Toàn tập về Văn kiện Đảng (1950) - Tập 11

Văn kiện Đảng Toàn tập tập 11 phản ánh sự lãnh đạo của Đảng ta trong năm 1950 - năm cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc ta chuẩn bị chuyển sang giai đoạn tiến công và phản công. Sự lãnh đạo của Đảng về chuyển hướng chiến lược này thể hiện tập trung tại Hội nghị toàn quốc lần thứ ba của Đảng (21-1 – 3-2-1950) và được bổ sung, phát triển trong các nghị quyết, chỉ thị và nhiều văn bản chỉ đạo tiếp theo của Trung ương. Mời các bạn cùng tham khảo!

Văn kiện đảng toàn tập xuất bản lần thứ nhất theo quyết định của bộ chính trị ban chấp hành trung −ơng Đảng cộng sản Việt Nam, số 25-QĐ/TW, Ngày 3 tháng 2 năm 1997

Hội đồng xuất bản Phạm Thế Duyệt Chủ tịch Hội đồng

V VI Văn kiện đảng toàn tập

Lời giới thiệu tập 11

Văn kiện Đảng toàn tập, tập 11 phản ánh sự lãnh đạo của

Đảng trong năm 1950 – năm cuộc kháng chiến trường kỳ của dân

tộc ta chuẩn bị chuyển sang giai đoạn tiến công và phản công Sự

lãnh đạo của Đảng về chuyển hướng chiến lược này thể hiện tập

trung tại Hội nghị toàn quốc lần thứ ba của Đảng (21-1 – 3-2-1950)

và được bổ sung, phát triển trong các nghị quyết, chỉ thị và nhiều

văn bản chỉ đạo tiếp theo của Trung ương

Các văn kiện trong tập này đã phân tích sâu sắc và toàn diện

diễn biến cuộc chiến tranh trong hai năm 1948,1949; chỉ rõ sự thất

bại về mặt quân sự và những khó khăn về chính trị, kinh tế - tài

chính của Pháp và ngụy quyền; khẳng định sự đúng đắn của đường

lối chiến tranh nhân dân do Đảng đề ra và sự trưởng thành của ta,

so sáng lực lượng có lợi cho ta, trên cơ sở đó xác định chủ trương

chuẩn bị chuyển mạnh sang tiến công và phản công

Hội nghị toàn quốc lần thứ ba của Đảng chỉ rõ: tiến công và

phản công được thực hiện trong cả một giai đoạn chiến lược, theo

một kế hoạch chung, trên toàn chiến trường Đông Dương cho đến

khi địch hoàn toàn thất bại, ta hoàn toàn thắng lợi Mục đích của

tiến công và phản công là:

- Tiêu diệt sinh lực của địch;

- Thu hồi toàn bộ đất nước;

- Đè bẹp ý chí xâm lược của địch

Trong nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương đã nêu ra

chương trình công tác 10 điểm và xác định những nhiệm vụ trước

mắt về quân sự và tác chiến, xây dựng lực lượng, củng cố căn cứ

địa, xây dựng hậu phương, đào tạo cán bộ, củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất, củng cố chính quyền, tổng động viên và thi đua ái quốc,

đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền chính sách đối ngoại, kiện toàn sự lãnh đạo chiến tranh của Đảng…

Nhờ những chủ trương đúng đắn và sự chỉ đạo kịp thời của

Đảng, công cuộc toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến của quân, dân ta ở khắp cả nước đã thu được những thắng lợi quan trọng

Tập 11 Văn kiện Đảng toàn tập được xuất bản lần đầu gồm có

11 nghị quyết, 35 chỉ thị, 26 thông tri, 10 báo cáo; số còn lại là các thông báo, điện, thư chỉ đạo của Thường vụ Trung ương, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số bài báo có nội dung chỉ đạo quan trọng của đồng chí Trường Chinh So với tập Văn kiện Đảng 1945-1954 do Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương xuất bản năm 1979, tập

11 được bổ sung 72 văn kiện ở phần chính và 11 văn kiện ở phần phụ lục

Các tài liệu đưa vào tập văn kiện này đều được giám định, hầu hết được lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Những tài liệu đã

có dị bản đều được đối chiếu, cân nhắc để lựa chọn

Mặc dù nhóm xây dựng bản thảo và Nhà xuất bản đã hết sức

cố gắng nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận

được sự góp ý, phê bình của bạn đọc

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc

Tháng 7 năm 2001 Nhà xuất bản chính trị quốc gia

đồng bào, chiến sĩ, cán bộ và các cháu năm mới

Trong năm 1950, cuộc kháng chiến sẽ bước sang giai đoạn

mới Vì vậy, mỗi một công dân Việt Nam, mỗi một chiến sĩ

Việt Nam phải đưa tất cả tinh thần và lực lượng mới vào cuộc

Thi đua ái quốc, để chuẩn bị mau chóng đầy đủ đặng chuyển

sang tổng phản công

Năm mới là một năm quyết định

Mỗi người, mỗi ngành, mỗi nơi đều phải cố gắng làm tròn

bổn phận, thì năm mới chắc là một năm đại thắng lợi

Tôi mong rằng mỗi một đồng bào, mỗi một chiến sĩ, mỗi

một cán bộ và mỗi một cháu sẽ chúc Tết Chính phủ và tôi

bằng một lời hứa kiên quyết rằng:

“Tôi hứa sẽ kiên quyết làm tròn nhiệm vụ, để làm cho

năm mới là năm thắng lợi hoàn toàn”

Chào thân ái và quyết thắng

Về việc tuyên truyền gây thiện cảm với nước Trung Hoa Dân chủ nhân dân

và Quân giải phóng*

Tháng 1-1950

Công tác tuyên truyền đề cao thắng lợi của quân giải phóng Trung Hoa, từ trước đến nay, đã được các cấp đảng bộ, các ngành thông tin, tuyên truyền, báo chí chú ý thực hiện một cách rộng rãi Tuy vậy kiểm điểm lại chúng tôi nhận thấy còn những khuyết điểm sau:

1 Tuyên truyền còn kém bề sâu Những tài liệu giới thiệu nước Trung Hoa mới xuất bản rất ít và không có hệ thống Việc giới thiệu Việt Nam với Trung Hoa chưa được chú ý đến

2 Chỉ có những kế hoạch bộ phận đề ra từng dịp mà chưa có kế hoạch đầy đủ thống nhất

3 Hình thức tuyên truyền còn nghèo nàn

Nay Quân giải phóng đã tiến đến biên giới ta và sắp sửa toàn thắng Việc này ảnh hưởng rất lớn đến tình hình Đông

* Đầu đề do chúng tôi đặt (B.T)

Chỉ thị của ban thường vụ trung ương 3 4 Văn kiện đảng toàn tập

Dương ta cũng như toàn thể thế giới, chúng ta phải kịp thời

bổ cứu những khuyết điểm trên, đẩy mạnh việc tuyên truyền

thắng lợi của Trung Hoa theo như kế hoạch sau để:

- Uy hiếp tinh thần quân địch

- Gây một không khí thật phấn khởi sôi nổi trong quân đội

và nhân dân ta đẩy thêm đà tiến mạnh sang tổng phản công

- Tăng thêm tình thân thiện tương trợ giữa hai nước Hoa

và Việt

I- Nội dung

1 Nói rõ ảnh hưởng lớn lao của việc Quân giải phóng tiến

tới biên giới Hoa - Việt, cách mạng Trung Hoa toàn thắng đối

với thế giới nói chung và đặc biệt đối với cuộc kháng chiến

của ta

a) Đối với thế giới: sau cách mạng tháng Mười Nga, cách

mạng Trung Hoa thắng lợi là một sự kiện lịch sử trọng đại

nhất làm lay chuyển đến tận gốc hệ thống đế quốc chủ nghĩa

b) Đối với cuộc kháng chiến của ta: thắng lợi của Trung

Hoa làm cho tinh thần quân Pháp và ngụy binh hoang mang,

quân và dân ta phấn khởi, kế hoạch của Pháp bao vây biên

giới ta sẽ hoàn toàn thất bại, ta có ở bên cạnh một nước bạn

hùng mạnh, một cửa ngõ lớn mở ra cho ta thông với quốc tế

Mỹ, Anh buộc phải giúp Pháp và bọn bù nhìn Bảo đại

tích cực hơn nữa Nhưng với những điều kiện nói trên, nhất

định chúng ta sẽ đẩy cuộc kháng chiến mau bước qua giai

đoạn tổng phản công và tiến tới thắng lợi hoàn toàn

Chú ý: chống xu hướng ỷ lại Không phải Quân giải

phóng tới biên giới là mọi việc của ta đều giải quyết xong Đó

chỉ là một thế mạnh lớn cho ta, khuyến khích ta phải nỗ lực chiến đấu anh dũng hơn nữa

2 Hoan nghênh Quân giải phóng phá mưu cấu kết của thực dân Pháp với tàn quân Tưởng tràn qua biên giới ta Vạch rõ quân đội ta và Quân giải phóng đều vì mục đích dân tộc và dân chủ mà chiến đấu Quân giải phóng tiêu diệt quân Tưởng tức là giúp cuộc kháng chiến của ta mau thắng lợi và ta đánh đuổi thực dân Pháp tức là giúp cho miền Hoa nam thêm vững chắc

Quân và dân ta cùng với quân và dân Trung Hoa cương quyết phá tan mưu cấu kết của thực dân Pháp với tàn quân Tưởng Nếu Quân giải phóng bắt buộc phải kéo vào

đây truy nã đám tàn quân Tưởng, quân và dân ta sẽ nhiệt liệt hoan nghênh, sẽ hợp lực cùng Quân giải phóng để tiêu diệt kẻ thù chung

3 Giới thiệu cho quân và dân hai nước hiểu rõ nhau về mọi mặt, hiểu rõ sự liên quan mật thiết ràng buộc vận mạng hai dân tộc trong hiện tại và tương lai

Giới thiệu với nhân dân ta lịch sử cách mạng Trung Hoa, lịch sử giải phóng quân, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Hoa1), chế độ nhân dân dân chủ chuyên chính của Trung Hoa hiện tại (tham khảo chính cương của nước Trung Hoa mới và bài diễn văn của đ/c2) Mao về chế độ dân chủ nhân dân), sự nghiệp vĩ đại của chủ tịch Mao trạch Đông và các lãnh tụ cách mạng Trung Hoa, v.v

Giới thiệu với nhân dân Trung Hoa những điểm tương tự

về Việt Nam nhất là đường lối kháng chiến kiến quốc của

1) Trong mặt trận dân tộc thống nhất Trung Hoa

2) đ/c: đồng chí (B.T)

Đảng và của chính phủ ta, mặt trận Việt minh, Liên việt,

sự nghiệp của Hồ Chủ tịch, v.v

Chú ý chống lại những luận điệu phản tuyên truyền của

địch chia rẽ hai dân tộc Hoa và Việt, vạch cho nhân dân ta

phân biệt nước Trung Hoa mới, bạn của ta với nước Trung

Hoa của bọn phong kiến xâm lược ngày xưa hay của bọn

phản động quốc dân đảng

4 Tuyên truyền kéo bọn lính Quốc dân Đảng Trung Hoa

trong hàng ngũ ngụy binh của Pháp, hứa bảo đảm tính mạng

và đưa họ hồi hương nếu họ theo ta

Đối với Hoa kiều và đồng bào miền núi nhất là đồng bào

ở các vùng biên giới, cần vạch rõ sự cần thiết phòng ngừa bọn

đặc vụ, thổ phỉ quấy rối

II- Kế hoạch

- Bộ đội ta ở biên giới nên tổ chức các buổi liên hoan với

Quân giải phóng, lửa trại, nhạc kịch; ở những nơi Quân giải

phóng mới tới nên tổ chức lễ gặp mặt bắt tay chào, cần chụp

ảnh buổi lễ và công bố lên báo, đài phát thanh Các nơi nên

họp mít tinh dân chúng hoan nghênh Quân giải phóng, các

đoàn thể đánh điện chào mừng và gửi quà tặng

Lập những phái đoàn đại biểu bộ đội và nhân dân ta

sang thăm Trung Hoa và Quân giải phóng: mời các phái

đoàn Trung Hoa và Quân giải phóng sang thăm ta (phải tổ

chức đón tiếp chu đáo)

- Các đài phát thanh, các báo, các buổi phát thanh tin tức

ở xã đều phải luôn luôn nói tới Trung Hoa Mấy tờ báo chính

như Sự thật, Cứu quốc nên có mục đều về Trung Hoa

- Soạn, dịch và xuất bản một cách có hệ thống những loại

sách nhỏ, tranh ảnh, đồ bản, bài hát, v.v để giới thiệu Trung Hoa và Việt Nam theo như nội dung đã nói trên

- Trong vùng bị tạm chiếm, rải truyền đơn, sách báo, tổ chức nói chuyện về Trung Hoa

- Phát lời kêu gọi của ta, của Hoa kiều và của Quân giải phóng cho tàn quân Tưởng trong hàng ngũ ngụy binh Pháp

Đem những lời tuyên bố có lợi cho ta của bọn tù binh Quốc dân Đảng Trung Hoa trong hàng ngũ ngụy binh Pháp mà ta bắt được, công bố lên báo và đài phát thanh

- Đi tới thành lập một tổ chức mà tôn chỉ là phát triển tinh thần hữu hảo giữa hai dân tộc Hoa và Việt (tên đoàn thể này Trung ương sẽ định sau)

- Các tỉnh biên giới như Cao bằng, Lạng sơn, v.v cần cử người chuyên trách tổ chức các cơ quan liên lạc Việt - Hoa

đón tiếp các phái đoàn Trung Hoa

- Các đồng chí hãy tuỳ theo điều kiện từng nơi mà thi hành chỉ thị này cho đúng Ví dụ, những khu sát biên giới làm gì và những khu xa biên giới làm gì

Chú ý: từ nay trên sách báo cũng như trong câu chuyện nên dùng chữ Trung Hoa hay Trung Quốc mà không nên dùng chữ Tàu vì chữ này làm các bạn Trung Hoa phật ý

Lưu tại Kho Lưu trữ

Trung ương Đảng

7 8 Văn kiện đảng toàn tập

chỉ thị của ban thường vụ trung ương

Về mở chiến dịch Tây Bắc và chuẩn bị

chiến trường Đông Bắc Ngày 6-1-1950

I- nhận định tình hình

1 Hiện nay ở Bắc Bộ, Tây Bắc là nơi yếu nhất và sơ hở

nhất của địch Đông Bắc là chiến trường quan trọng đối với

ta cũng như đối với địch suốt từ nay cho đến khi chuyển sang

tổng phản công

2 Về phía địch, thì chúng đương cố thủ Tây Bắc để ngăn

cản sự liên lạc của ta với bắc Lào và Trung Hoa và để thu

dung một bộ phận tàn quân của Tưởng giới Thạch như

chúng đang làm ở biên giới Đông Bắc Đồng thời, chúng ra

sức củng cố Đông Bắc để có thể uy hiếp Việt bắc, khống chế

một phần lớn bờ bể Bắc bộ, chiếm đóng một phần quan trọng

biên giới Hoa - Việt và lợi dụng vùng mỏ

II- Chủ trương của Trung ương

1 Mở chiến dịch Tây bắc để:

a) Phối hợp với Quân giải phóng Trung Hoa tiêu diệt tàn

quân Quốc dân Đảng Tàu nếu chúng tràn qua biên giới b) Làm tan rã khối ngụy binh và phá ngụy quyền

c) Tiêu diệt một số vị trí địch

d) Khôi phục lại Lào kay mở thông đường quốc tế

2 Chuẩn bị chiến trường Đông Bắc cho thật đầy đủ để khi có đủ điều kiện sẽ mở một chiến dịch lớn, quét địch ra khỏi đường số 4 và một đoạn bờ bể, đánh bại quân địch trong vùng Đông Bắc

III- Nhiệm vụ của các cấp uỷ đảng

1 Để thực hiện những chủ trương trên đây của Trung

đấu hằng ngày mà đẩy cho đà chuẩn bị chóng đi đến kết quả Công việc chuẩn bị cần chú trọng đến củng cố và phát triển cơ sở chính trị và vũ trang, gây cơ sở du kích miền bể , điều

tra địch tình, phá hoại kinh tế địch, chuẩn bị lương thực tiếp

tế cho bộ đội đến đánh

IV- những điều cần chú ý

1 ở Tây Bắc việc chuẩn bị phải làm gấp rút ở Đông Bắc

việc chuẩn bị phải trong một thời gian lâu Cả hai nơi phải

chuẩn bị trên một phạm vi rộng lớn, cần huy động rất nhiều

người Các cấp uỷ đảng phải tuyệt đối giữ bí mật; chỉ những

ai có trách nhiệm mới được biết chủ trương của Trung ương

và những người có trách nhiệm phải là những đồng chí thật

tin cẩn

2 Muốn chuẩn bị cho đầy đủ và kịp thời và để tất cả mọi

lực lượng hướng vào mục tiêu chính một cách có kế hoạch,

các cấp uỷ đảng phải ra sức lãnh đạo phối hợp quân dân

chính thật chặt chẽ, thật ăn khớp (sau khi nhận được quyết

nghị này, phải triệu tập các hội nghị quân dân chính để thảo

luận; trong Hội nghị này một số vấn đề đem bàn chung để

phổ biến, một số vấn đề khác phải bàn trong một phạm vi

hẹp hơn) Một mặt giáo dục cho tất cả các đảng viên ở các

ngành đứng trên quyền lợi của Đảng mà thực hiện nhiệm vụ

Về mục đích của Hội nghị cán bộ, vấn đề ngoại giao, luật tổng động viên, mục đích tôn chỉ mặt trận và các đoàn thể

thanh niên cứu quốc*

(phiên họp 15 – 16 tháng 1-1950)

