Tiểu luận chủ nghĩa xã hội khoa học xây dựng giai cấp công nhân việt nam đáp ứng yêu cầu thời đại công nghệ 4 0

Trong thế giới hiện đại với nền công nghiệp, công nghệ 4.0 giai cấp công nhân vẫn nắm giữ vai trò tối quan trọng nhưng khác với thời kì trước ngày nay, giai cấp này đòi hỏi nhiều hơn nhữ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TPHCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

  TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Tên đề tài:

XÂY DỰNG GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM ĐÁP

ỨNG YÊU CẦU THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ 4.0

Giáo viên hướng dẫn : Sinh viên : Lớp :

Mã số sinh viên :

TPHCM, ngày 26, tháng 12, năm 2021

Trường Đại học Kiến Trúc TP.HCM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÀI THI HẾT MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Họ và tên sinh viên:

Mã số sinh viên:

Mã lớp học phần:

ĐIỂM CỦA BÀI TIỂU LUẬN

Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 1

Họ tên và chữ ký của cán bộ chấm thi thứ 2 Ghi bằng số Ghi bằng chữ

Thành phố Hồ Chí Minh, Ngày…26… tháng…12…năm 2021

Sinh viên nộp bài

Ký tên

Mục Lục

Lời mở đầu 1

A Cơ sở lý luận 2

I Định nghĩa khái niệm giai cấp công nhân trong tư tưởng của C Mác và Ph Ănggen 2

II Mâu thuẩn của giai cấp công nhân 2

III Giai cấp công nhân theo quan điểm của Chủ nghĩa Mac 3

B Thực trạng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay và đặc điểm thời đại công nghệ 4.0 4

I Thực trạng giai cấp công nhân hiện nay 4

1 Những mặt tích cực 4

a Phát triển về số lượng, đa dạng về cơ cấu ngành nghề, trong các thành phần kinh tế 4

b Trình độ chuyên môn nghề nghiệp ngày càng được nâng cao 5

c Khẳng định địa vị, chính trị, kinh tế, xã hội 6

2 Những mặt tiêu cực 6

II Đặc điểm thời đại công nghệ 4.0 7

1 Khái niệm của cuộc Cách Mạng Công nghiệp 4.0 7

2 Đặc điểm của thời đại Công nghệ 4.0 8

3 Thời đại 4.0 ảnh hưởng tới giai cấp lao động như thế nào? 8

C Giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu thời đại Công nghệ 4.0 9

I Trách nhiệm của Đảng và nhà nước 9

II Trách nhiệm của chính quyền địa phương 9

III Nhiệm vụ của mỗi công dân 10

IV Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân lao động 11

V Nâng cao chất lượng đào tạo nghề, phát triển đội ngũ công nhân có trình độ cao ……….11

VI Đẩy mạnh tuyên truyền và giáo dục để nhận thức rõ hơn về vai trò, vị trí và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 12

D Kết luận 12

Lời mở đầu

Lao động là yếu tố không thể thiếu trong lịch sử phát triển của loài người Nhờ có lao động con người mới có thể phát triển từ nhận thức đến thể chất, tinh thần Cũng nhờ lao động mà mới có sự ra đời của những phát minh khoa học giúp đỡ và tăng năng suất làm việc của con người Và một trong những lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình lao động đó chính là giai cấp công nhân Giai cấp công nhân qua từng thời kì có những sự thay đổi khác nhau nhưng nhìn chung đây là giai cấp có

sứ mệnh lịch sử vô trọng trọng đại, góp phần xóa bỏ xã hội cũ, lạc hậu, xây dựng

xã hội mới tiến bộ

Trong thế giới hiện đại với nền công nghiệp, công nghệ 4.0 giai cấp công nhân vẫn nắm giữ vai trò tối quan trọng nhưng khác với thời kì trước ngày nay, giai cấp này đòi hỏi nhiều hơn những yếu tố về chuyên môn để đáp ứng các nhu cầu kỹ thuật trong công việc Với sự thay đổi chóng mặt của khoa học kỹ thuật kéo theo mọi thứ xung quanh phải thay mình để thích nghi sao cho phù hợp với thời đại mới Giai cấp công nhân cũng đang từng bước thay đổi để thích nghi Do đó, việc tìm hiểu nhưng yêu cầu cũng như tình hình chung của giai cấp công nhân ở đất nước là việc thiết thực để giúp đất nước phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện, ấm no, hạnh phúc xa hơn là điều kiện cho những tầng lớp trẻ có cơ hội tốt để phát triển và học tập

