Chớnh vỡ vạy, khi nhận xột về NT này của truyện cú ý kiến cho rằng : ô Một trong những thành cụng của truyện ngắn “ Làng” là Kim Lõn đó miờu tả 1 cỏch sinh động và tinh tế diễn biến tam
Trang 1bị đẩy đến bước đường cùng , phải kết liễu cuộc đời mình để giãi tỏ tấm lòng trong sạch Đó là số phận, hình ảnh của
Vũ Nương - một nhân vật chịu nhiều oan nghiệt
Theo lời kể của tác giả, ngay từ đầu tác phẩm thì Vũ Nương là một người con gái thuỳ mị nết na, tư dung tốt đẹp
“Thuỳ mị” là sự dịu dàng, hiền hậu, biểu hiện ở nét mặt, cử chỉ, cách nói năng; “nết na” là tốt nết, dễ
mến; còn “tư dung tốt đẹp” tức là vẻ đẹp cân đối hài hoà của người con gái đang độ tươi thắm nhất tuổi trăng tròn Chỉ qua vài nét khắc hoạ ấy, người đọc cũng có thể hình dung cô gái Vũ Thị Thiết khi ấy
Vừa đẹp người lại vừa đẹp nết Phẩm hạnh ấy được bộc lộ trong nhiều hoàn cảnh khác nhau:
Trong cuộc sống gia đình, Vũ Nương là 1 người vợ hiền thục, yêu thương và thuỷ chung với chồng: Nàng lấy
chồng là Tr Sinh là 1 người ít học, có tinh đa nghi, hay ghen, đối với vợ phòng ngừa quá sức Vì thế nàng đã biết lựa
tính chồng giữ cho gia đình luôn trong ấm ngoài êm: “ Nàng luôn giữ gìn huôn phép, ko lúc nào 2 vợ chồng phải đến
thất hoà” Vũ Nương quả là người vợ hiền , có ý thức giữ gìn hạnh phúc gia đình
Sống giữa thời loạn, Trương Sinh phải đi lính Trong buổi tiễn chồng ra trận, Vũ Nương rót chén rượu
đầy tiễn chồng, nói những lời khiến mọi người phải ứa lệ Lời nói thể hiện rất rõ tình cảm ân tình, ngọt ngào nồng dượm 1 tình yêu chung thuỷ đằm thắm với chồng, đặc biệt thể hiện khát vọng hạnh phúc
vô bờ của một người phụ nữ bình dị: không trông mong vinh hiển, chỉ cầu cho chồng được
bình an trở về “chẳng dám mong đeo được ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về; mang theo hai chữ bình yên; thế là đủ rồi
”; cảm thông sâu sắc với nỗi khổ mà người chồng ra đi sẽ phải chịu đựng “việc quân
khó liệu, thế giặc khôn lường Giặc cuồng còn lẩn lút, quân triều còn gian lao rồi thế chẻ tre chưa có,
…”; thể hiện nỗi nhớ nhung khắc khoải của mình “tiện thiếp băn khoăn, mẹ hiền lo lắng; thổn thức tâm tình, thương ng ười đất thú, sợ không có cánh hồng bay bổng” Những năm tháng xa cách Vũ Nương thương nhớ chồng ko nguôi kể xiết:“ Nhìn trăng soi thành cũ lại sửa soạn áo rét gửi ngừi ải xa ” “ Mỗi khi thấy bướm lượn đầy vườn, mây che kín lối thì nỗi buồn góc bể chân trời ko thể nào ngăn được Nghĩa là khi mùa xuân tươi đẹp hay mùa đông ảm đạm thì nỗi nhớ của nàng luôn hướng về người góc bể chân trời Đó là nỗi khắc khoải nhớ nhung, 1 người vợ thuỷ chung yêu chồng tha thiết Tâm trạng nhớ thương đau buồn ấy là tâm trạng chung của những người chinh phụ trong thời lạo lạc:
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu Nỗi nhớ chàng đau đáu nào nguôi ( Chinh phụ ngâm)
Đối với con, nàng đã luôn hết mực yêu thương, một mình nuôi nấng con khi chồng còn đang ở chiến trận Chi tiết nàng chỉ bóng mình trên vách bảo đó là cha Đản (tên đứa con) cũng xuất phát từ tấm lòng của người mẹ : để con trai mình bớt đi cảm giác bị thiếu vắng tình cảm của người cha Nàng làm vậy không chỉ vì thương con thiếu thốn tình cảm, mà nàng còn luôn muốn bù đắp cho con, và hơn ai hết, nàng luôn rất nhớ chồng Nỗi nhớ của nàng dành cho Trương Sinh là nỗi nhớ triền miên không dứt, dai dẳng, là nỗi nhớ sâu sắc, tình yêu, sự thủy chung đối với chồng, nàng
là hình, chồng là bóng, không thể tách rời, một là hai, hai là một.
Nàng còn là người phụ nữ đảm đang, làm trọn bổn phận của người vợ hiền, dâu thảo:
Chồng ra trận được một tuần , nàng gánh vác mọi công việc lớn nhỏ trong gia đình Nàng thay chồng chăm sóc mẹ già và nuôi dạy con thơ Cách chăm sóc mẹ chồng của nàng thật cảm động , hết long yêu thương
Mẹ già đau ốm “nàng hết sức thuốc thang, lễ bái thần phật và lấy lời ngọt ngào
ngọt ngào khôn khéo khuyên lơn” Lời trăng trối của bà mẹ chồng trước khi mất chính là sự ghi nhận
nhân cách và đánh giá công lao của nàng đối với gia đình nhà chồng: “Một tấm thân tàn, nguy trong
sớm tối, việc sống chết không khỏi phiền đến con Chồng con nơi xa xôi chưa biết sống chết thế nào,
không thể về đền ơn được Sau này, trời xét lòng lành, ban cho phúc đức, giống dòng tốt tươi, con
cháu đông đàn, xanh kia quyết chẳng phụ con, cũng như con đã chẳng phụ mẹ” Mẹ mất, qua lời khẳng định
Trang 2Các bài văn mẫu ôn thi lên lớp 10
của tác giả “nàng hết lời thương xót, phàm việc ma chay tế lễ, lo liệu nhưđối với cha mẹ đẻ mình” Nàng đã xoá được n găn cách, quan niệm mẹ chồng nàng dâu đã tồn tại bấy lâu nay trong dân gian Và khi bị nghi oan nàng sẵn sàng chết đ
ể giữ gìn phẩm tiết trong sạch Quả thật Vũ Nương là nàng dâu hiếu thảo, 1 người vợ đảm đang thuỷ chung, 1 người
mẹ hiền đôn hậu Đó là hình ảnh người phụ nữ có vẻ dẹp phẩm chất tiêu biểu cho vẻ đẹp của người phụ nữ VN truyền thống.
Một người phụ nữ với vẻ đẹp phẩm chất ấy, đáng lẽ ra phải được hưởng 1 cuộc sống hạnh phúc Thề nhưng thực tế oan nghiệt đã đẩy nàng vào cảnh ngộ bất hạnh, éo le oan khuất Nguyễn Dữ đã hoá thân vào cuộc đời nhân vật để
cùng đau, cùng chia sẻ với cuộc đời và số phận oan nghiệt của nàng.Gặp cảnh chiến tranh làm cho vợ chồng xa cách, hạnh phúc lứa đôi ngắn ngủi, nàng phải 1 mình nuôi con, một minh chăm sóc mẹ già Những ngày sau đó , nàng phải sống trong mòn mỏi đợi chờ Khi giặc tan, Tr Sinh trở về Niềm vui đoàn tụ sum họp thoả niềm mong ước bấy lâu nay tưởng chừng như bù đắp mọi nỗi thiệt thòi cho nàng Nhưng khổ thay nàng đã ko được hưởng hạnh phúc mà còn mà còn rơi vào 1 oan tình khó gỡ Chỉ vì lời nói vô tình ngây thơ của con trẻ mà Vũ Nương bị chồng ruồng rẫy, hắt hủi “
Khi bị chồng nghi oan, nàng một mực phân trần để chồng hiểu rõ mình Nàng nói về thân phận mình: ”Thiếp vốn con n
hà kẻ khó, được nương tựa nhà giàu” Nàng nói về tình nghĩa vợ chồng và khẳng định
Tấm lòng thủy chung trong trắng của mình: “Sum họp chưa thoả tình chăn gối, chia phôi vì động việc
lửa binh Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa
chưa hề bén gót Đâu có sự mất nết hư thân nhưlời chàng nói” Nàng cầu xin chồng đừng nghi oan:
“Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp” Trong những
lời nói ấy, Vì Nương đã cố gắng tìm mọi cách để hàn gắn hạnh phúc gia đình đang có nguy cơ tan vỡ.bằng những lời than tháu tận trời xanh Vũ Nương hết lời phân trần nhưng Trương Sinh vẫn ko
tin, vẫn “mắng nhiếc nàng, và đánh đuổi đi” Ngay đến cái quyền được tự bảo vệ mình, nàng cũng không có Hạnh phúc gia đình – “cái thú vui nghi gia nghi thất”, niềm khao khát của nàng đã tan vỡ
Tình yêu cũng không còn“bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rò trong ao, liễu tàn trước
gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại
lên núi Vọng Phu kia nữa” Nguyễn Dữ đã đau cùng nỗi đau của nàng khi bị chồng nghi oan, ta thấy
như tác giả đang khóc cùng Vì Nương khi bày tỏ niềm khát khao hạnh phúc gia đình phân trần
cho tấm lòng trong trắng của mình với chồng Mọi cố gắng của Vũ Nương đều trở thành vô ích Những lời bênh vực của bà con hàng xóm TR Sinh cũng bỏ ngoài tai Vũ Nương đã đau dớn thất vọng đến tột cùng vì bị đối xử bất công, vì bất lực ko có khả năng bảo vệ danh dự nên nàng đã phải tìm đến cái chết để bảo toàn danh dự chứ ko chịu sống nhục nhã Nàng đã gieo mình xuống sông, kết thúc 1 cuộc đời bất hạnh.
Đoạn kết truyện tuy mang màu sắc cổ tích ( kết thúc có hậu) nhưng vẫn không là mở tính bi kịch của VNương: nàng ko thể trở vền nhân gian được nữa.
Bi kịch của Vũ Nương là lời tố cáo XH pk xem trọng quyền uy của kẻ giàu, của người đàn ông gia dình, đồng
thời bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc với số phận oan nghiệt của người phụ nữ Người phụ nữ đức hạnh ở đây ko được bênh vực chở che mà lại bị đối xử bất công vố lí, đẩy họ vào bi kịch ko lối thoát Chỉ vì lời nói ngây thơ của đứa trẻ và
vì sự hồ đồ độc đoán vũ phu của anh chồng ghen tuông mà đến nỗi phải tự kết liễu đời mình
Vũ Nương là người phụ nữ mang vẻ đẹp mẫu mực của người phụ nữ dưới chế độ XH PK xưa kia Lẽ ra nàng phải được hưởng hạnh phúc trọn vẹn nhưng lại chết đau đớn oan uổng
Vẻ đẹp phẩm chất và số phận bất hạnh của Vũ Nương gợi phâm chất tốt đẹp và số phận bi thảm của người phụ nữ
VN trong XHPK như Thuý Kiều trong “ Truyện Kiều” của Ng.Du, người phụ nữ trong thơ HXH, trong “Chinh phụ ngâm” Họ đều là những người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹp nhưng cuộc đời lại đau khổ bất hạnh.
Viết truyện ngắn này, Ng.Dữ thể hiện niềm cảm thương đối với số phận oan nghiệt của VN và khẳng định vẻ đẹp truyền thống của nàng, đồng thời phản ánh tố cáo XHPK bất công vô nhân đạo.
Tài dẫn truyện của Ng.Dữ được CM trong suốt chiều dài của tác phẩm Người đọc chăm chú theo dõi các tình tiết, các sự kiện xâu chuỗi nối kết với nhau tạo nên những tình huống đầy kịch tính bất ngờ Mâu thuẫn truyện phát triển, kịch tính ngày càng cao đẩy câu truyện lên đến đỉnh điểm Có ai ngờ 1 câu nói của đứa con ngây thơ lại gây nên bao song gió cho mẹ và lại chính câu nói của con lại giải oan cho mẹ bao ự kiện dồn nén trong câu chuyện tình oan
Trang 3trái của VN Nỗi oan của nàng cuối cùng được giải nhưng điều đó ko thể nào giúp nàng trở về nhân gian được nữa Đỉnh điểm của bi kịch là ở đó.
Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ đã khép lại, nhưng để lại trong lòng người đọc là sự rung cảm tiếc thương đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong
kiến, đồng thời khẳng định vẻ đẹp truyền thống của họ Chính hai nội dung đó là những phương diện
nổi bật làm nên giá trị nhân đạo và đó cũng chính là cái tâm của Nguyễn Dữ gửi trong tác phẩm của
mình.
………
Đề 2:
Trang 4Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Nhà văn Ng Dữ đó kết thỳc “ Chuyện người con ” bằng SV cho VN hiện về gặp chồng sau đú biến mất Khi học về truyện này, cú bạn cho rằng “ giỏ như nhà văn để VN trở về trần gian sống hp cựng chồng con thỡ truyện kết thỳc sẽ ý nghĩa hơn.” Em cú đồng ý với bạn ko? í kiến của em về vđề này ntn?
Bài làm:
“Chuyện ngời con gái Nam Xơng ”của Nguyễn Dữ là một trong những tác phẩm hay của tập truyềnkì mạn lục Ngay từ lúc mới ra đời , tác phẩm đã đợc đánh giá là thiên cổ kì bút Cú được th nh cụng nhành cụng nh ư vậybởi Có đợc thành công nh vậỵ là do NT viết truyện của tác giả Và 1 trong những NT ấy chính là NT xd chitiết Mỗi 1 chi tiết đợc xd đều có dụng ý của tgiả Chi tiết kết thỳc truyện
( Ng Dữ để cho VN hiện về gặp chồng rồi sau đú biến mất) là 1 chi tiết cú dụng ý NT của tỏc giả Song bàn
về cỏch kết thỳc này cú ý kiến cho rằng: “ giỏ như nhà văn để VN trở về trần gian sống hp cựng chồng conthỡ truyện kết thỳc sẽ ý nghĩa hơn.”
Việc để cho VN được trở lại trần gian sống hạnh phỳc cựng chồng con, đõy là cỏch kết thỳc thường gặptrong cỏc truyện cổ DG, thể hiện quan niệm ở hiền gặp lành, cài thiện chiến thắng cỏi ỏc của người dõn lđ,thể hiện niềm tin, ý chớ lạc quan của họ Đú là truyền thống nhõn đạo của dt, 1 trong những nguồn cảm hứngchủ đạo của VHVN Cỏch kết thỳc truyện như vậy cũng cú thể chấp nhận được vỡ ko trỏi với tinh thần củatruyện
Tuy nhiờn cỏch kết thỳc truyện của nhà văn hay hơn vỡ: Cỏch kết thỳc vẫn thể hiện được những quanniệm, những truyền thống tốt đẹp của dt: VNương tuy ko được sống trờn trần gian nhưng nàng vẫn đượcsống 1 cuộc sống hp dưới thuỷ cung, nàng hiện hồn về gặp Tr Sinh để minh oan cho mỡnh để chứng tỏ tỡnhcảm thuỷ chung của mỡnh Đó là kết thúc có hậu phù hợp với tâm lí của ngời xa Nàng Vũ Nơng trong truyện
bị mắc oan , chồng nghi ngờ về phẩm hạnh thì nỗi oan đó bây giờ đợc giải Trơng Sinh đã hiểu lập đàn giảioan cho nàng , nàng đã hiện về đa tạ Trơng Sinh và cũng là để khẳng định tấm lòng mình trong trắng Nhng
điều chủ yếu nhất mà nhà văn muốn thể hiện qua cỏch kết thỳc này là ớc mơ, khát vọng của nhân dân ta về lẽcông bằng, hạnh phúc cho những ngời tốt Nàng vũ Nơng là ngời phụ nữ đoan trang , hiền thục , nàng khôngthể chết mà sống trong thế giới có cơ sở vật chất đầy đủ , đợc mọi ngời quý trọng Phải chăng nhà vănNguyễn Dữ muốn bù đắp cho Vũ Nơng nỗi đau mất mát vì nàng quá tốt Nhà văn muốn thể hiện niềm ớcmong về sự bất tử của cái thiện , cái đẹp đồng thời thể hiện niềm xút thương thụng cảm đối với số phận củangười phụ nữ VN trong XH pk, ca ngợi và khẳng định vẻ đẹp truyền thống của họ Cách kết thúc nh vậy làmgiảm độ căng thẳng trong tâm lí ngời đọc , rất phù hợp với tâm lí của ngời xa Chính điểm này đã tạo lên giátrị nhân văn của tác phẩm
Thờm nữa, cỏch kết thỳc như trong truyện cũn cho thấy sự vận dụng sỏng tạo truyện DG của nhà văn.TKML ko phải là tập truyện DG được sưu tầm kể lại mà là 1 sỏng tạo của nhà văn, ụng chỉ mượn những yế
tố hoang đường kỡ ảo và lối kể chuyện DG để nờu giỏ trị nhõn đạo, Truyện cũn cú gớ trị hiện thực về duộcsống và con người thời tg sống( thế kỉ 16) Nếu tỏc giả cú cho VN sống lại thỡ nàng cũng ko thể cú cuộc sống
hp trong hoàn cảnh Xh pk vốn trọng nam khinh nữ, bờn cạnh người chồng đa nghi, độc doỏn như TrSinh.Với cỏch kết thỳc như trong truyện, số phận của những người phụ nữ trong XH pk được làm rừ hơn
Từ ý kiến trờn, người đọc sẽ thấy được tài năng nghệ thuật của Nguyễn Dữ trong việc “dồn nộn tưtưởng và cảm xỳc” ở một cỏi kết độc đỏo Và đầy dụng ý NT của mỡnh Từ việc tỡm hiểu những ý kiến bàn vềdụng ý cỏch kết của một tỏc phẩm văn học đó đặt ra trỏch nhiệm, vai trũ cho độc giả trong quỏ trỡnh tiếp cận,giải mó văn bản văn học.
Trang 5Đề 3: Hỡnh ảnh người anh hựng dõn tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ qua văn
bản Hoàng Lờ nhất thống chớ, Hồi thứ mười bốn.
