BÀI học ĐƯỜNG đời đầu TIÊN NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG đời

Tiết học hôm nay sẽ mang lại cho các em một bài học ý nghĩa về những lỗi lầm với tựa đề "Bài học đường đời đầu tiên" trích trong DMPLK của nhà văn Tô Hoài... - “Bài học đường đời đầu tiê

Trang 1

BÀI 4:

NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG ĐỜI

TRƯỜNG THCS LONG PHƯỚC GV: LÊ THỊ HẢI

Trang 2

KHỞI ĐỘNG

Trang 3

KHỞI ĐỘNG

✅ Chuẩn bị các đồ dùng học tập: hộp màu, giấy, kéo, keo, băng keo,…

✅ Lấy ra hai tờ giấy giống nhau và xé một

tờ giấy làm đôi

✅ Sử dụng các đồ dùng để nối tờ giấy đã

xé lại

✅ Nhận xét về hai tờ giấy đó

Trang 4

Các em ạ, tờ giấy bị rách rồi không thể lành lại được,

nó cũng giống như lỗi lầm mà chúng ta gây ra cho người khác Nhẹ thì làm họ tổn thương, đau khổ, nặng thì làm ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh mạng của người khác Tiết học hôm nay sẽ mang lại cho các em một bài học ý nghĩa về những lỗi lầm với tựa đề "Bài học đường đời đầu tiên" trích trong DMPLK của nhà văn

Tô Hoài

Trang 5

(1)Chia sẻ một câu chuyện đáng nhớ của bản thân em đã trải qua?

(2) Ấn tượng ban đầu của em về nhan đề “ Bài học đường đời đầu tiên”?

- “Bài học đường đời đầu tiên” sẽ được nhân vật kể sẽ là những vấp ngã đầu tiên khi bước ra cuộc sống, là bài học khiến nhân vật nhận ra được sự sai lầm của bản thân và khiến từ đó thay đổi chính mình

Trang 6

I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

BÀI 4: NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG ĐỜI

Tiết 46,47: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

Trang 7

a Đọc đoạn thứ nhất cần lên giọng để vừa thể hiện được vẻ đẹp cường tráng đồng thời diễn tả được thái độ tự phụ, huênh hoang của Dế Mèn.

Trang 8

b Đọc đoạn thứ hai chú ý giọng đối thoại phù hợp với diễn biến tâm lí của từng nhân vật:

- Dế Mèn: kẻ cả, hung hăng, hoảng hốt, ân hận…

- Dế Choắt: run rẩy, sợ hãi, cố sức khuyên can Dế Mèn…

- Chị Cốc: tức giận.

Trang 9

Đọc xong văn bản,

em thấy ấn tượng với vấn đề nào nhất?

Trang 10

? Xác định thể loại của văn bản? Đặc điểm của thể loại?

Truyện đồng thoại là thể loại văn học dành cho thiếu nhi Nhân vật trong truyện đồng thoại

thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân hóa Vì thế, chúng vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt của loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người

Trang 11

Bài học đường đời đầu tiên

Trang 12

Tô Hoài(1920- 2014), tên khai sinh Nguyễn Sen

Ông nổi tiếng với nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới

Ở tuổi thiếu niên Tô Hoài tự lập rất sớm, ông đã phải ra ngoài làm việc kiếm sống Ông lăn lộn đủ nghề từ dạy trẻ, bán hàng, kế toán hiệu buôn,… cũng có những lúc thất nghiệp

Sáng tác phong phú, đa dạng, gồm nhiều thể thể loại:

truyện ngắn, hồi kí

Là một người có vốn sống phong phú, những câu chữ Tô Hoài dẫn dắt vào tác phẩm luôn đem đến cho người đọc nhiều cảm nhận sâu sắc về cuộc đời, về con người

Trang 16

- Tác giả: Tô Hoài (1920 – 2014) tên khai sinh là Nguyễn Sen Quê ở Hà Nội

Năm 1996 Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

- Tác phẩm: trích chương I truyện "Dế Mèn phiêu lưu kí" (1941).

II SUY NGẪM PHẢN HỒI

Trang 17

Thời điểm Dế Mèn kể lại cho chúng

ta bài học đường đời đầu tiên là trướ c

hay sau cái chết của Dế Choắt?