I- Về hội nghị cán bộ đầu năm

1 Định rõ mục đích: kiểm thảo công việc hai năm cầm cự

và chuẩn bị tổng phản công, định nhiệm vụ năm mới Trọng tâm Hội nghị là vận động chuyển mạnh sang tổng phản công

2 Hội nghị có các đại biểu đi dự đại hội của Nam Trung

bộ, Nam bộ, và Liên khu1) nên gọi là Hội nghị toàn quốc Các nghị quyết của Hội nghị toàn quốc Trung ương thông qua mới thi hành

3 Về cách làm việc của Hội nghị: việc thảo luận các báo cáo sẽ làm ở các tiểu tổ trước khi thuyết trình, và làm quyết nghị của Hội nghị sẽ thảo luận và đưa Hội nghị duyệt ngay trước khi bế mạc

* Đầu đề do chúng tôi đặt (B.T)

1) Có một đoạn mờ chúng tôi không đọc được (B.T)

Quyết Nghị của ban thường vụ t.w 11 12 Văn kiện đảng toàn tập

4 Hội nghị sẽ làm kỷ niệm Lênin

II- Vấn đề ngoại giao và viện trợ

1 Việc ngoại giao

a) Do Trung ương Đảng Trung quốc đề nghị và xét cần

tranh thủ thời gian, Đảng đoàn chính phủ đã đề nghị Chính

phủ làm ngay một bản tuyên cáo tỏ ý nguyện kiến lập ngoại

giao với các nước, sau đây một ngày, ông Giám1) tuyên bố

thừa nhận Chính phủ Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

b) Một mặt chuẩn bị người làm đại sứ, một mặt chính

phủ nghiên cứu sẵn các vấn đề thương ước có thể ký kết Khi

được Đảng Trung quốc trả lời sẽ chuyển bản tuyên cáo của

Chính phủ ta cho các Chính phủ Xiêm, Diến điện, ấn độ và

Pakixtan

c) Trung ương ra thông tri cho các khu để giải thích và

tuyên truyền

2 Việc viện trợ

a) Việc đón tiếp đại biểu liên lạc của Trung Quốc phải

bí mật và lấy danh nghĩa đảng chứ không lấy danh nghĩa

chính quyền

b) Đề nghị với đảng bạn để quân ta kéo vòng sang đất

Trung Quốc bên kia biên giới để chặn đánh quân quốc dân

1) Giám: Hoàng Minh Giám (B.T)

2) Soufa: tên gọi tắt của đồng chí Xuphanuvông (Lào) (B.T)

cốt bàn về quân sự (và giúp đánh Pháp, mở căn cứ địa, mở trường đào tạo cán bộ, v.v.), về Chính phủ chỉ bàn qua

Có một chương trình cho ông Soufa làm việc

Các anh Văn, Đồng, Giám sẽ gặp chọn một cán bộ đi sát với ông ta

2 Chỉ định ban cán sự Lào bắc: Song Hào - Bí thư, Sơn tức Kiên - Phó Bí thư, Bằng Giang (sau khi xong ở Tây Bắc), Giang, Tài khu 4 và một đồng chí phụ trách Lào bắc phía tây (sau khi đã nối được)

IV- Luật tổng động viên

Chính phủ sẽ ra một sắc lệnh tổng động viên bao quát toàn thể việc tổng động viên, đồng thời có một kế hoạch cụ thể để thực hiện việc động viên Phối hợp quân dân chính để

200 cán bộ (quân dân chính đảng) học chính trị và

chuyên môn

Khu 5: 150 cả hai hạng

Nam bộ: 300

2 Cho anh Hà Huy Giáp về Nam

3 Trung ương sẽ viết bài đăng Pour une paix durable1)

Lưu tại Kho Lưu trữ

Trung ương Đảng

1) Pour une paix durable: Vì một nền hòa bình bền vững (B.T)

chỉ thị Của Ban thường vụ Trung ương

về việc tuyên truyền chính sách ngoại giao của Chính phủ ta

Ngày 18-1-1950

Trước tình thế mới, Trung ương đã quyết định: Chính phủ ta chính thức tỏ thái độ rõ rệt đứng vào hàng ngũ dân chủ thế giới

Ngày 14-1-1950, Hồ chủ tịch đã tuyên bố: "sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao với chính phủ nước nào trọng quyền bình

đẳng, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền quốc gia của nước Việt Nam, để cùng nhau bảo vệ hòa bình và xây dựng dân chủ thế giới"

Ngày 15-1-1950, Bộ ngoại giao đã tuyên bố Chính phủ ta

"công nhận Chính phủ nhân dân Trung Quốc do Chủ tịch Mao Trạch Đông lãnh đạo và quyết định kiến lập quan hệ ngoại giao chính thức và trao đổi đại sứ với Chính phủ Nhân dân Trung Quốc"

Sự quyết định và những lời tuyên bố trên đây là một bước mới trong chính sách ngoại giao của Chính phủ ta Chính sách ngoại giao của Chính phủ ta vẫn là liên minh với các nước dân chủ và kiến lập ngoại giao với bất cứ nước nào trọng quyền bình đẳng, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền

Chỉ thị của ban thường vụ trung ương 15 16 Văn kiện đảng toàn tập

quốc gia của nước ta, kiếm thêm thật nhiều vây cánh và sự

giúp đỡ bên ngoài để mau thắng thực dân Pháp Trước kia

Chính phủ ta chưa tuyên bố rõ chính sách ấy vì ta ở hoàn

cảnh bị bao vây Đến nay, nhờ những thắng lợi của ta đã thu

được trong ba năm toàn quốc kháng chiến, nhờ thắng lợi vĩ

đại của cách mạng Trung quốc, khiến sự tương trợ quốc tế

đối với ta có điều kiện thực hiện một cách cụ thể, nên ta đã có

thể tuyên bố rõ chính sách của ta

Từ nay, chúng ta công nhiên đứng trong hàng ngũ dân

chủ thế giới do Liên Xô lãnh đạo, chống phe đế quốc chủ

nghĩa do Mỹ cầm đầu Sự giúp đỡ của các nước bạn đối với ta,

về tinh thần cũng như về vật chất sẽ thiết thực hơn Trước

hết là Trung Quốc, rồi đến các nước bạn khác, có thể trong

một thời gian ngắn, công nhận Chính phủ ta Song có những

nước tuy không đứng về phe dân chủ, nhưng cũng có thể kiến

lập ngoại giao với Chính phủ ta Do những thắng lợi ngoại

giao của ta, nhân dân ta sẽ hết sức phấn khởi, tin tưởng

thêm ở sự thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến, trái lại

tinh thần hàng ngũ địch sẽ hoang mang

Để đối phó với bước tiến của chúng ta, bè lũ địch tất

nhiên sẽ hoạt động mạnh hơn, sẽ xúc tiến những mưu mô từ

trước của chúng Mỹ sẽ giúp thêm Pháp và phe đế quốc sẽ

gây công nhận bọn bù nhìn Bảo Đại, giặc Pháp và bù nhìn sẽ

ra sức hoạt động, tuyên truyền chống cộng để chia rẽ dân ta,

lôi kéo các từng lớp địa chủ tư sản, công giáo, Hòa Hảo, Cao

Đài, v.v Một số ít phần tử lừng chừng, cơ hội trong những

từng lớp này có thể ngả về phe giặc Nhưng dù giặc Pháp

dùng mưu mô gì nhất định chúng cũng không thể cản nổi

bước tiến của ta và cứu vãn nổi nguy cơ của chúng

Các đồng chí hãy nhân những lời tuyên bố của Hồ Chủ tịch,

nhân những thắng lợi ngoại giao của ta, tuyên truyền động viên nhân dân thi đua hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị chuyển mạnh sang tổng phản công

Giải thích rõ trong toàn Đảng và toàn dân chính sách ngoại giao của chính phủ ta Đề cao những thắng lợi ngoại giao của ta át hẳn những vận động ngoại giao của địch làm cho toàn dân thêm phấn khởi và tinh thần binh lính địch thêm hoang mang Tuy vậy không quên nói rõ những khó khăn sẽ xảy ra, và những đối phó mới của địch để ngăn ngừa tâm lý ỷ lại, chủ quan trong nhân dân Nhiệt liệt hoan nghênh Liên Xô và tất cả các nước dân chủ nhân dân công nhận chính phủ ta Còn đối với những nước trong phe đế quốc công nhận ta, phải tuyên truyền cho khéo tuỳ theo thái

độ của chính phủ ta đối với từng nước (sẽ có chỉ thị sau) Các báo công kích đế quốc Mỹ, vạch rõ mưu mô của bọn quân phiệt tài phiệt Mỹ định can thiệp thẳng vào nội tình

Đông Dương Còn đài phát thanh thì chưa nên công kích thẳng Mỹ, chỉ nêu những tin Mỹ định can thiệp thẳng vào

Đông Dương và bình luận là bất cứ đế quốc nào xâm phạm

đến Đông Dương cũng sẽ thất bại như Mỹ đã thất bại ở Trung Hoa Đối với các nước cạnh ta như ấn độ, Nam Dương, v.v ta không nên công kích họ

Mong các đồng chí tuyên truyền mạnh chính sách ngoại giao của Chính phủ ta theo như bản chỉ thị này

Ban thường vụ trung ương

thận

Lưu tại Kho Lưu trữ

Trung ương Đảng

Thư gửi Hội nghị toàn quốc của Đảng

Ngày 20-1-1950

Các đồng chí,

Đảng họp Hội nghị toàn quốc, tiếc vì tôi hơi mệt, không

đến họp với các đồng chí được Vậy tôi có vài ý kiến gửi các

đồng chí thảo luận:

Xét tình hình trong nước và ngoài nước, thế lực của ta và

của địch, năm nay là năm cuộc kháng chiến của ta chuyển

biến lớn Các đồng chí hãy thiết thực kiểm điểm công tác và

thành tích của Đảng, Mặt trận và của chính quyền trong ba

năm vừa qua, để định rõ nhiệm vụ của năm mới là: hoàn

thành việc chuẩn bị, chuyển mạnh sang tổng phản công

Thời cơ có lợi cho ta, nhưng khó khăn của ta còn nhiều

Tổng phản công là một việc lớn Chúng ta chỉ có thể tổng

phản công thắng lợi, nếu chúng ta chuẩn bị đầy đủ, khắc

phục mau chóng những nhược điểm, phát triển mau chóng

những ưu điểm Công việc trước mắt của chúng ta là:

- giữ vững khối đại đoàn kết của dân tộc;

- tích cực xây dựng bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương;

- đánh mạnh vào lực lượng vật chất và tinh thần của địch;

- động viên lực lượng toàn dân, tổ chức và võ trang nhân

dân rộng rãi, vùng tự do cũng như vùng bị tạm chiếm;

- Liên lạc hành động với nhân dân Pháp và các lực lượng hòa bình dân chủ trên thế giới

Nếu ta làm trọn được những việc đó, thì tôi tin rằng, với tinh thần thi đua ái quốc của đồng bào ta, với lòng kiên quyết

đánh giặc của tướng sĩ ta, với những cố gắng và hy sinh của

đồng chí ta, năm nay sẽ là năm đại thắng lợi

Riêng về Đảng, các đồng chí hãy kiểm thảo sự lãnh đạo của Đảng về chính trị và tổ chức, đề cao tinh thần phê bình

và tự phê bình trong Đảng, tổ chức việc học tập lý luận và sửa đổi lối làm việc, để cho Đảng ta thành một lực lượng rất mạnh, đưa dân tộc đến bước thành công

Chào thân ái và quyết thắng

Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, 2000, t.6, tr.11-12

năm Một năm chuẩn bị vừa qua là một năm dân tộc ta tiến

bộ về mọi mặt Nhưng việc chuẩn bị vẫn còn nhiều thiếu sót

Chúng ta chưa đủ điều kiện tổng phản công ngay, đang phải

hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị để chuyển mạnh sang tổng

Thay mặt Trung ương, chúng tôi xin giải đáp những vấn

đề đó trước Hội nghị giải đáp những vấn đề đó tức là đặt

nhiệm vụ trung tâm của năm mới, một "năm quyết định"

như Hồ Chủ tịch đã nói trong thư chúc tết của Người gửi

đồng bào mới đây

* Báo cáo do đồng chí Trường Chinh đọc (B.T)

Năm vừa qua là năm những tiến bộ của ta về mọi mặt và nhu cầu kháng chiến đã đề ra những nhiệm vụ mới mà chúng ta phải làm để vượt qua giai đoạn cầm cự, chuyển sang giai đoạn tổng phản công một cách thuận lợi

Năm vừa qua là năm chính sách chia rẽ và lừa phỉnh của thực dân Pháp tiến lên một bước mới Quân cướp nước chiếm

đóng vùng công giáo Bắc Bộ, định lập khu công giáo tự trị Chúng trao quyền bù nhìn cho Bảo Đại và vận động cho tên phản quốc này có địa vị trên trường quốc tế, dùng bọn bù nhìn Việt, Mên, Lào làm lợi khí chia rẽ hàng ngũ kháng chiến của các dân tộc Đông Dương Việc củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất chống thực dân Pháp xâm lược được đặt

ra một cách cấp thiết

Năm vừa qua cũng là năm tình hình thế giới biến chuyển mau lẹ Cuộc vận động hòa bình, chống bọn mưu chiến; phong trào phản chiến của nhân dân Pháp và những khó khăn về tài chính của thực dân Pháp, những thắng lợi của Quân giải phóng Trung Hoa, mưu mô của bọn đế quốc Mỹ - Anh định can thiệp thẳng vào Đông Dương, v.v., bao nhiêu những biến cố bên ngoài đẩy cho cuộc kháng chiến của ta tiến tới và gắn chặt vận mệnh của dân tộc ta với vấn đề bảo

vệ hòa bình trên thế giới

Năm 1950 này là năm bản lề giữa hai giai đoạn chiến lược Công tác của Đảng ta phải được chỉnh đốn như thế nào, khiến cho Đảng có thể làm tròn nhiệm vụ lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân chuyển sang tổng phản công, giành

độc lập và thống nhất thật sự, củng cố và mở rộng chế độ dân chủ nhân dân ở Việt Nam, tích cực bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ Liên bang Xôviết

Phần thứ nhất kiểm điểm hai năm cầm cự

và chuẩn bị tổng phản công

I- quân sự

Sau khi thất bại ở Việt Bắc mùa đông năm 1947, địch

tạm gác mục đích tiêu diệt chủ lực và chiếm đóng căn cứ

chính của ta Chúng quay ra củng cố kho thóc Nam Bộ, củng

cố những thành phố, vùng mỏ và đồn điền, lập những hành

lang an toàn dọc các đường giao thông bị tạm chiếm, ra sức

càn quét các vùng chúng kiểm soát, và thỉnh thoảng đánh

thọc vào vùng tự do để cướp phá của cải, xâm phạm tôn giáo,

giết hại nhân dân, bắt thanh niên đi phu, đi lính, hãm hiếp

phụ nữ

Mùa xuân năm 1949, ta thắng lợi trên đường số 4, ở Non

Cay1) và trên mặt trận Lào Hà Quân giải phóng Trung Hoa

đại thắng ở Hoa Bắc và tiến đánh xuống Hoa Trung và Hoa

Nam Thực dân Pháp hoảng sợ Tháng 5 năm 1949, chúng

cho Rơve, tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp, sang Đông

Dương xem xét tình hình và thay đổi chiến lược chiến thuật

Kế hoạch Rơve, do Mỹ thông qua, đã được đem thi hành

Theo kế hoạch này, thực dân Pháp rút bớt những vị trí đóng

quân, tập trung quân lực củng cố khu chữ nhật lệch Tiên

Yên - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng, chiếm đóng trung du

và củng cố hành lang Đông - Tây Bắc Bộ, tiếp tục củng cố

đóng được căn cứ Việt Bắc mà còn phải rút khỏi Bắc Cạn và một phần lớn Cao Bằng, không thực hiện được kế hoạch "vết dầu loang" như ý muốn

Về phần ta, năm 1948 là năm ta nhận định cuộc kháng chiến của ta chuyển sang giai đoạn thứ hai, là năm ta mở rộng chiến quả Việt Bắc, thực hiện thế cầm cự giữa ta và

địch Năm 1949, ta đề ra nhiệm vụ tích cực cầm cự và chuẩn

bị tổng phản công Muốn thế, phải tiêu diệt một phần sinh lực của địch, phát triển lực lượng ta, gây cơ sở trong vùng bị tạm chiếm

Ta đã thực hiện nhiệm vụ trên đây thế nào? Nhìn lại chiến sự trong hai năm qua, ta thấy năm 1948 là năm du kích chiến tranh bắt đầu phát triển Năm 1949 là năm phát triển du kích chiến, tập đánh vận động chiến

Trong hai năm cầm cự, ta mở liên tiếp nhiều chiến dịch

và giành chủ động trong từng chiến dịch Mỗi chiến dịch lớn

đánh dấu một tiến bộ mới của quân đội ta Từ chỗ đánh phục kích, tập kích lẻ tẻ của giai đoạn trước, quân ta đã tiến lên

đánh phục kích tiêu diệt từng đoàn xe, tiêu diệt đồn lẻ, phá

hệ thống đồn Từ kỳ tập, quân ta tiến lên đánh cường tập, tiêu diệt chiến mỗi ngày một nhiều hơn tiêu hao chiến

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 23 24 Văn kiện đảng toàn tập