Bài làm:
Trong lịch sử cỏc triều đại Việt Nam, Quang Trung là một vị vua văn vừ toàn tài, cú cụng lao lớn trong sự nghiệp đỏnh đuổi giặc ngoại xõm Nhõn vật lịch sử đú đó đi vào văn chương như một hỡnh ảnh đẹp
Đoạn trớch Hồi thứ mười bốn, Hoàng Lờ nhất thống chớ của nhúm tỏc giả Ngụ Gia Văn Phỏi đó làm toỏt lờn
vẻ đẹp hào hựng của người anh hựng ỏo vải trong chiến cụng lẫy lừng đại phỏ quõn Thanh
Trước hết ta gặp ở QT- 1 người hành động mạnh mẽ, và quyết đoỏn Nếu Lờ Chiờu Thống là mộtụng vua hốn hạ, sẵn sàng bỏn nước để cứu vón cỏi ngai vàng sắp sụp đổ của mỡnh thỡ Quang Trung là một vịvua đầy khớ phỏch Trong mọi tỡnh huống, Ông luụn luụn thể hiện là một con người hành động một cỏchxụng xỏo, nhanh gọn, cú chủ đớch và rất quả quyết Ngày 24/11 năm Mậu Thõn, khi nghe tin quõn Thanhkộo sang thụn tớnh nước ta, vua Quang Trung vẫn khụng hề nao nỳng "giận lắm, liền họp cỏc tướng sĩ, địnhthõn chinh cầm quõn đi ngay" Rồi sau đú, chỉ trong vũng một thỏng , Nguyễn Huệ đó làm được bao nhiờuviệc lớn : “tế cỏo trời đất” lờn ngụi Hoàng đế, “đốc xuất đại binh” ra Bắc, gặp gỡ “người cống sĩ ở huyện LaSơn” Nguyễn Thiếp, tuyển mộ quõn lớnh và mở cuộc duyệt binh ở Nghệ An, phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạchhành quõn, đỏnh giặc và kế hoạch đối phú với nhà Thanh sau chiến thắng.Chỉ vài chi tiết nhỏ, tỏc giả đó gợi
mở cho người đọc nhận rừ tấc lũng của một vị vua vỡ nghĩa lớn
Vua Quang Trung là người cú trớ tuệ sỏng suốt, nhạy bộn Sự sáng suốt của Nguyễn Huệ chính là ở việc
nhận định tình hình và quyết định lên ngôi hoàng đế: Khi 20 vạn quân Thanh tràn vào đất Bắc Hà chiếm giữ kinh thành Thăng Long thì lúc đó Nguyễn Huệ mới chỉ là Bắc Bình Vương đang ở Phú Xuân
Nhận đợc tin cấp báo Nguyễn Huệ đã định “thân chinh cầm quân đi ngay” song trước lời bàn của các tớng
sĩ, ôngđã nhận thấy rằng cần phảI lên ngôI hoàng đế, chính vị niên hiệu rồi mới đàng hoàng xuất quân
ở cương vị của Nguyễn Huệ, việc tiếp thu lời bàn của cáctướng sĩ, biết lắng nghe vàthực thi những điều ngoài ý định của mình, đó chính là một sự sáng suốt, sự sáng suốt củavị chỉ huy biết làm gì để đem đến những lợi chung cho sự nghiệp Cho nên chỉ trong một ngày Nguyễn Huệ đã làm xong 2 việc lớn: lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung và cũng ngày 25 tháng Chạp, Mậu Thân, đã kịp thời hạ lệnh xuất quân Việc lên ngôi trong tình thế cấp bách ấy đủ để thấy sự sáng suốt trong trái tim của con người luôn biết vì đất nước
QuangTrung còn là người mưu lược sáng suốt khi nhận định tình hình của giặc, của ta Việc QT cho đốc xuất đại binh tiến vào thành Tlong vào đỳng dịp tết Nguyờn Đỏn chứng tỏ phần nào tài năng quõn sựcủa ụng Bởi đú là thời điểm kẻ thự ớt đề phũng nhất, dễ lơ là cảnh giỏc nhất Nguyễn Huệ rất hiểu sức mạnh tinh thần nờn ụng đó khớch lệ được lũng yờu nước, căm thự giặc qua lời dụ lớnh của mỡnh: “trong
Hoàng, Lờ Đại Hành, Trần Hưng Đạo, Lờ Thỏi Tổ …Vỡ ụng đó dự kiến được việc Lờ Chiờu Thống về nước
cú thể làm cho 1 số kẻ phũ Lờ thay lũng đổi dạ với mỡnh nờn ụng đó cú lời dụ với quõn lớnh vừa chớ tỡnh vừa nghiờm khắc: cỏc ngươi là những kẻ có lương tri, lương năng hãy nên
Trang 6Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
cùng ta đồng tâm hiệp lực để dựng nên công lớn Chớ cú quen thúi cũ ăn ở 2 lũng, nếu SV phỏt giỏc sẽ bị giết chết ko tha ” Lời lẽ phân tích của đấng minh quân thật rõ ràng, lập luật thật chặt chẽ khiến ta nhớ tới
“Hịch tướngsĩ” của Trần QuốcTuấn và nhớ tới “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt.Có thể nóiQuang Trung thật sáng suốt khi nhận thấy rõ bản chất của kẻ thù và cũng rất sáng suốt khi khơi gợi lòng yêu
nước cho nên quân lính nhất nhất “xin vâng lệnh không dám hai lòng”
Một điều mà cỏc tg HLNTC hết sức khõm phục Ng Huệ là tài xột đoỏn dựng người xử trớ thấu tỡnh đạt lớ, khen chờ dỳng người đỳng việc: ở cương vị hoàng đế việc nhìn nhận bề tôilà một điều quan trọng
Qua lời lẽ phân tích của ông đối với Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân, những người mà đáng lẽ ra đang có
tội “quõn thuachém tớng” song Quag Trung rất hiểu năng lực của họ cho nên ông đã nhận rõ các tướng lĩnh của mình đều là “hạng võ dũng, chỉ biết gặp giặc là đánh, đến việc tuỳ cơ ứng biến là không có tài” Vì thế
ông đã xếp Ngô Thì Nhậm hỗ trợ cho họ Hiểu rõ tớng lĩnh của mình, Quang Trung không phạt họ mà trái lại còn an ủi động viên họ “biết lo xa biết làm cho kẻ địch chủ quan kiêu ngạo” Cách hiểu người, dùng người
đến mức tri âm tri kỷ mà sáng suốt như thế chỉ có ở Quang Trung
ở Quang Trung ta còn thấy một sự sáng suốt thật đáng quý, đó là tầm nhìn xa trông rộng mới khởibinh đỏnh giặc, chưa giành lại được một tấc đất nào, vậy mà vua Quang Trung đó tuyờn bố chắc chắn nhưđinh đúng cột “phương lược tiến đỏnh đó cú tớnh sẵn”, chỉ trong mơi ngày là ta có thể đánh đuổi đợc bọnchúng Nhng đó không phải là cái đích lớn mà đích lớn Quang Trung tính đến mà đó là cả kế hoạch ngoạigiao “khéo lời lẽ để dẹp yên binh đao” sau khi chiến thắng một nước “lớn gấp mười nước mỡnh” và để “cho
ta được yờn ổn mà nuụi dưỡng lực lượng” cho nên Nguyễn
Huệ đã sáng suốt chọn Ngô Thì Nhậm vào việc giao dịch với nhà Thanh sau này Nhng tầm nhìn của ông còn
xa hơn nữa Ngay cả khi ngồi trên lng voi trớc trận đánh, Quang Trung đã chuẩn bị kế hoạch cho mời năm sau, quả là một nhà chính trị văn hoá, một đấng minh quân, một ngời anh hùng tài trí có tầm nhìn chiến lợc sâu sắc biết bao
Qua việc phân tích tình hình ta, địch, qua việc chuẩn bị kế hoạch 10 năm xây dựng Đại Việt ta có thể khẳng
định Quang Trung là con ngời có tài trí sáng suốt Đó là điều cần thiết ở một đấng minh quân mà không phải
ai cũng có đợc
Dới ngòi bút của tác giả Ngô gia văn phái nhân vật ngời anh hùng áo vải còn mang vẻ đẹp của vị ớng có tài thao lợc hơn ngời
Tài thao l ợc của Nguyễn Huệ ở đoạn trích hồi thứ 14 đó là sự nhanh nhẹn của một nhà quân sự, một bậc
kỳ tài trong việc dùng binh.Dới sự sáng suốt trong việc chỉ huy của Quang Trung, đội quân của ông đã lớn mạnh không ngừng Sáng suốt trong việc nhận định tình hình của giặc để rồi chớp lấy thời cơ, tổ chức chiến dịch thần tốc có một không hai trong lịch sử Nghệ thuật cầm quân và tài năng quân sự, tài thao lợc của Quang Trung chính là ở phơng diện thần tốc bất ngờ
Tài thao l ợc của Quang Trung thể hiện ở ph ơng diện chỉ huy thần tốc mà cho đến nay chúng ta vẫn cha hếtkinh ngạc vỡ cuộc hành quõn thần tốc của nghĩa quõn Tõy Sơn do vua Quang Trung chỉ huy Ngày 25 thỏng chạp bắt đầu xuất quõn ở Phỳ Xuõn (Huế), ngày 29 đó tới Nghệ An, vượt khoảng 350 km qua nỳi, qua đốo Đến Nghệ An, vừa tuyển quõn, tổ chức đội ngũ, vừa duyệt binh, chỉ trong vũng một ngày Hụm sau, tiến quõn ra Tam Điệp (cỏch khoảng 150km) Và đờm 30 thỏng chạp đó “lập tức lờn đường”, tiến quõn ra Thăng Long Mà tất cả đều là đi bộ Cú sỏch cũn núi vua Quang Trung sử dụng cả biện phỏp dựng vừng khiờng, cứ hai người khiờng thỡ một người được nằm nghỉ, luõn phiờn nhau suốt đờm ngày Từ Tam Điệp ra Thăng Long(khoảng hơn 150 km), vừa hành quõn, vừa đỏnh giặc mà vua Quang Trung định kế hoạch chỉ trong vũng 7 ngày, mồng 7 thỏng giờng sẽ vào ăn tết ở Thăng Long Trờn thực tế, đó thực hiện kế hoạch sớm hai ngày : trưa mồng 5 đó vào Thăng Long Hành quõn xa liờn tục như vậy, thường quõn đội sẽ mệt mỏi, ró rời, nhưng nghĩa binh Tõy Sơn thỡ cơ nào đội ấy vẫn chỉnh tề Đú là do tài tổ chức của người cầm quõn : hơn một vạn quõn mới tuyển đặt ở trung quõn, cũn quõn tinh nhuệ từ đất Thuận Quảng ra thỡ bao bọc ở bốn doanh tiền, hậu, tả, hữu Tại sao Nguyễn Huệ có thể vợt qua quãng đờng từ Phú Xuân đến Thăng Long chóng vánh, hơn bốn trăm dặm mét trong bốn ngày, một tốc độ di chuyển quân thần tốc và cũng một tốc độ tuyển quân thần kỳ: cứ 3 suất đinh thì lấy 1 Rồi lại chỉ trong một ngày 30 Tết mà có thể tổ chức đợc cho quân lính ăn Tết rồi kịp ban bố lời dụ về chủ quyền đất nớc Đó cũng là một ngày đủ để chia thành 5 đạo quân tiến về Thăng Longrồi dám dự tính đánh tan quân Thanh vào ngày 7 tháng Giêng Tất cả những công việc to lớn ấy chỉ diễn ra trong thời gian tính bằng ngày Không phải là một bậc kỳ tài thì không thể làm nổi, đó chính là điều kỳ diệu của Quang Trung
Tài thao l ợc của Quang Trung còn thể hiện rõ khi chọn cách đánh bất ngờ, biết giặc kiêu căng khinh suất
là tổ chức đánh ngay, biết chọn tớng chỉ huy, hoạch định hớng tiến công, phối hợp giữa các cánh quân Kết quả tài thao lợc đợc thể hiện rõ ở đồn Hà Hồi, Ngọc Hồi khiến quân Thanh không kịp trở tay Cách đánh bất
Trang 7ngờ thần tốc táo bạo đến mức khi quân Tây Sơn kéo vào thành Thăng Long, Tôn Sĩ Nghị không hề đợc tin cấpbáo Vì vậy quân tớng nhà Thanh nhìn thấy quân Tây Sơn nh nhìn thấy “tớng ở trên trời rơi xuống, quân ở d-
ới đất chui lên” Sự thảm bại của quân Thanh là kết quả tất yếu Quang Trung cùng với đội quân của mình
đánh dấu thêm mốc son chói lọi trong những trang lịch sử hào hùng của dân tộc
Hình ảnh Quang Trung khí phách hào hùng lẫm liệt trong chiến trận Khụng chỉ ra trận trờn danh nghĩa để khớch lệ ba quõn, hoàng đế Quang Trung thõn chinh cầm quõn xụng pha chốn tờn bay đạn lạc ễng
là một vị tổng chỉ huy trực tiếp trờn chiến trường: vừa vạch kế hoạch tỏc chiến, vừa tổ chức quõn sĩ, tự mỡnh thống lĩnh một đạo quõn, một mũi tiến cụng, thõn chinh cưỡi voi đi đốc thỳc, xụng lờn phớa trước Ông cỡi voi chỉ huy chiến dịch thần tốc nhng phong thái ung dung tỉnh táo khác thờng Quang Trung đã tự tin khẳng
định 10 ngày đánh đuổi quân Thanh thể hiện trí tuệ sáng suốt, biết làm chủ trong mọi tình thế Chính phong thái ung dung tự tin của con ngời có tài thao lợc đã tô đậm vẻ đẹp khí phách hào hùng Dới những trang văn hào hùng mang tính sử thi của đoạn trích, ta nh nhìn thấy hình ảnh Quang Trung khoác áo bào đỏ cỡi trên lngvoi chỉ huy 1 đội quân dàn trận chữ “Nhất” tiến vào Thăng Long
Ba quân đội ngũ chỉnh tề tiếnTrăm họ chật đờng vui tiếp nghênh
Trong lịch sử phong kiến Việt Nam đã có nhiều ông vua từng thân chinh cầm quân đánh giặc nhng vừa nắm quyền chỉ huy, vừa quyết đoán phơng lợc, vừa đốc xuất chiến dịch và đi với 1 mũi tiến công xông pha nơi hòntên mũi đạn thì chỉ có một Quang Trung Trong ánh sáng lờ mờ của buổi ban mai, trong khói toả mù trời của súng đạn, Quang Trung với khí phách lẫm liệt, hào hùng đã khắc tạo một hình tợng đẹp trong chiến trận Hình ảnh ấy
đã đợc sử sách còn ghi lại “ngày mồng 5 tháng Giêng năm Kỷ Dậu” tấm áo bào đỏ của Quang Trung sạm đenkhói súng Quang Trung đã trở thành một hình tợng đẹp đẽ về ngời anh hùng với khí phách hiên ngang lẫm liệt trong văn học cổ Việt Nam, trở thành một tợng đài bất hủ trong văn học cổ dân tộc Các tác giả Ngô gia văn phái là những cựu thần, chịu ơn sâu nghĩa nặng của nhà Lê Nhng họ đã không thể bỏ qua sự thực là ông vua nhà Lê hèn yếu cõng rắn cắn gà nhà và chiến công lừng lẫy của vua Quang Trung là niềm tự hào lớn lao của cả dân tộc Họ là những ngời tôn trọng sự thực lịch sử và có ý thức dân tộc bởi thế họ viết thực và hay về ngời anh hùng dân tộc Quang Trung
Cỏch trần thuật của đoạn văn thật đặc sắc, khụng chỉ nhằm ghi lại những sự kiện lịch sử diễn biến gấpgỏp, khẩn trương qua từng mốc thời gian, mà cũn chỳ ý miờu tả cụ thể từng hành động, lời núi của nhõn vậtchớnh, từng trận đỏnh và những mưu lược tớnh toỏn, thế đối lập giữa hai đội quõn (một bờn thỡ xộc xệch, trễnải, nhỏt gan, một bờn thỡ xụng xỏo dũng mónh, tổ chức nghiờm minh) Qua đú, hỡnh ảnh người anh hựngđược khắc họa khỏ đậm nột, cú tớnh cỏch quả cảm, mạnh mẽ, cú trớ tuệ sỏng suốt, nhạy bộn, cú tài dụng binhnhư thần, là người tổ chức và là linh hồn của chiến cụng vĩ đại Đõy là đặc điểm khẳng định rừ tớnh chất thểloại tiểu thuyết lịch sử của tỏc phẩm
Tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” hồi thứ 14 là một sự cống hiến vô giá của các tác giả về những trang tài liệu hào hùng trong lịch sử dân tộc qua việc khắc hoạ vẻ đẹp của hình tợng ngời anh hùng Quang Trung Hình ảnh Quang Trung trong đoạn trích giống nh một thứ ánh sáng trong những phút đầu còn le lói nhng ỏnh sáng ấy, mỗi lúc một cao rộng, lan toả để rồi khắc sâu vào tâm khảm chúng ta vẻ đẹp trí tuệ sáng suốt, tài thao lợc hơn ngời và một khí phách hào hùng lẫm liệt.Vẻ đẹp của Quang Trung trong khúc khải hoàn ca chiến thắng còn tồn tại mãI mãI trong lịch sử VN Đó là niềm tự h o lớn lao của cả dt ta.ành cụng nh
………
Đề 4: Phõn tớch đoạn trích chị em TK ( trích truyện Kiều - NgDu)
Trang 8Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Bài làm
Nguyễn Du là nhà thơ lớn của nền văn học dân tộc “Truyện Kiều ”là tác phẩm tiêu biểu của
ông Xét về mặt nghệ thuật “Truyện Kiều ”là một kiệt tác với bút pháp nghệ thuật của một nghệ sĩ thiên tài Hầu nh trên tất cả các phơng diện của nghệ thuật truyện thơ nôm , Nguyễn Du đều có những đóng góp to lớn
và có ý nghĩa thời đại Riêng về bút pháp tả ngời thì Nguyễn Du đã đạt tới trình độ bậc thầy Tìm hiểu đoạntrích “chị em Thuý Kiều ”ngời đọc sẽ cảm nhận rõ tài năng nghệ thuật miêu tả của Nguyễn Du ở đây vớiviệc sử dụng bút pháp nghệ thuật ớc lệ Nguyễn Du đã tạo ra đợc 2 bức chân dung TK, TV hoàn hảo, sinh
động hấp dẫn
Nằm ở phần đầu của truyện, sau những câu giới thiệu gia cảnh họ Vơng, NDu dùng 24 câu để miêu tả chị em Tkiều,TVân
Mở đầu đoạn trớch, Nguyễn Du giới thiệu vẻ đẹp chung về hai chị em với bốn cõu thơ:
“Đầu lũng hai ả tố nga Thuý Kiều là chị, em là Thuý Võn Mai cốt cỏch, tuyết tinh thần Mỗi người một vẻ mười phõn vẹn mười”
Qua NT mtả ớc lệ, ta thấy chị em TK rất đẹp, cái đẹp lí tởng của thời đại lúc bấy giờ ở đây tác giả đã
m-ợn hình ảnh cây mai và tuyết trắng miêu tả cốt cách và tinh thần của 2 chị em để giới thiệu với chỳng ta hỡnh
ảnh hai người con gỏi xinh đẹp, dỏng hỡnh mảnh dẻ, thanh tao như mai và tõm hồn trắng trong như tuyết Cả hai chị em đều cú vẻ đẹp toàn mỹ, từ hỡnh thức bờn ngoài “Mai cốt cỏch” đến vẻ đẹp bờn trong tõm hồn
“Tuyết tinh thần” Vẻ đẹp của cả hai đều đạt đến mức “mười phõn vẹn mười ”nhưng nột bỳt của Nguyễn Du vẫn muốn đậm nhạt “mỗi người một vẻ” Đến với người đọc trước hết là vẻ yờu kiều của Thuý Võn :
“Võn xen trang trọng khỏc vời Khuụn trăng đầy đặn nột ngài nở nang Hoa cười ngọc thốt đoan trang Mõy thua nước túc, tuyết nhường màu da”
