Ngôn từ trong Phân tích Công việcCác chuyên gia sử dụng thuật ngữ rất chuẩn xác, nhằm tránh nhầm lẫn và giải thích sai Đạo luật bang và liên bang đều yêu cầu sự chính xác trong việc s
Trang 1McGraw-Hill/Irwin Copyright © 2010 by The McGraw-Hill Companies, Inc All rights reserved.
Trang 2Ch uơng 3
Thiết kế và Phân tích Công việc
Trang 3Nền tảng của một tổ chức chính là tập hợp các công việc
mà nhân viên của tổ chức đó đảm nhiệm
Trang 4Một công việc được thiết kế như thế nào để hiệu quả làm việc của nhân
viên được cải thiện?
Các loại hành vi gì là cần thiết để thực hiện công việc?
Những đặc điểm và kinh nghiệm gì làm cho một người phù hợp
với công việc?
Thông tin phân tích công việc có thể giúp phát triển các chương trình
quản lý nhân sự được không?
Trang 5Ngôn từ trong Phân tích Công việc
Các chuyên gia sử dụng thuật ngữ rất chuẩn xác, nhằm tránh nhầm lẫn và giải thích sai
Đạo luật bang và liên bang đều yêu cầu sự chính xác trong
việc sử dụng các thuật ngữ
Nh ững định nghĩa của Chính quyền Liên bang :
Phân tích Công việc: một quá trình có hệ thống, có mục đích
nhằm thu thập thông tin về các khía cạnh quan trọng liên quan tới một công việc
Mô tả Công việc: sản phẩm chính của một Phân tích Công
việc Nó là một bản tổng hợp bằng văn bản về công việc như một đơn vị tổ chức có thể nhận biết
Trang 6Ngôn từ trong Phân tích Công việc
kỹ năng, khả năng, phẩm chất và các đặc điểm khác (KSAO) cần thiết cho việc thực hiện có hiệu quả một công việc đã định
Nhiệm vụ: Một loạt các yếu tố công việc được tập hợp
và điều phối để tạo ra một kết quả
Vị trí: bao gồm các trách nhiệm và nghĩa vụ do một cá nhân
thực hiện Có bao nhiều nhân viên trong một tổ chức thì có bấy nhiêu vị trí
Công việc: nhóm gồm các vị trị có những trách nhiệm giống
nhau, ví dụ như lập trình viên máy tính
Nhóm Công việc: nhóm gồm các công việc có các trách nhiệm
giống nhau
Trang 7Các Bước trong Phân tích Công việc
sử dụng như thế nào
Bước 2: Xác
định thông tin từ phân tích công việc sẽ được
sử dụng như thế nào
Bước 3:
Chọn công việc để phân tích
Bước 3:
Chọn công việc để phân tích
Bước 4: Thu
thập dữ liệu bằng các phương pháp phân tích công việc
Bước 4: Thu
thập dữ liệu bằng các phương pháp phân tích công việc
Bước 5:
Chuẩn bị bản mô tả công việc
Bước 5:
Chuẩn bị bản mô tả công việc
Bước 6:
Chuẩn bị Chi tiết công việc
Bước 6:
Chuẩn bị Chi tiết công việc
Sử dụng thông tin trong các bước trên để:
• Thiết kế công việc
• Lập kế hoạch
• Tuyển dụng
• Lựa chọn và đào tạo
• Đánh giá kết quả làm việc
• Lương và thưởng
• Tuân thủ EEO
• Đánh giá tiếp theo
Sử dụng thông tin trong các bước trên để:
• Thiết kế công việc
• Lập kế hoạch
• Tuyển dụng
• Lựa chọn và đào tạo
• Đánh giá kết quả làm việc
• Lương và thưởng
• Tuân thủ EEO
• Đánh giá tiếp theo
Trang 8Các Bước trong Phân tích Công việc
Dữ liệu thu thập được
Trang 9Các Công dụng của Phân tích Công việc
Công việc hay không nữa
Các hướng dẫn và khuyến nghị pháp lý về quyền dân
sự và các luật EEO đều rất rõ ràng
Câu hỏi giờ đây là nên tiến hành Phân tích Công việc
có hiệu lực pháp lý như thế nào
trong Hướng dẫn Thống nhất về Các quy trình Lựa
chọn Nhân viên (1978)
Một loạt các chính sách đã được thiết kế nhằm giảm thiểu hoặc phòng tránh các hành vi phân biệt đối xử nơi công sở
Trang 10Các Công dụng của Phân tích Công việc
Phân tích Công việc có vai trò thiết yếu đối với việc đánh giá sự phân biệt đối xử theo hầu hết các luật có liên quan tới lao động
Phân tích Công việc có vai trò thiết yếu đối với việc đánh giá sự phân biệt đối xử theo hầu hết các luật có liên quan tới lao động
Mang lại một bảng Mô tả Công việc rõ ràng và toàn diện
Cho phép đánh giá chính xác các kiến thức, kỹ năng, khả năng, phẩm chất và các KSAO khác theo yêu cầu của công
Xác định rõ ràng các KSAO quan trọng đối với mỗi trách
nhiệm công việc
Xác định rõ ràng các KSAO quan trọng đối với mỗi trách
nhiệm công việc
Trang 11Các Công dụng của Phân tích Công việc
Công dụng của Phân tích
2 Giải thích thông tin đó
sẽ được sử dụng thế nào
Trang 12Ai là người tiến hành Phân tích Công việc?