- Thời điểm Dế Mèn kể lại cho chúng ta nghe

bài học đường đời đầu tiên là sau cái chết

của Dế Choắt

- Thể hiện qua chi tiết:

+ Hung hăng, hống hách láo chỉ tổ trả nợ cho những ngu dại

+ Tôi ân hận quá, ân hận mãi

Trang 18

+ Thế mới biết nếu đã trót không suy

tính, lỡ xảy ra những việc dại dột có

hối cũng không làm lại được

+ Câu chuyện ân hận đầu tiên mà tôi nhớ

Trang 20

Lời kể của Dế Mèn Lời đối thoại của DếMèn

ai nghe mình không

- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào

- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ, chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được

- Chú mình có muốn cùng tớ đùa vui không?

Đều là lời của Dế Mèn Lời Dế Mèn kể lại câu chuyện->Lời

người kể chuyện (ngôi thứ 1) Lời nói trực tiếp của nhân vật (đối thoại, độc thoại) ->Lời nhân vật

Trang 21

1/ Bức chân dung Dế Mèn

Trang 25

* HÀNH ĐỘNG:

Quát chị Cào Cào

Ghẹo anh Gọng Vó

Trang 26

* TÂM TRẠNG:

Hãnh diện, tự mãn "tôi lấy là

hãnh diện với bà con về cặp

râu ấy lắm", "tôi tợn lắm, tôi

cho tôi là giỏi"

Sợ hãi "tôi cũng khiếp, nằm

im thít, hoảng hốt"

Hối lỗi "tôi biết làm thế nào

bây giờ"

Ân hận "anh mà chết là tại

tôi ngông cuồng"

Ở đây có sự biến đổi tâm lý : từ thái

độ kiêu ngạo, hống hách sang ăn năn, hối hận

-> Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sinh động, hợp lí.

-> Tính cách: Dế Mèn là một chàng thanh niên trẻ trung, yêu đời, tự tin nhưng cũng kiêu căng, tự phụ, hống hách, coi khinh và cậy sức bắt nạt kẻ yếu.

Trang 27

cú mèo

Trang 28

Bức chân dung Dế Mèn

- Ngoại hình: cường tráng, khỏe khoắn.

- Tính cách: xốc nổi, kiêu căng, hung hăng, hống hách.

→ Nhà văn Tô Hoài đã quan sát tinh tế, tỉ mỉ, sử dụng tính từ miêu tả hình dáng, tính cách, từ n

gữ giàu sức tạo hình Nhân vật dế mèn làm ta chợt nhớ đến hình ảnh chú ếch trong truyện ngụ n gôn “ Ếch ngồi đáy giếng” Tính tình hung hăng, kiêu ngạo lại ngộ nhận về giá trị của bản thân , luôn tưởng mình là “ vị chúa tể” có thể coi thường và bắt nạt hết những người xung quanh.

Trang 29

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ

(1) Việc Dế Choắt muốn đào một cái ngách sang nhà nhân vật “tôi” phòng khi có kẻ nào bắt nạt cho thấy Dế Choắt suy nghĩ, đánh giá như thế nào về nhân vật “tôi”?

(2) Cụm từ “đứa ích kỉ” thể hiện sự nhận thức của ai? Tự nhận thức về điều gì?

(3) Nhận xét về lối sống của Dế Mèn? Em có đồng tình với cách xử sự ấy không? Vì sao?

Trang 30

- Việc Dế Choắt muốn đào cái ngách sang nhà nhân vật “tôi” phòng khi có kẻ n

ào bắt nạt cho thấy Dế Choắt tự được ý thức được sức khoẻ của bản thân và n ghĩ rằng Dế Mèn là người hàng xóm tốt bụng, có thể chia sẻ và giúp đỡ được mình khi hoạn nạn.

- “Đứa ích kỉ” là sự tự nhận thực của Dế Mèn Chú tự nhận thức được sự ích kỉ, chỉ nghĩ đến lợi ích và thoả mãn được thú vui của bản thân mà không nghĩ đến hậu quả việc mình đã gây ra.

=>Không sống chan hòa ; ích kỉ, hẹp hòi ; Vô tình, thờ ơ, không rung động, lạn

h lùng trước hoàn cảnh khốn khó của đồng loại.