Về thành tích chiến đấu, từ đầu năm 1948 đến tháng

12-1949, quân ta giải phóng được chục vạn cây số vuông, một

chiến sĩ ta đổi lấy chín tên lính địch, một súng ta đổi lấy gần

mười súng địch

Về mặt xây dựng lực lượng, năm 1948 là năm tổ chức đại

đội độc lập, tiểu đoàn tập trung, kiện toàn du kích tập trung,

phát triển dân quân xã Năm 1949 là năm xây dựng trung

đoàn, đại đoàn chủ lực, xây dựng bộ đội địa phương, tiếp tục

củng cố dân quân, phát động phong trào rèn luyện cán bộ

chấn chỉnh quân đội Với đà thi đua chuẩn bị tổng phản công,

du kích phát triển mạnh và quân chính quy trưởng thành

mau chóng

Song bên cạnh những tiến bộ và những thành tích kể

trên, về quân sự, chúng ta còn khuyết điểm nhiều

Sang năm 1949, ta mới xây dựng lực lượng võ trang theo

ba hình thức: dân quân, bộ đội địa phương và quân chính quy

(mặc dầu ta đã nhận rõ ba hình thức đó từ trước) nên lực

lượng võ trang của ta do đó chậm phát triển phần nào Việc

thành lập các đội quân ngầm trong các thành phố bị tạm

chiếm được đề ra một cách gắt gao, nhưng thực ra không

được chú trọng lắm, cho nên kết quả ít Việc điều tra địch

tình của ta đã tiến bộ hơn trước, nhưng vẫn thiếu sót nhiều

cho nên ta thường hay đánh giá quá cao chiến lược và quá

thấp chiến thuật của địch Về tác chiến, quân ta đánh đồn và

đánh giao thông khá, nhưng chống càn quét xoàng Đôi khi

quá tin vào công dụng của võ khí mới chế, nên dự định không

sát Kỹ thuật võ khí cũng như kỹ thuật tác chiến tuy có tiến,

nhưng không kịp những nhu cầu của nhiệm vụ chiến lược

Công tác địch vận đã không mang lại cho ta những kết quả

mong đợi vì không được chú trọng lắm Tư tưởng chiến lược,

chiến thuật của bộ Tổng tư lệnh không thấm xuống các cấp chỉ huy dưới, không thấm đều trong phạm vi toàn quốc Những kinh nghiệm vô cùng phong phú ở ngoài mặt trận, chưa được tổng kết đầy đủ để bồi bổ cho việc lãnh đạo của cấp trên và đem dạy cho học sinh các trường võ bị

Chúng ta quan niệm về chiến tranh nhân dân không

được rõ ngay từ đầu, nên việc lãnh đạo chiến tranh của Đảng chịu một phần ảnh hưởng Trong giai đoạn cầm cự, ta coi du kích là chính, nhưng thực tế nhiều khi ta chưa làm đúng phương châm chiến lược đó

Năm 1949 là năm việc chỉ huy chiến tranh đã có phương châm kế hoạch cụ thể hơn trước Song kiểm điểm lại, ta thấy nhiều điểm đề ra quá cao nên không thực hiện được

Việc lợi dụng lúc đại Quân giải phóng Trung Hoa xuống sát biên giới để đánh mạnh, đã không thi hành được Việc phối hợp với Quân giải phóng Trung Hoa tiêu diệt tàn quân Tưởng chạy sang ta, chỉ thực hiện được một phần

Tóm lại, về quân sự trong hai năm qua, ta đã tiến bộ nhanh, nhưng so với nhiệm vụ chuẩn bị tổng phản công thì chưa đủ

II- Chính trị, hành chính

Không thể dùng phương pháp quân sự giải quyết vấn đề

Đông Dương, trong hai năm vừa qua, thực dân pháp đã hết sức tiến công ta về chính trị Chúng đã đẩy mạnh chính sách chia để trị, mưu biến cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương thành nội chiến, lấy người Đông Dương giết hại người

Đông Dương Cho nên chúng đã cố gắng nhiều để thực hiện những điểm dưới đây:

1 Xúc tiến việc lập ngụy quyền và mộ ngụy quân, không

những ở Việt Nam mà cả ở Cao Mên và Ai Lao Làm ra vẻ

trao quyền cho bù nhìn và vận động cho bọn bù nhìn (nhất là

cho Bảo Đại) có địa vị trên trường quốc tế

2 Lôi kéo, dụ hàng một số phần tử cơ hội, lưu manh

trong hàng ngũ kháng chiến (Bảy Viễn, Đap Xun, Kham

Mao, v.v.)

3 Dùng võ lực uy hiếp và nêu khẩu hiệu chống cộng để

lừa phỉnh hòng chia rẽ tôn giáo (đặc biệt là công giáo) với

kháng chiến

4 Dùng mọi cách tuyên truyền để xuyên tạc mục đích và

ý nghĩa cuộc kháng chiến Việt Nam, li gián dân tộc Việt Nam

với nhân dân Pháp, li gián Việt Nam với các nước dân chủ

nhân dân và Liên Xô

5 Đặt vấn đề Việt Nam thành vấn đề chung của chủ

nghĩa đế quốc thế giới, cố giành sức viện trợ của Mỹ - Anh,

cầu cứu thế lực Tòa thánh, cấu kết với phản động Xiêm và

Quốc dân Đảng Trung Quốc, v.v

Chính sách trên đây đã mang lại cho thực dân pháp

những kết quả gì? Pháp đã lôi kéo được một số rất ít bọn

phong kiến, đại địa chủ, tư sản, bọn phản động tôn giáo và

một phần quý tộc trong các dân tộc thiểu số, chúng đã tuyển

mộ được một số khá đông ngụy binh và lập được một số ít tề

Nhưng nói chung, chính sách của chúng thất bại và càng

ngày càng thất bại Vì thực dân pháp không thể thoát ra

khỏi cái mâu thuẫn này: miệng nói một đằng, việc làm một

nẻo, miệng nói thừa nhận độc lập thống nhất của Việt, Mên,

Lào, nhưng sự thật trong vùng bị tạm chiếm, thực dân pháp

vẫn chiếm đóng về quân sự, thống trị hành chính, bóc lột về

kinh tế, mê hoặc và ràng buộc về văn hóa Chúng nói nhân

nghĩa, nhưng đi đến đâu là chúng giết chóc, hãm hiếp, đốt phá, cướp bóc một cách dã man đến đó Dù có "trao quyền" cho bù nhìn đi nữa, thì bọn này cũng chỉ là chó săn, chim mồi, là tôi đòi, đày tớ của thực dân pháp và của đế quốc Mỹ, không hơn không kém Các dân tộc Việt, Mên, Lào vẫn thống nhất, đoàn kết kháng chiến đến cùng, vẫn được nhân dân Pháp và các lực lượng dân chủ thế giới ủng hộ

Trái lại, thực dân Pháp và bọn bù nhìn bị nhân dân Đông Dương phỉ nhổ, giải pháp Bảo Đại cũng như toàn bộ chính sách xâm lược Đông Dương bị nhân dân pháp phản đối và dư luận thế giới chê cười

Một điều đáng chú ý là: vì Pháp đã mất chủ quyền cho

Mỹ, nên toàn bộ chính sách của nước Pháp hiện nay đã phụ thuộc vào chính sách Mỹ Chính sách của Pháp đối với Đông Dương do Mỹ giật dây Pháp biết Bảo Đại và phe lũ vô lại, lại không được nhân dân Việt Nam ủng hộ, nhưng Pháp vẫn phải dùng Pháp biết Bảo Đại và nhiều tên Việt gian nửa thân Mỹ, nhưng Pháp không thể không nâng đỡ Pháp biết tiếp tục chính sách xâm lược Đông Dương, rốt cuộc chỉ lợi cho

Mỹ, nhưng Pháp không thể nửa chừng bỏ cuộc

Về phần ta, càng kháng chiến, Mặt trận dân tộc thống nhất chống thực dân Pháp xâm lược nói chung càng vững chắc vì tẩy trừ được những phần tử cơ hội Chính sách đại

đoàn kết của Đảng nói chung đã thắng lợi một cách rõ ràng, Việt Minh và Liên Việt đang thống nhất thật sự Các đoàn thể kháng chiến Việt Nam phát triển nhanh chóng Hội giải phóng (ítxarắc), hình thức Mặt trận dân tộc thống nhất của Cao Mên và Ai Lao cũng đang phát triển1)

1) Hội giải phóng ở Mên có 75.000 hội viên, ở Lào có hội viên

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 27 28 Văn kiện đảng toàn tập

Trong hai năm 1948-1949, ở Việt Nam, bộ máy chính

quyền đã được chỉnh đốn lại ở cấp trung ương, sau khi

thành lập Hội đồng quốc phòng tối cao, xếp đặt nền nếp cho

các hội đồng liên bộ, và bổ sung cán bộ có kinh nghiệm vào

chính phủ, việc điều khiển công cuộc kháng chiến và kiến

quốc đã tiến bộ hơn trước ở cấp dưới, các hội đồng nhân dân

được bầu lại, các uỷ ban kháng chiến hành chính được chỉnh

đốn Do sự quy định rõ ràng nhiệm vụ và quyền hạn, quan hệ

giữa uỷ ban kháng chiến hành chính và cơ quan chuyên môn

các cấp đã được cải thiện Nhiều nơi, trong vùng bị tạm

chiếm, cơ sở chính quyền nhân dân lập lại và được nhân dân

tín nhiệm

ở Cao Mên và Ai Lao, chính quyền cách mạng đang được

xây dựng Chính phủ kháng chiến Ai Lao và uỷ ban dân tộc

giải phóng Cao Mên đang được cải tổ sau sự phản bội của bọn

Kham Mao và Đap Xun

Trong khi động viên toàn dân tham gia kháng chiến,

chính quyền nhân dân không quên mưu lợi ích cho dân, nhất

là cho công nông, mở rộng quyền của dân

Phong trào thi đua ái quốc đề ra rất hợp thời sau thắng

lợi Việt Bắc, đã động viên lực lượng toàn dân, làm cho dân

ta cố gắng về mọi mặt để chuẩn bị tổng phản công và phát

triển những khả năng và sáng kiến vô cùng phong phú của

quần chúng

Việc ngoại giao giữa ta và các nước dân chủ nhân dân,

đặc biệt là Trung Hoa, có rất nhiều triển vọng

Đồng bào vùng bị tạm chiếm cũng như vùng tự do, nhiệt

liệt ủng hộ Chính phủ kháng chiến và tin tưởng nơi tiền đồ

kháng chiến của dân tộc Uy tín của Hồ Chủ tịch và của dân

tộc Việt Nam vang dội trên thế giới

Bên cạnh những ưu điểm trên đây, về chính trị, chúng ta

có những khuyết điểm gì? Chính sách đại đoàn kết thi hành khi hẹp hòi, khi quá rộng, quan niệm chính quyền nhân dân dân chủ chuyên chính chưa rõ, nên nhiều khi chưa kiên quyết vì quyền lợi của công nông, lao động, chưa thẳng tay trừng trị bọn phản động, bọn phá hoại, tổ chức chính quyền chưa được hợp lý; hành chính cấp xã chưa được củng cố một cách xứng đáng Các ngành tư pháp, công an, giáo dục, kinh

tế còn yếu, nên công tác trừ gian, phòng gian, giáo dục thanh niên, xây dựng kinh tế quốc gia chưa làm được như ý muốn Nhiều tổ chức của nhân dân còn hình thức và lỏng lẻo, công tác dân vận chưa khơi được những nguồn năng lực tiềm tàng và vô tận của nhân dân và chưa kết hợp với việc động viên quần chúng nhân dân ủng hộ và thực hiện chính sách của Chính phủ, việc tổng động viên còn rất thiếu sót, tổng

động viên một chiều (thiên về khuyến khích, nhẹ về bắt buộc, nên nhà giàu đóng góp cho chiến tranh ít, dân nghèo

hy sinh về mọi mặt nhiều) Việc tuyên truyền quốc tế chưa

được chú ý lắm

III- kinh tế tài chính

Trong thời gian vừa qua, ta và địch đều cố gắng nhiều Mưu mô của chúng là một mặt, phá hoại kinh tế ta, làm cho

ta thiếu thốn lương thực và súng đạn, một mặt, ra sức vơ vét tài sản của nhân dân ta, cố dựng lại nền kinh tế thực dân ở

Đông Dương hòng lấy chiến tranh nuôi chiến tranh

Chúng đã thực hiện chủ trương trên đây thế nào trong hai năm cầm cự ? Có ba cách:

Một là, ra sức phá hoại kinh tế ta: đốt thóc lúa, dùng xe

lội nước phá mùa màng, bắn trâu bò, chiếm ao, đập nước,

ngăn cản việc hộ đê, bỏ bom các phố và các chợ, luôn luôn

bắn thuyền trên sông, phong toả ta làm tê liệt ngoại thương

của ta, chiếm đóng các đường giao thông tiếp tế chính và

những vùng sẵn của, nhiều người, tung xa xỉ phẩm vào

vùng ta để lũng đoạn thị trường, khiêu khích làm tăng giá

gạo, in giấy bạc Việt Nam giả, phao đồn tin nhảm làm giảm

giá tiền ta

Hai là lấy chiến tranh nuôi chiến tranh: tổ chức những

"trận giặc lúa" để cướp lương thực của dân ta Quanh các đồn

chúng đóng, chúng bắt nhân dân cung đốn đủ thứ Để bù vào

chỗ ngân quỹ thiếu hụt, chúng đánh rất nhiều thứ thuế kỳ

quái trong vùng chúng kiểm soát, vơ vét của dân ta để đập

một phần vào chiến phí ở Đông Dương (trong số 119 ngàn

triệu của ngân sách Đông Dương năm 1950, chúng định lấy ở

Đông Dương 5 ngàn triệu)

Ba là khai thác kỹ nghệ, nông nghiệp và thương mại:

theo kế hoạch Buốcgoanh (Bourgouin), địch chủ trương xây

dựng một vài kỹ nghệ mới (kỹ nghệ đúc thép và hóa chất),

tiếp tục khai thác những cơ sở kinh tế cũ đã chiếm lại được,

lôi kéo một số tư sản, địa chủ bản xứ lập thành một mặt trận

kinh tế với chúng; đồng thời phối hợp với kế hoạch đầu tư của

Mỹ theo điểm thứ tư của chương trình Tờruman (Truman)

Kế hoạch khai thác của chúng đã thất bại một phần lớn, vì

thiếu nhân công, nguyên liệu và nhất là thiếu yên ổn Việc

sản xuất than đá và cao su là hai nguồn lợi chính cũng còn

kém mức trước chiến tranh rất nhiều (về cao su địch đã phải

dùng tới 7.000 quân để bảo vệ cho hơn 100.000 mẫu, nhưng

vẫn không ngăn cản nổi sự phá hoại của ta Số cao su sản

xuất năm 1948 chỉ được 43.700 tấn, đến năm 1949, dự tính chỉ

được 40.000 tấn, nghĩa là chỉ thực hiện được 1/3 mức định trong kế hoạch Buốcgoanh, nghĩa là 134.000 tấn Sức sản xuất hằng tháng của mỏ than Hòn Gay cũng kém dần: tháng 3 năm 1949, được 39.608 tấn, tháng 9 năm 1949, chỉ còn được 26.800 tấn (mức sản xuất trước chiến tranh là: 2.600.000 tấn một năm)

Về thương mại, địch càng ngày càng rơi vào tình trạng nhập siêu và đang bị hàng Mỹ cạnh tranh Một trong những hàng xuất cảng chính là gạo Nam Bộ và Cao Mên Năm

1939, mỗi năm xuất cảng 673.000 tấn gạo, đến năm 1948, chỉ bán ra được 32.935 tấn và năm 1949 chỉ được 142.000 tấn (phần lớn là gạo Cao Mên)

Gần đây, Pháp để Mỹ đầu tư vào Đông Dương: nhà băng

Đông Dương định tăng vốn từ 127 triệu đến 500 triệu và hiện

đã tăng lên đến hơn 1.000 triệu quan Một số công ty Pháp bán cổ phần cho Mỹ, Anh Kinh tế Pháp suy sụp, thực dân Pháp đang dần dần dâng Đông Dương cho Mỹ

Về phía ta, trái lại, sau hai năm cầm cự, mặc dầu gặp khó khăn, ta đã tiến bộ nhiều về mặt kinh tế tài chính Chính sách của ta nhằm phá kế hoạch lấy chiến tranh nuôi chiến tranh của địch, đồng thời xây dựng một nền kinh tế dân chủ nhân dân Kiểm điểm lại, ta thấy những nhiệm vụ kinh tế đề ra đầu năm 1949 đã thực hiện được một phần lớn

1 Sang năm 1949, việc bao vây và phá hoại kinh tế địch

đã thi hành ráo riết hơn trước Kết quả đã làm cho ngoại hóa

ít dần trên thị trường ta, giá gạo cao vọt ở các thành phố bị tạm chiếm và kế hoạch Buốcgoanh không tiến hành được như ý địch muốn