Cõu mở đầu vừa giới thiệu vừa khỏi quỏt đặc điểm nhõn vật: “Võn xem trang trọng khỏc vời” Haichữ “trang trọng” núi lờn vẻ đẹo cao sang, quý phỏi của Võn Vẻ đẹp trang trọng, đoan trang của người thiếu
nữ được so sỏnh với hỡnh tượng thiờn nhiờn, với những thỳ cao đẹp trờn đời: trăng, hoa, mõy, tuyết,ngọc Vẫn là bỳt phỏp nghệ thuật ước lệ với những hỡnh tượng quen thuộc, nhưng khi tả Võn, ngũi bỳtNguyễn Du lại cú chiều hướng cụ thể hơn lỳc tả Kiều Cụ thể trong thủ phỏp liệt kờ: khuụn mặt, đụi mày, mỏitúc, làn da, nụ cười, giọng núi Cụ thể trong việc sử dụng từ ngữ để làm nổi bật ve đẹp riờng của đối tượngmiờu tả: “đầy đặn, nở nang, đoan trang” Những biện phỏp nghệ thuật so sỏnh, ẩn dụ, nhõn hoỏ đều nhằm thểhiện vẻ đẹp trung thực, phỳc hậu mà quý phỏi của người thiếu nữ: khuụn mặt trũn trịa, đầy đặn như mặttrăng, lụng mày sắc nột, đậm như con ngài, miệng cười tươi thắm như hoa, giọng núi trong trẻo thoỏt ra từhàm răng ngà ngọc, mỏi túc đen úng nhẹ hơn mõy, làn da trắng mịn màng hơn tuyết Sắc đẹp của Thuý Võnsỏnh ngang với nột kiều diễm của hoa lỏ, ngọc ngà, mõy tuyết,… toàn những bỏu vật tinh khụi, trong trẻo củađất trời Quả thật , ngời đọc nh đợc ngắm nhìn một trang giai nhân tuyệt sắc , vừa trẻ trung ,tơi tắn , vừa kiềudiễm thớt tha
Nh vậy, với những từ ngữ trau chuốt, những hỡnh ảnh ước lệ tượng trưng vẻ đẹp và giàu sức gợi tả, đượclọc qua tõm hồn mẫn cảm, tinh tế, Ng.Du đó khắc hoạ khỏ sống động vẻ đẹp đài cỏc, đoan trang viờn món củaThuý Võn, biểu hiện một tõm hồn vụ tư, dự bỏo trước một cuộc đời, một số phận ờm đềm và suôn sẻ
Song, việc miờu tả vẻ đẹp của Thuý Võn, khụng phải là chủ đớch nghệ thuật của tỏc giả Đú thực chất chỉ
là việc tạo tiền đề, tao ra một điểm tựa nghệ thuật “tả khỏch hỡnh chủ” để làm nổi bật hơn tài sắc của Thuý
Kiều, nhõn vật trung tõm của tỏc phẩm
Kiều đến với người đọc bằng ấn tượng đầu tiờn : “sắc sảo mặn mà” Cỏc từ mang ý nghĩa so
sỏnh:“càng”, “so bề”,“phần hơn”cho thấy nàng khụng chỉ cú vẻ đẹp như Thuý Võn mà nàng cũn đẹp hơn thế nữa.Cỏi “sắc sảo mặn mà” của người con gỏi đang độ trăng trũn được Nguyễn Du phỏc hoạ bằng vài nột chấm phỏ:
“ Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn Làn thu thuỷ nột xuõn sơn,
Trang 9Hoa ghen thua thắm liễu hờn kộm xanh”
Cũng những từ ngữ, hỡnh ảnh ước lệ tượng trưng, qua ngũi bỳt miờu tả tài hoa của Ng Du, hỡnh ảnh nàng
Kiều hiện lờn lộng lẫy, sắc nước hương trời đến hoa phải “ghen”, liễu phải “hờn” Khụng chi tiết như khi tả Thuý Võn ,tả Kiều tỏc giả chỉ tập trung đặc tả đụi mắt Đụi mắt đẹp của nàng trong như nước mựa thu, lụng mày xinh xắn, thanh thoát như nét nỳi mựa xuõn “làn thu thuỷ, nột xuõn sơn” Phải chăng khi miờu tả đụi
mắt của Thuý Kiều Nguyễn Du muốn người đọc hiểu rằng : đằng sau đụi mắt trong veo ấy là một tõm hồn
đa cảm ?Cú thể là như thế Chỉ biết rằng nàng đẹp lắm ,đẹp đến mức hoa phải ghen, liều phải hờn Phộp nhõn
hoỏ tài tỡnh khiến người chợt liờn tưởng : phải chăng hoa ghen với nàng bởi kộm nàng hương sắc ,liễu hờnvới nàng bởi kộm nàng sự mềm mại thướt tha ? Khụng bằng những nột vẽ chi tiết ,chỉ vẫn là bỳt phỏp ước lệtượng trưng nhưng Kiều đó thật sự hiện ra trước mắt người đọc với đầy đủ vẻ đẹp lộng lẫy của một trangquốc sắc thiờn hương Vài cỏi nhỡn của nàng đủ khiến cho thành xiờu nước đổ Nếu như vẻ đẹp của ThuýVõn trời xanh cũn cú thể nhường nhịn, thỡ trước sắc đẹp của Thuý Kiều, thiờn nhiờn tạo hoỏ cũng trở nờn đố
kị ghen ghột
Thiờn nhiờn đố kị, ghen ghột với nàng Hồng nhan bạc mệnh, cỏi sắc đẹp “sắc sảo mặn mà” khiến thiờn
nhiờn cũng phải đố kị, ghen ghột ấy đó dự bỏo trước một cuộc đời đầy súng giú sẽ ập đến với nàng Ng Du đókhụng tiếc lời ca ngợi sắc đẹp và tài nghệ của nàng Kiều Không chỉ có nhan sắc tuyệt đỉnh,Thuý Kiều còn
là ngời con gái thông minh, đa tài :
Thông minh vốn sẵn tính trời Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm
Khi tả Thuý Võn, tỏc giả chủ yếu gợi tả nhan sắc mà khụng thể hiện cỏi tài, cỏi tỡnh của nàng Thế nhưngkhi tả Kiều, nhà thơ tả sắc một phần cũn dành đến hai phần để tả tài năng Tài của Kiều đạt đến mức lớ tưởngtheo quan niệm thẩm mĩ phong kiến, gồm đủ cả cầm (đàn), kỡ (cờ), thi (thơ), hoạ (vẽ) Đặc biệt tài đàn củanàng đó là sở trường, năng khiếu (nghề riờng), vượt lờn trờn mọi người (ăn đứt) Cực tả cỏi tài của Kiều cũng
là để ngợi ca cỏi tõm đặc biệt của nàng Cung đàn “Bạc mệnh” mang âm điệu não nùng mà Kiều tự sỏng tỏcchớnh là sự ghi lại tiếng lũng của một trỏi tim đa sầu, đa cảm Dờng nh số phận đã nhập vào điệu hồn riêngcủa nàng để hoá thân thành bản đàn bạc mệnh Thuyết “tài mệnh tơng đố” cũng mách bảo ngời nghe về mộttơng lai dâu bể sẽ xô cuốn đời nàng Tất cả tài năng của Kiều đều ở mức tuyệt đỉnh tuyệt đỉnh nh chính nhansắc mà tạo hoá đã kỳ công ban cho nàng, mà“hồng nhan đa truân”, “chữ tài liền với chữ tai một vần ” Triết lý
đó đã đợc ngời học trò xuất sắc của đạo Khổng vận dụng để dự đoán trớc cuộc đời của ngời con gái sắc nớchơng trời ấy
Để kết thỳc bức chõn dung Thuý Kiều, Thuý Võn, tỏc giả đó khắc hoạ rừ nột hai chị em Võn-Kiềuhiện lờn với một đức hạnh tuỵờt vời Mặc dự đó khụn lớn đến tuổi lấy chồng và sống trong xó hội mục ruỗng,thối nỏt mặc cho những kẻ tỡm tới tỡnh yờu trăng giú khụng đứng đắn “tường đụng ong bướm” nhưng hai chị
em vẫn một mực đoạn trang, nết na:
Phong lưu rất mực hồng quầnXuan xanh xấp xỉ thơi tuần cậpkờ
ấm đềm trướng rủ màn cheTường đụng ong bướm đi về mặc ai
Sử dụng bỳt phỏp miờu tả ước lệ tượng trưng của văn học cổ điển, với ngũi bỳt tài hoa, chắt lọc, trauchuốt ngụn từ, Ng.Du đó khắc hoạ thật sinh động hai bức chõn dung Th.Võn và Th.Kiều, mỗi người một vẻđẹp riờng, toỏt lờn từ tớnh cỏch, từng số phận riờng, khụng lẫn vào nhau, khụng thể phai nhạt trong tõm hồnngười đọc Đõy là thành cụng trong bỳt phỏp nghệ thuật miờu tả người của Ng.Du Đó hơn hai thế kỉ rồi, vớitruyện Kiều và nghẹ thuật tả người đặc sắc, tinh tế của Ng.Du, đẫ là bậc thầy làm rung động và sự cảm phục,trõn trọng của bao thế hệ đối với đại thi hào dõn tộc Ng.Du
Đề 5: Cảm nhận của em về đoạn trích Cảnh ngày xuân( trích truyện Kiều của NDu)
Bài viết:
Trong nền thơ ca trung đại VN, NDu là 1 ngôi sao sáng trên bầu trời VHVN nửa cuối TKỉ 18.Trong đó kiệt tác “truyện Kiều” của ông mãi mãi là viên kim cơng của VH nớc nhà Truyện Kiều có giá trịlớn lao cả về nội dung và NT NT mtả nhân vật đã điêu luyện thì NT mtả cảnh TN cũng ko kém phần đặc sắc
Đoạn trích cảnh ngày xuân là đoạn hay nhất, thành công nhất về NT mtả TN trong Truyện Kiều.“ ”
Trang 10Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Tác giả đã vẽ nên bức tranh TN và lễ hội trong mùa xuân tơi đẹp, trong sáng, đầy sức sống đợc tạo nên bằng ngôn ngữ thơ ca.
Trong “ truyện Kiều” bức tranh TN có đủ bốn mùa xuân- hạ - thu - đông Mỗi mùa có đặc điểmriêng, mùa nào cũng đẹp, cũng đáng yêu, có điều cảnh trong thơ ông có sự hòa hợp giữa cảnh và tình
Sau khi giới thiệu gia cảnh họ Vơng viên ngoại, gợi tả chị em TK, đoạn này tả cảnh ngày xuân trong tiết
Thanh minh, chị em Kiều đi chơi xuân Một bức tranh TN tơi sáng, xinh đẹp ( 4 dòng đầu)
Ngày xuõn con ộn đưa thoi,
Thiều quang chớn chục đó ngoài sỏu mươi.
Cỏ non xanh tận chõn trời, Cành lờ trắng điểm một vài bụng hoa.
Hai cõu đầu: Ngày xuõn con ộn đưa thoi / Thiều quang chớn chục đó ngoài sỏu mươi gợi tả mựa xuõn theo cỏch riờng Trước hết hỡnh ảnh “con ộn đưa thoi”là hỡnh ảnh ẩn dụ nhõn húa vừa gợi thời gian vừa gợi khụng
gian, Hỡnh ảnh chim ộn bay liệng trong bầu trời xuõn rất nhanh như chiếc thoi chạy đi chạy lại trờn khung dệtkhụng những nờu lờn nột đặc trưng của mựa xuõn (mựa xuõn chim ộn về) mà cũn gợi thời gian trụi đi rấtnhanh (như thoi đưa), ngày xuõn , ngày vui trụi rất nhanh Cảm giỏc nuối tiờc thời gian thoỏng hiện ở cõu thơ
“Thiều quang chớn chục đó ngoài sỏu mươi” khi tỏc giả tả ỏnh sỏng đẹp của mựa xuõn đó trải qua hơn sỏu mươi ngày, đó hết thỏng hai sang thỏng ba Những số từ “chớn chục, ngoài sỏu mươi” cựng với từ “đó” núi
lờn điều ấy Trong thỏng cuối cựng của mựa xuõn chim ộn vẫn rộn ràng bay liệng giữa bầu trời trong sỏng
Hai cõu thơ tiếp theo khụng hoàn toàn là sỏng tạo của Nguyễn Du ễng đó tiếp thu và đổi mới từ haicõu thơ cổ Trung Quốc :
Phương thảo thiờn liờn bớch
Lờ chi sổ điểm hoa
( cỏ non liền với trời xanh, trờn cành lờ cú mấy bụng hoa)
Bỳt phỏp gợi tả vẽ lờn vẻ đẹp riờng của mựa xuõn cú: Hương vị ( Hương thơm của cỏ - phương thảo), màu
sắc (Cả chõn trời mặt đất đều một màu xanh (Liờn thiờn bớch) và đường nột: Cành lờ điểm vài bụng hoa
Cảnh vật đẹp dường như tĩnh lại
So với hai cõu thơ xưa, rừ ràng hai cõu thơ của Nguyễn Du trở thành một bức họa tuyệt đẹp về mựa xuõn:
Cỏ non xanh tận chõn trời, Cành lờ trắng điểm một vài bụng hoa.
Gam màu làm nền cho bức tranh xuõn là thảm cỏ xanh non ( 2 TT) trải rộng tới chõn trời ( tận) Trờn cỏi nền
xanh dịu mỏt đú điểm xuyết một vài bụng hoa lờ trắng Cành lờ trắng điểm một vài bụng hoa.
Là câu thơ có tính tạo hình rất cao Chọn tả rất công phu : chỉ 1 cành ( ko phải 1 cây, 1 rừng), điểm, một ,vài
vẫn là những từ số ít , màu trắng vừa hòa hợp, vừa tơng phản nổi bật trên nề cỏ xanh trải rộng đã tạo nên bứctranh TN vừa có chiều không gian cao, sâu, rộng mở, vừa có màu sắc rất tơi sáng diễm lệ Cõu thơ cổ TrungQuốc chỉ núi cành lờ điểm vài bụng hoa mà khụng núi tới màu sắc của hoa lờ Nguyễn Du chỉ thờm một chữ
“trắng” cho hoa lờ mà bức tranh xuõn đó khỏc Trong cõu thơ của Nguyễn Du , chữ trắng đó thành điểm
nhãn, làm nổi bậc thần sắc của hoa lờ, của bức tranh Màu xanh của cỏ non và sắc trắng của hoa lờ làm cho
màu sắc cú sự hài hũa tới mức tuyệt diệu Chữ “điểm” làm cho cảnh vật trở nờn sinh động, cú hồn chứ khụng
tĩnh tại NT điểm nhãn, cách chọn từ ngữ có tính gợi hình cao đã tạo nên bức tranh TN với vẻ đẹp riờng củamựa xuõn: mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống; khoỏng đạt trong trẻo; nhẹ nhàng, thanh khiết…
Màu trắng –xanh hài hũa gợi cảm giỏc mờnh mụng mà khụng quạnh vắng, trong sỏng mà trẻ trung,nhẹ nhàng mà thanh khiết Đỳng là một bức họa tuyệt tỏc về cảnh ngày xuõn trong sỏng
Tiếp theo là cảnh lễ hội trong tiết thanh minh tng bừng và náo nhiệt ( 8 dòng tiếp)
Thanh minh trong tiết thỏng ba,
… Thoi vàng vú rắc tro tiền giấy bay.
Trong ngày tết thanh minh (3-3), cú hai hoạt động diễn ra cựng một lỳc: lễ tảo mộ - đi viếng mộ, quột tước,sửa sang phần mộ của người thõn; hội đạp thanh (giẫm lờn cỏ xanh) du xuõn, đi chơi xuõn ở chốn đồng quờ
Ngay sau đó là cảnh lễ hội rất đông vui náo nức Con ngời sự vật đợc nêu bằng phép liệt kê vốn đã
gây ấn tợng về số nhiều, lại đợc gọi tên mtả bằng 1loạt từ hai õm tiết (trong đú cú cả từ ghộp va từ lỏy) là tớnh
từ, danh từ, động từ xuất hiện: gần xa, yến anh, chị em, tài tử, giai nhõn, nụ nức, sắm sửa, dập dỡu…càng
Trang 11nhấn mạnh sự tng bừng đông vui ở mức độ vô hạn Phép tiểu đối làm cho khụng khớ lễ hội thêm rộn ràng.Cỏc từ hán Việt (yến anh, tài tử, giai nhõn) gợi tả ngời đi hội là những tài tử gai nhân, nam thanh nữ tú, tăngthêm sự trang trọng “ Ngựa xe nh nớc áo quần nh nêm” là phép so sánh truyền thống nói lên sự đông đúc Cỏch núi ẩn dụ “nụ nức yến anh” gợi lờn hỡnh ảnh từng đoàn người nhộn nhịp đi chơi xuõn như chim ộn,chim oanh bay rớu rớt Trong lễ hội mựa xuõn tấp nập, nhộn nhịp nhất là những nam thanh nữ tỳ, những tài tửgiai nhõn Qua cuộc du xuõn của chị em Thuý Kiều, tỏc giả khỏchoạ một truyền thống văn hoỏ lễ hội xa xưa.Tiết thanh minh mọi người sắm sửa lễ vật để đi tảo mộ, sắm sửa ỏo quần để vui hội đạp thanh Người ta rắcnhững thoi vàng cú, đốt tiền giấy hàng mó để tưởng nhớ những người thõn đó khuất Đú là một truyền thốngvăn hoỏ tõm linh của cỏc dõn tộc phương Đụng, một trong những phong tục cổ truyền lõu đời khụng hoàntoàn mang tớnh chất mờ tớn, lạc hậu.
Sỏu cõu cuối trong đoạn thơ “Cảnh ngày xuõn” ghi lại cảnh chị em Thỳy Kiều đi chơi xuõn đang dần bước trở về nhà Mặt trời đó “tà tà” gỏc nỳi Ngày hội ngày vui đó trụi qua nhanh:
Tà tà búng ngả về tõy Chị em thơ thẩn dan tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khờ Lần xem phong cảnh cú bề thanh thanh Nhịp thơ chậm rải Nhịp sống như ngừng trụi Tõm tỡnh thỡ “thơ thẩn”, cử chỉ thỡ “dan tay”, nhịp chõn thỡ
“bước dần” Một cỏi nhỡn man mỏc, bõng khuõng: “lần xem” đối với cảnh vật Tất cả đều nhỏ bộ: khe suối chỉ là “ngọn tiểu khờ”, “dịp cầu nho nhỏ”; phong cảnh “thanh thanh”; dũng nước “nao nao” Cả một khụng
gian ờm đềm , vắng lặng.Tõm tỡnh chị em Kiều như dịu lại trong búng tà dương Như đang đợi chờ một cỏi gỡ
sẽ đến, sẽ nhỡn thấy? Cặp mắt cứ “lần xem” gần xa:
Bước dần theo ngọn tiểu khờ Lần xem phong cảnh cú bề thanh thanh Nao nao dũng nước uốn quanh Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang Tỏc giả đó sử dụng liờn tiếp một loạt từ lỏy: “tà tà”, “thơ thẩn”, “thanh thanh”, “nao nao”, việc
dựng từ của thi nhõn vừa chớnh xỏc vừa tinh tế , vừa cú tỏc dụng gợi nhiều cảm xỳc cho người đọc Cỏc từ lỏyvừa gợi tả được hỡnh ảnh sự vật, vừa thể hiện tõm trạng con người Cảnh vẫn mang cỏi thanh, cỏi dịu của mựaxuõn : nắng nhạt, khe nước nhỏ, một dịp cầu nhỏ bắc ngang Mọi chuyển động đều nhẹ nhàng : mặt trời từ từngó búng về tõy, bước chõn người thơ thẩn, dũng nước uốn quanh; tất cả nhạt dần , lặng dần Cảnh ở đõy
được cảm nhận qua tõm trạng Những từ lỏy “tà tà”, “thanh thanh”, “nao nao” khụng chỉ biểu đạt sắc thỏi cảnh vật mà cũn bộc lộ tõm trạng con người hai chữ “nao nao”(nao nao dũng nước uốn quanh) đó nhuốm
màu tõm trạng lờn cảnh vật Nỗi niềm man mỏc bõng khuõng thấm sõu , lan tỏa trong tõm hồn giai nhõn đatỡnh , đa cảm Cảm xỳc bõng khuõng, xao xuyến về một ngày vui xuõn đang cũn mà sự linh cảm một điều
xảy ra đó xuất hiện Dũng nước “nao nao” uốn quanh như bỏo trước ngay lỳc này thụi Kiều sẽ gặp nấm mộ
Đạm Tiờn :
Số số nắm đất bờn đường Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh
Sẽ gặp chàng thư sinh “phong tư tài mạo tút vời” – Kim Trọng Đây là đoạn thơ tả cảnh ngụ tình tuyệt diệu
của Ndu
“ Cảnh ngày xuân” đã khép lại nhng ngời đọc hình dung ra 1 bức tranh mùa xuân tràn đầy sức sống,
trong sáng thơ mộng Từ bức tranhmùa xuân ấy, ta thấy đợc NT tả cảnh tài tình của NDu NT ấy góp phần
quan trọng để cho Truyện Kiều có sức sống trờng tồn bất diệt, và NDu thành đại thi hào dân tộc./.