Trang 31

Dế Choắt

Hình dung của

em về

Dế Mèn

Dế Choắt

PHIẾU HỌC TẬP

Trang 32

Qua cái nhìn của Dế Mèn, Dế Choắt có đặc điểm:

Ốm yếu

Có khiếm khuyết về hình thể

Yếu đuối

Hôi hám, nhút nhát

Trang 33

Hình dung về nhân vật Dế Choắt:

Dáng dấp nhỏ bé,

Yếu ớt nhưng khá am hiểu sự đời

Cách đối đãi với mọi người xung

quanh

Dù có bị Dế Mèn chê bai, Dế Choắt đáng thương, tội nghiệp cũng chỉ than thở, đành chịu vì sức mình hèn kém

Trang 34

- Cái chết của Dế Choắt:

+ Dế Choắt đã thiệt mạng một cách

oan uổng

Trong lúc thoi thóp hơi thở cuối cùng, Dế

Choắt cũng không hề trách móc Dế Mèn mà còn đưa ra lời khuyên để Dế Mèn tránh được

hậu quả về sau: "Ở đời phải cẩn thận khi nói

năng, nếu không sớm muộn cũng mang vạ

vào thân"

Trang 35

- Ngoại hình: cường tráng, khỏe khoắn

2/Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn

Trang 36

1/ Bài học đường đời đầu tiên

mà Dế Mèn rút ra sau sự việc

xảy ra với Dế Choắt là gì?

2/ Theo em, việc tác giả để cho Dế Mèn tự kể lại câu chuyện bằng ngôi thứ nhất có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện bài học ấy?

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ

Trang 37

Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút

ra sau cái chết của Dế Choắt đó là thói ngông cuồng của mình, trêu đùa, khinh thường người khác, thoả mãn niềm vui cho mình đã gây ra hậu quả khôn lường, phải ân hận suốt đời.

Việc tác giả sử dụng ngôi kể thứ nhất, cho Dế Mèn tự kể lại câu chuyện của mình đã khiến câu chuyện trở nên chân thực, khách quan, nhân vật có thể bộc lộ rõ nhất tâm trạng, cảm xúc của mình khi trải qua.

Trang 38

=> Có thể xem cái chết của Dế Choắt là một bước ngoặt với Dế Mèn vì qua đó chú đã nhận thức được những sai lầm của bản thân đó

là tính kiêu căng, tự phụ Với mọi người, Dế Mèn đã nhận thức được

sự ích kỉ, coi thường người khác.

Trang 39

Qua truyện của Dế Mèn ta thấy Dế Mèn mới lớn, sống trong một thế giới nhỏ bé, quanh quẩn gồm những người hiền lành nên đã lầm tưởng sự ngông cuồng là tài ba của mình, có thái độ kiêu căng, tự phụ, xốc nổi Đây cũng là những lỗi lầm dễ mắc phải ở những người tuổi mới lớn.

Tuy nhiên, trước những lỗi lầm,

chúng ta phải biết nhận ra và sửa

chữa những sai lầm mà mình mắc

phải, phải tự trọng, biết nghiêm khắc

trước những thiếu sót của mình.

Trang 40

Có phải tờ giấy rách là tờ giấy bỏ đi không? Vậy thì đứng trước những lỗi lầm,

ta cần phải có thái độ như thế nào?

Trang 41

Vì thế, chúng vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt của loài vật, vừa thể hiện những đặc điểm của con người.

Nhân vật trong truyện đồng thoại thường là các đồ vật, loài vật được nhân cách hóa

Trang 42

- Ngoại hình: cường tráng, khỏe khoắn

2/Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn

Thói ngông cuồng trêu đùa, khinh thường người khác để thỏa mãn niềm vui cho mình đã gây ra hậu quả khôn lường, phải ân hận suốt đời.