Được quyết định trong quá trình lập kế hoạch
Sử dụng giám sát viên, người đương nhiệm công việc, hoặc cả hai
Thuê một chuyên gia phân tích tạm thời từ bên ngoài
Tuyển dụng một Chuyên gia Phân tích Công việc toàn
thời gian
điểm mạnh và điểm yếu
Người đương nhiệm công việc sẽ
có lúc khó khăn do khuynh hướng không khách quan
của mình
Người đương nhiệm công việc biết rõ những công việc gì sẽ thực sự đuợc tiến hành
Sự chuyên tâm vào công việc có thể làm tăng sự chấp nhận những thay đổi của công việc
Trang 13Ai là người tiến hành Phân tích Công việc?
Ảnh hưởng đến sự lựa chọn người phân tích Ng ười được chọn cần
phải …
1 Địa điểm và sự phức tạp của công việc
2 Người đương nhiệm công việc sẽ tiếp thu thế nào đối với chuyên gia phân tích công việc từ bên ngoài
3 Mục đích cuối cùng của việc phân tích
1 Hiểu rõ con người, công việc và toàn bộ hệ thống tổ chức
2 Có kiến thức về tiến trình công việc trong tổ chức
Trang 14Các mối quan hệ báo cáo chính thức
Số các cấp theo chiều dọc trong tổ chức
Các chuyên môn và chức năng của nhân
viêngiúp hiểu rõ hơn về tiến trình công việc
xuyên suốt trong tổ chức
Trang 15Sử dụng Đồ thị
việc cụ thể có tương quan như thế nào với nhau
Không thể hiện các mối quan
hệ cấu trúc giữacác công việc
Cho thấy các hoạt động
và công việc cần thiết để tạo ra một sản phẩm hay dịch vụ mong muốn
Trang 16Phương pháp Thu thập Dữ liệu
được nghiên cứu theo những cách thức các
nhiệm vụ được hoàn thành (Phân tích định hướng công việc)
được nghiên cứu theo những cách thức các
nhiệm vụ được hoàn thành (Phân tích định hướng công việc)
được thu thập Nhật ký hoặc sổ tay của Người đương nhiệm
Quan sátPhỏng vấn
Thu thập dữ liệu công việc
Thu thập dữ liệu công việc
Với mỗi phương pháp, các thông tin về công việc
sẽ
Với mỗi phương pháp, các thông tin về công việc
sẽ
Bảng câu hỏi
Được phân tích dưới dạng hành vi
(phân tích định hướng cách thức thực hiện
công việc)
Được phân tích dưới dạng hành vi
(phân tích định hướng cách thức thực hiện
công việc)
Trang 17Phương pháp Thu thập Dữ liệu
mang tới một bức tranh toàn cảnh về công việc, các trách nhiệm và yêu cầu công việc
các câu trả lời sẽ được dùng
để xây dựng kỹ thuật thu thập
Một Mẫu thông tin phân tích công việc (JAIF) có thể
cung cấp các thông tin cốt lõi cho bất kỳ phương pháp
Phân tích Công việc nào
Người đương nhiệm và các giám sát viên có thể không
nhìn nhận công việc như nhau
Trang 18Quan sát trực tiếp