“Buồn trông cửa bể chiều hôm , Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
Trang 12Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Buồn trông ngọn cỏ mới sa
Hoa trôi man mác biết là về đâu
Buồn trông nội cỏ rầu rầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
Bao trùm tâm trạng Kiều khi ở lầu Ngng Bích là 1 nỗi buồn : buồn nhớ ngời yêu, buồn nhớ cha mẹ vàbuồn cho chính mình Làm sao có thể diễn tả 1 tâm trạng ôm trọn 3 nỗi buồn vơi những sắc thái ko giống
nhau ? Ndu đa chọn cách biểu hiện tình trong cảnh ấy Kiều nhớ cha mẹ, nhớ quê hơng và cũng thấm thía
nỗi cô đơn trống vẵng của mình Phải đặt mình vào hoàn cảnh 1 thân phận nữ nhi cô độc lẻ loi nơi đất khách
bị đẩy đa vào nghịch cảnh của cđời mới thấu hiểu mọi cảnh sắc qua con mắt nàng Kiều nhuốm 1 màu buồn bilụy đến não lòng Buồn biết bao khi phải dân thân vào nơi vô định ! Buồn biết bao khi phải xa ngời yêu !Buồn biết bao khi có cha mẹ già mà ko đợc phụng dớngớm hôm! Nỗi buồn ấy đang thức dậy trong lòng côthiếu nữ vốn đa tình đa cảm ấy Một nỗi buồn mênh mông nh đè nặng bao quanh lấy nàng Mỗi một cảnh vậtqua con mắt, cỏi nhỡn của Kiều gợi lờn trong tõm trớ của nàng một nột buồn Và Kiều mỗi lỳc lại càng chỡmsõu vào nổi buồn của mỡnh
”Buồn trụng cửa bể chiều hụm”
”Buồn trụng ngọn nước mới sa”
”Buồn trụng nội cỏ rầu rầu”
”Buồn trụng giú cuốn mặt duềnh”
Tác giả đã sử dụng điệp từ liên hoàn Từ “Buồn trông ”đứng ở đầu bốn câu thơ , lặp lại bốn lần để nhấn mạnhthêm , khắc sâu thêm tâm trạng buồn của Thuý Kiều Nỗi buồn ấy dâng lên trùng trùng ,điệp điệp ,kéo dàitheo thời gian , lan toả cả không gian , kết thành một chuỗi buồn kế tiếp nhau không dứt trong lòng Kiều Nhng ở mỗi một cặp câu Nguyễn Du lại diễn tả cụ thể nỗi buồn khác nhau của Kiều
“Buồn trông cửa bể chiều hôm ,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ”
Nhà thơ miêu tả ánh mắt của Kiều lúc này nhìn ra phía ngoài khơi xa Trong ánh nắng chiều nhạt nhoà ,nàng thấy cửa bể rộng mênh mông , chỉ có một cánh buồm thấp thoáng Cánh buồm ấy lúc ẩn , lúc hiện trênbiển khơi mênh mông Nhìn cảnh đó tâm trạng Kiều rất buồn Phải chăng , nhìn cánh buồm lẻ loi ngoài khơi
xa , nàng đã liên tởng đến thân phận của mình Cũng giống nh cánh buồm , nàng cũng lẻ loi cô đơn ở nơi
đây Cánh buồm kia rồi cũng có ngày cập bến , chỉ có nàng biết đến bao giờ mới đợc trở về quê hơng để gặplại những ngời thân yêu
Đọc tiếp cặp câu thứ hai ta thấy ánh mắt của Kiều nhìn gần hơn Nàng thấy trên dòng nớc đang chảy cócánh hoa trôi Một câu hỏi tha thiết đã đợc đặt ra trong tâm trí của nàng “Hoa trôi man mác biết là về đâu
” Từ láy man mác đã gợi tả cánh hoa trôi nhẹ nhàng , lững lờ , buông xuôi theo dòng nớc chảy Nhìn cảnh
đó , Thuý Kiều lại càng buồn hơn Phải chăng những cánh hoa kia đã khiến nàng liên t ởng đến thân phậncuộc đời mình Mình cũng chỉ là cánh hoa mỏng manh , yếu ớt , trôi nổi , bị cuộc đời vùi dập không biết đếnbao giờ Do vậy nàng lại càng buồn hơn Nh vậy hình ảnh cánh hoa trôi chỉ là hình ảnh ớc lệ để nàng Kiềubày tỏ tâm trạng của mình
Sau đó ánh mắt nàng hớng nhìn ra lầu Ngng Bích , nàng thấy “nội cỏ rầu rầu ”và “chân mâymặt đất một màu xanh xanh ”.Với từ láy “rầu rầu ”nhà thơ đã miêu tả trớc mắt ta đám cỏ úa tàn , còn ẩn chứacả tâm trạng buồn rầu Phải chăng Thuý Kiều nhìn đám cỏ ấy, liên
tởng đến cuộc đời mình rồi cũng bị lụi tàn , héo hon theo năm tháng ở nơi đây Cái màu xanh nhạt nhoà củachân mây , mặt đất hay chính là tơng lai mờ mịt vô vọng của cuộc đời nàng Bởi thế, tâm trạng của nàng lạicàng chán nản buồn lo , cuối cựng thỡ nổi buồn hầu như đó dõng lờn tột đỉnh:
“ Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi ”
Gió cuốn nổi lên mù mịt , mặt nớc dâng trào , tiếng sóng biển ầm ầm Từ láy “ầm ầm ”đợc đảo lên đầucâu thơ để nhấn mạnh thêm sự gầm gào , hãi hùng của biển cả Nhng đó lại không phải là sóng vỗ mà là sóngkêu Phép nhân hoá không chỉ làm cho câu thơ thêm sinh động mà diễn tả đây chính là tiếng sóng trong lòngcủa kiều Sóng kêu ấy là tiếng sóng kêu sợ hãi của Kiều khi nghĩ tới chặng đờng sắp tới của mình “ Cái giócuốn mặt duềnh”kia là hình ảnh ớc lệ để chỉ những tai hoạ của cuộc đời sắp đổ xuống đời nàng câu thơ đãthể hiện đợc dự cảm của Thuý Kiều về cuộc đời của mình sẽ phải gặp rất nhiều sóng gió , gian truân Nh vậy,mỗi một hình ảnh thiên nhiên trong câu thơ đều ẩn chứa tâm trạng của nàng Kiều Bút pháp tả cảnh ngụ tìnhcủa Nguyễn Du đợc sử dụng hết sức độc đáo và rất thành công
Bằng NT tả cảnh ngụ tình rất tài hoa và độc đáo, NDu đã khắc họa đợc 1 bức tranh sinh dộng về ngoại
cảnh và tâm cảnh chỉ bằng 4 cặp câu lục bát, cảnh vật hiện ra đợc diến tả trọn vẹn nỗi lòng của TK : 1 nữ nhibơ vơ nơi đất khách
Trang 13trung hiếu và hành động vị nghĩa của nam giới mà tác phẩm Lục Vân Tiên là một minh chứng hùng
hồn Lục Vân tiên - nhân vật chính của tác phẩm, hơn ai hết đã biểu hiện rõ nét lý tưởng của người
anh hùng Đặc biệt là đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” đã để lại trong lòng người đọc một ấn tượng khó phai mờ về hình ảnh một mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp: giàu lòng thương người, dũng cảm và tinh thần nghiã hiệp
Lục Vân tiên là một nhân vật lý tưởng, nhân vật đẹp nhất trong truyện “Lục Vân Tiên” của
Nguyễn Đình Chiểu Chàng là con một gia đình thường dân ở quận Đông Thành, một người học tròkhôi ngô, có tài, có đức, văn võ song toàn:
“Có người ở quận Đông Thành
Tu nhân tích đức sớm sinh con hiền.
Đặt tên là Lục Vân Tiên Tuổi vừa đôi tám nghề chuyên học hành”
Lục Vân Tiên tiêu biểu cho lý tưởng sống, đạo đức cao đẹp của nhân dân ta lúc bấy giờ.Chàng là người học rộng, tài cao, văn võ kiêm toàn lại luôn sẵn sàng ra tay cứu giúp người khác khihoạn nạn Vừa từ tạ tôn sư xuống núi, định về kinh ứng thi, trên đường đi, chợt thấy một đám ngườikhóc than bỏ chạy, chàng liến hỏi chuyện mới hay có một bọn cướp dữ vừa phá làng xóm và bắt đihai cô gái Lục Vân Tiên không chịu nổi cản bất bình, nổi giận:
“Vân Tiên nổi giận lôi đình Hỏi thăm lũ nó còn đình nơi nao.
Tôi xin ra sức anh hào Cứu người cho khỏi lao đao buổi này”.
Căm giận lũ bất lương ,Vân Tiên sôi sục lên án hành động dã man của chúng Chàng đứng về
phía nhân dân ,phía người bị nạn, bẻ cây làm gậy xông thẳng vào bọn cướp Phong Lai hung dữ :
Kêu rằng :Bớ đảng hung đồ Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.
Dẫu chỉ mỗi một mình, bọn cướp thì đông ; dẫu trước đó, dân làng hết sức khuyên chàng tuổi trẻ không nên dính vào việc này, e sẽ mang hoạ vào thân, nhưng Lục Vân tiên chủ động đi tìm cướp, đánh tan chúng để cứu người gặp nạn yếu đuối Hành động đánh cướp, trước hết bộc lộ tính cách anh
hùng, tài năng và tấm lòng vị nghĩa của Vân Tiên Hành đông “bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô”
của chành trai Vân Tiên thật đẹp đẽ và mãnh liệt vì đã khắc hoạ được hình ảnh một chàng trai nghĩa
sĩ sẵn sàng trừ ác giúp dân Vân Tiên đã bẻ cây làm gậy xông vào đánh cướp Hình ảnh Vân Tiên trong trận đánh thật dũng mãnh, bất chấp bọn cướp bao vây tứ phía Dường như đạo lý thương ngườinhư thể thương thân, thấm nhuần và toả rạng trong hành động của Vân Tiên Tình thương người đã nâng cao chí khí và lòng dũng cảm cho chàng thư sinh họ Lục Bọn cướp đông đặc ,gươm giáo sáng ngời ,bừng bừng sát khí Còn Vân Tiên chỉ có một vũ khí thô sơ “cây gậy bên đàng ”.Thế mà trong cuộc chiến không cân sức ấy
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử mở vòng Đương Dang
Trang 14Các bài văn mẫu ôn thi lên lớp 10
Không tả tỉ mỉ trận chiến ,chỉ bằng mấy dòng thơ ngắn gọn mà đặc sắc cùng nghệ thuật sosánh, tác giả đã làm nổi bật hình ảnh một dũng tướng đánh nhanh,kín võ, sánh ngang Triệụ Tử Longthời Tam Quốc trong trận phá vây quân Tào bảo vệ ấu chúa Việc làm của Vân Tiên cao đẹp hơn bởi
nó xuất phát từ lòng nhân từ ,từ tư tưởng cứu dân diệt ác nên giản dị, vô tư mà trong sáng, cao đẹp
vô cùng Cuộc chiến của chàng giống hệt thuở xưa Thạch Sanh diệt đại bàng cứu nàng công chúa.Sức mạnh của chàng là kết tinh sức mạnh của nhân dân ,của điều thiện nên nó vô địch :
Lâu la bốn phía vỡ tan Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay Phong Lai trở chẳng kịp tay
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
Lời thơ chân chất ,thô mộc song hồn thơ thì chan chứa dạt dào Nó nêu bật một chân lý :kẻ bất nhân độc ác thì thảm bại,người anh hùng làm việc nghĩa sẽ chiến thắng
Ko những vậy, LVT còn là người trọng nghĩa khinh tài.Tự nguyện dấn thân vào nguy
hiểm, chiến đấu hết mình, thắng lợi rực rỡ…Tất cả đều vì nhân nghĩa ,nên sau thắng lợi Vân Tiênkhông hề kiêu ngạo Trái lại chàng thật khiêm nhường ,chính trực ,chân thành mà dung dị Khi đánhtan bọn cướp , LVT đã ân cần hỏi han người bị hại Thấy 2 cô gái chưa hết hãi hùng, Vân Tiên độnglòng tìm cách an ủi họ Hành động của Vân Tiên rất đàng hoàng nhất là thái độ cư xử với 2 cô gái:
Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái, ta là phận trai
Và khi Nguyệt Nga tha thiết muốn mời chàng hiệp sĩ qua miền Hà Khê để nàng báo đức thù công,
thì chàng: “ Vân Tiên nghe nói liền cười” –nụ cười đáng yêu đáng kính của một tâm hồn vô tư hào
hiệp Chàng cười bởi chàng quan niệm :
Làm ơn há dễ trong người trả ơn Nay đà rõ đặng nguồn cơn Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Đúng là giọng nói, cách nói của chàng trai Nam Bộ –nôm na ,giản dị mà chất phác vôcùng Đằng sau những lời giản dị ấy là ngọt ngào, thơm thảo một quan niệm nhân sinh ,một tấm lòngnhân ái, hào hiệp Chàng ko muốn nhận cái lạy tạ của 2 cô gái và từ chối về thăm nhà của KNN đểcha nàng đền đáp , từ chối ko nhận chiếc trâm cài đầu bằng vàng của nàng, rồi chỉ cùng nhau xướnghọa 1 bài thơ rồi thanh thản chia tay Với chàng , ơn nghĩa là việc thông thường của người sống cóvăn hoá ,đang theo đòi kinh sử ,hướng về nghĩa khí, lấy chữ nhân làm động cơ ,làm mục đích chomọi hành động Chàng hành động vì lòng nhân ,vì nghĩa lớn ,trừ kẻ ác, bảo vệ người lương thiện.Con người trọng nghĩa khinh tài ấy ko coi đó là công trạng Đó là cách cư cử của các bậc anh hùnghảo hán:
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
Lời nói chắc nịch vừa để đối chứng, phê phán những kẻ tầm thường vừa đẻ khẳng định việclàm đúng đắn ,tất yếu thuộc căn cốt, gốc rễ trong lẽ sống của mình.Đó là lẽ sống của những hiềnnhân quân tử thời xưa ,của con người chân chính ngày nay Lời nói và nhân cách của chàng giốngngười anh hùng Từ Hải trong “Truyện Kiều” với quan niệm:
Anh hùng tiếng đã gọi rằng Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha
(Nguyễn Du )Dưới ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu ,nhân vật Lục Vân Tiên mang cốt cách của tráng sỹthời loạn ,coi cái chết nhẹ tựa lông hồng ,trọng nghĩa khinh tài, sống và hành động theo phươngchâm : “Lộ kiến bất bình, bạt đao tương trợ ”.Dẫu còn bị ảnh hưởng bởi quan niệm phong kiến “nam
Trang 15nữ thụ thụ bất thõn ” song ngụn ngữ ,cử chỉ ,hành động của chàng rất đẹp ,rất anh hựng Lũngthương người ,chớ quả cảm và tinh thần vị nghĩa của chàng đậm màu sắc đạo lý của dõn tộc ta
Nhõn vật chủ yếu được miờu tả qua hành động, ngụn ngữ cử chỉ.Truyện LVT là 1 truyện kể mang
nhiều tớnh chất dõn gian Với bỳt phỏp ấy, tỏc giả làm nổi bật hỡnh ảnh LVT – 1 hỡnh ảnh đẹp, hỡnhảnh lớ tưởng mà Nguyễn Đỡnh Chiểu gửi gắm niềm tin và sức mạnh
Bằng giọng thơ phúng khoỏng, chõn mộc và ngụn từ bỡnh dị , đoạn trớch đó hoàn thiện một cỏch xuấtsắc hỡnh ảnh chàng Lục Võn Tiờn anh hựng, nghĩa hiệp Đọc thơ càng thờm trõn trọng vẻ đẹp tõm hồn của nhà nho yờu nước ,yờu đạo lý mà người dõn Nam Bộ vẫn trỡu mến gọi là Đồ Chiểu
Đề 8:
Một trong những thành cụng của truyện ngắn “ Làng” là Kim Lõn đó miờu tả 1 cỏch sinh động và tinh tế diễn biến tam trạng của nhõn vạt ụng Hai từ khi nghe tin làng chọ Dầu theo giặc đến khi nghe tin làng được cải chớnh Hóy phân tích để làm rừ nhận xột trờn?
Bài viết :
Kim Lõn là nhà văn tiờu biểu của nền VH hiện đại VN thời kỡ chống Phỏp ễng cú sỏ trường viết truyện ngắn, Cỏc tp của ụng ko nhiều nhưng đều tạo nờn giọng văn trữ tỡnh đậm đà để lại trong lũng người đọc ấn tượng sấu sắc Truyện ngắn làng là tp thể hiện được phần nào phong cỏch viết văn đú của ụng Đặc biệt là NT miờu tả tõm lớ nhõn vật Chớnh vỡ vạy, khi nhận xột về NT này của truyện cú ý kiến cho rằng :
ô Một trong những thành cụng của truyện ngắn “ Làng” là Kim Lõn đó miờu tả 1 cỏch sinh động và tinh tế diễn biến tam trạng của nhõn vạt ụng Hai từ khi nghe tin làng chọ Dầu theo giặc đến khi nghe tin làng được cải chớnh.”
Là một người nụng dõn suốt cuộc đời sống ở quờ, gắn bú mỏu thịt với từng nếp nhà, thửa ruộng,
ụng Hai rất yờu làng, tự hào và hay khoe về làng Nhưng vỡ giặc ngoại xõm ụng Hai phải xa làng chợ Dầu thõn yờu của mỡnh để đi tản cư Ở nơi tản cư nhưng lũng vẫn khụng nguụi nhớ về làng, ụng bày tỏ nỗi nhớ, tỡnh yờu quờ của mỡnh trong những cõu chuyện hàng ngày
Những ngày đầu khỏng chiến, ụng luụn luụn tự hào về việc làng Dầu của mỡnh đó tham gia vào cuộc chiến đấu chung của dõn tộc Ngay bản thõn ụng cũng đó nhiệt tỡnh cựng với mọi người đi đào đường, đắp ụ
và ụng tha thiết muốn ở lại làng để trực tiếp chiến đấu Ở nơi tản cư, ụng thường vào phong thụng tin để nghetin tức về khỏng chiến Khụng đọc được bỏo, ụng đó tỡm hỏi tin cho bằng được Trước tin một em bộ ở ban tuyờn truyền xung phong dũng cảm cắm cờ lờn Thỏp Rựa; một anh trung đội trưởng giết được bảy tờn giặc đó
tự sỏt bằng quả lựu đạn cuối cựng, ụng Hai cứ tấm tắc khen: “Khiếp thật! Tinh là những người giỏi cả”
Ngoài việc khõm phục những người anh hựng trong khỏng chiến, ụng Hai cũn hả hờ trước thất bại của địch:
Chỗ này giết được tờn Phỏp với hai tờn việt gian, chỗ kia phỏ đổ một xe tăng và một xe dớp “ruột gan của lóo
cứ mỳa cả lờn, vui quỏ”.
