua thị xã hướng Bắc Nam dài 6km, cắt qua nhiều đường bộ

- Cảng dọc theo sông Cầu là hệ thống sông chuyên dùng Độ sâu sông Cầu 1,4- 3,0m dùng cho tầu và xà lan có trọng tải từ 300- 400 tấn

- Bến ô tô tỉnh lộ có diện tích 5ha

Giao thông trong vùng là hệ thống đường nhựa và đường đất chạy trong các khu nhà ở đường phố Giao thông nội thị là một hệ thống đường nhựa và cấp phối đá chạy trong các khu nhà ở, khu phố cổ, khu thành cổ có chiều rộng 13-25m tổng chiều dài 14km

Hiện nay, cùng với việc triển khai nâng cấp và xây dựng các trục đường quốc lộ 1A, 1 mới,

18, thị xã cũng đang xây dựng mới khoảng 26km đường nội thị nhằm thúc đẩy sự giao lưu thị

xã với các vùng khác trong ngoài tỉnh

2.4.2 Hệ thống cấp điện

Thị xã đã được cấp điện từ mạng lưới quốc gia và đến nay không còn hiện tượng thiếu điện cho sinh hoạt, sản xuất Thị xã nằm trên trục hành lang cao thế chính nối từ nhà máy nhiệt điện Phả Lại đi Đông Bắc và về Hà Nội, với dự án mở rộng Nhà mày nhiệt điện Phả Lại giai đoạn II đang được thực thi trong giai đoạn tới, thị xã Bắc Ninh luôn có nguồn điện ổn định

II Hiện trạng môi trường tại thị xã Bắc Ninh

1 Thực trạng môi trường tại thị xã Bắc Ninh

1.1 Vấn đề chất thải rắn

Dễ dàng thấy rằng sự ô nhiễm của đất, nước và không khí liên hệ chặt chẽ với nhau Sự ô nhiễm không khí bởi SO2 dẫn đến hiện tượng mưa axit do đó đất ở các nước công nghiệp cao thường bị ô nhiễm do axit Tương tự vậy đất ở ven đường quốc lộ thường bị ô nhiễm do sự tăng bụi do phát sinh từ khí thải pha chì

Điều này cũng giống như hiện tượng nước thải ở các vùng thâm canh cao thường chứa nhiều nitrat, photphat, thuốc trừ sâu, trừ cỏ…

Chất thải công nghiệp có thể có nguồn gốc khác nhau và do đó có bản chất khác nhau Trước hết đó là các chất thải của nghành khai thác mỏ Các quạng mỏ thường nằm sâu trong lòng đất do đó để khai thác chúng việc đầu tiên là bóc lớp đất đá, đôi khi khối lượng đất đá cần bóc nhiều hơn khối lượng quặng cần khai thác Tiếp theo quá trình làm giàu quặng cần một

số nguyên liệu phụ đồng hành với khoáng vật chính trong quá trình hình thành địa chất.(số liệu cần bổ xung)

1.2 Vấn đề môi trường nước

Nước là chất phổ biến nhất và độc đáo nhất trên hành tinh của chúng ta Tổng khối lượng nước trên trái đất là 1,44.1018tấn, 3/4 bề mặt trái đất bị nước bao phủ, 96,5% lượng nước tập trung ở ngoài đại dương

Thành phần hoá học trung bình của nước mưa, sông, biển như sau: (đơn vị ppm)

Cấu tử Nước mưa Nước sông Nước Biển

Xét về ô nhiễm người ta thường phân biệt nguồn nước mặn và nước ngọt

Sự ô nhiễm sinh học: Sự ô nhiễm sinh học các nguồn nước lục địa bắt nguồn từ việc thải vào các nguồn nước các chất thải chứa hợp chất hữu cơ có tể bị lên men và các tác nhân gây bệnh

Phân loại nước thải có thể chia nước thải thành hai loại chính là nước thải sinh hoạt và nước thaỉ công nghiệp

Nước thải sinh hoạt được đánh giá ở mức 200l/người ngày, chủ yếu chứa các chất hữu cơ

mà hầu hết có thể bị thuỷ phân bởi các sinh vật Nước thải sinh hoạt cũng có thể chứa một lượng nhỏ hợp chất vô cơ rắn hay hoà tan

Nước thải công nghiệp chứa những hợp chất khó phân huỷ bởi sinh vật và không hay.(Số liệu cần bổ sung)

1.3 Môi trường không khí

Không khí có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống do đó việc bảo vệ môi trường không khí

là rất cần thiết Các tác nhân chính có thể gây ô nhiễm là:

Khí SO2: là một trong những tác nhân gây ô nhiễm do các phương tiện giao thông có trì thải

ra là một chất thải đáng lo ngại nhất hiện na

Các dẫn xuất chứa Flo: là một trong những chất gây ô nhiễm khí quyển do sinh ra bởi các ngành công nghiệp khác nhau và các máy có sử dụng CFC