Trang 43

TỔNG KẾT:

Trang 45

1 Nghệ thuật

- Truyện đồng thoại với nội dung hấp dẫn, sinh

động

- Kể chuyện kết hợp với miêu tả

-Xây dựng hình tượng nhân vật Dế Mèn gần gũi

với trẻ thơ, miêu tả loài vật chính xác, sinh

động

- Các phép tu từ

2 Nội dung

- Vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn Dế Mèn kiêu căng, xốc nổi gây ra cái chết của Dế Choắt

- Bài học về lối sống thân ái, chan hòa; yêu thương giúp đỡ bạn bè; cách ứng xử lễ độ, khiêm nhường; sự tự chủ; ăn năn hối lỗi trước

cử chỉ sai lầm

Trang 46

Luyện tập

Trang 47

Câu 2 Đoạn trích Bài học đường đời đầu tên được trích từ tác phẩm nào?

Trang 48

Câu 3 Hai nhân vật chính trong đoạn trích trên là ai?

 C Dế Mèn và Dế Choắt

 B Dế Mèn và chị Cốc

 A Mẹ Dế Mèn và Dế Mèn

 D Chị Cốc và Dế Choắt

Trang 49

Câu 4 Câu nào dưới đây không nói về tác phẩm Dế Mèn phiêu

Trang 50

Câu 1. Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên là của tác giả nào?

 A Tô Hoài

 C Nguyễn Tuân

 B Thạch Lam

 D Võ Quảng

Trang 51

Câu 5 Đoạn trích Bài học đường đời đầu tên được kể lại theo lời

 A Dế Mèn

 C Dế Choắt

 B Chị Cốc

 D Tác giả

Trang 52

Câu 6 Tác giả đã khắc họa vẻ ngoài của Dế Mèn như thế nào?

khác.

Trang 53

Câu 7 Tính cách của Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tên

như thế nào?

con vật khác.

con vật chung quanh

 A Hiền lành, tốt bụng và thích giúp đỡ

người khác.

Trang 54

Câu 8 Bài học đường đời đầu tên mà Dế Mèn rút ra được qua cái chết

của Dế Choắt là gì?

mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào thân.

nhã, tránh thái độ xem thường người khác.

nhất là họ hàng nhà Cốc.

tâm thực hiện, nếu không có ngày mình cần

thì sẽ không có ai giúp đỡ.

Trang 55

Câu 9 Trước khi chết, Dế Choắt đã khuyên Dế Mèn những gì?

mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng

mang vạ vào mình đấy.

khác, cần tôn trọng người khác như chính

bản thân mình

Trang 56

Câu 10 Giá trị nghệ thuật của đoạn trích trên thể hiện ở điểm nào?

D Cả ba câu A, B và C.

nhiên, hấp dẫn.

Trang 57

TRÒ CHƠI PHIÊU LƯU

CÙNG DẾ MÈN

Trang 58

Câu 1 Bài học đường đời

đầu tiên của tác giả nào?

D Tố Hữu

C Tô Hoài

Trang 59

Câu 3 Qua đoạn trích, nhận định đúng nhất

về Dế Mèn?

A Tự tin, dũng cảm

D Kiêu căng, xốc nổi

D Hung hăng, xốc nổi

C Khệnh khạng, xem thường mọi người

Trang 60

Câu 4 Nhận định nào dưới đây, em thấy không đúng về truyện Bài học đường đời đầu tiên?

D Truyện viết cho loài

Trang 61

Câu 5 Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Trang 62

Câu 6 Chi tiết thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn?

Trang 63

Câu 7 Đoạn trích sử dụng biện pháp nghệ thuật gì đặc sắc?

Trang 64

Câu 8 Dế Mèn phiêu lưu kí thuộc thể loại nào?

A Thơ

D Kí

C Truyện dân gian.

B Truyện cười

Trang 65

Câu 9 Nhân vật trong truyện đồng thoại thường là

D Người nghèo.

A Đồ vật

C Con người

B Ông tiên

Trang 66

Câu 10 Nhân vật nào giúp

Trang 67

Kể tên một số truyện đồng

thoại mà em biết.

Trang 68

VẬN DỤNG

Trang 69

Hình dung và vẽ lại tranh về Dế Mèn hoặc Dế Choắt

Trang 70

Khái quát bài

học bằng sơ đồ

tưu duy.

Vẽ tranh theo yêu cầu.

Chuẩn bị bài: Giọt sương đêm

Tiêu đề	Bài Học Đường Đời Đầu Tiên
Người hướng dẫn	GV: Lê Thị Hải
Trường học	Trường THCS Long Phước
Thể loại	Tiết Học

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	23,98 MB