Từ tình hình trên, bản thân em đã làm bài luận về giai cấp công nhân với thời đại 4.0 với mong muốn góp phần gây dựng cũng như củng cố niềm tin nâng cao nhận thức của mọi người

A.Cơ sở lý luận

I Định nghĩa khái niệm giai cấp công nhân trong tư tưởng của C Mác và Ph Ănggen

Giai cấp công nhân là giai cấp mà lao động bị tha hóa của họ mang hình thái lao động làm thuê Từ quá trình hình thành định nghĩa khái niệm GCCN, có thể tóm tắt thành 3 thuộc tính được phán ánh trong khái niệm GCCN như sau:

a Lao động làm thuê Đây là cái trừu tượng, phổ biến, bản chất khác biệt của GCCN, là dấu hiệu nội hàm của khái niệm GCCN Lao động làm thuê còn là cái trừu tượng biện chứng vì nó là sự thống nhất của ba mặt:

- Bị tước đoạt tư liệu sản xuất;

- Được tổ chức lao động xã hội;

- Bị bóc lột giá trị thặng dư

b Thuộc tính “lao động làm thuê” bao hàm cái khác của nó, đó là nhân tính, quan hệ nhân cách, bản chất mang tính loài của con người

c Tương tác giữa nhân tính và lao động làm thuê sản sinh ra tính chất đại diện 13 cho cái tương lai đang tồn tại dưới dạng tiềm tàng là sứ mệnh lịch sử của GCCN

II Mâu thuẩn của giai cấp công nhân

Trong định nghĩa GCCN, “lao động làm thuê” biểu hiện địa vị đối lập với GCTS Nó là bản chất hàng một của GCCN Địa vị “lao động làm thuê” bao hàm cái khác của nó là quan hệ nhân cách Đây là bản chất hàng hai của GCCN Hai hàng bản chất này mâu thuẫn với nhau (Nên GCCN mang bản chất mâu thuẫn) Mâu thuẫn này biểu hiện ra là mâu thuẫn giữa GCCN với GCTS GCCN là mặt phủ định của sự đối lập

ấy, là giai cấp buộc phải thủ tiêu bản thân mình, thủ tiêu GCTS và chế

độ tư hữu, xây dựng chủ nghĩa cộng sản C.Mác và Ph Ăngghen cho rằng, trong phạm vi toàn bộ sự đối lập, người tư hữu là mặt bảo thủ, người vô sản là mặt phá hoại Từ người thứ nhất nảy sinh ra hành động nhằm duy trì sự đối lập, từ người thứ hai, nảy sinh ra hành động

nhằm xoá bỏ sự đối lập Vai trò phủ định mặt đối lập đó chính là sứ mệnh lịch sử của GCCN GCCN là sự thống nhất của quá khứ - nhân tính, hiện tại – lao động làm thuê, tương lai - sứ mệnh lịch sử Sự vận động của GCCN là sự vận động của bản chất mâu thuẫn, mỗi bước giải quyết mâu thuẫn đó là sự tiến tới việc hoàn thành sứ mệnh lịch sử của bản thân nó

III Giai cấp công nhân theo quan điểm của Chủ nghĩa Mac

C.Mác và Ph Ăngghen đã dùng nhiều thuật ngữ khác nhau: giai cấp

vô sản, giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình, lao động làm thuê ở thế kỷ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp… như những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm giai cấp công nhân – con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất hiện đại

Dù khái niệm giai cấp công nhân có nhiều tên gọi khác nhau như thế nào đi nữa thì theo C Mác và Ph Ăngghen vẫn chỉ mang hai thuộc tính cơ bản:

- Về phương thức lao động phương thức sản xuất: đó là những

người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao C Mác và Ph.Ăngghen đã nêu: “Các giai cấp khác đều suy tàn

và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”;

“Công nhân cũng là một phát minh của thời đại mới, giống như máy móc vậy… Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền công nghiệp hiện đại”

- Về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: đó là những

người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị thặng dư Thuộc tính thứ hai này nói lên một trong những đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản chủ nghĩa nên C Mác và Ph Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản

- Về phương diện kinh tế - xã hội: Là sản phẩm và là chủ thể của

nền sản xuất đại công nghiệp, giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có

tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Họ lao động bằng phương thức công nghiệp ngày càng hiện đại với những đặc điểm nổi bật: sản xuất bằng máy móc, lao động có tính chất xã hội hóa, năng suất lao động cao và tạo ra những tiền đề của cải vật chất cho xã hội mới

- Về phương diện chính trị - xã hội: Từ lịch sử phát triển của chủ

nghĩa tư bản, giai cấp công nhân còn là sản phẩm xã hội của quá trình phát triển chủ nghĩa tư bản, một xã hội có “điều kiện tồn tại dựa trên cơ sở chế độ làm thuê” Trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, “giai cấp vô sản là giai cấp những công nhân làm thuê hiện đại, vì mất các tư liệu sản xuất của bản thân, nên buộc phải bán sức lao động của mình để sống”

Sau khi cách mạng vô sản thành công, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền, không còn ở địa vị giai cấp bị bóc lột nữa, mà nó

đã trở thành giai cấp thống trị, giai cấp lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo

xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động, làm chủ những tư liệu sản xuất cơ bản đã được công hữu hoá Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân có đặc trưng chủ yếu nhấtbằng thuộc tính thứ nhất; còn về thuộc tính thứ hai nếu xét toàn bộ giai cấp, thì giai cấp công nhân đã là người làm chủ, nhưng trong điều kiện tồntại nhiều thành phần kinh tế, thì còn có một

bộ phận công nhân làm thuê trong các doanh nghiệp tư nhân Những người này về danh nghĩa tham gia làm chủ cùng toàn bộ giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nhưng xét về mặt cá nhân, họ vẫn là những người làm công, ăn lương và với những mức độ nhất định, họ vẫn bị những chủ sở hữu tư nhân bóc lột về giá trị thặng dư

B Thực trạng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay và đặc điểm thời đại công nghệ 4.0

I Thực trạng giai cấp công nhân hiện nay

1 Những mặt tích cực

a Phát triển về số lượng, đa dạng về cơ cấu ngành nghề, trong

các thành phần kinh tế

Quá trình phát triển của thời đại 4.0 cũng đồng thời mở ra nhiều ngành nghề mới trong xã hội Sự xuất hiện của các ngành nghề này cũng đồng thời thu hút một lực lượng lao động nhất định

Về giai cấp công nhân ở nước ta trong những năm qua đã thấy được sự tăng trưởng đáng kể Theo báo cáo của Tổng cục Thống

kê, hiện nay, tổng số công nhân nước ta chiếm tỷ lệ khoảng 13%

số dân và 24% lực lượng lao động xã hội, bao gồm số công nhân làm việc trong các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trong nước; đang làm việc theo hợp đồng ở nước ngoài; số lao động giản đơn trong các cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể Dự báo đến năm 2020, giai cấp công nhân có khoảng 20,5 triệu người Công nhân trong doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phát triển nhanh; ngược lại, công nhân trong doanh nghiệp nhà nước ngày càng giảm về số lượng

Việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, khuyết khích nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và các quá trình mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế của Đảng, nhà nước

trong những năm qua đã tạo thuận lợi cho giai cấp công nhân không những tăng trưởng số lượng mà còn mở rộng đa ngành nghề có mặt trong tất cả thành phần kinh tế

Do thời đại chuyển biến đòi hỏi công nhân ngày này phải hội tụ nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất phải kể đến là trình độ chuyên môn, trình độ học vấn Đây là khó khăn nhưng cũng chính

là nguồn động lực giúp giai cấp công nhân phát triển một cách toàn diện hơn trên tình thần tự nguyện, tự giác, không ngừng học hỏi phấn đấu về mọi mặt Điều đó góp phần làm cho giai cấp công nhân nước ta ngày càng phát triển cao về trình độ văn hóa và chuyên môn nghề nghiệp theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa ngày càng cao