Được áp dụng đối với các công việc yêu cầu các hoạt động thủ công, tiêu chuẩn hóa, và có vòng tuần hoàn công việc ngắn
Không thích hợp khi công việc bao gồm hoạt động lao động trí óc đáng
kể
Chuyên gia phân tích công việc phải được đào tạo để :
quan sát các hành vi công việc có liên quan
phải tỏ ra kín đáo nhất có thể
Trang 19Phỏng vấn
Phỏng vấn những người đương nhiệm công việc thường
được thực hiện kết hợp với kỹ thuật quan sát
Kỹ thuật được được sử dụng rộng rãi nhất
Cho phép nói chuyện một cách trực tiếp với những người đương nhiệm
Các buổi phỏng vấn có thể được tiến hành với :
duy nhất một người đương nhiệm
một nhóm người đương nhiệm
một giám sát viên đã quen với công việc
Một nhóm câu hỏi có hệ thống được sử dụng sao cho các câu trả lời có thể được so sánh với nhau
Trang 20Phỏng vấn
Phỏng vấn rất khó để có thể tiêu chuẩn hóa được
Những người phỏng vấn khác nhau có thể hỏi các câu hỏi khác
nhau
Cùng một người phỏng vấn có thể đặt các câu hỏi khác nhau cho
những người trả lời khác nhau
Thông tin có thể bị người phỏng vấn vô tình làm cho sai lệch
Chi phí phỏng vấn có thể khá cao, đặc biệt trong trường hợp
phỏng vấn nhóm không có hiệu quả thực tiễn
Trang 21♦ Một mẫu bảng hỏi mở cho phép những người đương nhiệm sử dụng ngôn từ và suy nghĩ của riêng mình để mô tả công việc
đề còn đang tranh luận
Trang 22phải đơn giản
lập một bảng câu hỏi dễ sử dụng
lập một bảng câu hỏi dễ sử dụng
Trang 23Người đương nhiệm công việc
đương nhiệm về
Các trách nhiệm công việc
Tần suất các trách nhiệm
Thời điểm các trách nhiệm được hoàn thành
buộc phải có một sổ ghi nhật ký như vậy
Nếu được giữ gìn một cách thích đáng, sổ nhật ký
sẽ cho phép kiểm tra các trách nhiệm hàng ngày và những sự cố bất thường xẩy ra
Nhật ký hay sổ tay là rất hữu dụng khi phân tích các công việc khó quan sát
Trang 24Sử dụng Phương pháp nào?
không nên phụ thuộc duy nhất vào phỏng vấn làm phương pháp thu thập dữ liệu
Đối với một tình huống nhất định sẽ lại có các phương pháp nhất định phù hợp hơn
Hiện chưa có sự thống nhất xem phương pháp Phân tích Công việc nào
sẽ mang lại các thông tin
tốt nhất
Hiện chưa có sự thống nhất xem phương pháp Phân tích Công việc nào
sẽ mang lại các thông tin
tốt nhất
Mục dích của việc phân tích
Giới hạn về thời gian và ngân sách
Hầu hết các tổ chức đều đưa ra chọn lựa dựa trên đưa ra chọn lựa dựa trên Hầu hết các tổ chức đều
Trang 25Sử dụng Phương pháp nào?
