Qua đó , em hi vọng có thêm được những hiểu biết đúng đắn về vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay và góp phần làm rõ hơn vai trò của gia đình , nhà trường và xã hội trong việc khắc phụ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
ThS Nguyễn Thị Kim Lân
Hà Nội, Tháng 8/2021
Trang 2MỤC LỤC 2
A MỞ ĐẦU 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 5
2.1 Mục đích nghiên cứu 5
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 5
3.1 Đối tượng nghiên cứu 5
3.2 Khách thể nghiên cứu 5
3.3 Phạm vi nghiên cứu 6
4 Câu hỏi nghiên cứu 6
5 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 6
6 Các phương pháp nghiên cứu khoa học 7
7 Ý nghĩa nghiên cứu 7
7.1 Ý nghĩa khoa học 7
7.2 Ý nghĩa thực tiễn 8
B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 8
CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở TRẺ EM TUỔI HIỆN NAY 8
1.1 Một số khái niệm liên quan 8
1.1.1 Trẻ em và quyền trẻ em 8
1.1.2 Xâm hại tình dục ở trẻ em 9
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở TRẺ EM HIỆN NAY 9
2.1 Những hình thức xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay 9
2.2 Thực trạng về xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay 10
2.3 Những nguyên nhân dẫn đến việc xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay 12
2.4 Những hậu quả để lại từ vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ em 14
2.4.1 Hậu quả đối với trẻ em 14
2.4.2 Hậu quả đối với gia đình 15
Trang 32.4.3 Hậu quả đối với xã hội 15
CHƯƠNG III NHỮNG GIẢI PHÁP CHO VẤN ĐỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở TRẺ EM HIỆN NAY 15
3.1 Giải pháp về chính sách nhà nước 16
3.2 Giải pháp từ phía nhà trường 16
3.3 Giải pháp từ phía gia đình 17
3.4 Giải pháp từ phía cộng đồng 17
3.5 Giải pháp từ chính bản thân các em 18
C.KẾT LUẬN 19
D.DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
F PHỤ LỤC 21
Trang 4A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trẻ em chính là những mầm non , thế hệ tương lai của đất nước Trẻ em có vai trò rất quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc sau này Những đứa trẻ là những con người rất hồn nhiên, non yếu cần được chăm sóc và bảo vệ để chúng được sống, được học tập và vui chơi trong điều kiện tốt nhất Chính vì vậy vấn đề bảo vệ chăm sóc
và giáo dục trẻ cần được đặt lên hàng đầu, đây là vừa mục tiêu vừa động lực cho việc phát triển bền vững của đất nước trong tương lai Nhiệm vụ này cần phải phối hợp, kết hợp đồng bộ của hệ thống chính trị, gia đình , nhà trường và toàn xã hội Chính quyền nhà nước cũng đã thể hiện rất rõ được vai trò của mình trong việc xây dựng môi trường tốt nhất cho trẻ em được học tập và phát triển Điều này đã được thể hiện rõ trong nhiều các điều luật trong việc bảo vệ trẻ em và các chính sách hỗ trợ cho trẻ em nghèo hay những trẻ em vùng sâu vùng xa Chính vì những chính sách hỗ trợ và những điều luật đó nên những điều kiện về thể và giáo dục của trẻ em Việt Nam ngày càng được cải thiện và nâng cao
Nhưng bên cạnh những kết quả tích cực đó thì vẫn còn những khó khăn thách thức trong tình trạng hiện nay , một trong những khó khăn vẫn còn chưa dược khắc phục thì tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ em đang diễn ra hết sức phức tạp hơn bao giờ hết là đấy lên một hồi chuông báo động về một số phần tử biến chất, suy đồi đạo đức đã ảnh hưởng đển không những về sức, sự phát triển về thể chất , ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ nhỏ
mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội Chính vì vậy em đã chọn đề tài “ Vấn đề
xâm hại tình dục trẻ em ở Việt Nam hiện nay: thực trạng và giải pháp” làm đề tài cho bài
tiểu luận cuối kì của em Qua đó , em hi vọng có thêm được những hiểu biết đúng đắn về vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay và góp phần làm rõ hơn vai trò của gia đình , nhà trường và xã hội trong việc khắc phục tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ để giúp các em cómôi trường phát triển lành mạnh Đồng thời với đề tài này em cũng muốn mọi người nâng cao ý thức bảo vệ con em chúng ta đồng thời cũng chính là bảo vệ tương lai nước nhà
Trang 52 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu.