2 Về việc thi hành chính sách ruộng đất, mặc dầu có đôi

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 31 32 Văn kiện đảng toàn tập

chỗ thiếu sót, song nói chung ta đã thực hiện có kết quả việc

giảm tô, việc tạm cấp ruộng đất của Việt gian và Pháp cho

dân cày nghèo và quản thủ ruộng đất vắng chủ đã bắt đầu

thi hành Việc giảm tức và việc sử dụng lại công điền đang

được nghiên cứu để thi hành năm nay

3 Hợp tác xã đã được chấn chỉnh và đi vào con đường

đúng nhưng chưa phát triển Đến tháng 6-1949, đã có 19.579

hội đổi công, 2.007 hội hợp công và 974 hợp tác xã Theo tin

gần đây, riêng Nam bộ đã có 105 hợp tác xã, năm 1948 chỉ

có 82 và 1.160 đoàn gặt đổi công Chính nhờ những tổ chức

hợp tác này, ta đã giải quyết được một phần vấn đề nhân

công khan hiếm trong thời kỳ kháng chiến

4 Một nền kỹ nghệ quốc phòng và nói chung các xí

nghiệp quốc gia đã có ít nhiều cơ sở Nhưng việc kế hoạch

hóa bộ phận kinh tế nhà nước còn bị coi nhẹ Uỷ ban kế

hoạch toàn quốc chưa thành lập Việc góp vốn tư nhân và tổ

chức những công ty hợp doanh chưa có kết quả mấy

5 Vai trò công nông đã bắt đầu được đề cao trong việc

kiểm soát và lãnh đạo kinh tế Uỷ ban xí nghiệp đã được

chính thức thành lập các xí nghiệp quốc gia Nhiều nơi, công

đoàn và Hội nông dân cứu quốc được cử đại biểu dự những

cuộc hội nghị kinh tế của chính quyền các cấp Nông dân đã

có đại biểu trong các hội đồng quản trị đồn điền, các hội đồng

giảm tô, tạm cấp và kiến điền, v.v

Ngoài ra, phải kể đến hai thành tích kinh tế lớn nhất của

dân ta trong mấy năm qua là: nói chung đã thoát được nạn

đói và chống được nạn lụt Đó là nhờ phong trào thi đua sản

xuất để tự cấp tự túc lên cao, nhờ sự cố gắng vượt bực của

đồng bào ta trong việc chống nước lụt và mở mang công trình

thuỷ nông (đào kênh, đắp đập, xẻ máng, )

Về tài chính, ta đã thành công trong việc đuổi được đồng bạc Đông Dương và đặt được một hệ thống tiền tệ độc lập, thu hồi được tiền đồng ở bắc Trung Bộ

Mặc dầu đã có những thành tích kể trên ta thấy kinh tế tài chính của ta còn nhiều chỗ yếu:

1 Công nghiệp của ta chưa phát triển Kỹ nghệ đúc gang

và kỹ nghệ kéo sợi là hai ngành xét ra rất cần thiết cho kinh

tế kháng chiến của ta lúc này, mà đến nay vẫn chưa làm

được Các chế phẩm làm ra không đủ cung cấp cho nhu cầu của bộ đội và nhân dân, ngoại thương lại bị cản trở, nên ta vẫn phải trao đổi ít nhiều với kinh tế vùng địch tạm chiếm Nông nghiệp của ta vẫn chưa ra khỏi tình trạng lạc hậu Kỹ thuật kém làm cho phong trào thi đua sản xuất không được phát triển mạnh Vì mất mùa và bị địch phá hoại, nạn đói đã bắt đầu xuất hiện ở một vài nơi trong vụ giáp hạt thứ hai năm vừa qua, và ta phải đề phòng nạn đói có thể lan ra nữa

2 Kinh tế của ta là một nền kinh tế dân chủ nhân dân Nhưng khu vực kinh tế nhà nước của ta còn bé, hợp tác xã tiến chậm Việc kế hoạch hóa chưa thực hiện được Những cải cách ruộng đất thi hành còn rời rạc chưa ăn khớp (thí dụ: giảm tô đã ba năm rồi mà đến nay vẫn chưa có sắc lệnh giảm tức)

3 Về tài chính, số tiền in ra không đủ dùng: chi nhiều, thu ít Việc bảo vệ đồng bạc Việt Nam kém kết quả Đồng bạc sụt giá làm giá sinh hoạt ngày một cao, ảnh hưởng nhiều tới

đời sống của nhân dân Đến nay, ta vẫn chưa lập được chế độ tiền lương và thuế khóa theo tinh thần dân chủ nhân dân

4 Về mặt lãnh đạo, ta thiếu một chính sách kinh tế bao quát chung cho toàn quốc và kiên quyết theo đúng đường lối dân chủ nhân dân Đôi khi chủ trương chính quyền đưa ra

không sát, kết quả tai hại (thí dụ: việc hóa giá tháng 7 năm

1949 ở Liên khu 10)

IV- Văn hóa, giáo dục

Chính sách văn hóa của địch là tạo cho nhân dân ta

trong vùng bị tạm chiếm một đầu óc an phận, thỏa hiệp, đầu

hàng, làm cho mọi người tưởng chúng đang tiếp tục "sứ mạng

khai hóa" cho Đông Dương

Hiện nay, trong các thành phố, chúng gây một đời sống

trác táng để hủ hóa thanh niên, nhập cảng những sách đầy

rẫy tư tưởng đồi trụy để đầu độc dân ta, tiếp tục nền giáo dục

ngu dân cũ, đem mồi du học ra dụ sinh viên và học sinh ta,

hết sức nâng đỡ nhà thờ và Hội phật giáo mở trường để lợi

dụng nhồi sọ những tư tưởng thần bí, phản khoa học

Một mặt khác, chúng dùng mọi phương tiện tuyên truyền

để cổ động cho Mỹ, phô trương sức mạnh của Mỹ, hòng gây

một tâm lý Mỹ và do đó sợ chúng, đồng thời để Mỹ tuyên

truyền đầu độc dân ta trong vùng bị tạm chiếm: những thuốc

độc tinh thần của Mỹ như phim ảnh, báo chí, mỗi ngày một

nhiều; ở Đông Dương Mỹ đặt hẳn cơ quan tuyên truyền gọi là

"chiến lược xã hội" (social stratégie)

Nhưng ảnh hưởng của văn hóa thực dân không thể nào

làm lạc hướng tinh thần yêu nước của đồng bào ta ngay trong

vùng bị tạm chiếm

Cuộc kháng chiến của ta về mặt văn hóa trái lại, vẫn

tiến đều Đầu năm 1948, các hoạt động văn hóa còn rời rạc,

chưa có phương châm Từ sau cuộc Hội nghị văn hóa toàn

quốc tháng 8 năm 1948, cuộc vận động văn hóa đã đi đến

chỗ thống nhất và có đường lối rõ ràng Tháng 3-1949, hội

nghị văn hóa Đảng họp lần thứ nhất đã vạch ra những nhiệm vụ cụ thể cho các nhà văn hóa trong thời kỳ chuẩn bị tổng phản công

Kiểm điểm lại, ta thấy các ngành văn hóa đã phát triển hơn trước, tuy còn nhiều thiếu sót

Về giáo dục, thành tích vẻ vang nhất là ta đã đẩy mạnh phong trào bình dân học vụ khắp nơi, tính đến tháng 9-1949, 9.200.000 người đã khỏi mù chữ Tám tỉnh đã trừ xong nạn

mù chữ Hà Tĩnh dẫn đầu trong cuộc thi đua thủ tiêu nạn

mù chữ của toàn quốc Gương Hà Tĩnh đang được các tỉnh noi theo Liên khu 3 đã có 2 tỉnh, 26 huyện và 3.179 thôn hết nạn mù chữ Nhiều nơi đã mở những lớp dự bị bình dân và bình dân bổ túc Cơ sở bình dân học vụ phát triển ngay trong vùng địch kiểm soát và ở những miền đồng bào thiểu số xa xôi nhất Tính đến tháng 6-1949, không kể liên khu 5, số học sinh tiểu học từ 337.083 đầu năm 1948 đã tăng lên 378.893 Trung học trong hai năm phát triển mạnh, từ số 9.694 học sinh lên tới 15.141 Nhưng trường mở không kịp để thu nhận học sinh tốt nghiệp tiểu học Càng lên cao mức phát triển càng chậm Trong hai năm, trung học chuyên khoa chỉ thêm

được 489 học sinh Nền đại học còn rất kém, số học sinh quá

ít ỏi Các trường chuyên môn của ta không đào tạo kịp cán bộ

để cung cấp cho nhu cầu kháng chiến ngày một nhiều Việc

mở trường dạy nghề chưa được chú trọng Phong trào học tập của quần chúng và cán bộ sôi nổi, nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu phương tiện

Về văn nghệ, sách báo kháng chiến xuất bản nhiều Phong trào sáng tác lên cao, văn nghệ nhân dân phát triển trong bộ đội và xưởng máy Năm 1949 nhiều văn nghệ sĩ xung phong vào bộ đội và thi đua động viên tinh thần nhân

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 35 36 Văn kiện đảng toàn tập

dân chuẩn bị tổng phản công Song tuy lý trí của họ đã thay

đổi, nếp tình cảm của họ còn nhiều Văn nghệ sĩ ta chưa

thông cảm được một cách sâu sắc với đại chúng đang chiến

đấu và xây dựng Do đó trong làng văn nghệ nước ta, nói

chung mới chỉ có những tác phẩm ghi chép những nhận xét

rời rạc, lẻ tẻ, còn thiếu những tác phẩm tổng hợp phản ánh

đầy đủ cuộc sống vĩ đại của dân ta Một số văn nghệ sĩ chưa

rũ bỏ được những tư tưởng, quan niệm của phái đồi trụy

Pháp, còn chú trọng đến kỹ thuật hơn nội dung và lập trường

(như ở Liên khu 3)

Về khoa học, ta đã gây được ít nhiều thành tích, nhất là

trong ngành quân giới và quân y Nhưng nói chung còn kém,

những hoạt động khoa học chưa sát với đời sống và việc làm

của dân Những tổ chức khoa học mới đang thành hình Việc

trao đổi kinh nghiệm và thống nhất quan niệm giữa các nhà

khoa học chưa thực hiện Kỹ thuật của ta không phát triển

mạnh vì kinh tế còn lạc hậu Ngược lại, vì kỹ thuật kém nên

việc thí nghiệm và phát minh khoa học không tiến nhanh

Nói chung, tuy các cán bộ văn hóa nước ta đã cố gắng

nhiều, văn hóa của ta vẫn chưa xứng đáng với vai trò trọng

đại của nó trong việc động viên nhân dân chuẩn bị tổng

phản công, đẩy mạnh cuộc đấu tranh giải phóng, cải thiện

điều kiện sinh hoạt vật chất và tinh thần cho dân, đào tạo

cán bộ kháng chiến và kiến quốc Nhiều khuyết điểm chưa

được sửa chữa:

a) Về giáo dục, thầy dạy, nhà trường, sách giáo khoa rất

thiếu, chương trình giáo dục còn nhiều vết tích của thời Pháp -

Nhật thuộc, cần sửa đổi ngay, môn chính trị phổ thông và

quân sự thường thức vẫn bị coi nhẹ Tổ chức đảng trong Bộ

Giáo dục vốn rất yếu, nên không đẩy được công việc của Bộ

tiến mạnh, nhất là về tổ chức, để thực hiện những nghị quyết của Đảng

b) Hoạt động văn nghệ tuy đã "kháng chiến hóa" phần nào, song còn lệch: văn nghệ sĩ nước ta đã chú trọng sáng tác cho bộ đội, song chưa chú trọng sáng tác cho quần chúng công, nông ngoài bộ đội Việc dùng văn nghệ tuyên truyền trong vùng địch và tuyên truyền quốc tế còn kém Việc chống văn hóa ngu dân của thực dân Pháp cũng chưa được chú ý

V- kết luận

Sau khi đã kiểm điểm tình hình ta và địch về mọi mặt như trên, ta thấy trong hai năm qua, cả ta và địch đều đã cố gắng nhiều để giành lợi thế Song sức ta dồi dào Sức địch hiện còn đang mạnh, nhưng sẽ sút kém nhanh, dù được Mỹ - Anh giúp đỡ Nhờ tinh thần hy sinh, hăng hái của quân và dân ta, nhờ tình hình thế giới, đặc biệt là tình hình Trung Hoa thuận tiện cho ta, sức ta đang tiến mạnh lên hơn sức địch

Song, xét kỹ, việc chuẩn bị tổng phản công của ta chưa làm được đầy đủ Ta còn thiếu quân, thiếu vũ khí và cán bộ;

du kích chiến chưa được phát triển xứng đáng với vai trò của

nó trong giai đoạn thứ hai, vận động chiến còn kém Việc tiếp

tế cho quân và dân chưa tổ chức được chu đáo Công tác về mọi mặt trong vùng bị tạm chiếm, chưa được thật chú ý làm cho tích cực

Đường lối của ta nói chung là đúng Nhưng ta còn nhiều khuyết điểm về tổ chức và lãnh đạo kháng chiến Việc phối hợp quân, dân, chính dưới sự lãnh đạo của Đảng chưa được chặt chẽ Sự chỉ đạo tập trung còn thiếu sót, trên dưới chưa

thông Ta chưa có một chính sách mạnh bạo để tổng động

viên nhân lực, vật lực, tài lực, để dốc vào cuộc kháng chiến

Những khuyết điểm đó, nhất định phải được bổ sung

mau chóng Năm nay, ta phải cố gắng thi đua gấp rút chuẩn

bị tổng phản công, gây ra một cuộc biến chất, một bước nhảy

vọt trong quá trình chiến đấu, đang chuyển mạnh sang tổng

phản công, để đánh bại quân xâm lược

Phần thứ hai chuyển mạnh sang tổng phản công

I- Hình thế cầm cự giữa ta và địch

Như trên đã nói, Đảng ta nhận định chiến dịch Việt Bắc

(Thu-Đông 1947) đã mở đầu cho giai đoạn cầm cự Năm

1948, hiện tượng cầm cự đã thấy rõ trên chiến trường toàn

quốc Sang năm 1949, địch phải tăng viện nhiều mới giữ được

thế cầm cự với ta và mở rộng được mặt trận ở một vài nơi,

như ở trung du và đông bắc Bắc Bộ Thấy địch chiếm đóng

thêm một số thị trấn ở Bắc Bộ, nhiều người đã vội hoang

mang, tự hỏi: còn đâu là cầm cự, là chuẩn bị tổng phản công?

Họ không nhìn chung mặt trận cả Việt Nam và toàn Đông

Dương Họ không hiểu quy luật phát triển của chiến tranh ở

thời đại mới, nhất là quy luật phát triển của chiến tranh Việt -

Pháp Họ không nhận thấy rằng hình thái chiến trường Đông

Dương không cố định mà lưu chuyển luôn luôn

Thế cầm cự giữa ta và địch năm vừa qua, có mấy đặc

điểm dưới đây:

1 Trong khi cầm cự, ta và địch không đóng quân theo

phòng tuyến nhất định Trái lại, địch đánh lấn ra chỗ này, ta chiếm lại chỗ kia (thí dụ: ta đánh Đông Bắc tháng 10-1948, giải phóng một khu vực khá rộng, thì địch đánh chiếm Sơn Tây, Việt Trì tháng 11-1948) Tập trung quân đánh chỗ này,

địch phải rút chỗ khác (thí dụ: đánh trung du tháng 7 và 8-1949), chúng phải rút Bắc Cạn tháng 8-1949 Địch chiếm thêm nhiều thị trấn bị tàn phá trên chiến trường Bắc Bộ (Bắc Ninh, Bắc Giang, Đáp Cầu, Phúc Yên tháng 7 và 8-1949), nhưng ta giải phóng được nhiều đất đai và nhân dân

ở các nơi khác trên chiến trường Việt Nam, mở mặt trận khá rộng ở Ai Lao và Cao Mên (3.000 cây số vuông ở đông bắc Bắc

Bộ, 16.000 cây số vuông ở tây bắc Bắc Bộ, 20.000 cây số vuông ở Lào, 1.500 làng ở Cao Mên, v.v.)