Rất nhiều tổ chức sử dụng cách thức Phân tích
Công việc Đa phương pháp
Chuyên gia phân tích phỏng vấn những người
đương nhiệm và các giám sát viên kết hợp cùng với việc quan sát tại chỗ
Một cuộc điều tra nhiệm vụ dựa trên các đánh giá của chuyên gia sẽ đuợc lập nên và thực hiện
Thực hiện một phân tích thống kê về các câu trả lời
Một quá trình tổng thể là phương pháp tương đối tốn kém tiền của và thời gian
chất lượng thông tin thu được từ quá trình tổng thể
sẽ được các cơ quan tòa án nhiệt liệt ủng hộ
Trang 26Các Kỹ thuật Định lượng thông dụng
Phân tích Công việc theo chức năng
Bảng câu hỏi phân tích vị trí
Bảng câu hỏi mô tả vị trí
quản lý
Bảng câu hỏi mô tả vị trí
quản lý
Trang 27Phân tích Công việc theo chức năng
Phân tích Công việc theo chức năng (FJA) là kết quả của gần
60 năm nghiên cứu về phân tích và mô tả công việc
Được thai nghén từ cuối những năm 1940
♦ Được phát triển như một cơ chế giúp cải thiện việc phân loại công việc trong Cẩm nang Nghề nghiệp (DOT)
♦ Các mô tả DOT giúp các chuyên gia phân tích hiểu được các nội dung có liên quan trong một công việc cụ thể
Sau đó, FJA có thể được sử dụng để khai triển và mô tả sâu hơn nội dung của công việc
Mục đích là nhằm tạo ra một ngôn ngữ chung dùng để mô tả chính xác các công việc
Trang 28Phân tích Công việc theo chức năng
FJA giả định rằng các công việc có thể được mô tả dưới dạng những mối quan hệ cơ bản mà một người người
đương nhiệm có đối với công việc của mình
Có quan hệ vật chất với các việc
Sử dụng các nguồn lực trí óc để xử lý dữ liệu
Tương tác với mọi người
Sử dụng các thuật ngữ hành vi, từng mối quan hệ có thể được sắp xếp cùng với tính phức tạp liên tục
Từ thấp nhất tói cao nhất
mỗi công việc có điểm số định lượng riêng của nó
các công việc có cùng mức đánh giá có thể được coi như giống nhau
Trang 29Mạng thông tin Nghề nghiệp (O*Net)
Mô tả các nghề nghiệp, các KSAO và
các yêu cầu nơi làm
việc
Mô tả các nghề nghiệp, các KSAO và
các yêu cầu nơi làm
Giảm 12.000 công việc xuống chỉ còn hơn 1.000
Thay thế cho DOT
Sắp xếp dữ liệu thành 6
nhóm ( Mô hình Nội dung
O*NET )
Sắp xếp dữ liệu thành 6
nhóm ( Mô hình Nội dung
O*NET )
Thân thiện với người dùng
hơn là DOTThân thiện với người dùng
hơn là DOT
Trang 30Phân tích Công việc theo chức năng
Tập trung vào lao động
Tập trung vào công việc
Đặc điểm lao động Yêu cầu lao động kinh nghiệmYêu cầu
Yêu cầu nghề nghiệp lực lượng lao độngĐặc điểm Thông tin công việc
Khả năng
Sở thích công việc Giá trị công việc Cách làm việc
Kỹ năng Kiến thức đào tạo
Kinh nghiệm đào tạo
Kỹ năng Giấy phép yêu cầu đầu vào
Nhiệm vụ Dụng cụ Công nghệ
Hoạt động chung Hoạt động chi tiết Môi trường tổ chức Môi trường làm việc
Thông tin thị trường Lao động Nhận định nghề nghiệp
Chi tiết nghề nghiệpNghề nghiệp
Trang 31Bảng câu hỏi Phân tích Vị trí
Được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Purdue
Yêu cầu kinh nghiệm đáng kể và mức độ đọc hiểu cao để có thể
hoàn thành được bảng nàyGồm 195 hạng mục
Bảng thường được các chuyên gia phân tích được đào tạo sử dụng, những người này phải quyết định xem những hạng mục nào
sẽ áp dụng cho một công việc cụ thể nào
Trang 32Bảng câu hỏi Phân tích Vị trí
Đầu vào thông tinĐầu vào thông tin
Nội dung công việcNội dung công việc
Các đặc điểm khác của công việc
Các đặc điểm khác của công việc
Trang 33Bảng câu hỏi Phân tích Vị trí
Ra quyết địnhGiao tiếpTrách nhiệm xã hộiThực hiện các hoạt động đòi hỏi kỹ năng
Trang 34Bảng câu hỏi Phân tích Vị trí
Được sử dụng và nghiên cứu rộng rãinghiên cứu rộng rãiĐược sử dụng và
Một công cụ hiệu quả