Tìm hiều về những thực trạng về vấn đề xâm hại tình dục trẻ em ở nước ta hiện nay để
từ đó chúng ta có những nhận thức đúng đắn về những hành vi cũng như những nguyên nhân xâm hại tình dục ở trẻ Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ đưa ra được những biện pháp bảo
vệ trẻ em giúp ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện một cách có hiệu quả các mục đích nghiên cứu trên, đề tài nghiên cứu cầnphải giải quyết các nhiệm vụ như sau:
- Tìm hiểu về thực trạng đáng báo động vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay
- Tìm hiểu các hình thức xâm hại tình dục phổ biến hiện nay mà trẻ đang gặp phải
- Tìm những nguyên nhân gây ra những hành vi xâm hại tình dục ở trẻ
- Đưa ra những giải pháp khắc phục hạn chế tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ em dựa trênnhững kêt quả phân tích thu được
3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu.
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài chính là hành vi xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay
3.2 Khách thể nghiên cứu
- Trẻ em và phụ huynh trên địa bàn Hà Nội
- Các cán bộ thuộc các ngành có liên quan: các chính quyền địa phương , công an , toàn
án, y tế, ủy ban giáo dục giới tính cấp thành phố và cấp phường
Trang 63.3 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Nghiên cứu trên cả nước, nghiên cứu ở toàn bộ vùng miền lãnh thổ, các dân tộc khác nhau sẽ cho ta thấy được mức độ nghiêm trọng của thực trạng xâm hại tình dục ở trẻ
Phạm vi nội dung nghiên cứu:
- Thực trạng vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay
- Biện pháp khắc phục tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay
4 Câu hỏi nghiên cứu.
- Tình trạng về vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay đang diễn ra như thế nào?
- Những biện pháp nào nhằm ngăn chặn và giảm thiểu hành vi xâm hại tình dục ở trẻ emhiện nay
5 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Cho đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn nạn xâm hại tình dục ở trẻ
em ở Việt Nam được thể hiện dưới nhiều hình thức như sách , báo, tạp chí, các đề tài nghiên cứu Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu về vấn đề này như :
Trong nghiên cứu "Nhận thức, hành vi của trẻ em đường phố đối với những nguy cơ và
hành vi xâm hại tình dục trẻ em" , tác giả Lê Thị Linh Chi (2017) đã chỉ ra được nhóm đối
tượng dễ bị tấn công xâm hại tình dục nhất Đồng thời, tác giả còn cho thấy nhận thức của trẻ em đường phố về vấn nạn xâm hại tình dục ở trẻ, phản ứng của trẻ trước thực trạng này và hành vi tìm kiếm sự giúp đỡ của trẻ em đường phố trước nguy cơ bị xâm hạitình dục Ngoài ra , tác giả còn chỉ ra được những yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của
các em về vấn đề xâm hại tình dục ở trẻ Và tiếp tục trong nghiên cứu "Nghiên cứu luận
cứ đề xuất mô hình phối hợp liên ngành trong giáo dục phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em" với chủ nhiệm đề tài Trần Minh Hưởng ( 2020) đã xây dựng những cơ sở khoa học
của việc phối hợp liên ngành trong công tác phòng chống vấn nạn xâm hại tình dục trẻ
em ở độ tuổi mầm non và phổ thông ở trong và ngoài môi trường trường học Bên cạnh
Trang 7đó thì nghiên cứu còn đánh giá được thực trạng về công tác giáo dục phòng chống xâm hại tình dục ở trẻ và thực trạng về việc phối hợp liên ngành trong việc giáo dục phòng chống xâm hại tình dục ở trẻ Đề tài còn nghiên cứu những kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về công tác giáo dục phòng chống vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em và mối quan hệ trong việc phối hợp liên ngành trong công tác giáo dục phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em để đề xuất các khuyến nghị, biện pháp cho Việt Nam Ngoài ra còn đề xuất được những mô hình và các giải pháp về chính sách, cơ chế để thực hiện các mô hình phối hợp liên ngành trong công tác giáo dục phòng chống xâm hại tình dục ở trẻ Nhưng các công trình nghiên cứu chủ yếu đi vào một nhóm cá nhân hay một phạm vi thu hẹp cụ thể như trong một tỉnh
Với dung lượng của một bài tiểu luận, em xin làm sáng tỏ một số lý luận chung nhất vềtrẻ em, thực trạng xâm hại tình dục ở trẻ, những nguyên nhân dẫn đến những hành vi xâmhại đó và từ đó đưa ra những biện pháp chung nhất nhằm ngăn chặn, hạn chế tối thiểu vấnnạn xâm hại tình dục ở trẻ
6 Các phương pháp nghiên cứu khoa học
Để thực hiện đề tài nghiên cứu này, em đã sử dụng một số các phương pháp nghiên cứu sau đây:
- Phương pháp phân tích , tổng hợp và thống kê tài tiệu để tiến hành phân tích sắp xếpchọn lọc các nguồn tài liệu, dữ liệu thứ cấp và sơ cấp vào bài viết một cách thích hợpnhất làm nổi bật vấn đề nghiên cứu Từ đó tổng hợp thành các quan điểm, nhận xét đểđưa ra cái nhìn khái quát về đối tượng nghiên cứu
- Phương pháp phòng vấn: thực hiện phỏng vấn với trẻ và bố mẹ, các cán bộ quản lý, người chăm sóc các em
- Phương pháp đối chứng, chứng minh , so sánh
- Phương pháp quan sát
Trang 87 Ý nghĩa nghiên cứu
- Góp phần mô tả về thực trạng quấy rối, xâm hại tình dục ở trẻ để đưa ra những điều chỉnh về chế độ pháp lý , cơ chế bảo vệ giúp đỡ trẻ em
- Thu hút sự quan tâm, chú ý của các cơ quan , tổ chức pháp lý liên quan đến việc ban hành và áp dụng pháp lý liên quan đến vấn đề này
B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở TRẺ EM TUỔI HIỆN NAY.