Cho nên, nếu kể số thị trấn địch mới chiếm thì tưởng chừng khu vực kiểm soát của chúng lan rộng, nhưng thực tế khu vực đó đã bị ta dồn hẹp lại một phần nào Chú ý: thường thường địch chiếm được thị trấn, nhưng không chiếm được

đất đai rộng lớn ở giữa khoảng những thị trấn đó

2 Vì hoả lực địch mạnh hơn ta, nên đi sâu vào giai đoạn cầm cự, địch vẫn có thể chiếm đóng một vị trí Địch cố ý tập trung quân lực tương đối đầy đủ đánh chiếm một nơi nào đó, thì phần nhiều ta không đánh bật địch lại được ngay, phải chờ một dạo mới đẩy được chúng, hoặc chỉ có thể đẩy chúng ở phía khác, và đến nay ta vẫn chưa đủ sức chiếm lại một thành phố Điều đó chứng tỏ hỏa lực ta còn yếu, những vũ khí tiến công của ta còn thiếu, quân ta đánh vận động còn kém, mặc dầu tinh thần của ta rất cao

Song nói thế không phải bảo rằng địch muốn chiếm đâu cũng được Càng chiếm rộng, địch càng yếu vì phải rải quân

ra, ta càng dễ đánh Nhờ chiến tranh nhân dân phát triển

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 39 40 Văn kiện đảng toàn tập

mạnh, ta có thể bao vây địch trong các vị trí và rốt cuộc buộc

địch phải tự ý rút lui vì thiếu lương Nhiều nơi, lúc đầu địch

đánh lan ra, ta phải tạm thời rút Nhưng sau một thời gian,

ta luồn vào sau lưng chúng, phát triển du kích, phá tề và

chinh phục lại quần chúng ở đó Thế giằng co giữa ta và địch

theo thời gian mà hiện ra rõ rệt (thí dụ: năm 1949, Bình -

Trị - Thiên tiến bộ mau chóng Địch không ngờ những cuộc

phục hồi mạnh mẽ của ta như ở Quảng Bình mới đây)

3 Trước kia, địch có ý định chiếm khắp nước ta và tiêu

diệt chủ lực của ta, chiếm đóng những căn cứ địa của ta

Nhưng nay dần dần chúng phải bỏ kế hoạch đó và thu quân

lại, tăng cường những căn cứ chiến lược và những vùng trung

tâm kinh tế và chính trị Chúng phải rút nhiều nơi để tập

trung quân giữ những kho người, vựa thóc, vùng nguyên liệu

Dần dần, từ thế tiến công để chiếm đóng rộng ra, địch

chuyển sang cách đánh càn quét để "bình định", giữ vững vị

trí của chúng, để phá kinh tế của ta và lập ngụy quyền Như

thế là cách chiếm đóng và cách đánh của địch có tính chất

nặng về bảo thủ (hệ thống "tháp canh" của Đờ Latua (De

Latour), các khu "an ninh" chung quanh các cứ điểm ở Nam

Bộ, hệ thống "hành lang an toàn" của Xide (Sizaire) ở đường

số 4, chiến thuật "khóa then cửa", chiến thuật cứ điểm và

"đội ứng chiến", kế hoạch "vết dầu loang" ở Bắc Bộ là những

chứng cớ rõ rệt, kế hoạch Rơve (Revers) có tính chất vừa tiến

công vừa thoái thủ, cũng là một kế hoạch đặc biệt có tính

chất cầm cự)

4 Thế cầm cự càng kéo dài, địch càng mắc kẹt trong

những mâu thuẫn không thể gỡ ra được, là: rải quân để

chiếm đóng thì lực lượng mỏng đi, dễ bị ta tiêu diệt, tập

trung quân lại để củng cố những vị trí chiến lược, thì không

đạt được mục đích chiếm đóng nước người

Càng cầm cự, địch càng lộ bốn nhược điểm của chúng là: tiếp tế khó khăn, quân số thiếu thốn, ngụy binh dao động, cơ

sở sau lưng lung lay

Còn ta, đến bước cầm cự này, ta càng thấy rõ nhược điểm của ta là thiếu quân chính quy, thiếu những binh chủng và

võ khí nặng để công kiên, đánh thành, thiếu phương tiện thông tin nhanh chóng, thiếu cán bộ thao lược để tiến lên

đánh vận động thật sự Song một điều đáng chú ý là vì đi xâm lược nên địch không thể xóa bỏ những nhược điểm của chúng Trái lại, những nhược điểm của ta trước sau đều có thể bổ cứu nếu ta cố gắng nhiều

5 Không những ta chỉ cầm cự với địch về quân sự, mà còn cầm cự về chính trị và kinh tế

Về chính trị, từ cuối năm 1948 đến nay, địch cố gắng lập ngụy quyền Trái lại, ta hoạt động mạnh để cô lập bù nhìn, phá tề, đặt lại hay phát triển chính quyền của ta trong vùng

bị tạm chiếm

Địch cầu cứu Mỹ - Anh và được Mỹ - Anh giúp đỡ, li gián với các lực lượng dân chủ thế giới, trái lại ta bắt đầu chính thức liên lạc với Trung Hoa và các nước dân chủ nhân dân khác giành được sự giúp đỡ của nước ngoài và đi tới có địa vị trên trường quốc tế và thắng lợi về ngoại giao

Về kinh tế, địch ra sức phá hoại kinh tế ta bằng mọi cách phong tỏa về mặt biên giới và mặt biển Đối lại, luôn luôn ta

đánh các đoàn xe tiếp tế của địch, phá hoại sức sản xuất của

địch ngày một nhiều, khiến địch thất bại một phần lớn trong việc thực hiện kế hoạch Buốcgoanh (Bourgouin) Càng ngày

ta càng siết chặt vòng vây kinh tế làm địch không dễ dàng tung ngoại hóa sang vùng ta và khốn đốn vì thiếu thực phẩm

ở nhiều nơi (như ở Bình - Trị - Thiên, Tây Bắc, v.v.)

Xem như trên, thế cầm cự ngày càng có lợi cho ta và bất

lợi cho địch Năm 1950, nếu ta kiên quyết bổ sung1) những

nhược điểm của ta, đồng thời khoét sâu những nhược điểm

của địch, thì ta có thể chuyển sang tổng phản công một cách

chắc chắn và thuận lợi

II- Thế lực ta và địch hiện nay

Hiện nay, ta đang cầm cự với địch Nhưng không thể cầm

cự Giai đoạn cầm cự chỉ là giai đoạn dò để chuyển sang tổng

phản công mà thôi Song tổng phản công phải đủ điều kiện

Điều kiện đơn giản để chuyển sang tổng phản công là ta

mạnh hơn địch Vậy chúng ta hãy so sánh thế lực của ta và

của địch hiện nay, xem hai bên mạnh yếu như thế nào, và

năm nay ta có thể kết thúc giai đoạn cầm cự, thực hiện tổng

phản công được không?

Nói chung, khi sức ta và sức địch xấp xỉ ngang nhau thì

ta và địch cầm cự Trong giai đoạn cầm cự, ta mạnh lên, địch

yếu đi, cho đến khi nào tương quan lực lượng giữa ta và địch

biến chuyển, ta trở nên mạnh hơn địch thì giai đoạn cầm cự

sẽ hết, giai đoạn tổng phản công sẽ bắt đầu Nhưng mạnh là

thế nào? Có phải cứ lắm quân, nhiều súng là mạnh không?

Trong hai năm cầm cự, lực lượng ta và địch chuyển biến thế

nào? Có những nhân tố gì làm cho lực lượng hai bên thay

đổi? Hiện nay, tương quan lực lượng giữa ta và địch ra sao?

Muốn trả lời những câu hỏi trên, hãy so sánh thế và lực

của ta và của địch

1) Bổ sung: có thể hiểu là khắc phục (B.T)

Trước hết cũng nên hiểu thế là gì, lực là gì? Thế là tình thế, lực là lực lượng Thế là thời cơ và vị trí của mình, lực là sức mạnh của mình

Hãy so sánh tình thế của ta và của địch trước

Ta: trong nước, nhân dân đoàn kết kháng chiến, bọn bù nhìn bị cô lập, không lừa phỉnh, lôi kéo được quần chúng nhân dân Bên ngoài các lực lượng dân chủ hòa bình trên thế giới ủng hộ ta, ta đứng vào hàng mặt trận dân chủ chống đế quốc do Liên xô lãnh đạo Vây cánh của ta rất to

Ta có bạn đồng minh ngay trên đất Pháp là nhân dân Pháp đang tích cực ủng hộ cuộc kháng chiến của ta bằng những hành động phản chiến ngày thêm quyết liệt Ta còn có những bạn ở thuộc địa Pháp và các thuộc địa khác đang chống thực dân Pháp và bọn đế quốc, đồng minh của Pháp Nước Trung Hoa Dân chủ nhân dân thành lập, ta không

bị bao vây nữa Cửa ngõ nước ta đã mở thông ra thế giới Ta

có người bạn lớn và khỏe đứng sát bên cạnh ta

Cách mạng Trung Hoa thành công ném một quả tạ vào

đĩa cân dân chủ, tạo ra thế quân bình giữa dân chủ và đế quốc trên thế giới Từ thế quân bình đó, không bao lâu nữa lực lượng dân chủ thế giới tiến tới trội hơn lực lượng đế quốc Vì Liên xô và các nước dân chủ nhân dân đang tiến mạnh và củng cố rất nhanh Trái lại, các nước đế quốc đã bắt đầu khủng hoảng kinh tế, luôn luôn bị thợ thuyền trong nước đấu tranh chống lại và dân tộc thuộc địa nổi dậy phản

đối, đánh đuổi

Địch: trong nước chia rẽ, lủng củng: bọn đại tư bản chủ chiến, nhân dân Pháp chủ hòa, bọn cầm quyền đày tớ của đại tư bản Pháp, thân Mỹ, bán đứng chủ quyền nước Pháp cho

Mỹ, nhân dân Pháp chống Mỹ và bọn thân Mỹ, bảo vệ quyền

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 43 44 Văn kiện đảng toàn tập

tự do, độc lập của mình Tài chính Pháp quẫn bách Nhân

dân Pháp đòi cải thiện sinh hoạt vẫn phản đối chiến tranh

xâm lược ngày một gắt gao Bên ngoài bị các dân tộc thuộc

địa và nhân dân các nước phản đối Thực dân Pháp càng sa

lầy ở Đông Dương, phong trào phản đối đó càng lên Thực

dân Pháp được Mỹ - Anh giúp đỡ, nhưng càng nhờ Mỹ - Anh,

Pháp càng mất quyền lợi cho các nước đó, đến nỗi chính nước

Pháp cũng biến thành thuộc địa của Mỹ và các thuộc địa

Pháp lần lần tuột sang tay Mỹ

Pháp nhờ vả Mỹ - Anh, nhưng không phải không xung

đột quyền lợi với Mỹ - Anh; nhiều nhà tư bản Pháp đang lo bị

Mỹ hất ra khỏi Đông Dương và các thuộc địa khác

Những mâu thuẫn, khủng hoảng ngay trong hàng ngũ đế

quốc chứng tỏ vây cánh của thực dân Pháp không mạnh

Chế độ Quốc dân đảng Trung Hoa đổ sụp và nước Trung

Hoa Dân chủ nhân dân ra đời, làm cho thực dân Pháp mất

Bây giờ chúng ta so sánh lực lượng của ta và của địch

Cần phân biệt lực lượng vật chất và lực lượng tinh thần,

phân biệt số lượng và chất lượng Tính chung quân số (quân

chính quy) binh chủng và vũ khí, thì hiện nay ta có kém địch

Nếu kể các quân chính quy, bộ đội địa phương và dân quân,

thì ta hơn địch về quân số, nhưng kém địch về trang bị (bộ

đội địa phương của ta còn thiếu nhiều võ khí và dân quân ta

phần nhiều võ trang một cách thô sơ) Về binh chủng, địch có

không quân, thuỷ quân và đội cơ giới hóa, ta chưa có những

thứ đó Về vũ khí, địch hơn ta nhiều, vì nước địch là nước kỹ nghệ, lại được Mỹ - Anh giúp, ta là nước nông nghiệp, từ trước đến nay bị phong tỏa

Xét về thao lược, địch hơn ta về lối đánh chính quy, đánh vận động, ta hơn địch về lối đánh du kích

Xét về nhân lực, cuộc kháng chiến được toàn dân tham gia tích cực Số người nước ta tuy không nhiều lắm, nhưng nếu khéo động viên thì nhân lực của ta cũng khá đủ để cung cấp cho cuộc chiến tranh lâu dài

Xét về vật lực, địch không khai thác được Đông Dương để cung cấp cho chiến tranh theo ý muốn Chúng phải tiếp tế từ

xa đến, song kinh tế nước địch đã bị sút kém Trái lại, kinh

tế của ta tuy chưa được phát triển, nhưng nước ta là nước nông nghiệp, nhu cầu không cao lắm, vật lực của ta lại khá dồi dào và ta đánh ngay trên đất ta, không phải tiếp tế từ xa lại Nếu ta động viên được của cải trong nhân dân để dốc cho tiền tuyến và một mặt nhân đường giao thông buôn bán với ngoài đã mở, ta bổ sung mau chóng những thiếu thốn về quân số, về dụng cụ chiến tranh và hóa phẩm cần thiết thì năm nay ta sẽ có thể hơn địch về vật lực

Về tinh thần: binh sĩ ta tinh thần cao, ai nấy vui lòng hy sinh cho nhà, cho nước, cho đồng bào Ai nấy đều một lòng tin tưởng ở Hồ Chủ tịch, cũng như ở tiền đồ kháng chiến Tinh thần đó càng ngày càng mạnh, vì quân đội ta được nhân dân trong nước ủng hộ và khuyến khích, thế giới giúp đỡ và khen ngợi Những thắng lợi của ta trong năm vừa qua và thành công của cách mạng Trung Hoa đã làm cho quân ta phấn khởi thêm Trái lại, quân đội địch "không hiểu vì sao

mà đánh", ngụy binh không đáng tin cậy và cấp chỉ huy tinh thần dao động hơn binh lính, như Rơve đã thú nhận trong

báo cáo của hắn, hoặc một số hiểu rằng sang Đông Dương là

đi chết cho bọn tư bản thực dân Pháp và bọn cầm đầu chúng

là đế quốc Mỹ Chiến tranh xâm lược càng kéo dài, phong

trào phản chiến bên Pháp và phong trào chống đế quốc, bảo

vệ hòa bình thế giới càng mạnh, thì tinh thần quân đội Pháp

càng sút kém mau chóng

Xét về chất lượng, thành phần quân đội Pháp phức tạp,

gồm lính Pháp, lính lê dương, lính thuộc địa và ngụy binh,

trình độ, ý nguyện khác nhau Trái lại, quân đội ta thuần

tuý, ý chí thống nhất, nói chung giác ngộ về chính trị

Thế là tinh thần quân đội ta hơn hẳn tinh thần quân đội

địch Còn dân ta ở vùng tự do cũng như ở vùng bị tạm chiếm,

một lòng ủng hộ bộ đội Hậu phương ta vững chắc, hậu

phương địch lung lay

Trên đây là tấm bảng so sánh sơ qua lực lượng vật chất

và tinh thần của ta và của địch Lực lượng đó luôn luôn biến

hóa Trong năm vừa qua, địch đã cố gắng rất nhiều để tăng

quân số Nhưng chúng quyết không thể tăng viện được mãi

như thế, vì nhân dân Pháp phản đối, tài chính pháp khô

kiệt Chúng phải bổ sung quân số bằng ngụy binh và cướp

bóc dân ta Nhưng ngụy binh càng nhiều, tinh thần quân đội

của chúng càng kém, chất lượng càng phức tạp, cướp bóc

càng nhiều du kích càng nổi hăng Vừa đây, chúng mới thu

được một số tàn quân và vũ khí của Bạch Sùng Hy, và hiện

đang "đơm đó" ở mạn Lào Kay, Lai Châu và Lào bắc để thu

thêm một số tàn quân Quốc dân Đảng Trung Hoa có thể từ

Vân Nam chạy sang Song cái nguồn bổ sung bất thường đó

không đủ bịt những vết thương rất lớn của quân đội Pháp

trong hai năm vừa qua và trong năm nay Miếng cao của

Quốc dân Đảng Trung Hoa không làm cho vết thương của

quân đội viễn chinh Pháp do ta gây ra, mau đóng vẩy, mà chỉ làm cho vết thương đó thêm thối loét

Ngoài ra, đế quốc Mỹ có thể chở thẳng vũ khí vào Đông Dương cho Pháp, như Hội nghị các ngoại trưởng Mỹ - Anh - Pháp ở Pari ngày 9-11-1949 đã bàn và quân Mỹ có thể đóng một vài căn cứ ở Đông Dương khiến cho một phần quân đội Pháp ở đó rút đi đánh ta (hiện tàu chiến của Anh đã đi tuần

ở vịnh Hạ Long để cho tàu Pháp rút bớt vào giữ miền bể Cao Miên và Nam Bộ)

Như thế, năm nay quân số và vũ khí của địch có thể tăng thêm nhưng địch sẽ bị đánh mạnh hơn, và thực lực của địch nhất định sẽ sút kém mau chóng, vì sức chiến đấu của ta sẽ tăng Nếu địch kiếm được ngoại viện thì ta cũng sẽ có nước ngoài giúp Do những cố gắng của ta và sự giúp đỡ của các nước bạn, lực lượng của ta cũng sẽ phát triển Nguồn bổ sung chính của ta vẫn là tiền tuyến Song sự giúp đỡ của các nước bạn đối với ta cũng không thể coi thường Với cái đà xây dựng

bộ đội địa phương và quân chính quy của ta hiện nay, ta có thể tin được rằng: nếu ta có thêm vũ khí, nhất là vũ khí nặng (bằng cách cướp được của địch, chế ra hoặc các nước bạn giúp) thì lực lượng vật chất của ta sẽ tăng lên gấp bội

So sánh thế và lực giữa ta và địch như trên, ta thấy gì? Hiện nay, thế ta mạnh hơn thế địch Lực của ta hiện còn kém địch về vật chất, nhưng hơn địch về tinh thần Lực mạnh mà thế yếu thì cũng chưa hẳn đã là mạnh Về quân sự

và chính trị cũng như về khoa học tự nhiên, nhiều khi lực kém mà thế mạnh cũng có thể thắng Một lực lượng bé điều khiển một cái đòn bẩy có thể lật đổ một lực lượng to hơn Ta

đã lật nhào được chính quyền phản động ở Việt Nam trong cuộc khởi nghĩa Tháng Tám, do thế ta mạnh đó sao?

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 47 48 Văn kiện đảng toàn tập

Huống chi thế ta mạnh và mỗi ngày thêm mạnh; lực

lượng tinh thần của ta đã cao và mỗi ngày mỗi cao, việc bổ

sung lực lượng vật chất của ta có rất nhiều triển vọng Năm

1950 phe đế quốc sẽ giúp địch nhiều hơn cũng như phe dân

chủ sẽ tích cực giúp ta hơn Nhưng phe ta mạnh lên, phe

địch yếu đi Cho nên năm 1950 là năm thế lực của ta sẽ

mạnh hơn thế lực của địch và ta có thể chuyển sang tổng

phản công được

Dù sao, tự ta phải cố gắng nhiều Phải đánh mạnh và

địch vận mạnh để biến thực dân Pháp thành một tên chủ

thầu đem vũ khí Mỹ tiếp tế cho quân đội ta Đồng thời ra sức

xây dựng chủ lực, chế tạo vũ khí tốt Muốn chuyển sang tổng

phản công một cách thuận lợi, phải tăng cường cả thế và lực

III- Cần gấp rút chuẩn bị tổng phản công

Trên đây, chúng ta đã xét thế và lực của địch và của ta

Thế và lực ấy dần biến hóa, khiến cho năm nay có thể là làm

chuyển biến về chiến lược

Sau đây, xét nội tình nước địch và chính sách cứu viện

của thực dân Pháp, ta càng thấy tại sao cần gấp rút chuẩn bị

để chuyển sang tổng phản công?