Số công nhân có tri thức, nắm vững khoa học - công nghệ tiên tiến tăng lên Công nhân trong các khu công nghiệp, các doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước và có vốn đầu tư nước ngoài được tiếp xúc với máy móc, thiết bị tiên tiến, làm việc với các chuyên gia nước ngoài nên được nâng cao tay nghề, kỹ năng lao động, rèn luyện tác phong công nghiệp, phương pháp làm việc tiên tiến Lớp

công nhân trẻ được đào tạo nghề theo chuẩn nghề nghiệp ngay từ đầu, có trình độ học vấn, văn hóa, được rèn luyện trong thực tiễn sản xuất hiện đại, sẽ là lực lượng lao động chủ đạo, có tác động tích cực đến sản xuất công nghiệp, giá trị sản phẩm công nghiệp, gia tăng khả năng cạnh tranh của nền kinh tế trong tương lai… Kết quả thống kê cho thấy, nếu so với năm 2005, lao động qua đào tạo chỉ chiếm 12,5% tổng số lao động, thì đến năm 2010 tăng lên 14,6% và đến 2016 tăng lên 20,6%

c Khẳng định địa vị, chính trị, kinh tế, xã hội

Với thời đại mới tương xứng với trinh độ tăng cao ý thức và tinh thần làm việc trong lao động sản xuất của tầng lớp công nhân Trong công cuộc đổi mới, nhất là vào thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giai cấp công nhân có vai trò

tối quan trọng Đảng đã khẳng định giai cấp công nhân nước ta là

“lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Tuy chỉ chiếm tỷ lệ trên 14% dân số, 27% lực lượng lao động xã hội, song hằng năm giai cấp công nhân nước ta

đã tạo ra trên 65% giá trị tổng sản phẩm xã hội và hơn 70% ngân sách nhà nước

Những biến đổi tích cực trên cũng đang góp phần phản ảnh cơ cấu giai cấp công nhân ở nước ta đang phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng Nhưng song song với đó vẫn còn tồn tại những hạn chế đáng lưu tâm cần giải quyết triệt để

2 Những mặt tiêu cực

Nhiều nhà nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng, cuộc cách mạng này có thể mang lại sự bất bình đẳng lớn hơn, đặc biệt là ở khả năng phá vỡ thị trường lao động Khi tự động hóa thay thế người lao động bằng máy móc có thể làm trầm trọng thêm sự chênh lệch giữa lợi nhuận so với vốn đầu tư và lợi nhuận so với sức lao động Mặt khác, tri thức sẽ là yếu tố quan trọng của sản xuất trong tương lai và làm phát sinh một thị trường việc làm ngày càng tách biệt thành các mảng "kỹ năng thấp/lương thấp" và "kỹ năng cao/lương cao", do đó dễ dẫn đến sự phân tầng xã hội ngày càng trầm trọng thêm

Trước yêu cầu của sự phát triển, giai cấp công nhân nước ta còn nhiều hạn chế, bất cập “Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế; thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần công nhân từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống” Mặt bằng chung trình độ văn hóa và tay nghề của công nhân nước ta

dù được cải thiện, song vẫn còn thấp, đã ảnh hưởng không thuận đến việc tiếp thu khoa học - kỹ thuật, đến năng suất lao động, chất lượng sản phẩm Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, với tốc độ tăng năng suất lao động như hiện nay, thì phải đến năm 2038, năng suất lao động của công nhân Việt Nam mới bắt kịp Philippines, năm 2069 chúng ta mới bắt kịp được Thái Lan Do đó, nếu không tập trung đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, có kế hoạch đào tạo đón đầu, thì chúng ta sẽ bị thiếu hụt nghiêm trọng về lao động khi các dự án lớn đầu tư vào Việt Nam Một thực trạng đáng quan tâm khác là tỷ lệ thất nghiệp của những người đã qua đào tạo đang ngày càng cao…

Nhìn chung trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước,

việc làm và đời sống của giai cấp công nhân ngày càng được cải thiện; nhưng lợi ích của một bộ phận công nhân được hưởng chưa tương xứng với những thành tựu của công cuộc đổi mới và những đóng góp của chính mình; việc làm, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân đang có nhiều khó khăn, bức xúc, đặc biệt là ở bộ phận công nhân lao động giản đơn tại các doanh nghiệp của tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

II Đặc điểm thời đại công nghệ 4.0

1 Khái niệm của cuộc Cách Mạng Công nghiệp 4.0

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là sự kết hợp của công nghệ trong các lĩnh vực vật lý, công nghệ số và sinh học, tạo ra những khả năng sản xuất hoàn toàn mới và có tác động sâu sắc đến đời sống kinh

tế, chính trị, xã hội của thế giới Có thể khái quát bốn đặc trưng chính của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

phân tích dữ liệu lớn, điện toán đám mây và kết nối internet vạn vật