Tình yêu làng của ông càng đợc bộc lộ một cách sâu sắc và cảm động trong hoàn cảnh thử thách Kim Lân đã đặt nhân vật vào tình huống gay gắt để bộc lộ chiều sâu tình cảm của nhân vật Đó là tin làng chợDầu theo giặc Từ phòng thông tin ra, đang phấn chấn, náo nức vì những tin vui của kháng chiến thì gặpnhững ngời tản c, nghe nhắc đến tên làng, ông Hai quay phắt lại, lắp bắp hỏi, hy vọng đợc nghe những tin tốt
lành, nào ngờ biết tin dữ: “Cả làng chỳng nú (làng Dầu) việt gian theo Tõy”, “Việt gian từ thằng chủ tịch mà
đi cơ ụng à!”, “cổ ụng Hai cứ nghẹn lại, da mặt tờ rõn rõn” “ễng lặng đi tưởng như khụng bao giờ thở được”.” Tin bất ngờ ấy vừa lọt vào tai đã khiến ông bàng hoàng, đau đớn Niềm tự hào bao lõu bỗng chốc tan
tành, sụp đổ Giỏ khụng yờu nơi sinh trưởng của mỡnh, ụng đõu cảm thấy đau đớn và nhục nhó đến thế ễng
vờ đứng lảng ra chỗ khỏc rồi đi thẳng, “cỳi gằm mặt xuống mà đi” Tiếng chửi văng vẳng của ngời đàn bà
cho con bú khiến ông tê tái : “cha mẹ tiên s nhà chúng nó, đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đợc ngời ta còn
th-ơng,cái giống Việt gian bán nớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát”.Về đến nhà, “ụng nằm vật ra giường”, nước mắt ụng cứ tràn ra Khi nhỡn đàn con, chưa bao giờ ụng đau đớn đến thế, nghĩ rằng: “Chỳng nú là trẻ con làng việt gian đấy ư?”
Chúng nó cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ” Ông căm thù những kẻ theo Tây, phản bội làng, ông nắmchặt hai tay lại mà rít lên: “chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gianbán nớc để nhục nhã thế này” Niềm tin, nỗi ngờ giằng xé trong ông Ông kiểm điểm lại từng ngời trong óc,thấy họ đều có tinh thần cả “có đời nào lại cam tâm làm cái điều nhục nhã ấy” Ông đau xót nghĩ đến cảnh
Trang 16Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
“ngời ta ghê tởm, ngời ta thù hằn cái giống Việt gian bán nớc” Suốt mấy ngày liền ông chẳng dám đi đâu,
“chỉ ở nhà nghe ngóng binh tình”, lúc nào cũng nơm nớp tởng ngời ta đang để ý, đang bàn tán đến cáichuyện làng mình Nỗi ám ảnh, day dứt, nặng nề biến thành sự sợ hãi thờng xuyên trong ông Ông đau đớn,tủi hổ nh chính ông là ngời có lỗi
Tình thế của ông càng trở nên bế tắc, tuyệt vọng khi bà chủ nhà có ý đuổi gia đình ông với lý dokhông chứa ngời của làng Việt gian Ông cảm nhận đợc hêt nỗi nhục nhã, lo sự vì tuyệt đờng sinh sống: “
Ông Hai ngồi lặng trên một góc giờng,bao nhiêu ý nghĩ đen ttoois ghe rợn nối tiếp bời bời trong đầu óc ông lão Biết đem nhau đI đâu bây giờ, biết ai ngời ta chứa bố con ông mà đI ” Bị đẩy vào đờng cùng, tâm trạng
ông Hai vô cùng bế tắc >< nội tâm đợc đẩy lên đỉnh diểm Ông giận lây và trách cứ những ngời trong làng
phản bội, nhng lòng yêu làng tin những ngời cùng làng khiến ông bán tín bán nghi Trong lúc tởng tuyệt ờng sinh sống ấy, ông thoáng có ý nghĩ quay về làng nhng rồi lại gạt phắt ngay bởi “về làng tức là bỏ khángchiến, bỏ Cụ Hồ ”, là “cam chịu quay trở lại làm nô lệ cho thằng Tây” Tình yêu làng lúc này đã lớn rộngthành tình yêu nớc bởi dẫu tình yêu, niềm tin và tự hào về làng Dầu có bị lung lay nhng niềm tin và Cụ Hồ vàcuộc kháng chiến không hề phai nhạt Ông Hai đã lựa chọn một cách đau đớn và dứt khoát: “Làng thì yêuthật nhng làng theo Tây mất rồi thì phải thù!” Dù đã xác định thế nhng ông vẫn không thể dứt bỏ tình cảm
đ-của mình đối với quê hơng Bởì thế mà ông càng xót xa, đau đớn Trong tâm trạng bị dồn nén và bế tắc ấy,
ông chỉ còn biết tìm niềm an ủi trong lời tâm sự với đứa con trai nhỏ Nói với con mà thực ra là đang trút nỗilòng mình Ông hỏi con những điều đã biết trớc câu trả lời: “Thế nhà con ở đâu?”, “thế con ủng hộ ai?”…LờiLời
đứa con vang lên trong ông thiêng liêng mà giản dị: “Nhà ta ở làng Chợ Dầu”, “ủng hộ Cụ Hồ Chí Minhmuôn năm !”…LờiNhững điều ấy ông đã biết, vẫn muốn cùng con khắc cốt ghi tâm Ông mong “anh em đồngchí biết cho bố con ông, tấm lòng bố con ông là nh thế đấy, có bao giờ dám đơn sai, chết thì chết có bao giờdám đơn sai ” Những suy nghĩ của ông nh những lời nguyện thề son sắt Ông xúc động, nớc mắt “chảy ròngròng trên hai má” Tấm lòng của ông với làng, với nớc thật sâu nặng, thiêng liêng Dẫu cả làng Việt gian thì
ông vẫn một lòng trung thành với kháng chiến, với Cụ Hồ …Lời
Có thể nói linh hồn của truyện là ông Hai KLân đã đa vào VH 1 bức chân dung sống động , mới mẻ 1 vẻ
đẹp riêng của ngời nd buổi đầu kháng chiến:lũng yêu làng, yêu nớc
Thành công của KLân là xd cốt truyện tâm lí, tạo tình huống có tính căng thẳng để thử thách nội tâm nhân vật, từ đó bộc lộ nội tâm và tính cách nvật Ngụn ngữ của ễng Hai vừa cú nột chung của người nụng dõn lại vừa mang đậm cỏ tớnh nhõn vật nờn rất sinh động
Thêm vào đó là cách trần thuật tự nhiên linh hoạt, cách miêu tả tâm trạng nhân vật chân thực, sinh động, ngôn ngữ đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm đa dạng, tự nhiên nh cuộc sống cùng với những mâu thuẫn căng thẳng, dồn đẩy, bức bối đã góp phần không nhỏ tạo nên thành công của câu chuyện, đồng thời còn thể hiện sự am hiểu và gắn bó sâu sắc của nhà văn với ngời nông dân và công cuộc kháng chiến của đất nớc
Qua truyện ngắn Làng người đọc thấm thớa tỡnh yờu làng, yờu nước rất mộc mạc, chõn thành mà vụ
cựng sõu nặng, cao quý trong những người nụng dõn lao động bỡnh thường trong thời kỳ khỏng chiến chống
thực dõn Phỏp xõm lược Sự mở rộng và thống nhất tỡnh yờu quờ hương trong tỡnh yờu đất nước là nột mới trong nhận thức và tỡnh cảm của quần chỳng cỏch mạng mà văn học thời khỏng chiến chống Phỏp đó chỳ
trọng làm nổi bật Truyện ngắn Làng của Kim Lõn là một trong những thành cụng đỏng quý Cú lẽ vỡ thế mà
tỏc phẩm “Làng ” xứng đỏng là một trong những truyện ngắn xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại
Trang 17
quan trắc khí tượng Nhân vật anh thanh niên chỉ hiện ra trong chốc lát nhưng vẫn là điểm sáng nổi bật nhất của bức tranh về phẩm chất và tâm hồn tốt đẹp của con người mới trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc mà tác giả tập trung thể hiện
Tríc hÕt ta thÊy anh TN lµ ngêi rÊt yêu đời, yêu nghề vµ cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao trong c«ng viÖc cña m×nh §äc truyÖn ta thÊy anh cã hoàn cảnh sống và làm việc khá đặc biệt
Anh sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước, rất có trách nhiệm với cuộc đời Đất nước có chiến tranh, anh xin ra trận Không được ra trận, anh tình nguyện lên sống và làm việc trên đỉnh Yên Sơn
cao 2600m, quanh năm suốt tháng bốn bề giữa cỏ cây và mây mù lạnh lẽo, suốt ngày làm bạn với
núi đá rừng cây Cái yên ắng, yên lặng tĩnh mịch đến ghê sợ dễ khiến cho người ta thoái thác nhiệm
vụ rời bỏ vị trí nhưng theo tiếng gọi nghề nghiệp và tình yêu cuộc sống, công việc, anh đã tự nguyện gắn bó mình với nghề nghiệp khí tượng kiêm vật lí địa cầu Không ai có thể bắt buộc anh lên cái nơi
“khỉ ho cò gáy” này để làm việc và cống hiến Trong khi bao nhiêu người sau khi ra trường đã cố tìmbằng được một nơi làm việc giữa thủ đô thì anh đã khoác ba lô vui vẻ vượt suối băng rừng để lên công tác ở nơi này Anh tự nguyện lên đây không phải do sự bốc đồng nhất thời mà là cả một sự nhận thức chín chắn, đúng đắn, sâu sắc nhất Anh thanh niên, đã sẵn sàng đi đến bất cứ nơi nào để
Trang 18Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
cú thể phỏt huy tài năng và thực hiện ước mơ của mỡnh Anh hi sinh cả hạnh phỳc , cuộc đời riờng tư
vỡ cụng việc Cụng việc hàng ngày của anh là “đo giú, đo mưa, đo nắng, tớnh mõy, đo chấn động mặt đất, dự vào việc bỏo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu” Một cụng việc đều đều và nhàm chỏn Sống đơn độc( suốt 4 năm liền) nơi rừng nỳi mà làm việc thỡ khụng phải là chuyện dễ dàng Biết bao vất vả, gian lao rỡnh rập, thiếu thốn vật chất Cụng việc là như vậy nhưng điều kiện làm việc là ngoài trời, kỹ thuật mỏy múc lại thiếu thốn đơn giản, thụ sơ Cả ngày nắng cũng như ngày mưa hay lỳc giỏ rột lạnh buốt xương, anh vẫn phải lờn “ốp” đỳng giờ, ghi chộp đầy
đủ chớnh xỏc để bảo vệ cơ quan cấp bộ Nhiều đờm anh phải đối mặt với giú tuyết và im lặng Cỏi gian khổ nhất là phải vượt qua được sự cụ đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt thỏng một mỡnh trờn đỉnh nỳi cao khụng một búng người “Nửa đờm, đỳng giờ “ốp" thỡ dự mưa tuyết, giỏ lạnh thế nào cũng
phải trở dậy ra ngoài trời làm cụng việc đó quy định” Anh tõm sự với ụng hoạ sĩ già: “Gian khổ nhất là lần ghi bóo về lỳc một giờ sỏng Rột, bỏc ạ Ở đõy cú cả mưa tuyết đấy Nửa đờm đang nằm trong chăn nghe chuụng đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi Chui ra khỏi chăn, ngọn đốn bỏo bóo vặn
to đến cỡ nào vẫn khụng đủ sỏng Xỏch đốn ra vườn, giú tuyết và im lặng ở bờn ngoài như chỉ chực đợi mỡnh ra là ào ào xụ tới…” Đõy là 1 hoàn cảnh sống ko mấy thuận lợi, buồn tẻ đối với tuổi thanh
niờn Trong hoàn cảnh đó, anh vẫn yêu đời, làm việc có trách nhiệm, cần cù, dũng cảm Anh rất yờu cụng việc của mỡnh Đối với anh, cụng việc là niềm đam mờ chỏy bỏng, là niềm hạnh phỳc lớn nhất
Anh TN là người suy nghĩ đỳng đắn về cụng việc và cuộc sống Hơn ai hết, anh hiểu rừ cụng
việc thầm lặng của mỡnh là cú ớch mọi người, nú gắn liền anh với cuộc sống chung của đất nước
Anh tõm sự với ụng họa sĩ : “Khi ta làm việc, ta với cụng việc là đụi, sao gọi là một mỡnh được ? Huống chi cụng việc của chỏu gắn liền với bao anh em đồng chớ dưới kia.Cụng việc của chỏu gian khổ thế đấy chứ cất nú đi, chỏu buồn đến chết mất” Dự cụng việc cú vất vả nhưng anh khụng thể
sống thiếu nú ” Cụng việc của anh đũi hỏi phải tỉ mỉ, chớnh xỏc và cú tinh thần trỏch nhiệm cao Và anh đó lập ra một thời gian biểu để thực hiện nú một cỏch nghiờm ngặt, anh làm việc nghiờm tỳc khoa học chớnh xỏc và tỉ mỉ Cú lần anh tự đặt và trả lời cõu hỏi : “Mỡnh sinh ra là gỡ ? Mỡnh để ở đõu ? Mỡnh vỡ ai mà làm việc ? Trong dũng suy nghĩ ấy thực chất là ý thức trỏch nhiệm Nguyễn Thành Long thật sõu sắc khi đưa dũng suy nghĩ này đặt vào tõm lý của anh, để anh tự khẳng định chớnh mỡnh Anh hiểu được rằng mỗi việc làm của anh là một mắt xớch quan trọng trong cỏi chuỗi cụng việc chung của nhiều người, của mọi người Thiếu một lượng thụng tin chỉ từ cỏi đài quan sỏt của anh, biết đõu việc dự bỏo thời tiết cho cả một huyện, một tỉnh, một vựng, chả vỡ thế mà kộm chớnh xỏc đi, hoặc cũn tệ hơn sai lệch đi? Quả thật, anh đó cú những suy nghĩ thật đỳng và sõu sắc vềcụng việc Với anh hạnh phỳc là trong cụng việc, thấy được cụng việc thầm lặng ấy là cú ớch cho cuộc sống, cho mọi người Khi được biết là một lần do phỏt hiện kịp thời một đỏm mõy khụ mà anh
đó gúp phần vào chiến thắng của khụng quõn ta bắn rơi nhiều mỏy bay Mĩ trờn bầu trời Hàm Rồng, anh thấy mỡnh “thật hạnh phỳc” Những lời tõm sự ấy giản dị, chất phỏc quỏ, hồn nhiờn và vụ tư quỏ.Lời tõm sự ấy đó toỏt lờn một vẻ đẹp nhõn cỏch đỏng trõn trọng, gõy xỳc động mạnh mẽ trong lũng người đọc.Quả là cụng việc đó trở thành niềm vui, niềm hạnh phỳc và là lẽ sống của đời anh Động
cơ làm việc đỳng đắn và phương chõm sống cao đẹp của anh: làm việc vỡ mọi người, vỡ Tổ quốc đó khiến cho ụng họa sĩ và mỗi chỳng ta phải tự nhủ thầm”người con trai ấy đỏng yờu thật” Chớnh vỡ tất cả những điều trờn mà cuộc sống của người thanh niờn ấy giữa nỳi cao mõy mự vẫn khụng buồn
tẻ Anh đó dồn tất cả thời gian, tõm sức mỡnh cho nhiệm vụ Sự say mờ cụng việc đó giỳp anh khụng cảm thấy cụ đơn Cuộc sống của anh khụng cụ đơn, buồn tẻ cũn vỡ anh cú một nguồn vui khỏc nữa ngoài cụng việc – đú là niềm vui đọc sỏch mà anh thấy như lỳc nào cũng cú người bạn để trũ chuyện.Cỏch làm việc nghiờm tỳc đó ngấm cả vào nếp sống hàng ngày của anh Anh chủ động hoà mỡnh vớicuộc đời : anh tổ chức, sắp xếp cuộc sống một mỡnh ở trạm khớ tượng thật ngăn nắp, chủ động; nào
Trang 19trồng hoa, nào nuôi gà, tự học và đọc sách ngoài giờ làm việc thỉnh thoảng anh xuống đường tìm
gặp bác lại xe cùng hành khách để trò chuyện cho vơi bớt nỗi nhớ nhà
Sống trong hoàn cảnh như thế sẽ có người dần thu mình lại trong nỗi cô đơn.Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “ thèm người ”,lòng hiếu khách đến nồng nhiệt và sự quan tâm đến người khác một cách chu đáo Ngay từ những phút gặp gỡ ban đầu ,lòng mến
khách ,nhiệt tình của anh đã gây được thiện cảm tự nhiên đối với người hoạ sỹ già và cô kỹ sưtrẻ.Niềm vui được đón khách dào dạt trong anh,toát lên qua nét mặt,cử chỉ: anh biếu bác lái xe củtam thất,mừng quýnh đón quyển sách bác mua hộ,hồ hởi đón mọi người lên thăm “nhà”,hồn nhiên
kể về công việc,đồng nghiệp và cuộc sống của mình nơi Sa pa lặng lẽ.Khó người đọc nào có thểquên,việc làm đầu tiên của anh khi có khách lên thăm nơi ở của mình là: hái một bó hoa rực rỡ sắc
màu tặng người con gái lần đầu quen biết : « Anh con trai rất tự nhiên như 1 người bạn đã quen thân trao bó hoa đã cắt cho người con gái và cũng rất tự nhiên cô đỡ lấy » củ tam thất gửi biếu vợ
bác lái xe, bó hoa cho cô gái , nước chè cho ông hoạ sỹ già, làn trứng ăn đường cho hai bác cháu, bóhoa tiễn người hoạ sĩ già và cô gái trẻ tiếp tục cuộc hành trình…Tất cả không chỉ chứng tỏ đó làngười con trai tâm lý mà còn là kỷ niệm của một tấm lòng sốt sắng , tận tình đáng quí
Công việc vất vả ,có những đóng góp quan trọng cho đất nước nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm tốn Thực tâm, anh thấy công việc và sự đóng góp của mình
chỉ là nhỏ bé Mặc dù ông hoạ sĩ già hết sức khâm phục anh, ông muốn vẽ chân dung của anh, nhưng anh một mực từ chối, anh không muốn vì cảm thấy mình không xứng đáng được hưởng ân huệ ấy Anh luôn say sưa ca ngợi mọi người, anh đã kể những người xứng đáng khác Anh nói thành thực: “những người khác đáng kể, đáng vẽ hơn anh Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phăng -xi -păng ba nghìn một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu Cháu giới thiệu với bác ông
kĩ sư ở vườn rau dưới Sa Pa! … Hay là bác vẽ đồng chí nghiên cứu khoa học ở cơ quan cháu…” Và anh say sưa kể về thành tích của những người ấy : Ông kĩ sư vườn rau dưới Sa Pa vượt qua bao khó khăn vất vả để tạo ra những củ su hào to ngon hơn cho ND toàn MB,rồi anh cán bộ khí tượng dưới trung tâm suốt 11 năm nay chuyên tâm nghiên cứu và thiết lập 1 bản đồ sét Dù còn trẻ tuổi nhưng anh đã thấm thía cái nghĩa cái tình của mảnh đất Sa pa mà mình được sinh ra và lớn lên, thấm thía sự
hi sinh thầm lặng của những con người ngày đêm làm việc lo nghĩ cho đất nước Đức tính khiêm tốn
ấy của anh đã làm cho ông hoạ sĩ, bác lái xe và cô gái hết sức yêu mến và khâm phục Tóm lại, chỉ bằng một số chi tiết và chỉ cho xuất hiện trong khoảnh khắc của truyện, tác giả đã phác họa được chân dung nhân vật chính với những nét đẹp về tinh thần, tình cảm, cách sống và những suy nghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa của công việc Đó là cách sống của người thanh niên có lí tưởng, biết hi sinh cống hiến hết mình cho ND, cho đất nước, quên mình vì cuộc sống chung, vô tư, lặng thầm, say mê, miệt mài, khẩn trương làm việc nhưng lại rất khiêm tốn và giản dị Hình ảnh của anh là hình ảnh tiêubiểu cho thế hệ trẻ VN trong những năm 70 của tk XX Cách sống đẹp , cách làm việc và suy nghĩ
và tâm hồn đẹp của người thanh niên làm ta trân trong khâm phục buộc ta phải suy nghĩ lại cách sống của bản thân mình Chính phong cách sống đó đã tác động tới ông hoạ sĩ và cô kĩ sư.( để lại trong họ 1 ấn tượng sâu sắc)
Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng ,những chi tiết chân thực tinh tế ,ngôn ngữ đối thoại sinh
động Nguyễn Thành Long đã kể lại một cuộc gặp gỡ tình cờ mà thú vị nơi Sa pa lặng lẽ.Chưa đầy 30phút tiếp xúc với anh thanh niên,khiến người hoạ sỹ già thêm suy ngẫm về vẻ đẹp cuộc đời mà mình không bao giờ thể hiện hết được và còn làm cô kỹ sư trẻ lòng bao cảm mến bâng khuâng
Thế đấy, trong cái “lặng lẽ”của Sa Pa trên đỉnh Yên Sơn bốn mùa mây phủ mấy ai biết được
có một chàng trai đang sống, đang âm thầm làm việc Người cán bộ trẻ ấy được Nguyễn Thành Longxây dựng khá sắc nét với những đặc điểm, suy nghĩ, hành động tích cực, một mẫu người của một giai
Trang 20Các bài văn mẫu ôn thi lên lớp 10
đoạn lịch sử có nhiều gian khổ hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ Những trang viết của Nguyễn Thành Long khiến ta thêm yêu con người và cuộc sống, thấy được trách nhiệm của mình với
sự nghiệp chung của đất nước Tâm hồn và những việc làm của anh thanh niên trong truyện đã gieo vào lòng em nhiều tình cảm, thôi thúc em muốn cống hiến, muốn làm gì đó có ích cho xã hội như
như một nhà thơ đã nói“Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”./.