Chiến tranh xâm lược đã đẩy địch một tình thế rất

lúng túng

Tài chính quẫn bách và dân Pháp phản chiến, đó là hai

nguyên nhân lúng túng lớn nhất của chúng

Năm 1949, những khó khăn về kinh tế, tài chính Pháp

đã tăng lên nhiều, vì:

1 Pháp phải tiêu phí rất nhiều về chiến tranh ở Đông

Dương (năm 1949 đã tiêu 60 ngàn triệu quan)

2 Kinh tế, tài chính Pháp bị Mỹ cạnh tranh và lũng đoạn (nhiều ngành kỹ nghệ của Pháp bị phá sản, đồng phơrăng bạc bị giảm kim lượng đối với đồng đôla, v.v.)

Pháp đã cố gắng nhiều để tăng sức sản xuất kỹ nghệ, kiên quyết thi hành chính sách hãm giá hàng và tiền lương (blocage des prix et des salaires), nhưng vô hiệu Nên Pháp phải lạm phát giấy bạc: dưới Chính phủ Cơi, số bạc lưu hành

là 910.000 triệu phơrăng, hiện nay đã lên đến 1.240.000 triệu Đồng phơrăng sụt giá và ngày 20-9-1949, đã phải giảm kim lượng đến 27%

Do đó, giá hàng cao vọt, sinh hoạt đắt đỏ Năm 1949, so với năm 1938, giá sinh hoạt trung bình đã tăng lên gấp 19 lần Trong khi đó, lương chính của lao động chỉ tăng gấp 9 lần (nếu tính cả phụ cấp thì chỉ tăng 13 lần) Cho nên, thợ thuyền và công chức Pháp đấu tranh kịch liệt, đòi giảm giá hàng và tăng tiền lương

Năm 1949, ngân sách nước Pháp đã lên tới 2.076.000 triệu phơrăng, nghĩa là gấp 25 lần so với năm 1938 Mặc dầu

đã thi hành tiết kiệm, ngân sách vẫn thiếu hụt: ngân sách năm 1949 định là 1.875.000 triệu, nhưng vì tiêu quá dự chi, nên đã lên đến 2.076.000 triệu, hụt mất 1/9

Chính phủ Pháp bắt buộc phải tăng thuế Năm 1946, một người dân pháp phải đóng suất thuế bằng 22% số tiền kiếm

được Năm 1949, suất thuế đó tăng lên 32%

Việc khủng hoảng nội các tháng 9-1949 và việc lập ngân sách năm 1950 một cách hết sức trầy trật, đã chỉ rõ những khó khăn tài chính ngày một lớn của Pháp

Hiện nay, ngân sách năm 1950 của Pháp còn hụt 37.000 triệu phơrăng Không chịu giảm số dự chi về chiến tranh, Chính phủ Biđôn đang xin Quốc hội cho thu những khoản

thuế mới và tăng thuế cũ Ngân quỹ chiến tranh là 420.000

triệu quan, trong đó có 119.000 triệu quan tiêu về chiến

tranh ở Đông Dương

Về tài chính càng ngày càng quẫn bách, thực dân Pháp

sẽ lúng túng to Phải nộp thêm thuế, nhân dân Pháp sẽ phản

đối kịch liệt Địa vị Chính phủ Pháp sẽ lung lay Và năm

1950, nước Pháp sẽ có thể có những cuộc khủng hoảng nội

các gay go hơn năm vừa qua, và trong những điều kiện cụ thể

nào đó, khủng hoảng nội các cộng với khủng hoảng xã hội và

kinh tế, tài chính sẽ biến thành khủng hoảng chính trị

Bên cạnh những khó khăn về tài chính, phong trào phản

chiến của nhân dân Pháp cũng là một lực lượng đả phá tận

gốc chính sách xâm lược của thực dân Pháp

Chiến tranh Đông Dương càng kéo dài, nhân dân Pháp

càng đói khổ, thanh niên Pháp càng phải hy sinh nhiều cho

bọn tư bản cá mập Pháp và chủ chúng là đế quốc Mỹ, quyền

dân chủ của nhân dân Pháp càng bị rút hẹp, chủ quyền

nước Pháp càng mất cho Mỹ, nước Pháp chậm tái tạo và khó

phục hưng

Càng ngày nhân dân Pháp càng hiểu rõ như thế, nên họ

càng đấu tranh kịch liệt chống chiến tranh ở Việt Nam, đòi

giảng hòa với Chính phủ Hồ Chí Minh

Năm 1949, phong trào phản chiến bên Pháp lên mạnh

Các tầng lớp nhân dân Pháp đã phản đối chiến tranh dưới

nhiều hình thức và nêu khẩu hiệu chung: "Không một người,

không một xu cho chiến tranh ở Việt Nam"

Các bà mẹ Pháp đòi đình chỉ chiến tranh ở Việt Nam và

trả chồng con họ phải đi lính sang Đông Dương Công nhân

Pháp lập nhiều "uỷ ban hành động" tại các bến tàu, nhà ga,

xưởng máy, để vận động chống chiến tranh ở Việt Nam Họ

tổ chức những cuộc làm chậm vũ khí, quân dụng Họ quyết

định không chở vũ khí xuống các tàu sang Đông Dương, thanh niên Pháp ra khẩu hiệu: "Việc làm ở Pháp, không chết

ở Việt Nam" Hưởng ứng cuộc đấu tranh của phụ nữ, công nhân và thanh niên, các đoàn thể trí thức, giáo sư Pháp đòi

đình chiến ở Việt Nam Nhiều hạ sĩ quan và lính thuỷ Pháp không chịu sang Đông Dương đã bị Chính phủ Pháp bắt Các báo chí tiến bộ Pháp chưng những tài liệu, tranh ảnh

và thư từ, hồi ký của lính Pháp hồi hương, nêu rõ tội ác của quân đội thực dân Pháp ở Việt Nam và đề ra khẩu hiệu

"Chống chiến tranh bẩn thỉu ở Việt Nam"

Từ ba tháng cuối năm 1949 trở lại đây, phong trào phản chiến, đòi hòa bình ở Pháp mạnh hẳn lên, nhất là sau khi

Đảng Cộng sản Pháp đã tự phê bình không tích cực vận động dân Pháp phản chiến và quyết định phản đối chiến tranh bằng những "hành động kiên quyết"

Ngày 8-12-1949, Liên đoàn quốc gia giáo dục Pháp và giáo giới Việt Nam ở Pháp cũng tuyên bố hoan nghênh học sinh Việt Nam bãi khoá chống thực dân Pháp, họ đòi chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam Ngày 17-12-1949, lính hồi hương và thanh niên Pháp tổ chức một cuộc biểu tình đồ sộ phản đối chiến tranh ở Việt Nam và xông vào các bộ đòi yết kiến thủ tướng và các bộ trưởng, đưa kiến nghị đòi hoà bình Sau đó, Liên đoàn những lính Pháp ở Việt Nam về, đã thành lập và phát biểu tuyên ngôn phản chiến

Trong tháng này có nhiều tàu sang Đông Dương, chậm nhổ neo ở bến Mácxây vì phu bến tàu bãi công

Mặc dầu Chính phủ Pháp đàn áp, bắt bớ những phần tử phản đối chiến tranh phi nghĩa của thực dân Pháp, chắc chắn những người Pháp yêu chuộng hòa bình và chính nghĩa

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 51 52 Văn kiện đảng toàn tập

phản chiến quyết liệt mà cả một số người Pháp trước kia chủ

chiến nay cũng thất vọng và chủ hòa Lúc này quyền lợi và

danh dự nước Pháp, tự do của các dân tộc Đông Dương và

hòa bình thế giới không phải chỉ là một sao? Nhân dân Pháp

đang giằng cánh tay đẫm máu của thực dân Pháp thò sang

Đông Dương Cuộc đấu tranh phản chiến của họ đang đánh

những đòn khá nặng vào lưng bọn xâm lược, và trở thành

một lực lượng hậu thuẫn đáng kể của nhân dân Đông Dương

đang chiến đấu Nó sẽ giúp cho cuộc kháng chiến của nhân

dân Đông Dương mau thắng lợi cũng như cuộc kháng chiến

của nhân dân Đông Dương dần giúp cho cách mạng Pháp

chóng nổ ra

Việt Nam kháng chiến mạnh, cách mạng Trung Hoa

thành công, tài chính nước Pháp quẫn bách và nhân dân

Pháp phản chiến, tình hình đó đang đẩy thực dân Pháp đến

nước bí Chúng đang ra sức tìm lối thoát: cầu cứu Mỹ, Anh

Hội nghị ba ngoại trưởng Mỹ - Anh - Pháp ở Pari

(11-1949), đã quyết định đại khái như sau:

1 Cho Pháp được dùng vũ khí mà Mỹ cấp theo kế hoạch

giúp đỡ binh bị ở ngoài nước Pháp

2 Ba nước cùng bảo vệ lãnh thổ Việt Nam, phòng Quân

giải phóng tràn sang

3 Mỹ sẽ gửi thẳng vũ khí sang Đông Dương nếu Pháp bị

cộng sản Trung Hoa đánh

Chính sách Pháp cầu cứu Mỹ - Anh và chính sách

Mỹ-Anh can thiệp thẳng vào vấn đề Việt Nam có cần phải tuyên

bố rõ hơn không?

Thấy Pháp đánh Việt Nam mãi không xong, lại thấy

Quân giải phóng Trung Hoa đến sát biên giới Đông Dương và

quyền lợi của đế quốc ở Đông Nam châu á bị uy hiếp, Mỹ -

Anh muốn nhúng thẳng tay vào Đông Dương - nhất là Mỹ, vì

Mỹ có nhiều quyền lợi ở Đông Dương1).Thực ra bọn đế quốc Mỹ - Anh đã can thiệp vào Đông Dương từ lâu Nhưng nay đã đến lúc chúng cần phải can thiệp trực tiếp, nói là để đỡ một phần gánh nặng cho Pháp, nhưng cũng đỡ luôn quyền lợi của thực dân Pháp

Điểm thứ tư của chương trình Tờruman đang được xúc tiến thi hành ở Đông Dương

Tóm lại, năm 1950 này là năm một mặt thực dân Pháp sẽ lúng túng đến cực điểm và Mỹ sẽ can thiệp thẳng vào Đông Dương bằng cách này hay cách khác

Một mặt, Trung Hoa được giải phóng hoàn toàn, thế giới giúp đỡ ta về vật chất và tinh thần nhiều hơn Sự giúp đỡ đó cộng với bao nhiêu cố gắng chuẩn bị tổng phản công của ta phải như giọt nước rỏ vào cốc nước đã đầy chỉ thêm một chút

là có thể tràn ra Việc chuẩn bị tổng phản công cần phải tiến hành gấp rút khiến cho cốc nước kháng chiến của ta đầy lên,

đón lấy giọt nước mãnh liệt

Giai đoạn cầm cự có thể và phải kết thúc trong năm nay để chuyển sang tổng phản công, đánh bật quân Pháp, chí ít trên một phần Đông Dương, trong khi bọn đế quốc thế giới chưa kịp

bố trí lực lượng và củng cố vị trí của chúng ở Đông Dương Khi ta đã chuyển sang tổng phản công rồi, có phải bọn đế quốc Mỹ - Anh sẽ bỏ kế hoạch trực tiếp can thiệp vào Đông

1) Nhà băng Mỹ đã đầu tư vào Đông Dương Đông Dương là một thị trường của Mỹ: năm 1948, Mỹ đã bán cho Đông Dương 15%

số bông bán cho Đông Dương từ 1938 đến 1941 và 53 triệu phơrăng vải sợi, số hóa phẩm bằng kim khí Mỹ bán cho Đông Dương trong năm 1948 gấp sáu lần bán năm 1938 Mỹ lại đang nhòm ngó những nguyên liệu chiến lược của Đông Dương

Dương không? Quyết không Nhưng khi đó, đã có đà tiến

mạnh, ta sẽ đánh bất cứ một thế lực can thiệp nào

IV- Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị

tổng phản công thế nào?

Như trên ta đã thấy: tại sao năm 1950 là năm ta có thể

và phải chuyển sang tổng phản công

Bây giờ phải đấu tranh và cố gắng để chuyển sang tổng

phản công thực sự Làm thế nào để chuyển sang tổng phản

công thật sự

Ra sức phát triển những nhược điểm của địch và ưu điểm

của ta, giảm nhẹ những ưu điểm của địch và khuyết điểm

của ta

Sau ba năm kháng chiến toàn quốc, những ưu điểm và

nhược điểm của địch và ta không như trước nữa Nói chung,

về lượng cũng vẫn như ưu điểm và nhược điểm ấy, nhưng về

chất, ưu điểm của địch giảm, nhược điểm của địch tăng, ưu

điểm của ta tăng, nhược điểm của ta giảm Năm nay ta cần

cố gắng sao cho ta hơn hẳn địch

Hiện nay, nhược điểm của địch là gì? Là: tiếp tế khó

khăn, tinh thần dao động, hậu phương không vững, nhân

dân Pháp và thế giới phản đối

ưu điểm của địch là gì? Là: vũ khí mạnh và kỹ thuật chiến

tranh cao hơn ta, binh chủng nhiều và cán bộ sẵn hơn ta

Còn ta, nhược điểm của ta là: thiếu vũ khí tốt, thiếu

quân chính quy, thiếu cán bộ chỉ huy giỏi

ưu điểm của ta là: tinh thần binh sĩ cao hơn địch, hậu

tổ chức và phát triển các đội quân ngầm, tích cực phản tuyên truyền địch trên thế giới, phối hợp với phong trào hòa bình của nhân dân thế giới

Muốn giảm nhẹ những ưu điểm của địch, ta phải làm gì? Phải đánh mạnh vào tinh thần lính địch, làm cho vũ khí tốt của địch cũng vứt đi, làm vườn không nhà trống và tiêu thổ kháng chiến để giảm hiệu lực của vũ khí và kỹ thuật của

địch, phòng thủ chủ động và ngụy trang cho khéo, đồng thời tăng cường hỏa lực của ta, đánh vận động tiêu diệt sinh lực của địch

Làm thế nào để phát triển những ưu điểm của ta Động viên tinh thần và công tác chính trị cho cừ, phát triển và kiện toàn các tổ chức của quần chúng nhân dân, phòng gian, trừ gian, chống chiến tranh gián điệp của địch, tuyên truyền quốc tế rộng và có kế hoạch ngoại giao để giành cho được sự giúp đỡ tích cực hơn của các nước trên thế giới

Làm thế nào để giảm nhẹ những nhược điểm của ta? Chế

vũ khí mới, cải thiện kỹ thuật quân sự, kiếm cho được vũ khí nặng và dụng cụ chiến tranh tốt ở ngoài, bổ sung quân số, phát triển bộ đội địa phương và dân quân, tiến tới tổ chức những binh chủng mới, đào tạo cán bộ chỉ huy cứng, yêu cầu các nước bạn giúp cán bộ cần thiết, v.v

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 55 56 Văn kiện đảng toàn tập

Tóm lại, những nhiệm vụ đề ra đầu năm 1949, cái nào

làm chưa xong thì làm nốt, cái nào chưa làm thì tổ chức làm

cho bằng được Ngoài ra năm nay, phải thi hành chương

trình công tác mới Chương trình công tác năm 1950 nhằm

mục đích hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị, chuyển mạnh sang

tổng phản công Nó gồm những việc lớn phải làm để phát triển

nhược điểm của địch và ưu điểm của ta, giảm nhẹ nhược điểm

của ta và ưu điểm của địch Đồng thời nó cũng gồm luôn

những việc lớn đề ra năm 1949 mà chưa làm hoặc làm chưa

xong Chương trình đó gồm mười hai điểm dưới đây:

1 Phát triển chiến tranh du kích đến cực độ, đặc biệt ở

những vùng chiến lược trọng yếu, đẩy mạnh vận động chiến

lên địa vị chủ yếu, đánh thẳng vào tinh thần địch bằng cách

mở rộng ngụy vận và địch vận theo một quy mô lớn

2 Kịp thời xây dựng bộ đội chủ lực hợp với khả năng mới

và nhu cầu của tình thế, tăng cường bộ đội địa phương tiến lên

thành lập những binh đoàn lớn, võ trang nhân dân và phát

triển dân quân, xúc tiến việc xây dựng các đội quân ngầm

3 Tổng động viên nhân lực, vật lực, tài lực và tinh thần

của toàn dân theo phương châm "tất cả vì tiền tuyến", "tất cả

để chiến thắng"

4 Chỉnh đốn và củng cố chính quyền nhân dân, tích cực

phòng gian, trừ gian, chống chính sách gián điệp của địch

Phát triển và củng cố cơ sở của ta trong miền bị tạm chiếm,

kiên quyết triệt phá "chính quyền" bù nhìn

5 Xúc tiến ngoại giao và đẩy mạnh tuyên truyền quốc tế

để giành lấy sự giúp đỡ của các lực lượng dân chủ trên thế

giới về vật chất cũng như về tinh thần, làm cho nước Việt

Nam Dân chủ Cộng hòa có địa vị trên trường quốc tế

6 Phát triển kinh tế dân chủ nhân dân: Tăng gia sản

xuất Phát triển hợp tác xã, mở mang các xí nghiệp quốc gia, thiết thực chuẩn bị điều kiện để kế hoạch hóa bộ phận kinh

tế nhà nước, chấn chỉnh vận tải tiếp tế, kiến lập ngoại thương, cải thiện đời sống cho nhân dân, đặc biệt cho công nông, thi hành chính sách ruộng đất cho đúng mức (hoàn thành giảm tô, thực hiện giảm tức, tiếp tục tạm cấp ruộng