1.1 Một số khái niệm liên quan
1.1.1 Trẻ em và quyền trẻ em
Trước hết chúng ta phải biết được trẻ em là gì? Theo (Công Ước Của Liên Hợp Quốc về
Quyền Trẻ Em, n.d.) thì trẻ em có nghĩa là mọi người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp pháp
Trang 9luật áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn Còn ở Việt Nam, theo
Luật Trẻ Em (2016) thì trẻ em là những công dân dưới 16 tuổi Đây là độ tuổi mà trẻ em
còn đang phát triển về nhận thức vì vậy mà cần phải có sự chăm sóc được biệt từ gia đình, nhà trường và xã hội
Đi theo đó, quyền trẻ em là những quyền con người được áp dụng chỉ dành riêng cho trẻ em, ở mỗi độ tuổi khác nhau thì trẻ em sẽ được hưởng quyền những quyền lợi và gánhvác những nghĩa vụ khác nhau Việc xem xét quy định và thực hiện quyền trẻ em phải xuất phát từ quan điểm của trẻ em, vì vậy quyền trẻ em là những đặc quyền mà trẻ em được hưởng theo quy định của nhà nước và pháp luật
1.1.2 Xâm hại tình dục ở trẻ em
Cũng theo Luật Trẻ Em (2016) thì xâm hại tình dục trẻ em là việc dùng vũ lực, đe dọa
dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục, bao gồm hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dưới mọi hình thức
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở TRẺ EM HIỆN NAY.
2.1 Những hình thức xâm hại tình dục ở trẻ em hiện nay
Hiện nay trong xã hội , tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ em diễn ra hết sức phức tạp với
vô vàn các hình thức khác nhau.Nó là những hành vi được thực hiện để thỏa mãn nhu cầucủa người lớn Đôi khi những hành vi này diễn ra trong thời gian dài thậm chí kéo dài cả nhiều năm
Theo Nguyễn Tuấn Anh, Đinh Duy Thịnh ( 2017) Trẻ có thể bị xâm hại tình dục dưới nhiều hình thức khác nhau trong đó phổ biến và chủ yếu là xâm hại bằng cách đụng chạm
và không đụng chạm Xâm hại tình dục trẻ em bằng cách đụng chạm được bộc lộ qua một số hành vi như hôn hít quá mức hoặc ôm trẻ theo kiểu tình dục, sờ mó vào bộ phận sinh dục của trẻ, hoặc bắt trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục của người lớn hoặc của một
Trang 10đứa trẻ lớn hơn, ép trẻ thực hiện hành vi buôn bán mại dâm… Xâm hại tình dục trẻ em bằng cách không đụng chạm là những hành vi như dùng lời nói của mình hoặc các tranh ảnh khiêu dâm để làm cho trẻ sốc và làm cho trẻ hưng phấn tình dục hoặc làm cho trẻ quen với tình dục, cho trẻ nghe hoặc nhìn thấy những cảnh tình dục, bắt trẻ đứng ngồi theo các tư thế gợi dục để chụp ảnh (khiêu dâm), hoặc cho trẻ xem sách báo khiêu dâm…
Và còn rất nhiều những hình thức khác, nhưng trên đây là những hình thức phổ biến nhất được sắp xếp từ mức độ nhẹ đến nặng Có những hành vi nhìn qua thì rất bình thường nhưng lại là mầm mống cho những hành vi tiếp theo
Thủ phạm xâm hại tình dục ở trẻ có thể là bất cứ ai bao gồm cả nam giới và nữ giới ở mọi lứa tuổi , nghề nghiệp địa vị xã hội, điều kiện kinh tế,… à chúng thường không có những đặc trưng để nhận biết Thủ phạm thường dùng nhiều những biện pháp khác nhau