Đề 10:
Hãy phân tích truyện để làm sang tỏ: “Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của
Sa Pa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước…””
Trang 21khí cả nước đang hào hùng đánh Mĩ và quyết tâm thắng Mĩ, miền Bắc bên cạnh nhiệm vụ trực tiếp đánh Mĩ
và chi viện trực tiếp cho Miền Nam còn phải đẩy mạnh công cuộc xây dựng CNXH làm cơ sở vững chắc để đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn Trong truyện, tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ
đề của câu chuyện vào một lời nhận xét ngắn gọn : « Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kỹcủa Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước »
Câu văn mang nội dung, chủ đề của tác phẩm “LLSP”: Ca ngợi vẻ đẹp bình dị nhưng hết sức đẹp
đẽ của con người lao động và ý nghĩa cao quý của những công việc lặng thầm Đó là anh thanh niên, ông kỹ
sư dưới vườn rau Sa Pa , anh cán bộ nghiên cứu bản đồ sét
* Anh TN ( xem ở đề 9)
* Ngoài ra, trong tác phẩm còn có những nhân vật không xuất hiện trực tiếp mà chỉ được giới thiệu gián
tiếp, nhưng cũng góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm Qua lời kể của anh thanh niên, ông kỹ sư nông nghiệp ở vườn ươm su hào hàng ngày ngồi trong vườn chăm chú quan sát lấy mật của ong rồi tự tay thụ phấncho hàng vạn cây su hào để hạt giống làm ra tốt hơn và ông kĩ sư nghiên cứu bản đồ chống sét đã 11 năm ròng túc trực chờ sét để lập bản đồ sét tìm tài nguyên cho đất nước Họ đều là những người sống lặng thầm trên mảnh đất Sa Pa mà lao động cần mẫn, say mê, quên mình vì mục đích chung của mọi người Họ đang làm nên cái “lặng lẽ” mà ngân vang sôi động ở Sa Pa
“Lặng lẽ Sa Pa” viết về con người bình thường, nhịp sống bình thường Nhưng phía sau nhịp sống bình thường ấy là những âm vang âm sắc cuộc đời Nguyễn Thành Long đã góp một tiếng nói nhỏ nhẹ để ngợi ca cuộc sống và tái hiện một cách đầy đủ những vẻ đẹp của con người, có năng lực trình độ, nhiệt thành và hăngsay cách mạng trên mặt trận xây dựng chủ nghĩa xã hội
Truyện “LLSP” ngợi ca những con người lao động như anh thanh niên làm công tác khí tượng và cái thế giới những con người như anh Tác giả muốn nói với người đọc: “Trong cái lặng im của Sa Pa (…),
có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước” Đồng thời qua câu chuyện về anh thanh niên,tác phẩm cũng gợi ra những vấn đề về ý nghĩa và niềm vui của lao động tự giác, vì những mục đích chân chính đối với con người: dù trong hoàn cảnh đơn độc giữa thiên nhiên vắng lặng quanh năm mà con người vẫn không cô đơn, buồn tẻ một khi người ta tìm thấy ý nghĩa của công việc và cuộc sống của mình
Đó là hình ảnh những con người lao động mới với phong cách sống đẹp, suy nghĩ đẹp, sống có lý tưởng, quên mình vì cuộc sống chung, vô tư, lặng thầm, cống hiến hết mình cho đất nước, say mê, miệt mài, khẩn trương làm việc Họ có tấm lòng nhân hậu thật đáng quý, có tác phong sống thật đẹp Cuộc sống của họ âm thầm, bình dị nhưng cao đẹp, làm nên vẻ đẹp đích thực của mỗi con người, có sức thuyết phục, lan toả với những người xung quanh
“Lặng lẽ Sa Pa ” quả là một truyện ngắn đầy chất thơ của Nguyễn Thành Long Cảnh mơ màng lung
linh, còn con người như ta đã thấy, mỗi chân dung, mỗi lời nói, ý nghĩ, hành động đều như ngân lên những vang âm ngọt ngào, êm ái Tâm hồn và những việc làm của những con ng ười lao động trong truyện đã gieo vào lòng em nhiều tình cảm, thôi thúc em muốn cống hiến, muốn làm gì đó có ích cho xã hội như như một nhà thơ đã nói: “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”
suy nghĩ khác trong óc người khác, có sẵn mà chưa rõ hay chưa được đúng.”
Vạn dụng những hiểu biết về tác phẩm, em hãy viết 1 bài văn nghị luận để nói về “ “những điều anh suy nghĩ” và “những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh” nhằm làm rõ chủ đề của tác phẩm.
VIẾT BÀI
Trang 22Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Nguyễn Thành Long là một cõy bỳt truyện ngắn nhưng vẻ đẹp nghệ thuật khụng nằm ở những phỏt hiện sắc sảo - tỏo bạo xung đột mạnh mẽ mà nghiờng về tạo dựng chất thơ nhẹ nhàng trong trẻo lặng thầm, kớn đỏo nhưng vẫn cú sức ngõn vang sõu rộng lõu bền Một trong những truyện ngắn tiờu biểu cho phong cỏch đú chớnh là “Lặng lẽ Sa Pa” Truyện ra đời sau một chuyến đi thực tế kiểm nghiệm Nguyễn Thành Long đó giới thiệu với chỳng ta một vựng đất lặng thầm nhưng ở đú vẫn cú những con người đang ngày đờm làm việc cống hiến quờn mỡnh cho quờ hương đất nước "Lặng lẽ Sa Pa" khi mới đọc cỏi tờn ta cú cảm giỏc Nguyễn Thành Long đang viết về một nơi yờn ắng, lạnh giỏ, hiu hắt hoặc nghĩ về một vựng đất nghỉ ngơi tham quan du lịch nhiều hơn Nhưng điều kỡ diệu và bất ngờ là trong cỏi lặng lẽ của Sa Pa vẫn vang lờn những nhịp sống sụi động trong sỏng, tuổi trẻ, vẫn lung linh những sắc màu và lan toả ấm ỏp lũng người Nơi
ấy đang bừng dậy sức sống của những con người, những tấm lũng đang sống, cống hiến làm việc õm thầm lặng lẽ cho quờ hương đất nước Nguyễn Thành Long đó gửi gắm chủ đề đú của cõu chuyện qua nhiều khớa cạnh trong đú cú những điều anh thanh niờn suy nghĩ và những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh
Trước hết vẻ đẹp của những con người lao động được nhà văn NTL ca ngợi qua những điều mà anh thanh niờn suy nghĩ.
Nhõn vật anh thanh niờn, ở tuổi đời hai mươi bảy vừa rời phồn hoa, đụ thị đụng đỳc, anh lờn cụng tỏc ởđỉnh nỳi Yờn Sơn (Sa Pa) ở độ cao hai nhỡn sỏu trăm một, quanh năm mõy mự tuyết phủ, suốt ngày làm bạn với nỳi đỏ rừng cõy Cỏi yờn ắng, yờn lặng tĩnh mịch đến ghờ sợ để khiến cho người ta thoỏi thỏc nhiệm vụ rời bỏ vị trớ nhưng theo tiếng gọi nghề nghiệp và tỡnh yờu cuộc sống, cụng việc, anh đó tự nguyện gắn bú mỡnh với nghề nghiệp khớ tượng kiờm vật lớ địa cầu Cụng việc là như vậy nhưng điều kiện làm việc là ngoài trời, kỹ thuật mỏy múc lại thiếu thốn đơn giản, thụ sơ Cả ngày nắng cũng như ngày mưa hay lỳc giỏ rột lạnh buốt xương, anh vẫn phải lờn “ốp” đỳng giờ, ghi chộp đầy đủ chớnh xỏc để bảo vệ cơ quan cấp bộ Chúng ta thật xúc động khi đọc đợc dòng suy nghĩ của anh: “Mỡnh sinh ra là gỡ ? Mỡnh đẻ ở đõu ? Mỡnh vỡ ai mà làm việc ?
Trong dòng suy nghĩ ấy thực chất là ý thức trách nhiệm Anh hiểu đợc rằng mỗi việc làm của anh là 1 mắt xích quan trọng trong chuỗi công việc chung của nhiều ngời Thiếu 1 lợng thông tin chỉ từ cái đài quan sát của anh, biết đâu việc dự báo thời tiết cho cả 1 huyện, 1 tỉnh, 1 vùng chả vì thế mà kém chính xác đi hoặc còn
tệ hại hơn là sai lệch đi ?
Thế nhưng tất cả những sự vất vả, khú nhọc, thiếu thốn với anh nào cú kể gỡ, thấm thỏp gỡ đõu so vúi sự lạnh lẽo buồn cụ đơn đến “thốm người” Ở chốn rừng sõu hoang vu vắng lặng, anh chỉ biết làm bạn với chim kờu vượn hút Anh từng suy nghĩ về hoàn cảnh làm việc : Hồi chưa vào nghề, những đờm bầu trời đen kịt, nhỡn kĩ
mới thấy 1 ngụi sao xa, chỳng cũng nghĩ ngay ngụi sao kia lẻ loi 1 mỡnh” Anh nghĩ mỡnh thật lẻ loi như 1 ngụi sao xa giữa bàu trời đen kịt Nhưng khi đến với cụng việc anh đó nhận ra : Khi ta làm việc ta với công việc là đôi, sao lại gọi là 1 mình đợc Huống chi cụng việc của chỏu gắn liền với bao anh em đồng chớ dưới kia
Đó là lời tâm sự của anh với ông họa sĩ già Phải chăng trong lời tâm sự đó chứa đựng bao tình yêu ,niềm say
mê công việc, ko sợ những khú khăn gian khổ Con ngời thực sự ko cô đơn bởi trong con ngời với công việc
là 1 bởi anh đã sống với ý thức trách nhiệm đầy đủ của 1 con ngời Cụng việc của chỏu gian khổ thế đấy chứ cất nú đi, chỏu buồn đến chết mất ” Thế mới biết công việc đối với anh là quan trọng nhất Nó là nguồn sống,nguồn hạnh phúc của anh, là cái đích của anh vơn tới bấy lâu nay Dự cụng việc cú vất vả nhưng anh khụng thể sống thiếu nó Chớnh vỡ tất cả những điều trờn mà cuộc sống của người thanh niờn ấy giữa nỳi cao mõy
mự vẫn khụng buồn tẻ Anh đó dồn tất cả thời gian, tõm sức mỡnh cho nhiệm vụ Sự say mờ cụng việc đó giỳpanh khụng cảm thấy cụ đơn.và để rồi chính anh là ngời đã góp phần làm nên chiến thắng, nhờ việc phát hiện
ra đám mây khô mà anh giúp ko quân ta hạ đợc bao nhiêu máy bay Mĩ trên cầu Hàm Rồng Chiến thắng ấy là
động lực để anh làm việc Anh nói : “kể từ hụm đú, chỏu sống thật hạnh phỳc” Điều này giỳp anh hiểu được
ý nghĩa lớn lao của cuộc sống
Chỉ qua những dũng suy nghĩ của anh mà ta hiểu hết được tinh thần trỏch nhiệm, niềm say mờ lao động, cốnghiến thầm lặng hết mỡnh cho quờ hương đất nước
Khụng chỉ cú anh thanh niờn, ở trờn mảnh đất Sa Pa lặng lẽ này cũn biết bao con người cũng lao động cần mẫn say mờ như thế Đú là ụng kĩ sư Nụng nghiệp ở vườn rau Sapa, và ụng kĩ sư nghiờn cứu bản đồ sột Qua lời kể của anh thanh niờn, ụng kỹ sư nụng nghiệp ở vườn ươm su hào hàng ngày ngồi trong vườn chăm chỳ
Trang 23quan sát lấy mật của ong rồi tự tay thụ phấn cho hàng vạn cây su hào để hạt giống làm ra tốt hơn và ông kĩ
sư nghiên cứu bản đồ chống sét đã 11 năm ròng túc trực chờ sét để lập bản đồ sét tìm tài nguyên cho đất nước Họ đều là những người sống lặng thầm trên mảnh đất Sa Pa mà lao động cần mẫn, say mê, quên mình
vì mục đích chung của mọi người Họ đang làm nên cái “lặng lẽ” mà ngân vang sôi động ở Sa Pa Đó là
những con người làm cho anh thanh niên thấy “ cuộc đời đẹp quá”Và anh ước mơ được làm trên trạm đỉnh
Phan xi păng, nơi lí tưởng để làm công việc khí tượng Chính qua những điều mà anh thanh nien suy nghĩ này, nhà văn đẽ khẳng định và ca ngợi vẻ đẹp của con người lđ “ những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước”
Chỉ gặp gỡ trong vòng 30 phút ngắn ngủi thôi nhưng với những điều anh thanh niên kể, những điều anh suy nghĩ mà khiến cho (người ta) ông hoạ sĩ và cô kĩ sư suy nghĩ về anh
Với ông hoạ sĩ ,ngay từ phút giây đầu gặp anh thanh niên, cùng trước đó với những lời giới thiệu của bác
lái xe làm nhà họa sĩ già xúc động mạnh về hình dáng một người con trai có tầm vóc nhỏ bé, nhưng nét mặt rạng rỡ Những phút đầu gặp gỡ, bằng sự từng trải nghề nghiệp, niềm khao khát của người nghệ sĩ đi tìm đối tượng của nghệ thuật, khiến họa sĩ già xúc động và bối rối "bắt gặp một điều thực ra ông vẫn ao ước được biết Một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác, một nét mới đủ là giá trị của một chuyến đi dài"
Anh đã khiến ông đi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác Ở tuổi già, tuổi của những nghỉ ngơi nhưng người con trai dáng yêu ấy đã khiến cho trái tim mệt mỏi của ông này bỗng như trẻ lại, thấy cuộc sống còn bao ý nghĩa, khát khao sống, khát khao sáng tạo Ông họa sĩ muốn ghi lại hình ảnh anh thanh niên bằng nét
bút ký họa : "Người con trai ấy đáng yêu thật nhưng làm cho ông nhọc quá” Với những điều làm người ta
suy nghĩ về anh, và về những điều anh suy nghĩ cuồn cuộn hiện ra khi gặp người"
Với nhà họa sĩ, vẽ bao giờ cũng là một việc khó nhọc, gian nan Cảm giác "nhọc mệt" mà người thanh niên cho ông chính là niềm vui, hạnh phúc, sung sướng được gặp con người ngoài đời, chân dung nghệ thuật mà ông khát khao đi tìm Một trái tim nghệ thuật, một khát khao tiếp tục được sáng tạo, được cống hiến sống dậy, thúc dục ông phải vẽ Chính anh đã khiến ông quyết định quay trở lại nơi này để hoàn thành bức vẽ chândung anh Giây phút xúc động ấy, ông nhận ra được những âm vang đẹp đẽ, ngọt ngào của cuộc đời, để rồi vang vọng mãi trong tâm hồn ông, biến thành tac phẩm nghệ thuật Những lời nói, suy nghĩ, ứng xử, thái độ chân thành của anh thanh niên đã bắt ông suy nghĩ về những cái đã làm và chưa làm được, cái ông dám nghĩ mà không dám làm Những nghĩ suy về nghệ thuật với sức mạnh và sự bất lực "có sẵn mà chưa rõ hay chưa đúng" về mảnh đất Sa Pa mà ông nghĩ đến "nghỉ ngơi trong giai đoạn cuối đời" Cho nên nhân vật hoạ sĩ già còn là hoá thân bằng xương thực của một tuyên ngôn nghệ thuật
Còn với cô kĩ sư, cô là 1 hình ảnh cao đẹp của tuổi trẻ Cô vừa mới tốt nghiệp ra trường, đã tình nguyện lên
miền núi Lai Châu công tác Cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên đã khiến cô bàng hoàng “ cảm động và cuốn hút ngay” từ giây phút đầu tiên gặp là cho cô “hiểu thêm cuộc sống 1 mình dũng cảm tuyệt đẹp” của
người thanh niên, về thế giới của những con người như anh Anh đã giúp cô nhìn nhận lại bản thân mình, giúp cô đánh giá đúng hơn mối tình nhạt nhẽo mà cô chối từ nó và yên tâm hơn về quyết định đó của mình Cùng với sự bàng hoàng ấy là một tình cảm hàm ơn với người thanh niên Không phải vì bó hoa to mà anh tặng cô 1 cách hết sức vô tư mà còn vì “ 1 bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những người háo hức và mơ mộng ngẫu nhiên anh cho cô”
Qua những suy nghĩ của ông hoạ sĩ và cô kí sư, nhà văn muốn nói lên ý nghĩa lớn lao của những công việc
lđ thầm lặng, những suy nghĩ đẹp, những cách sống đẹp “ bao giờ cũng có những âm vang khơi gợi” trong lòng người khác, hiểu được ý nghĩa công việc của mình, tìm thấy niềm vui trong công việc
“Lặng lẽ Sa Pa” viết về con người bình thường, nhịp sống bình thường Nhưng phía sau nhịp sống bình thường ấy là những âm vang âm sắc cuộc đời Nguyễn Thành Long đã góp một tiếng nói nhỏ nhẹ để ngợi ca cuộc sống và tái hiện một cách đầy đủ những vẻ đẹp của con người, có năng lực trình độ, nhiệt thành và hăngsay cách mạng trên mặt trận xây dựng chủ nghĩa xã hội
……….