cho nhiều mục đíchMột công cụ hiệu quả cho nhiều mục đích
Đáng tin cậy;
có ít phương sai có ít phương sai Đáng tin cậy;
Một cách hiệu quả
để thiết lập các sự khác nhau theo đòi hỏi của công việc
Một cách hiệu quả
để thiết lập các sự khác nhau theo đòi hỏi của công việc
Có giá trị
Các lợi thế của PAQ
Trang 35Bảng câu hỏi Phân tích Vị trí
Các bất lợi của PAQ :
Cần thời gian và sự kiên nhẫn để hoàn thành
Không mô tả cụ thể các hoạt động công việc, vì vậy, các hoạt động hành vi được thực hiện trong công việc
có thể làm sai lệch các khác biệt nhiệm vụ thực sự của công việc
Ví dụ : Đối với một người đánh máy, một diễn viên nhảy bale, các nghề này có thể có một hồ sơ giống nhau bởi tất
cả đều cần kỹ năng vận động chính xác
Việc đánh giá có thể biểu thị suy nghĩ rập khuôn của chuyên gia phân tích về công việc đó thay vì các khác biệt thực sự giữa các công việc
Trang 36Bảng câu hỏi mô tả vị trí quản lý
công việc quản lý là một thách thức bởi …
Trang 37Bảng câu hỏi mô tả vị trí quản lý
Một danh sách kiểm tra gồm
208 hạng mục có liên quan tới các vấn đề và trách nhiệm của các nhà quản lý
Một bản mô tả tổng hợp
về công việc quản lý
Nhằm mục đích áp dụng xuyên suốt hầu hết các ngành công nghiệp
Trang 38Bảng câu hỏi mô tả vị trí quản lý
Phiên bản MPDQ mới nhất gồm có 15 mục:
Thông tin tổng
quan
Kiểm tra các chỉ số kinh doanh
Kỹ năng và khả
năng
Quản lý
Thay mặt đại diện
Giám sát
Nhận xét và phản ứng Phối hợp
Đánh giá toàn
bộ Đồ thị tổ chức
Trang 39Bảng câu hỏi mô tả vị trí quản lý
Bảng câu hỏi Metric Thông dụng (CMQ) là một
phương pháp phân tích công việc định tính khác
Bảng này do người đương nhiệm công việc hoàn thành
đòi hỏi khả năng đọc hiểu thấp hơn
tập chung hơn về tính cụ thể của hành vi, do đó những người đương nhiệm sẽ dễ dàng đánh giá công việc của
họ hơn
có thể áp dụng với cả các vị trí loại trừ và không loại trừ
Hiện tại, tại Châu Âu, người ta đang tiến hành một
nghiên cứu về Phân tích Công việc
tập trung vào các phương pháp định lượng thay thế
Trang 40Mô tả và Yêu cầu Công việc
được từ một Phân tích Công việc có hệ thống
Đó là một bản mô tả b ằng văn bản về các yêu cầu
mà công việc đòi hỏi
Khó có thể nhấn mạnh quá mức tầm quan trọng xuyên suốt,
độ chính xác và mức thông dụng của các bản Mô tả Công
việc
Thay đổi trong những năm gần đây đã làm tăng nhu cầu
cần có các sự Mô tả Công việc:
Số lượng khổng lồ những đợt tái cơ cấu tổ chức
Nhu cầu triển khai các cách làm mới và sáng tạo nhằm tạo động lực và khen thưởng nhân viên
Tốc độ công nghệ làm thay đổi môi trường làm việc ngày càng gia tăng
Quy định mới, nghiêm ngặt hơn về các thông lệ tuyển dụng
Trang 41Mô tả và Yêu cầu Công việc
Tóm tắt công việc
Trang thiết bịChức vụ
Môi trường
Các hoạt động
Yêu cầu công việc là một thành tố phát triển từ Sự Mô tả Công việcHiện chưa có một mẫu tiêu chuẩn nào cho một Sự Mô tả Công
việc ,nhưng hầu hết đều bao gồm…
Trang 42Mô tả và Yêu cầu Công việc
Mỗi kỹ năng đã được xác định phải được gắn
cụ thể vào từng Nhiệm vụ công việc
Các nhiệm vụ công việc phải được xác định và đánh giá về tầm quan trọng, sử dụng các
kỹ thuật Phân tích Công việc
hợp lý
Các chuyên gia, người đương nhiệm, hoặc giám sát viên nên xác định các kỹ năng cần thiết để thực hiện từng nhiệm vụ công việc
Tầm quan trọng của mỗi
kỹ năng cũng cần được xếp
hạng
Mọi đặc điểm khác cần thiết cho việc hoàn thành công việc cũng cần được xác định, ví dụ như yêu cầu
về sức khỏe và bằng chứng nhận
chuyên môn
R.J Harvey đưa ra các hướng dẫn về việc lựa chọn các đặc điểm
cần được bao gồm trong một Sự Yêu cầu công việc