đất của Pháp và Việt gian cho dân cày nghèo, tiến hành điều tra nông thôn, phát triển phong trào quyên ruộng)

7 Siết chặt vòng vây kinh tế địch, phá hoại kinh tế địch một cách thường xuyên, nhằm đúng vào những yếu điểm và những nguồn lợi của địch (cao su, than, gạo, xi măng, v.v.), phá giá đồng bạc Đông Dương một cách có kế hoạch

8 Chấn chỉnh và phát triển giáo dục để đào tạo và bổ túc cán bộ, cung cấp cho nhu cầu kháng chiến, đặt cơ sở cho nền giáo dục dân chủ nhân dân ở Việt Nam, đẩy mạnh phát minh sáng tạo, và hướng văn nghệ vào việc phụng sự công nông binh, vào địch vận, tuyên truyền đồng bào vùng bị tạm chiếm

và tuyên truyền quốc tế

9 Xúc tiến việc củng cố căn cứ địa Việt Bắc; xây dựng lại các miền mới giải phóng theo một kế hoạch thích hợp với chương trình kháng chiến kiến quốc chung

10 Mở rộng, nối liền và củng cố các căn cứ địa ở Lào - Mên

11 Kiện toàn sự chỉ đạo về mọi mặt; chấn chỉnh tổ chức các cách làm việc của các cơ quan chỉ đạo, kịp thời tổng kết

và phổ biến kinh nghiệm về những phần công tác chính, kiên quyết chống mọi khuynh hướng sai lầm

12 Đẩy mạnh phong trào thi đua ái quốc: nhằm đúng hướng chính, phối hợp chương trình và kế hoạch thi đua thành chương trình kế hoạch chung, tiến tới lập ban kế hoạch ở các cấp, trước hết ở các đơn vị cơ sở (xí nghiệp, xã,

đại đội, cơ quan)

Chú ý rằng: không phải cố làm tròn trăm phần trăm tất

cả mọi việc đề ra trên đây rồi mới tổng phản công được

Nhưng không cố gắng làm những việc trên đây thì khẩu hiệu

"Chuyển mạnh sang tổng phản công" cũng chỉ là lời nói

suông mà thôi Và muốn làm những việc trên đây cho có kết

quả, cần phải nắm vững những nguyên tắc như dưới:

1 Phối hợp chặt chẽ giữa quân, dân, chính dưới sự lãnh

đạo tập trung của Đảng

2 Làm cho mệnh lệnh thấu suốt trên dưới, chính sách

đoạn chiến lược, là phản công từng đợt như sóng cho đến

hoàn toàn thắng lợi, đạt được ba mục đích của chiến tranh:

1 Tiêu diệt sinh lực của địch

2 Thu hồi toàn bộ đất nước

Hiện ta chưa đủ điều kiện chuyển sang tổng phản công,

nhưng năm nay, sẽ có đủ điều kiện

Điều kiện chuyển sang tổng phản công là gì?

1 Lực lượng ta mạnh hơn lực lượng địch (vật chất cũng như tinh thần)

2 Hay có khi lực lượng vật chất ta còn kém, nhưng tình thế vô cùng thuận lợi cho ta, rất bất lợi cho địch, ta cũng có thể tổng phản công được

Phải chuẩn bị gấp rút và mọi ngành đều phải chuẩn bị Tuy nhiên, việc chuẩn bị của mọi ngành đều phải nhằm trọng tâm và tất cả các ngành phải nhằm trọng tâm của cuộc kháng chiến là thắng địch về mặt quân sự

Cần đề phòng mọi việc xảy ra trong khi chuẩn bị chưa xong: một là Pháp có biến, hai là Mỹ - Anh hay Xiêm nhảy vào Cần đối phó trong mọi trường hợp đó cho đúng, chưa chuẩn bị xong mà Pháp có biến thì cũng có thể tổng phản công Vì lúc đó, thế tuyệt đối lợi cho ta, dù lúc còn thiếu cũng vẫn tổng phản công được, thế thừa, lực thiếu, thế bổ sung lực Vì cả thế và lực của địch sụp đổ, lực ta vụt chốc mạnh lên Mỹ, Xiêm vào, ta cũng cứ tiếp tục chuẩn bị, đủ điều kiện thì tổng phản công như thường

Cũng cần chuẩn bị kế hoạch tổng phản công cho chu đáo

Kế hoạch đó phải:

1 Định rõ mục đích tổng phản công là tiêu diệt quân

địch, thu hồi toàn bộ lãnh thổ Việt Nam và giải phóng toàn

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 59 60 Văn kiện đảng toàn tập

phản công, giải quyết từng chiến trường, nhưng nếu bên Pháp

có biến to, chính trị thay đổi, thì tổng phản công một loạt trên

khắp các chiến trường, giải quyết mau chóng toàn bộ

5 Dựa vào những giả định dưới đây:

- Có sự giúp đỡ bên ngoài thì thế nào? không thì sao?

- Giúp nhiều thì sao? ít thì sao?

- Nội tình nước Pháp có biến thì sao? không thì sao?

- Mỹ can thiệp trực tiếp thì sao, không thì sao?, v.v

6 Chung cho cả Đông Dương (chú trọng Cao Mên, Ai

Lao), ngoài ra có kế hoạch địa phương

7 Bảo đảm việc phối hợp tác chiến với việc tiếp tục xây

dựng và phát triển lực lượng mạnh mẽ

Chiến lược của giai đoạn tổng phản công là phản công,

phản công đến cùng, không phải xua cho địch chạy, mà tiêu

diệt địch tại chỗ (nghĩa là trên chiến trường Đông Dương),

cố hết sức cản địch rút về nước hay chạy sang các nước láng

giềng của Đông Dương để rồi quay đầu trở lại như

Alếchxăngđri (Alexandri) trước kia

Trong giai đoạn tổng phản công, phương châm chiến lược

là: vận động chiến đóng vai chính, du kích chiến và trận địa

chiến đóng vai phụ Chú ý: làm cho quân ta có đủ điều kiện

đánh vận động thật sự thì mục đích chiến lược mới có thể

đạt, cho nên cần nghiên cứu kỹ chiến thuật vận động để thực

hiện rộng rãi trong điều kiện của ta

Giai đoạn tổng phản công sẽ có thể kéo dài vì Mỹ can

thiệp, truyền "máu" cho địch khi địch đuối sức Tổng phản

công có thể rất gay go, vì không phải chỉ có ta và địch đối

chọi với nhau, mà thực ra hai thế lực phe dân chủ và phe đế

quốc vật lộn với nhau một phần nào trên đất ta

Tuy nhiên, giai đoạn tổng phản công cũng có thể rút

ngắn, nếu nội tình nước Pháp rối loạn, quân đội Pháp bên này tan rã

Khi có lệnh tổng phản công, thì trên dưới phải một lòng kiên quyết tiêu diệt quân địch, không một phút nào nhìn chệch mục đích toàn thắng Có thể, trong quá trình tổng phản công, thực dân Pháp thấy núng thế, đề nghị đình chiến,

để giành thời gian cho tăng viện Ta quyết không mắc mưu chúng, quyết không cho chúng thở, phải đánh cho kỳ chúng quy hàng và xin hàng không điều kiện mới thôi

VI- mặt trận ai lao và cao mên trong chiến lược tổng phản công

Trong cuộc chiến tranh chống Pháp này, Đông Dương chỉ

là một chiến trường duy nhất Chiến lược tổng phản công bao trùm tất cả Đông Dương Nhiệm vụ tổng phản công không phải là chỉ quét sạch địch ra khỏi Việt Nam, mà phải nhằm giải phóng cho cả Ai Lao và Cao Mên Vì, do quan hệ địa thế, vận mệnh ba quốc gia Việt, Mên, Lào gắn bó với nhau rất khăng khít Độc lập Việt Nam không được bảo đảm, nếu Ai Lao, Cao Mên chưa được giải phóng Ai Lao, Cao Mên khó giành được độc lập hoàn toàn nếu kháng chiến Việt Nam chưa thành công

Cao Mên và Ai Lao lúc này là kho dự trữ về người, lương thực và nguyên liệu của địch, sẽ là nơi địch rút lui khi nào thất bại ở Việt Nam, nhưng lại là hai mặt trận sơ hở nhất của địch Cho nên, việc mở mặt trận Ai Lao và Cao Mên ngày một rộng để phá sức dự trữ của địch lúc này, để kiềm chế quân đội địch và phối hợp với mặt trận chính ở Việt Nam, để chặt đường rút lui của địch sau này là việc rất cần

Trong giai đoạn tổng phản công, ta không thể giải quyết

xong chiến trường Việt Nam rồi nghỉ mà phải tiếp tục nhiệm

vụ giải phóng toàn Đông Dương Có khi chưa giải quyết xong

toàn bộ chiến trường Việt Nam, nhưng theo một kế hoạch

phản công chung cho chiến trường Đông Dương, ta đã phải

giải quyết một phần chiến trường Ai Lao hay Cao Mên

Một điểm ngay từ giờ, cần nhận định rõ là: khi nào thực

dân Pháp núng thế, chúng có thể bỏ miền Bắc Đông Dương

mà thu quân củng cố miền Nam, chặt Đông Dương ra làm

hai khúc Cũng có thể lúc đó, chúng giảng hòa riêng với Việt

Nam, công nhận điều kiện do Việt Nam đề ra rồi đem quân

sang Ai Lao, Cao Mên, băng bó thương tích và chuẩn bị lực

lượng hòng đánh lại Việt Nam Trong trường hợp đó, chiến

tranh giải phóng ở Đông Dương chưa dứt Nay người cộng

sản Đông Dương chúng ta vẫn phải tiếp tục lãnh đạo các dân

tộc Lào, Mên kháng chiến Khi đó, Chính phủ Việt Nam cần

giải thích rõ ràng thái độ của mình cho các bạn kháng chiến

Lào, Mên biết và các chiến sĩ quốc gia Việt Nam vẫn phải

tiếp tục giúp hai dân tộc Mên, Lào chiến đấu đến cùng

Một điểm nữa cần chú ý là: khi Pháp bị bại ở Việt Nam

hoặc chưa bại hẳn ở Việt Nam nhưng không đủ sức đương

đầu với quân ta ở Ai Lao, Cao Mên, thì tuân theo mệnh lệnh

của Mỹ - Anh, bọn phản động Xiêm có thể xâm lấn Ai Lao,

Cao Mên, biến hai nước này thành những vị trí chiến lược

trong phòng tuyến chống cộng của chủ nghĩa đế quốc thế giới

Cho nên muốn giải phóng cho dân tộc Đông Dương và góp

phần bảo vệ hòa bình thế giới ở Đông Dương, ở Đông Nam

châu á, Đảng ta phải nhằm mục đích giải quyết cả chiến

trường Đông Dương

Việc mở mặt trận Ai Lao, Cao Mên và tăng cường cho

mặt trận đó, phải là một điểm trọng yếu trong kế hoạch chuẩn bị tổng phản công của ta

Trong hai năm vừa qua, ta đã cố gắng nhiều để phát

động du kích chiến tranh chống Pháp ở Ai Lao, Cao Mên

và lập các khu giải phóng ở đó Nhưng so với địa vị trọng yếu của Ai Lao và Cao Mên trên chiến trường Đông Dương thì chưa đủ Ta chưa có một kế hoạch cụ thể để phối hợp việc tác chiến ở Việt Nam với hoạt động quân sự ở Ai Lao

Thật thế, động viên bằng thi đua ái quốc thì ai ái quốc nhiều, thi đua nhiều, ai ái quốc ít, thi đua ít, không thi đua

ái quốc cũng chẳng ai bảo sao Thành ra, những tầng lớp nhân dân lao động nghèo khó thường hăng hái hy sinh tính mạng, sức lực, tiền tài cho nước Còn những phần tử sống

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 63 64 Văn kiện đảng toàn tập

bằng cách bóc lột, thì phần nhiều bo bo, ích kỷ, làm giàu,

hoặc chỉ quyên góp gọi là cho kháng chiến, và thường hay

dùng thế lực đồng tiền để trốn tránh trách nhiệm

Trong khi đồng bào hy sinh tất cả để đánh Pháp, có bọn

vẫn tích trữ làm giàu, có bọn vẫn lừa đảo, ăn cắp của công, có

bọn vẫn chơi bời lêu lổng, có bọn ăn lương Chính phủ mà

không có một chút thành tích công tác gì

Chính quyền của ta mềm quá

Đã đến lúc cần phải kiên quyết tổng động viên nhân lực,

vật lực, tài lực theo nguyên tắc dân chủ, để gấp rút tăng

cường lực lượng kháng chiến của dân tộc, chuyển mạnh sang

tổng phản công

Khả năng của dân ta còn nhiều, nhưng đến nay, một

phần lớn những khả năng đó chưa được khơi ra, chưa được

dùng đến Trong lúc chiến đấu gay go này, phải tuyên bố sức

người, tiền của, dụng cụ, vật liệu của dân là do Chính phủ

nhân dân định đoạt, Chính phủ có toàn quyền sử dụng, để

làm lợi cho kháng chiến Người có của phải góp của, kẻ có

công phải góp công, người có tài trí phải góp tài trí Không ai

được đứng ngoài cuộc chiến đấu của dân tộc Ai nấy đều phải

phụng sự Tổ quốc tuỳ theo khả năng của mình

Cần đề ra khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để

chiến thắng" và cổ động, tổ chức thi hành đúng khẩu hiệu đó

Cần có một sắc lệnh tổng động viên toàn diện để dùng

quyền lực của Nhà nước mà sử dụng và phát triển mọi khả

năng của dân tộc để quyết thắng quân thù

Sắc lệnh đó phải cho nghiêm Sẽ bị trừng trị thẳng tay kẻ

nào trốn tránh trách nhiệm và phá hoại kháng chiến bằng

cách này hay cách khác Phải bắn những tên làm bậy và đầu

cơ, cũng như phải bắn bọn phản quốc, bọn gian tô Đồng thời,

phải trừng trị bọn nào phá hoại sắc lệnh tổng động viên bằng cách cố ý tránh sắc lệnh đó hoặc bằng cách lợi dụng sắc lệnh

đó đặng mưu cầu quyền lợi riêng

Có như thế chúng ta mới có thể sớm hoàn thành được nhiệm vụ chuẩn bị, chuyển mạnh sang tổng phản công, tiêu diệt quân xâm lược, giải phóng hoàn toàn cho Tổ quốc

Một điều cần chú ý là muốn tổng động viên nhân lực, vật lực, tài lực, phải cải thiện đời sống cho dân, khiến cho dân khỏe mạnh, no đủ có thể kháng chiến k.q1) dẻo dai

Phần thứ ba củng cố mặt trận dân tộc thống nhất

I- chính sách chia rẽ của thực dân pháp

Suốt hai năm cầm cự, nhất là trong năm 1949, thực dân Pháp đã tích cực dùng chính sách chia rẽ và đưa chính sách này lên một bước mới Trong chính sách chia rẽ đó, có hai việc nổi bật lên:

1 Việc xúc tiến chính sách lập bù nhìn

2 Việc đánh chiếm miền công giáo Phát Diệm - Bùi Chu Chúng ta cần nhận định rõ hai việc đó, để ấn định một

đối sách thích hợp và củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất chống thực dân

Sau Hiệp định 8-3-1949, Bảo Đại được thực dân Pháp

đưa về nước lập "chính phủ trung ương" Tiếp theo đó, để nâng cao thanh thế của Bảo Đại, chúng đã "trả" một số công

1) K.q: kiến quốc (B.T)

sở; "giao" một phần ngụy binh cho bù nhìn, tuyên bố bỏ chế

độ nhượng địa, vận động đưa bù nhìn vào Hội đồng Kinh tế

Viễn Đông (ECAFE), và Phòng Lao động quốc tế (B.I.L) ở

Giơnevơ, giúp bù nhìn xúc tiến ngoại giao đặng gây địa vị

trên trường quốc tế Vừa rồi, do tình thế trong ngoài bức

bách, thực dân Pháp vội vàng tổ chức lễ "trao chủ quyền cho

Bảo Đại"

Trong những tháng tới đây, kế hoạch mà bù nhìn của

thực dân Pháp có thể tiến hành theo những bước như dưới:

Quốc hội Pháp chuẩn y Hiệp định 8-3-19491)

Một vài nước phụ thuộc Mỹ - Anh chính thức nhận bọn

bù nhìn

Bọn bù nhìn được giới thiệu vào Liên Hợp Quốc

Mỹ - Anh sẽ chính thức giúp bù nhìn vũ khí để tổ chức

thêm ngụy quân đánh nhân dân Việt Nam

Có thể một nước tay sai Mỹ đứng ra tình nguyện làm

trung gian dàn xếp giữa bù nhìn và Chính phủ Việt Nam

Cố nhiên Chính phủ Việt Nam không chịu, bù nhìn yêu

cầu Liên Hợp Quốc can thiệp Liên Hợp Quốc giao cho Mỹ

phụ trách và Mỹ nhân danh Liên Hợp Quốc nhúng tay vào

Việt Nam

Đối với bù nhìn Mên, Lào, thực dân Pháp cũng ký kết

hiệp định, thừa nhận cho hai nước đó được độc lập giả hiệu,

và giúp đỡ trong mọi hoạt động ngoại giao

ý nghĩa chính sách bù nhìn của thực dân Pháp rất rõ rệt

Với chính quyền bù nhìn, chúng sẽ có một khí cụ, thu hút và

kết hợp những phần tử phản quốc thành một khối, đồng thời

rẽ giai cấp công nhân1) Làm như thế, thực dân Pháp nhằm mục đích cô lập cộng sản, đội tiên phong lãnh đạo dân tộc kháng chiến, chia rẽ giai cấp công nhân, giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Nhưng chính sách bù nhìn và chống cộng, chống Việt Minh của thực dân Pháp đã gặp nhiều khó khăn và nhất