Các hiđrocacbua chưa cháy: là các cấu tử chiếm ưu thế trong khí quyển bị ô nhiễm đặc biệt là các khu công nghiệp và các thành phố lớn trong đó có một số là những chất thứ cấp do dự đốt cháy không hoàn toàn của các hợp chất hữu cơ

Cácbonoxit cũng được sinh ra khi đốt cháy không hoàn toàn các hợp chất hữu cơ nó là chất hữu cơ có khối lượng lớn nhất trong không khí với nồng độ 100ppm là một chất độc đường

hô hấp mạnh

Khí cacbonic Là một nguyên tử thường xuyên của không khí và bản thân nó không phải là chất độc nhưng cũng được xem là một chất ô nhiễm Nó được thải vào trong khí quyển và không ngừng lơn mạnh chủ yếu do việc đốt nhiên kiệu hoá thạch

Các phần tử rắn được phân loại theo kích thước của chúng các phần tử bé nhất được gọi là các phần tử không xa lắng vì chúng không thể rơi xuống mặt đất do tác dụng của trọng trường

và là chất thải nguỷ hiển đối với sức khoẻ con người, và chất thải nữa là dẫn xuất của chì, và hợp chất của chì

( Số liệu bổ xung sau)

1.4 Cây xanh nguồn động thực vật

Là một thành phần của tự nhiên đóng mộ vai trò quan trọng nhất duy trì cuộc sống của con người

Tại thị xã Bắc Ninh Công ty dang quản lý 10 công viên, vườn hoa các loại, các giải phân cách với tổng diện tích khảon 10ha, trong tương lai công ty xẽ đảm nhận thêm do đô thị này càng

mở rộng và phát triển, với diện tích thảm cỏ 33.910,04m2, duy trì cây xanh loại II:11.999 cây, cây đường viền: 14.629,4m

Các công ciệc của đội là: Tưới nước thảm cỏ, cắt thảm cỏ bằng máy bón phân thảm cỏ duy trì cây xanh loại II quét rác trong công viên, trồng dậm cây hàng rào cây đường viền làm cỏ trên nền cỏ nát gạch tự chèn, quét vôi gốc cây vận chuyển rác lấy cành khô

2 Hiện trạng nguồn rác thải

2.1.Nguồn, khối lượng và thành phần rác thải ở thị xã Bắc Ninh

Chất thải ở thị xã Bắc Ninh được chia làm 3 loại chính: Chất thải sinh hoạt, chất thải thương mại và của các công sở, rác thu gom trên đường phố , nơi công cộng Chất thải công nghiệp gồm chất thải sinh ra từ các công đoạn, xử lý công nghiệp và do các chất khí, lỏng đông đặc lại khi tuôn ra, chất thải xây dựng chủ yếu là các chất thải trơ do các hoạt động phá huỷ xây dựng tạo ra

Phần lớn chất thải công nghiệp rắn công nghiệp không gây ra nguy hại nhiều cho sức khoẻ hoặc môi trường hơn chất thải thành phố Tuy nhiên, một tỷ lệ tương đối nhỏ chất thải công nghiệp cũng là chất thải nguy hiểm tiềm tàng trong tự nhiên và gây ra các rủi ro không theo một tỷ lệ nào, nếu không xác định được, chôn lấp và sử lý an toàn ở đây mục tiêu là tìm hiểu các vấn đề liên quan đến quản lý các chất thải rắn

Thiết kế một hệ thống quản lý chất thải rắn phụ thuộc trước hết vào khối lượng và đặc tính của chất thải Thành phần và dung lượng của rác thải khác nhau tạo ra cách tiếp cận khác nhau Độ an toàn việc thu gom và loại bỏ, chôn lấp thải rắn có hiệu quả là việc ưu tiên của các cấp lãnh đạo công ty Và còn tăng cường công tác phân loại rác thải tại nguồn tận thu những rác thải có thể tái chế

Bảng nguồn tạo ra chất thải:

Nguồn gốc Địa điểm tạo ra chất thải` Loại chất thải

Dân cư Nhà riêng, nhà cao tầng, khu

tập thể

Rác thực phẩm, tro tàn, rác thải sinh hoạt

Thương mại Nhà hàng, khách sạn, các cơ

sở sản xuất, sửa chữa

Rác thực phẩm,giấy vải,vật liệu xây dựng,chất thải độc hại

Công nghiệp Các nhà máy có trên địa bàn Rác công nghiệp, nhựa, thuỷ

tinh, giấy kim loại Khu trống Đường phố sa lộ, công viên,

sân chơi khu giải trí

Rác đặc biệt, bụi các loại khác

Nông nghiệp Đồng ruộng, vườn ao,

chuồng trại

Phân rác , thuốc trừ sâu, thức ăn của trâu bò

Bệnh viện Bệnh viện Bông băng chất thải nguy hiểm,

chất thải y tế dụng cụ phẫu thuật Công cộng Công sở, cơ quan trường học, Bao hộp các loại giấy vụn thực

viện nghiên cứu phẩm Công trình Công trình xây dựng Gạch, cát, sỏi, xi măng

Các khu dân cư:

Tại các khu dân cư lượng rác thải tạo ra là rác thải sinh hoạt bao gồm các loại rác thực phẩm, tro tàn, rác thải đặc biệt Bắc Ninh là một trong những thị xã phát triển của tỉnh Bắc Ninh do

đó có các khu công nghiệp, các khu tập thể, mật độ dâc cư đông cùng với quá trình đô thị hoá nhanh nên lượng rác thải ngày càng tăng, tồn đọng khá lớn Do đó vần đề quản lý rác thải ngày càng trở nên cấp thiết, các loại rác thải chủ yếu được tập trung lại thành tùng khu tổ phố sau đó được thu gom và vận chuyển vào bãi rác thải

Các khu thương mại: Để phục vụ cho nhu cầu buôn bán, người bán hàng trực tiếp thải vào môi trường một lượng rác thải, như các loại bao gói đồ dùng khá trong các khu thương mại như: Thị Cầu, Tiền An, Suối Hoa thì lượng rác thải chủ yếu là Nilông, hộp xốp, sơn và chất thải sinh hoạt, và chất thải của các nhà hàng, Tuy nhiên lượng rác thải phát sinh đã được thu gom do Công ty Môi trường thực hiện,

Ngoài ra còn có các khu chợ buôn bán nhỏ với hơn 2800 của hàng kinh doanh lượng rác phát sinh ở các của hàng này làm tăng đáng kể lượng rác của thị xã Việc phát triển các khu thương mại đã làm tăng thu nhập cho người dân từ đó làm tăng nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm dẫn đến lượng rác thải tạo ra ngày càng lớn

Khối lượng rác thải tại thị xã Bắc Ninh:

Để quản lý được tốt thì công tác xác định khối lượng rác thải của Thị xã là cần thiết, cần xác định khối lượng công việc hàng ngày, hàng tháng, hàng quý để có các kế hoạch hợp lý để thu gom vận chuyển Theo như số liệu thống kê của Công ty Môi trường thì có các số liệu như sau:

Hiện nay, Công ty đang tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn trên 10 phường,

xã của thị xã (9 phường và 1 xã) với hơn 10.872 hộ và 144 cơ quan, đơn vị Công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác được thực hiện thường xuyên, liên tục 2 ca một ngày với 50 tuyến đường chính, với tổng chiều dài là 38,052km trên diện tích 37,39ha Lượng chất thải rắn, Công ty vận chuyển, xử lý hàng ngày từ 60-75 tấn/ngày ước đạt khoảng 70-85% lượng rác thải trên toàn thị xã Khối lượng rác được công ty thu gom, vận chuyển và xử lý trong những năm qua như sau: Đơn vị tấn Năm 1999 2000 2001 2002 2003

Chất thải sinh hoạt chiếm 80% bao gồm

+ Chất thải từ các hộ gia đình và khu tập thể + Chất thải

từ khách sạn và các nhà hàng

+ Chất thải từ các cơ quan công sở + Chất thải từ các trường học

+ Chất thải từ các trợ + Chất thải từ các khu du lịch Chất thải công nghiệp chiếm 4%

Chất thải xây dựng chiếm 14,9%

Chất thải bệnh viện chiếm 1,1%

Việc tìm hiểu khối lượng chất thải ngay tại nguồn thải tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân loại ngay tại nguồn cũng như quản lý và kiển soát khối lượng rác thải

Bảng Thành phần của chất thải tái chế:

Thành phần Tỷ lệ % Giấy các loại 2%

Thành phần rác thải phân loại theo tính chất:

Thành phần Tỷ lệ(%) Chất hữu cơ 51.98 Giấy các loại 2 Que, gỗ vụn, da 2,02 Nhựa 3 Thuỷ tinh 1,5 Kim loại 0,9 Đất đá sành sứ 31,9 Thành phần khác 6,7 Tổng cộng 100

(Nguồn số liệu tại Công ty)

3 Những tác động của rác thải:

3.1 ảnh hưởng sức khoẻ con người:

Con người tồn tại và phát triển trong môi trường tự nhiên do đó con người chịu tác động thường xuyên và bị chi phối bởi các điều kiện địa lý, khí hậu ,kinh tế xã hội và môi trường xung quanh Khi xã hội ngày càng phát triển nhu cầu người dân tăng lên làm tăng lượng rác phát sinh gây ô nhiễm và tác động tới môi trường, tác động trực tiếp sức khoẻ con người, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tật tạo điều kiện cho các vi sinh vật có hại cho con người phát triển tác động sấu đến sức khoẻ con người Ngày nay việc xử lý chất thải nói chung và sử lý rác thải nói riêng đang trở thành vấn đề kinh tế xã hội phức tạp, đòi hỏi phải xử lý với mức độ

và quy mô lớn trình độ kỹ thuật hiện đại để đảm bảo trong sạch mooi trường mang lại hiệu