Đề 12:
Trang 24Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
Phõn tớch tỡnh cảm cha con của ụng Sỏu và bộ Thu trong đoạn trớch “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sỏng.
dị nhưng chứa đầy sức bất ngờ như ta thường thấy ở văn của Nguyễn Quang Sỏng Đoạn trớch SGK đó cho thấy một khoảnh khắc nhỏ mà trong đú cú sự cao cả thiờng liờng về tỡnh phụ tử
Nhõn vật bộ Thu - nhõn vật chớnh của đoạn trớch “Chiếc lược ngà’’ một cụ bộ hồn nhiờn ngõy thơ, cú cỏ tớnh mạnh mẽ nhưng yờu thương ba thật cảm động và sõu sắc Đất nước cú chiến tranh, cha đi
cụng tỏc khi Thu chưa đầy một tuổi, lớn lờn em chưa một lần gặp ba được ba chăm súc yờu thương, tỡnh yờuThu dành cho ba chỉ gửi trong tấm ảnh ba chụp chung cựng mỏ Yờu thương ba nhưng khi gặp anh Sỏu, trướcnhững hành động vội vó thỏi độ xỳc động, nụn núng của cha…Thu tỏ ra ngờ vực và lảng tránh Và anh Sáucàng muốn gần thì bé Thu càng lạnh nhạt, xa lánh Tâm lí và hành động của be Thu đợc thể hiện qua hàngloạt các chi tiết mà ngời kể chuyện đã quan sát và kể lại rất sinh động “ hốt hoảng, mặt tái đi rồi vụt chạy kêuthét lên Má! Má”.Những hành động chứa đựng sự lảng trỏnh đú lại hoàn toàn phự hợp với tõm lớ trẻ thơ bởitrong suy nghĩ của Thu anh Sỏu là người đàn ụng lạ lại cú vết thẹo trờn mặt giần giật dễ sợ Đú là sự phảnứng tự nhiờn của đứa trẻ khi gần 8 năm xa ba Người đàn ụng xuất hiện với hỡnh hài khỏc khiến nú khụngchịu nhận vỡ nú đang tụn thờ và nõng niu hỡnh ảnh người cha trong bức ảnh
Trong những ngày sau đú Thu hoàn toàn lạnh lựng trước những cử chỉ đầy yờu thương của cha, nú cự tuyệt tiếng ba một cỏch quyết liệt, nó vẫn giữ thái độ ngang ngạnh, thậm chí hỗn xợc với ông Sáu Khi mẹ bảo nú gọi ba vào ăn cơm thỡ con bộ đó núi trổng: “Vụ ăn cơm!” Cõu núi của con bộ như đỏnh vào tõm can anh, nhưng anh vẫn ngồi im giả vờ khụng nghe, chờ nú gọi “Ba vụ ăn cơm.” Thế nhưng Thu vẫn bướng bỉnh khụng chịu gọi ba, đó vậy cũn bực dọc núi mấy cõu “Cơm chớn rồi!” và “Con kờu rồi mà người ta khụng nghe” Cao trào của cõu chuyện càng nõng cao khi nồi cơm sụi, một mỡnh nú bộ, khụng thể tự nhấc nồi để chắt nước, nú đó phải cầu cứu đến người lớn Tỡnh thế khiến người đọc ngỡ rằng nú sẽ phải thua khụng thể
“chiến tranh lạnh” được nữa – nú buộc phải gọi ba để giỳp đỡ Nhưng nú vẫn khụng chịu cất lờn cỏi tiếng mà
ba nú mong! Chỉ cần núi lờn cỏi tiếng ba ấy thế thụi, là nú sẽ thoỏt khỏi thế bớ Nhưng quyết khụng! Nú vẫn hành động theo sự bướng bỉnh tự mỡnh làm lấy một cụng việc nguy hiểm và quỏ sức! Nghĩa là nú khụng chịunhượng bộ, khụng chịu thua cuộc Từ cự tuyệt nú đó phản ứng mạnh mẽ Trong bữa cơm, anh gắp cho nú cỏitrứng cỏ nhưng bất ngờ nú hất tung cỏi trứng ra khỏi chộn cơm Nú căm ghột cao độ người đàn ụng măt thẹo kia, nú tức giận, và khi bị đỏnh nú đó bỏ đi một cỏch bất cần Nó xuống xuồng khua cột xuồng kêu thật to rồi
nó bỏ sang nhà ngoại Bé Thu quả là ngang ngạnh, cứng đầu, khó bảo Nhng sự ngang ngạnh của Thu lại hoàn toàn khụng đỏng trỏch mà cũn đỏng thương, bởi em cũn quỏ nhỏ chưa hiểu được những tỡnh thế khắc nghiệt ộo le của đời sống Cô bé không nhận ông Sáu là cha vì cô bé chỉ nhớ một ngời duy nhất là cha, đó là ngời chụp chung ảnh với má Ông Sáu có thêm vết thẹo trên má khi bị thơng nên khác với ngời trong ảnh Cụ
bộ khụng tin, thậm chớ cũn ngờ vực, điều đú chứng tỏ cụ bộ khụng dễ tin người Cả bạn của cha, cả mẹ xỏc nhận là cha nhưng khụng ai thỏo gỡ được thắc mắc thầm kớn trong lũng mỡnh thỡ cụ bộ vẫn chưa gọi Đằng sau những hành động ấy ẩn chứa cả tỡnh yờu thương ba,sự kiờu hónh của trẻ thơ về một tỡnh yờu nguyờn vẹn trong sỏng mà Thu dành cho ba
Hành động ấy của Thu khụng đơn thuần là sự bướng bỉnh của một cụ bộ đỏng đảnh, nhiễu sỏch mà đú là sự kiờn định, quyết liệt của một người cú lập trường Đõy chớnh là cỏi mầm sõu kớn sau này làm nờn tớnh cỏch cứng cỏi, ngoan cường của cụ giao liờn giải phúng
Đến khi đợc bà ngoại trò chuyện, tìm ra lí do Thu không nhận ông Sáu là cha và khuyên nhủ, cô bé đã thay đổi thái độ Sự thay đổi thỏi độ đến khú hiểu của Thu, khụng ương bướng mà buồn rầu nghĩ ngợi sõu xa,
Trang 25ỏnh mắt cử chỉ hành động của bộ Thu như thể hiện sự õn hận, sự nuối tiếc, muốn nhận ba nhưng e ngại vỡ đó làm ba giận.
Trớc khi anh Sáu lên đờng, tỡnh yờu thương ba được bộc lộ mónh liệt khi anh Sỏu núi “Thụi ba đi nghe con”.Tỡnh yờu ấy kết đọng trong õm vang tiếng “Ba…a….a…ba!” trong những hành động vội vó “vừa kờu vừa chạy xụ tới nhanh như một con súc, nú nhảy thút lờn và dang hai tay ụm chặt lấy cổ ba nú, làn túc tơ sau út
nú dựng đứng lờn” “Vừa ụm chặt lấy cổ ba, nú vừa núi trong tiếng khúc “Ba…ba…khụng cho ba đi nữa, ba
ở nhà với con” Nú ụm hụn anh Sỏu và “hụn cả vết thẹo dài trờn mỏ của ba”, biểu hiện một tỡnh yờu ruột thịt nồng nàn của đứa con đối với ba Và khi nghe anh Sỏu núi “Ba đi rồi ba về với con”, cụ bộ hột lờn “khụng”, rồi hai tay xiết chặt cổ, dang cả hai chõn quặp chặt lấy ba, đụi vai nhỏ run run! Nú mếu mỏo “Ba về! Ba mua cho con một cõy lược nghe ba…” Tất cả lời núi thể hiện rừ tớnh cỏch của một cụ bộ bồng bột thơ ngõy và chứng tỏ lũng yờu thương vụ bờ của em đối với ba thật sõu sắc và cao đẹp biết bao Cú lẽ lỳc này bộ Thu đó trở thành một nguời lớn thực sự Tất cả sự dỗi hờn của bộ Thu lỳc này đều chuyển thành lũng yờu thương sõusắc ba nú Trong cỏi ương ngạch, bướng bỉnh, trong cỏi giận dỗi và cả sự hối hận của Thu, ta vẫn thấy bộ thậtthơ ngõy, thật đỏng yờu
Nh vậy vết thẹo khụng chỉ gõy ra nỗi đau về thể xỏc mà cũn hằn nờn nỗi đau về tinh thần gõy ra sự xacỏch hiểu lầm giữa cha con bộ Thu Nhưng chiến tranh dự cú tàn khốc bao nhiờu thỡ tỡnh cảm cha con anhSỏu càng trở lờn thiờng liờng sõu nặng
Ngũi bỳt miờu tả tõm lý khắc hoạ tớnh cỏch nhõn vật tinh tế thể hiện được ở bộ Thu một cụ bộ hồn nhiờnngõy thơ, mạnh mẽ cứng cỏi yờu ghột rạch rũi Trong sự đối lập của hành động thỏi độ trước và sau khi nhõn
ba lại là sự nhất quỏn về tớnh cỏch về tỡnh yờu thương ba sõu sắc
Những năm thỏng sống gắn bú với mảnh đất Nam Bộ, trỏi tim nhạy cảm, nhõn hậu, am hiểu tõm lý củatrẻ thơ đó giỳp tỏc giả xõy dựng thành cụng nhõn vật bộ Thu
Khụng chỉ khắc họa thành cụng nhõn vật bộ Thu,truyện ngắn “Chiếc lược ngà” ca ngợi tỡnh cha con sõu đậm mà đẹp đẽ Bờn cạnh hỡnh ảnh bộ Thu,hỡnh ảnh ụng Sỏu được giới thiệu là người yờu con tha thiết Cũng như bao người khỏc anh Sỏu đi theo tiếng gọi của quờ hương đó lờn đường chiến đấu, để lại
người vợ và đứa con thõn yờu Sự xa cỏch càng làm dõng lờn trong anh nỗi nhớ nhung tha thiết đứa con gỏi
mà khi anh đi nú chưa đầy một tuổi Nỗi nhớ ấy đó trở thành niềm khao khỏt, mơ ước chỏy bỏng trong lũng anh Chớnh vỡ vậy mỗi lần vợ lờn thăm là một lần anh hỏi “Sao khụng cho con bộ lờn cựng ?’’ Khụng gặp được con anh đành ngắm con qua ảnh vậy … Mặc dầu tấm ảnh đú đó rỏch nỏt, cũ kĩ lắm rồi, nhưng anh luụn giữ gỡn nú vụ cựng cẩn thận, coi nú như một bỏu vật Anh Sỏu ao ước gặp con Mong mỏi ngày trở về, núng lũng được nhỡn thấy con, được nghe tiếng gọi "ba" thõn thương từ con Thế rồi niềm ao ước ấy đó trở thành hiệnthực Anh Sỏu được nghỉ phộp Ngày về thăm con, trờn xuồng mà anh Sỏu cứ nụn nao cả người Anh đang nghĩ tới đứa con, nghĩ tới giõy phỳt hai cha con gặp nhau như thế nào Những điều ấy choỏng hết tõm trớ khiến anh khụng cũn biết mỡnh đang ngồi trờn xuồng với người bạn Khi xuồng vừa cập bến, anh Sỏu đó nhún chõn nhảy thút lờn bờ Hẳn vỡ quỏ xỳc động nờn lỳc ấy anh Sỏu đó cú những cử chỉ mà ngay cả người bạn của anh cũng khụng ngờ tới “giọng anh tập bập run run”, anh dang hai tay chờ đú con và sải những bước dài đến gần con Tưởng rằng con bộ sẽ chạy tới nhào vào lũng anh nhưng khụng ngờ bỗng nú hột lờn “mỏ…mỏ” và bỏ chạy Hành động của con bộ khiến anh sững sờ Bao yờu thương, mong chờ mà anh dồn nộn bấy lõu dường như tan biến hết chỉ cũn lại trong anh là nỗi đau khổ vụ bờ Anh Sỏu thực sự bị rơi vào sự hụt hẫng:
"anh đứng sững lại đú, nhỡn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại trụng thật đỏng thương và hai tay buụng xuống như bị góy" Mong mỏi bao nhiờu thỡ đau đớn bấy nhiờu Nỗi đau ấy cũn dày vũ anh trong suốt ba ngày ởnhà Ba ngày anh được ở nhà , anh chẳng đi đõu xa, để được gần gũi, vỗ về bự đắp những ngày xa con Lũng người cha ấy đau đớn biết nhường nào khi đứa con là mỏu mủ của mỡnh gọi mỡnh bằng "người ta": "Anh quay lại nhỡn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười Cú lẽ vỡ khổ tõm đến nỗi khụng khúc được, nờn anh phải cười vậy thụi"
Vỡ quỏ yờu thương con nờn anh Sỏu khụng cầm nổi cảm xỳc của mỡnh Trong bữa cơm, cưng con, anh gắp cho nú cỏi trứng cỏ Cử chỉ gắp từng miếng trứng cỏ cho con cho thấy anh Sỏu là người sống tỡnh cảm, sẵn sàng dành cho con tất cả những gỡ tốt đẹp nhất Nhưng bất ngờ nú hất tung cỏi trứng ra khỏi chộn cơm Giận quỏ, anh đó vung tay đỏnh và quỏt nú Cú lẽ việc đỏnh con bộ là nằm ngoài những mong muốn của ụng Tất cả cũng chỉ là do anh quỏ yờu thương con Và chao ụi là hỡnh ảnh hai đụi mắt của hai cha con trong thời khắc chia
Trang 26Các bài văn mẫu ôn thi lên lớp 10
xa: "Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao" Người cha ấy sẽ ra đi khi chua được gọi bằng "ba" lấy một lần Đến tận giây phút cuối cùng, khi không còn thời gian để chăm sóc vỗ về nữa, anh mới thực sự được làm cha Đó là sự thiệt thòi, là sự hi sinh không thể xem là nhỏ của người chiến sĩ cách mạng Dầu sau này anh Sáu có hi sinh cả tính mạng của mình Hạnh phúc đến với anh quá đột ngột khiến cổ anh nghẹn lại Không kìm được xúc động, anh Sáu đã khóc Giọt nước mắt của anh là giọt nước mắt của vui sướng, hạnh phúc Và không muốn cho con thấy mình khóc, anh Sáu một tay ôm con một tay rút khăn lau nước mắt rồi hôn lên mái tóc con…Thế là con bé đã gọi anh bằng ba Ai có thể ngờ được một người lính đã dày đạn nơi chiến trường và quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng mềm yểu trong tình cảm cha con Sau bao năm tháng mong chờ, đau khổ, anh Sáu đã được đón nhận một niềm vui vô bờ Bây giờ anh có thể ra đi với một yên tâm lớn rằng ở quê nhà có một đứa con gái thân yêu luôn chờ đợi anh, từng giây từng phút mong anh quay về
Tình cảm của anh Sáu dành cho bé thu trở nên mãnh liệt hơn, cao cả, thiêng liêng và cảm động hơn bao giờ hết là việc anh tự tay làm chiếc lược nhà cho con gái “Ba về! Ba mua cho con một cái lược nghe ba!”, đó
là mong ước đơn sơ của đứa con gái bé bỏng trong giây phút cha con từ biệt Nhưng đối với người cha ấy, đó
là mong ước đầu tiên và cũng là duy nhất cho nên nó cứ thôi thúc trong lòng Kiếm cho con cây lược trở thành bổn phận của người cha, thành tiếng gọi cầu khẩn của tình phụ tử trong lòng Anh bật dậy như bỗng loé lên một sáng kiến lớn: làm lược cho con bằng ngà voi Có lẽ không đơn thuần vì ở rừng rú chiến khu, anhkhông thể mua được cây lược nên làm lược từ ngà voi là một cách khắc phục khó khăn Mà cao hơn thế, sâu hơn thế, ngà voi là thứ quí hiếm - chiếc lược cho con của anh phải được làm bằng thứ quý gi¸ ấy Và anh không muốn mua, mà muốn tự tay mình làm ra Anh sẽ đặt và trong đấy tất cả tình cha con của mình Kiếm được ngà voi, mặt anh “hớn hở như một đứa trẻ được quà” Vậy đấy, khi người ta hoá thành con trẻ lại chính
là lúc người ta đang hiện lên cái tư cách người cha cao quý của mình Rồi anh “ngồi cưa từng chiếc răng lược, thận trọng tỉ mỉ và khổ công như người thợ bạc ”, “gò lưng tẩn mẩn khắc từng chữ: “Yêu nhớ tặng Thu con của ba” Anh thường xuyên “lấy cây lược ra ngắm nghía rồi mài lên tóc cho cây lược thêm bóng thêm mượt” Lòng yêu con đã biến người chiến sĩ trở thành một nghệ nhân - nghệ nhân chỉ sáng tạo ra một tác phẩm duy nhất trong đời cho nên chiếc lược ngà đã kết tinh trong nó tình phụ tử mộc mạc mà đằm thắm sâu
xa, đơn sơ mà kỳ diệu làm sao!
Nhưng ngày ấy đã vĩnh viễn không bao giờ đến nữa Anh không kịp đưa chiếc lược ngà đến tận tay cho con thì người cha ấy đã hi sinh trong một trận đánh lớn của giặc Nhưng “hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được” Không còn đủ sức trăn trối điều gì, tất cả tàn lực cuối cùng chỉ còn cho anh làm được một việc “đưa tay vào túi, móc cây lược” đưa cho người bạn chiến đấu thân thiết và cứ nhìn bạn hồi lâu Nhưng đó là điều trăn trối không lời, nó rõ ràng là thiêng liêng hơn cả một lời di chúc, bởi đó là sự uỷ thác, làước nguyện cuối cùng của người bạn thân, ước nguyện của tình phụ tử! Bắt đầu từ giây phút ấy, chiếc lược ngà của tình phụ tử đã biến người đồng đội thành một người cha - người cha thứ hai của cô bé Thu
Tuy anh Sáu đã hi sinh nhưng câu chuyện vè hai cha con anh sẽ còn sống mãi Hình ảnh chiếc lược ngà với dòng chữ sẽ mãi là kỉ vật, là nhân chứng về nỗi đau, bi kịch của chiến tranh Cảm ơn nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã khắc hoạ rõ nét tâm hồn, tình cảm của anh Sáu và bé Thu Truyện dẫn người đọc dõi theo số phận và lòng quả cảm, dõi theo tâm tình của cha con một người chiến sĩ diễn ra hàng chục năm trời đi qua hai cuộc chiến tranh Người còn, người mất nhưng kỉ vật, gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại của chiếc lược ngà vẫn còn đây Đây là minh chứng đối với chúng ta “cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắn đề cập đến là người đã khuất, là tổ ấm gia đình không còn tồn tại trọn vẹn trong thực tại Đó là tội ác, là những đau thương, mất mát của chiến tranh xâm lược mà các thế hệ bạo tàn gây ra cho chúng ta Song cái được mà chúng ta nhìn thấy là không có sự bi luỵ xaỷ ra, sức mạnh của lòng căm thù đã biến cô bé Thu trở thành một người chiến sĩ thông minh, dũng cảm, đã gắn bó cuộc đời con người có ít nhiều mất mát xich lại gần nhau để cùng đứng lên viết tiếp bản ca chiến thắng
Gấp sách lại, chia tay với b¸c Ba, câu chuyện về “Chiếc lược ngà” với lời nói cuối cùng của ông - giọng trầm ấm khoan thai - cứ âm vang mãi trong bạn đọc chúng ta, như sự âm vang của một truyện cổ tích Truyện
cổ tích hiện đại đó đã thành công trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả tâm lý, tình cảm nhân vật và giọng kể nhẹ nhàng, thấm thía truyền cảm B¸c Ba - người kể chuyện – hay chính là nhà văn Nguyễn Quang
Trang 27Sỏng? Phải là người từng trải sống hết mỡnh vỡ cụng cuộc khỏng chiến của quờ hương, gắn bú mỏu thịt với những con người quờ hương giàu tỡnh nghĩa, rất nhõn hậu mà kiờn cường, bất khuất, bất diệt, nhà văn mới nhập được vào cỏc nhõn vật, sỏng tạo được nhiều hỡnh tượng, chi tiết sinh động, bất ngờ, cú được giọng văn dung dị và cảm động như vậy Đồng thời truyện đó làm sống lại quóng thời gian giữ nước để thụng qua đú tỏc giả muốn người đọc phải suy nghĩ và thấm thớa nỗi đau, sự mất mỏt mà chiến tranh mang đến
Tỡnh cảm cha con sõu sắc của cha con ụng Sỏu đó vượt qua bom đạn của chiến tranh để ngày càng thiờng liờng, ngời sỏng và gắn bú chặt chẽ với tỡnh yờu quờ hương, đất nước Qua cuộc đời nhõn vật, từ cụ bộ Thu đến ụng Sỏu, ụng Ba, Nguyễn Quang Sỏng như muốn núi rẳng trong cuộc khỏng chiến gian khổ chống ngoại xõm vừa qua của dõn tộc ta, tỡnh nghĩa con người Việt Nam, nhất là tỡnh cha con, đồng đội, sự gắn bú thế hệ già với thế hệ trẻ, người chết và người sống… mói mói bất diệt Như chiếc lược ngà ba tặng lại khụng
bao giờ cú thể mất, tỡnh cha con của bộ Thu cũng sẽ mói mói bất diệt! /.