định sẽ thất bại nhục nhã Vì hai lẽ:

Một là: Chính sách bù nhìn tiến hành trong lúc ở Đông Dương lực lượng của thực dân Pháp đã suy sụp, lực lượng kháng chiến Việt, Mên, Lào ngày một tiến trội lên và trên trường quốc tế, đế quốc Mỹ - Anh lấn bước thực dân Pháp, lực lượng đế quốc giảm sút, phong trào dân chủ lên cao Dù giặc Pháp cố gắng thế nào đi nữa, chúng càng không lừa dối

được nhân dân Đông Dương và chính một số bù nhìn cũng không tin chúng

Hai là: Chính sách đoàn kết dân tộc, thống nhất giai cấp của dân ta đúng Do đó, nội bộ mặt trận dân tộc vẫn giữ được

đoàn kết và càng thêm đoàn kết, sau khi đã tẩy bỏ được những phần tử cơ hội như Bảy Viễn, Đap Xun, Kham Mao, quan hệ giữa những người cộng sản và những người có

1) Pháp lập ra chi nhánh Tổng Công đoàn lực lượng thợ thuyền (C.C.T.F.O.) ở Sài Gòn và Hà Nội, "Công đoàn vàng" ở Huế, nhóm

"Xã nông lao công đại chúng" ở Hà Nội để lôi kéo công nhân miền tạm chiếm Chúng còn chia rẽ công nhân Hoa kiều và công nhân Việt Nam, công nhân Cao Mên và công nhân Việt kiều, công nhân công giáo và công nhân bên lương, v.v

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 67 68 Văn kiện đảng toàn tập

khuynh hướng quốc gia trong Mặt trận một ngày thêm chặt

chẽ, do đó công đoàn phát triển trong miền tạm bị chiếm và

những tổ chức công nhân giả hiệu của thực dân Pháp đều bị

tẩy chay

Chính vì gặp nhiều khó khăn, thất bại, nên thực dân

Pháp tập trung mũi dùi chia rẽ vào các tôn giáo, bộ phận yếu

nhất trong mặt trận dân tộc Đầu năm 1949, ở Nam Bộ,

17.000 ngụy binh Cao Đài hoạt động chống Việt Minh, một số

Cao Đài cứu quốc cũng bị giặc Pháp dụ hàng? Đồng thời bọn

Dân Xã (Hòa Hảo) cũng hành động võ trang, quấy rối

Nhưng trọng tâm chính sách chia rẽ tôn giáo của giặc

Pháp vẫn lôi kéo công giáo Kế hoạch lôi kéo công giáo Việt

Nam chống Việt Minh, chống cộng và ủng hộ bù nhìn Bảo

Đại là một bộ phận của kế hoạch chống cộng, chống phong

trào giải phóng dân tộc ở Đông Nam châu á của đế quốc, do

Mỹ cầm đầu Một điểm trọng yếu trong kế hoạch đó là liên

kết bọn bù nhìn ở Đông Nam châu á với Toà thánh La Mã,

hòng dựa vào uy lực Toà thánh để nâng cao địa vị bù nhìn,

và lợi dụng lòng tin của giáo dân và cái vỏ tôn giáo thần bí để

mưu đồ và che đậy việc nô dịch các dân tộc nhỏ yếu Chúng

ta chẳng thấy Giáo hoàng Pie XII gửi thông điệp tỏ cảm tình

với bù nhìn Bảo Đại và bù nhìn Bảo Đại sửa soạn lập lãnh sự

quán để chính thức giao thiệp với Vaticăng đó sao? Chúng ta

chẳng thấy bọn phản động công giáo dựa vào Sắc lệnh rút

phép thông công của Pie XII để khủng bố tinh thần những

giáo dân yêu nước đó sao?

Gần đây, để cứu vãn tình thế nguy ngập của chúng, thực

dân Pháp đã thi hành một thủ đoạn vô cùng gian ác: ngày

16-10-1949, được đế quốc Mỹ đồng ý và bọn phản động công

giáo đón chờ, chúng đem quân nhảy dù Phát Diệm và đổ bộ

Bùi Chu, miền công giáo tập trung nhất ở Bắc Bộ Việc đánh

chiếm Phát Diệm, Bùi Chu là một bước quyết liệt của thực dân Pháp trong mưu mô xâm lược tối tăm của chúng Bí thế không cần giấu giếm quanh co, chúng đã trắng trợn công bố

sẽ cấu kết giữa chúng và bọn trùm phản động công giáo1) Thật ra sự cấu kết đó đã có từ lâu Riêng trong năm vừa qua, bọn phản động công giáo đã tích cực chuẩn bị điều kiện cho giặc đánh chiếm Phát Diệm - Bùi Chu Chúng khuyến khích những hành động chống Chính phủ, chứa chấp bọn Quốc dân

Đảng, phản quốc, ngăn giáo dân vào các đoàn thể cứu quốc, tuyên truyền chống cộng và ủng hộ Bảo Đại, lập những tổ chức gián điệp để dò xét và phá hoại ta, thành lập những tổ chức bán võ trang có tính chất chống cộng, lấy tên là "tự vệ công giáo" xây hầm bí mật, lập binh công xưởng, mua sắm vũ khí, dự trữ thóc, muối, v.v., mưu phản quốc của bọn phản

động công giáo đã quá rõ Căn cứ vào những tin tức mới đây, thì thực dân Pháp và bọn giáo gian đang xúc tiến việc lập khu công giáo tự trị với hệ thống hành chính, quân sự và công an hẳn hoi

Nhưng đứng trước những hành động dã man của giặc Pháp và bọn côn đồ đội lốt công giáo, đồng bào công giáo sẽ giác ngộ và nổi lên chống lại chúng, sẽ ủng hộ bộ đội quét sạch bọn cướp nước và bọn giáo gian ra khỏi vùng "đất thánh" Việt Nam Mưu mô thâm độc chia rẽ lương giáo cũng như toàn bộ chính sách chia rẽ và lừa phỉnh của thực dân Pháp nhất định sẽ thất bại

II- đối sách của ta

Tuy nhiên, ta không nên chủ quan Cần có một đối sách

1) Tin A.F.P, ngày 18-10-1949

rõ rệt chống lại chính sách chia rẽ của thực dân Pháp Đối

sách ấy gồm những điểm dưới đây:

1 Hoàn thành việc thống nhất Việt Minh - Liên Việt,

củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam

2 Đoàn kết lương giáo

3 Thống nhất phong trào đấu tranh của nhân dân miền

tự do và miền tạm bị chiếm

4 Tích cực chống chính quyền bù nhìn?

5 Xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất Mên và Lào,

tiến tới lập Mặt trận thống nhất của dân tộc Đông Dương

Dưới đây, chúng tôi xin trình bày ý kiến của Trung ương

về từng điểm

A- Hoàn thành việc thống nhất Việt Minh - Liên

Việt, củng cố mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam

Công việc chuẩn bị và thực hiện thống nhất Việt Minh -

Liên Việt trong năm vừa qua, có mấy khuyết điểm lớn

Có nơi, các đồng chí thiên về mặt phát triển Liên Việt,

hầu như quên củng cố Việt Minh, không thấy rằng muốn

đoàn kết rộng rãi và thật sự, phải củng cố Việt Minh, bộ

phận nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất

Có nơi, các đồng chí lại nặng về mặt củng cố Việt Minh,

không chú trọng phát triển Liên Việt, không hiểu rằng muốn

cho việc thống nhất Việt Minh - Liên Việt có kết quả chắc

chắn, phải đề cao vai trò của Liên Việt trong nhân dân bằng

cách phát triển Liên Việt

Có nơi, các đồng chí không lấy nguyên tắc hành động

chung giữa Việt Minh và Liên Việt làm một điểm trọng yếu

trong việc chuẩn bị thống nhất Mới sắp xếp cán bộ và giải

thích qua loa cho đoàn viên hai bên, các đồng chí đã vội khai

hội thống nhất, không nhớ rằng chỉ có hành động chung mới làm cho hội viên Việt Minh và Liên Việt thấy rõ thống nhất

là cần thiết

Những khuyết điểm trên đã làm cho việc thống nhất Việt Minh - Liên Việt, trong năm vừa qua, không thu được những kết quả như ý muốn Năm nay, chúng ta cần sửa chữa những khuyết điểm đó, không nên đua nhau thống nhất một cách hình thức và ép uổng

ở những địa phương chưa thống nhất Việt Minh - Liên Việt, cần ráo riết chuẩn bị để đi tới thống nhất Việc chuẩn bị

ấy phải tạo đủ bốn điều kiện cho việc thống nhất mà chỉ thị Trung ương tháng 7-1949 đã đề ra:

1 Thực hiện việc thống nhất hành động giữa Việt Minh

và Liên Việt trong những công tác có tính chất chung

2 Giải thích rộng rãi, chu đáo cho nhân dân địa phương

và quần chúng hội viên hai bên hiểu rõ sự cần thiết phải thống nhất Việt Minh và Liên Việt

3 Củng cố và thống nhất các đoàn thể trong Việt Minh

ở cấp trung ương, cuộc Đại hội thống nhất Việt Minh- Liên Việt sắp tới phải là một dịp động viên toàn dân siết chặt hàng ngũ, đoàn kết nhất trí Vì thế, trong công tác chuẩn bị

Đại hội cũng như trong việc phổ biến nghị quyết của Đại hội, phải tập trung cán bộ và phương tiện tuyên truyền cổ động

Hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị 71 72 Văn kiện đảng toàn tập

của các đoàn thể trong Mặt trận để gây một phong trào toàn

dân đoàn kết chặt chẽ hơn chung quanh Hồ Chủ tịch và

Chính phủ kháng chiến, hoan nghênh và ủng hộ việc thống

nhất Việt Minh - Liên Việt, củng cố Mặt trận dân tộc thống

giữa những tầng lớp ấy, có sự liên lạc, cộng tác, tương trợ

thành khẩn Vạch rõ cho nông dân và trí thức tiến bộ thấy

rằng chỉ có liên minh chặt chẽ với giai cấp công nhân và kiên

quyết đấu tranh dưới sự lãnh đạo của giai cấp đó, họ mới có

thể giành được độc lập, tự do và hạnh phúc Thái độ rụt rè

của một số đồng chí, không dám nhân những dịp thuận tiện

để công khai và thành thực nêu rõ những điểm đó cho nông

dân và trí thức tiến bộ biết, là không đúng

Nhưng muốn cho sự liên minh giữa công, nông và trí

thức tiến bộ, do giai cấp công nhân lãnh đạo được vững chắc,

thì bản thân giai cấp công nhân phải thật thống nhất Hiện

nay, thực dân Pháp đang mưu chia rẽ phong trào công nhân

Đông Dương trong vùng chúng kiểm soát Giữ vững sự thống

nhất của giai cấp công nhân miền tự do và miền tạm bị

chiếm, giữa công nhân công giáo và công nhân bên lương,

giữa công nhân Hoa kiều, Cao Mên và Việt Nam là một

nhiệm vụ trọng yếu Tích cực phát triển tổ chức của Tổng

Liên đoàn Lao động Việt Nam vào các miền tạm bị chiếm,

thực hiện sự tương trợ và thống nhất nhanh chóng giữa công

nhân lương, giáo, Hoa kiều, Cao Mên và Việt Nam, đó là

những việc cần được chú trọng thi hành

B- Đoàn kết lương giáo

Đoàn kết lương giáo là một trong những việc phải chú trọng năm nay Muốn đoàn kết lương giáo, cần chống bệnh chủ quan và nắm vững chính sách tôn giáo của Đảng Chính vì chủ quan, coi thường vấn đề tôn giáo, nhất là vấn đề công giáo, đánh giá quá thấp mưu mô chia rẽ của bọn thực dân, đế quốc và bọn phản động tôn giáo, đánh giá quá cao thành tích vận động của ta, nên ta mới gặp nhiều khó khăn

Để đoàn kết lương giáo, ta cần xúc tiến những việc dưới đây:

1 Cô lập bọn phản động tôn giáo, kịp thời vạch rõ mưu mô phản nước hại nòi của chúng Công việc này phải làm cho khéo, căn cứ vào những tài liệu xác thực và phải được đông

đảo tín đồ tôn giáo yêu nước tích cực tham gia Việc cô lập bọn phản động tôn giáo không phải là một việc đối phó riêng giữa cán bộ ta và bọn chúng, mà phải là một công việc có tính chất quần chúng rộng rãi

2 Kiên nhẫn thuyết phục quần chúng các tôn giáo, cải thiện đời sống cho họ, làm cho họ hăng hái và đông đảo tham gia kháng chiến Tổ chức việc tuyên truyền cổ động không ngớt trong quần chúng Cao Đài, Hòa Hảo, công giáo để giải thích chính sách của Chính phủ, vạch rõ âm mưu chia rẽ và những hành động dã man của giặc Pháp đối với tín đồ tôn giáo Lấy kinh nghiệm bản thân của họ mà giáo dục họ Một mặt khác, khôn khéo vận động quần chúng tôn giáo chống bọn giáo gian và bọn lợi dụng tôn giáo bóc lột giáo dân thậm

tệ (cuộc đấu tranh này cố nhiên không để hại cho chính sách

đoàn kết đánh Pháp)

3 Chấn chỉnh và phát triển những đoàn thể quần chúng tôn giáo như Công giáo kháng chiến, Cao Đài cứu quốc, Phật

giáo cứu quốc, v.v làm cho những đoàn thể đó sinh hoạt

chính trị đều đặn, hoạt động kháng chiến một cách thực tế

Đào tạo những đoàn viên trung thực thành những cán bộ tôn

giáo có năng lực Tích cực nhưng thận trọng phát triển đảng

trong những tổ chức quần chúng đó

4 Làm cho lương giáo có nhiều dịp hợp tác trong những

hoạt động bổ ích cả hai bên Do hành động chung, hai bên sẽ

chóng bỏ được thành kiến, sẽ hiểu nhau, và đoàn kết chặt chẽ

với nhau hơn

Đối với việc thực dân Pháp đánh chiếm vùng Phát Diệm -

Bùi Chu, chủ trương của ta là đánh bật chúng ra khỏi vùng

tự do, giải phóng giáo hữu khỏi nanh vuốt của chúng và của

bọn giáo gian

Muốn thế, ta cần phải làm gì?

Trước hết, phải tố cáo mưu mô thâm độc của thực dân

Pháp trước quốc dân và thế giới, đồng thời dùng võ trang

tuyên truyền đi sâu vào những vùng mới bị chiếm, kêu gọi

đồng bào công giáo vững lòng tin tưởng, kiên quyết không

hợp tác với giặc, ủng hộ bộ đội đánh quân xâm lược, tham gia

du kích rộng rãi để diệt địch Củng cố những đội du kích công

giáo sẵn có, tổ chức thêm những đội quân công giáo mới, gồm

những thanh niên hăng hái yêu nước, phối hợp với bộ đội

chính quy, tiêu trừ giặc Pháp, chống những cuộc càn quét

của giặc, bảo vệ sinh mệnh, tài sản cho các giáo hữu Tiến

hành ráo riết công tác ngụy vận, làm cho ngụy binh công giáo

giác ngộ, quay súng bắn lại giặc Pháp Tóm lại, phát động

một cuộc chiến tranh du kích rộng rãi trong miền công giáo

tạm bị chiếm

Cuộc chiến tranh du kích đó phải lấy việc đoàn kết lương

giáo làm phương châm chính trị căn bản Và trong quá trình

chiến đấu chống kẻ thù chung, tiếp tục củng cố lương giáo

C- Thống nhất phong trào đấu tranh của nhân dân vùng tự do và vùng tạm bị chiếm

Trong cuộc Hội nghị lần thứ sáu, Trung ương đã lấy việc gây dựng và phát triển cơ sở của ta về mọi mặt trong vùng tạm bị chiếm làm một phương châm công tác trọng yếu để chuẩn bị tổng phản công

Năm nay, muốn hoàn thành công việc chuẩn bị, chuyển mạnh sang tổng phản công, cần tiến lên một bước mới: thống nhất phong trào đấu tranh của nhân dân vùng tự do và vùng tạm bị chiếm

Gần đây, phong trào nhân dân vùng tạm bị chiếm đã lan rộng và lên cao Từ miền thôn quê, phong trào đã lan đến những đô thị lớn Không những thợ thuyền, dân cày tham gia phong trào chống Pháp và bù nhìn, mà cả trí thức, công chức, nhà buôn, học sinh, sinh viên cũng tham gia một cách rộng rãi Những cuộc đấu tranh hưởng ứng đã mạnh dạn nổ ra, nhiều cuộc lan cả Bắc, Trung, Nam Những cuộc bãi khóa,

đình công, biểu tình phản đối Pháp và bù nhìn bắt bớ, bắn giết thanh niên ta mới đây, nổ ra ngay sau khi thực dân Pháp vừa trao quyền cho bù nhìn, thật có ý nghĩa chính trị khá cao Nó chứng tỏ đồng bào ta trong vùng tạm bị chiếm đã hết sức căm thù giặc Pháp và bầy chó săn của chúng