để dụ dỗ để tạo dựng được mối quan hệ thân thiết với trẻ hay thậm chí cả với gia đình củatrẻ để tiến tới hành vi xâm hại Những kẻ suy đồi đạo đức đó đã lợi dụng sự ngay thơ, lòng tin và sự tôn trọng của trẻ để thực hiện những hành vi tình dục vô đạo đức đó của mình Hoặc để thực hiện những hành vi suy đồi đó chúng đã lợi dụng những điểm yếu của trẻ để ép buộc nghe theo lời chúng như:
- Lợi dụng quyền lực đe dọa , ép buộc trẻ
- Lợi dụng lòng tin để lôi kéo dụ dỗ trẻ
- Lợi dụng thiếu hiểu biết, sự non nớt của trẻ
- Lợi dụng tâm lý mới lớn hay tâm lý muốn làm người lớn của trẻ
- Lợi dụng sự tò mò về giới tính, về tình dục của trẻ mới lớn
- Dọa nạt công bố về những hình ảnh riêng tư, những lần mắc lỗi của trẻ cho bố mẹ, người thân
Các hình thức tuy có những hình thức khác nhau, có những mức độ các nhau nhưng vẫn
để lại những hậu quả vô cùng to lớn đối với sự phát triển của trẻ
2.2 Thực trạng về xâm hại tình dục ở trẻ hiện nay
Theo Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (2020) đánh giá, trong năm qua cùng sự quantâm của các cấp, các ngành, của cả hệ thống chính trị và cả toàn xã hội, công tác bảo vệ
Trang 11chăm sóc và giáo dục trẻ em đã có rất chuyển biến tích cực và đạt được nhiều thành tựuquan trọng, đảm bảo thực hiện ngày càng tốt hơn các quyền của trẻ em như các quyềnđược bảo vệ, quyền được chăm sóc sức khỏe, quyền được giáo dục, học tập và phát triểnnăng khiếu, quyền bí mật đời sống riêng tư Các đối tượng xâm hại trẻ em đều bị xử lýnghiêm minh theo các quy định của pháp luật.Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạtđược, vẫn còn một thực trạng nhức nhối diễn ra nghiêm trọng đó là tình hình xâm hại trẻ
em nói chung và tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ em nói riêng Tình trạng này đang là
vấn nạn đáng báo động để lại vô vàn hậu quả nặng nề không chỉ bản thân người bị hại màcòn ảnh hưởng cả gia đình và xã hội, không những ở vùng nông thôn, miền núi vùng sâuvùng xa mà ngay cả địa bàn kinh tế, xã hội đang phát triển cũng xảy ra
Theo thống kê của Bộ lao động – Thương binh và xã hội cho thấy rằng số lượng trẻ bị xâm hại tình dục có xu hướng tăng lên nhanh chóng và độ tuổi bị xâm hại thì ngày càng thấp
Cụ thể vào năm 2005 cả nước có 200 trẻ bị xâm hại tình dục , nhưng đến năm 2018 con
số này đã lên đến 1.427 em Như vậy chúng ta có thể thấy được , trong trong vòng 3 mà con số này đã tăng lên gấp 7 lần Đến năm 2009 con số này có xu hướng giảm xuống với
833 em nhưng đến năm 2010 lại tiếp tục tăng với số lượng ước tính đến 900 em Còn theo báo cáo của Cục Thống kê tội phạm, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong 5 năm (2007-2011), cơ quan điều tra các cấp đã khởi tố hơn 6.500 vụ với gần 6.800 bị can phạm các tội liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em Vậy trung bình 1 năm phải có đến hơn 1000 vụ với hơn 1000 đứa trẻ bị xâm hại Và đỉnh điểm là vào năm 2018 có đến
1547 vụ xâm hại tình dục ở trẻ
Và gần đây nhất là năm 2020, theo số liệu thống kê của Bộ Công an, chỉ tính riêng năm
2020 cả nước phát hiện 1.945 vụ, xâm hại 2.008 trẻ em (trong đó xâm hại tình dục 1.349
vụ, 1.576 trẻ em bị xâm hại tình dục) Như vậy xâm hại tình dục chiếm tới 69,35% tổng
số vụ xâm hại trẻ em Và trung bình một ngày có đến hơn hơn 4 trẻ em bị xâm hại tình dục