Đề 13: Suy nghĩ của em về những cảm nhận của nhõn vật Nhĩ qua truyện ngắn "Bến quờ"của Nguyễn Minh Chõu.
Bài làm:
Nguyễn Minh Chõu là cõy bỳt xuất sắc của văn học Việt Nam thời kỡ khỏng chiến chống Mĩ Sau
năm 1975, bằng những tỡm tũi đổi mới sõu sắc về văn học nghệ thuật, đặc biệt là về truyện ngắn, NguyễnMinh Chõu trở thành một trong những người mở đường cho cụng cuộc đổi mới văn học
Bến quờ được xuất bản năm 1985 Với cốt truyện rất bỡnh di nhưng truyện chứa đựng những suy nghĩ, trải
nghiệm sõu sắc của nhà văn về con người và cuộc đời, thức tỉnh ở mọi người sự trõn trọng những vẻ đẹp vàgiỏ trị bỡnh dị, gần gũi của gia đỡnh của quờ hương
Cõu chuyện viết về số phận của Nhĩ, nhõn vật chớnh của truyện, một người đàn ụng đó từng bụn
ba, được tiếp xỳc nhiều nơi, chiờm ngưỡng bao vẻ đẹp kỡ quan của thế giới nhưng đến cuối đời lại bị mộtcăn bệnh hiểm nghốo, liệt toàn thõn, khụng thể tự mỡnh di chuyển và đang sống những ngày cuối cựng, giỏpranh giữa sự sống và cỏi chết Nhưng cũng chớnh lỳc này, anh mới phỏt hiện ra vựng đất bờn kia sụng- nơibến quờ quen thuộc một vẻ đẹp bỡnh mà hết sức quyến rũ mà anh chưa một lần đặt chõn đến Thông qua dongsuy nghĩ của nhân vật Bến quê hiện lên giản dị mà sâu sắc cần phải biết phát hiẹn và trân trọng những vẻ đẹpbỡnh dị, gần gũi của gia đỡnh của quờ hương
Trớc tiên Nhĩ cảm nhận và hình dung về cảnh vật thiên nhiên và cảm xúc của Nhĩ về cảnh vật đó.
Cảnh vật được miờu tả theo tầm nhỡn của Nhĩ từ gần đến xa, tạo thành một khụng gian cú nhiều sõu, chiềurộng Đầu tiờn, anh nhỡn thấy những bụng bằng lăng tớm ngay phớa ngoài cửa sổ, rồi đến con sụng Hồng vớimàu nước đỏ nhạt và sau cựng là bói bồi bờn kia sụng Cảnh vật thiờn nhiờn trong 1 buổi sáng đầu thu hiện ravới vẻ đẹp riêng mà chỉ có thể cảm nhận đợc bằng những cảm xúc tinh tế Những chùm hoa bằng lăng cuốimùa tha thớt nhng lại đậm sắc hơn; con sông Hồng màu đỏ nhạt, mặt sông nh rộng thêm ra; vòm trời nh caohơn, “những tia nắng sớm nh đang từ từ di chuyển từ mặt nớc lên những khoảng bờ bãi bên kia sông và cả 1vùng phù sa lâu đời của bãi bồi bên kia sông Hồng lúc này phô ra trớc khuôn cửa sổ của gian gác nhà Nhĩ 1màu vamg thau xen lẫn màu xanh non những màu sắc thõn thuộc quỏ như da thịt, như hơi thở con ngời.Khụng gian và những cảnh vốn quen thuộc, gần gũi, nhưng lại rất mới mẻ đối với Nhĩ Tưởng chừng như lầnđầu trong đời, anh cảm nhận được vẻ đẹp và sự giàu có, phong phỳ của nú Có lẽ lúc này Nhĩ mới cảm nhậnhết tình cảm của mình với cái bến quê mà Nhĩ gọi là gần gũi ấy Từ sự thức tổnh trửụực những vẻ đẹp bỡnh dịnơi bến quờ, trong anh cú sự so sỏnh, chiờm nghiệm : ô Suốt đời Nhĩ đó từng đi tới khụng sút một xú xỉnhnào trờn trỏi đất, đõy là một chõn trời gần gũi, mà lại xa lắc vỡ chưa hề bao giờ đi đến ằ Phải chăng đõy làtõm trạng của một con người đang nặng trĩu những từng trải, đau thương : yờu quờ hương nhưng một đờingười thường phải li hương, thường hờ hững và mắc vào cỏi điều vũng vốo, chựng chỡnh nờn giờ thỡ cảmthấy tiếc nuối, xa xụi
Bệnh tật của Nhĩ kéo dài mọi sự phải trông vào sự chăm sóc của vợ con Và bằng trực giỏc, Nhĩ đónhận ra mỡnh chẳng cũn sống được bao lõu nữa Anh đang phải đối mặt với hoàn cảnh bi đỏt khụng cũn lốithoỏt Tuy ngày nào cũng uống thuốc nhưng bệnh tỡnh khụng thuyờn giảm, hụm nay ô cũng chỉ cảm thấy nhưhụm qua ằ Nhấc mỡnh ra được bờn ngoài tấm nệm đang nằm, Nhĩ cảm thấy như mỡnh ô vừa bay được một
Trang 28Cỏc bài văn mẫu ụn thi lờn lớp 10
nửa vũng trỏi đất ằ Lạc quan, hi vọng như Liờn làm sao được Anh chỉ cũn biết hài hước đựa vui để đờmđờm con người thực của anh thao thức, lắng nghe, cỏi õm thanh mà vợ anh giả vờ khụng nghe : ấy là cỏi bờđất lở phớa bờn này ô cựng với con lũ nguồn đó bắt đầu dồn về, những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ Cú lỳcNhĩ thảng thốt, giật mỡnh như bấm đốt ngún tay : ô hụm nay đó là ngày mấy rồi em nhỉ ? ằ Trước những lờianh hỏi vợ và sự im lặng của Liờn, ta cảm nhận được cuộc sống buồn tẻ, chỏn ngắt và đầy tuyệt vọng, cỏichết đến dần với anh Rừ ràng con người suy kiệt về thể xỏc nhưng lại tỉnh tỏo, sỏng suốt về tinh thần tronghoàn cảnh ấy rất dễ rơi vào tõm trạng bế tắc, bi quan, hoặc khao khỏt, chiờm nghiệm về một cỏi gỡ lớn laothuộc chõn lớ cuộc đời Nhĩ ở trường hợp thứ hai
Lúc này Nhĩ cảm nhận đợc rất nhiều về Liên Lần đầu tiờn Nhĩ để ý thấy Liờn đang mặc tấm ỏo vỏ,
những ngún tay gầy guộc õu yếm vuốt ve bờn vai của anh, và Nhĩ nhận ra tất cả tỡnh yờu thương, sự tần tảo
và đức hi sinh thầm lặng của vợ
- Anh núi với chị Liờn : ô Suốt đời anh chỉ làm em khổ tõm mà em vẫn nớn thinh ằ Cũn Liờn đó trả lời : ô Cú
hề sao đõu, miễn là anh sống, luụn luụn cú mặt anh, tiếng núi của anh trong gian phũng này ằ
Nhỡn vợ bước xuống cầu thang với tiếng bước chõn ô rún rộn quen thuộc suốt cả một đời người đàn bà trờn những bậc gỗ mũn lừm ằ, anh đó xút xa vụ cựng Cỏi bậc gỗ ấy đó mũn lừm, Nhĩ mới cú điều kiện để lắng
nghe bước chõn thõn thuộc ấy và nhớ đến vợ anh thời con gỏi cũn mặc ỏo nõu, chớt khăn mỏ quạ nay đó làmột phụ nữ thị thành mà cuộc đời nào cú khấm khỏ gỡ hơn Điều đú khụng khỏi làm Nhĩ ngạc nhiờn và buồn
bó Giờ đõy, anh mới thực sự thấu hiểu và biết ơn sõu sắc người vợ của mỡnh : ô Cũng như cảnh bói bồi đang nằm phơi mỡnh bờn kia, tõm hồn Liờn vẫn giữ nguyờn vẹn những nột tần tảo và chịu đựng hi sinh từ bao đời xưa, và cũng chớnh nhờ cú điều đú mà sau nhiều ngày thỏng bụn tẩu tỡm kiếm… Nhĩ đó tỡm thấy được nơi nương tựa là gia đỡnh trong những ngày này ằ
Thật là đau đớn với anh vỡ đời người sắp hết mới nhận ra sự thờ ơ của mỡnh trong quóng đời cũn trẻ vớinhững người thõn thuộc nhất Đỏng ra chớnh Nhĩ đó phải phỏt hiện từ sớm để được suốt đời trõn trọng, yờuthương
Niềm khao khát đợc đặt chân lên bãI bồi bên kia sông chắc chắn là xuất phát từ tình cảm đó.Chính lúc nhận
ra vẻ đẹp rất đỗi bình dị của cảnh vật qua ô của sổ, Nhĩ cũng hiểu mình sắp từ giã cõi đời ở Nhĩ bừng dậyniềm khao khát vô vọng là đợc đặt chân lên bãI bồi bên kia sông Điều ớc muốn này chính là nhờ vào sự thứctỉnh về những giá trị bền vững bình thờngmà sâu xa của csống Những giá trị trờng bị bỏ qua, lãng quên nhất
là lúc còn trẻ khi những ham muốn xa vời đang lôi cuốn con ngời và nó chỉ đến đợc với con ngời ở cáI tuổitừng trải Với nhĩ thì dó là lúc cuối đời khi phảI nằm liệt ten giờng bệnh Bời thế, đó là sự thức tỉnh có xen lẫn
niềm ân hận và nỗi xót xa Đú là triết lớ của một người đó trải nghiệm ô Hoạ chăng chỉ cú anh đó từng trải,
đó từng in gút chõn khắp mọi chõn trời xa lạ mới nhỡn thấy thấy hết sự giàu cú lẫn mọi vẻ đẹp của một cỏi bói bồi sụng Hồng ngay bờ bờn kia , cả trong những nét tiêu xơ và cáI điều riêng anh khám phá thấy giống
nh niêmd say mê pha lẫn nỗi ân hận, đau dớn.lời lẽ ko bao giờ giải thích hết ằ,
Lúc này khụng thể thực hiện được cỏi mỡnh khỏt khao – Nhĩ phải nhờ đến người con trai- nhưng vỡ khụng thể giải thớch cho nú hiểu – nờn trờn đường đi cậu bộ đó sa vào trũ chơi hấp dẫn nú gặp bờn đường (Bởi đứa con khụng hiểu được ước muốn của người cha đề rồi lỡ chuyến đũ sang ngang duy nhất trong ngày, nú nhận
lời một cỏch miễn cưỡng) Từ việc nhờ đứa con trai ko thành, cùng với quãng đời tuổi trẻ của mình, Nhĩ đã
chiêm nghiệm ra quy luật có tính phổ biến của đời ngời : Con người ở trờn đời thật khú trỏnh được những cỏi vũng vốo hoặc chựng chỡnh của cuộc sống"
Khi thấy con đũ ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bờn này Nhĩ đó thu hết tõm lực dồn vào cử chỉ cú vẻ kỡ quặc “anh đang cố thu nhặt hết chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô ngời ra ngoìa, giơ 1 cánh tay ra ngời cửa sổ khoát khoát…” í như khẩn thiết ra hiệu một người nào đú – hành động này cú thể hiểu anh đang nụn núng thỳc giục cậu con trai anh mau kẻo lỡ đũ Nhng hỡnh ảnh này cũn gợi ra ý nghĩa khỏi quỏt
hơn: Muốn thức tỉnh mọi người về cỏi vũng vốo chựng chỡnh mà chỳng ta đang sa vào trờn đường đời – để
dứt ra khỏi nú – để hướng tới những giỏ trị đớch thực vốn rất giản dị gần gũi và bền vững
Truyện đợc xd trên 1 chuỗi nghịch lí, thêm vào đó truyện đợc trần thuật theo ngôi thứ 3 nhng lại đợc diễn ra theo cái nhìn của nhân vật Nhĩ Mặt khác nhiều hình ảnh trong truyện giàu ý nghĩa biểu tợng đã làm nổi bật nhân vật Nhĩ Đó là nhõn vật tư tưởng – một loại nhõn vật nổi lờn trong sỏng tỏc của Nguyễn Minh Chõu giai đoạn sau 1975 – nhà văn đó gửi gắm qua nhõn vật nhiều điều quan sỏt suy ngẫm – triết lớ về cuộc đời con người nhưng nhõn vật khụng là cỏi loa phỏt ngụn cho tỏc giả - những chiờm nghiệm triết lớ đó được
Trang 29chuyển hoỏ vào trong đời sống nội tõm của nhõn vật với diễn biến của tõm trạng dưới sự tỏc động của hoàn cảnh được miờu tả tinh tế, hợp lớ.
Cú thể núi Nguyễn Minh Chõu đó rất thành cụng khi miờu tả tinh tế tõm trạng, cảm nghĩ của nhõn vật Nhĩ Nhà văn đó đặt nhõn vật vào trong những tỡnh huống đầy nghịch lớ để khắc hoạ tớnh cỏch, tư tưởng và đểthể hiện cỏi triết lớ về cuộc đời Từ những ô nhận thức đau đớn và sỏng ngời ằ của Nhĩ, người đọc nhận ra một triết lớ sõu sắc ở đời : Con người trờn đường đời thường mắc phải cỏi vũng vốo hoặc chựng chỡnh ằ Hiểuđược triết lớ ấy ta mới hiểu được ý tưởng sõu xa của tỏc giả như muốn khuyờn mỗi chỳng ta đừng lóng phớ thời gian vào những điều vũng vốo chựng chỡnh mà cần trõn trọng những giỏ trị bền vững, những vẻ đẹp bỡnh
dị của cuộc đời ở ngay bờn ta Mỗi chỳng ta hóy luụn tự ngẫm về mỡnh, ngẫm về cuộc đời và những hành
động của mỡnh trong lỳc chưa quỏ muộn /
Đề bài : Phân tích nhõn vật Phương Định trong tỏc phẩm "Những ngụi sao xa xụi" của Lờ Minh Khuờ.
Lờ Minh Khuờ là nhà văn nữ chuyờn viết truyện ngắn “ Những ngụi sao xa xụi” được viết năm 1971,
là tỏc phẩm đầu tay của bà Với khả năng sỏng tạo và xõy dựng hỡnh tượng sống động cựng những ngàythỏng lăn lộn nơi chiến trường, Lờ Minh Khuờ đó khắc họa thành cụng hỡnh ảnh những cụ gỏi thanh niờnxung phong trờn tuyến đường Trường Sơn với những vẻ đẹp kỡ diệu của tõm hồn, lũng dũng cảm và tỡnhđồng đội thõn thương qua truyện ngắn “Những ngụi sao xa xụi” Tiờu biểu là nhõn vật Phương Định - nhõn
vật chớnh của truyện
Truyện kể về 3 nữ TNXP đó là Thao, PĐịnh và Nho Công việc của họ là quan sát địch ném bom , đếmbom nổ chậm, đo khối lợng đất đá để san lấp hố bom.ở họ mõi ngời có 1 nét cá tính nhng cùng chung néthồn nhiên yêu đời, yêu đồng đội và tinh thần dũng cảm, nổi bật là nhân vật Phơng Định
Phương Định là một cụ gỏi Hà Nội xung phong vào chiến trường Vào chiến trờng đợc 3 năm, cô gái HN
này đã quen với những thử thách khó khăn nguy hiểm giáp mặt với cái chết Ấn tượng đầu tiờn về cụ là vẻ bề ngoài đỏng yờu, trẻ trung, xinh xắn và đầy sức sống Cũng như cỏc cụ giỏ mới lớn Phương Định cũng nhạy
cảm và quan tõm đến hỡnh thức của mỡnh Cụ thường quan sỏt và tự đỏnh giỏ về mỡnh một cỏch tự tin “Tụi làcon gỏi Hà Nội núi một cỏch khiờm tốn tụi là một cụ gỏi khỏ” Nhà văn đó cho người đọc hỡnh dung thật rừ
về một cụ gỏi cú hai bớm túc dày cỏi cổ cao kiờu hónh như một đài hoa loa kốn và đặc biệt là đụi mắt “cú cỏinhỡn sao mà xa xăm” Đú là thiếu nữ cú một ngoại hỡnh phảng phất dỏng dấp thanh lịch của một thiếu nữ HàThành
Phương Định vừa bước qua tuổi học trũ hồn nhiờn, vụ tư lự Cụ mang theo vào chiến trường TrườngSơn đầy ỏc liệt cả những nột đỏng yờu của một cụ gỏi tuổi mới lớn, mang theo cả một tõm hồn mơ mộng, rất
hồn nhiờn, yờu đời Cụ mờ hỏt Sống trong hoàn cảnh ỏc liệt của bom đạn trờn chiến trường Trường Sơn, lỳc nào cũng cận kề với cỏi chết, cụ vẫn khụng bỏ đi sở thớch của mỡnh “Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào
đú rồi bịa ra lời mà hỏt Lời tụi bịa lộn xộn mà ngớ ngẩn đến tụi cũng phải ngạc nhiờn, đụi khi bũ ra mà cườimột mỡnh “Tuy vậy, chị Thao vẫn say mờ chộp những lời bài hỏt mà Định bịa ra Cụ thớch rất nhiều bài,
“thớch Ca-chiu-sa của Hồng quõn Liờn Xụ Thớch ngồi bú gối mơ màng: “Về đõy khi mỏi túc cũn xanhxanh ”Đú là dõn ca í trữ tỡnh giàu cú” Cụ hỏt trong những khoảnh khắc “im lặng” khi mỏy bay trinh sỏt rố
rố trờn đầu, khi cơn bóo lửa sắp chụp xuống cao điểm Cụ hỏt để động viờn đồng đội và cũng là để động viờnchớnh bản thõn mỡnh, để gửi vào trong tiếng hỏt nỗi khỏt khao của tuổi trẻ, của người chiến sĩ, mong được trở
về quờ hương yờu dấu, được gặp lại người yờu sau bao nhiờu nhớ nhung, chờ đợi
Trang 30Các bài văn mẫu ôn thi lên lớp 10
Phương Định còn là người biết ý thức rõ về giá trị bản thân. : biết cánh lính trẻ thường săn sóc vồn vã
và cô không biểu lộ tình cảm mà “ thường đứng ra xa, khoang tay trước ngực và nhìn đi nơi khác” Đó là cáikiêu kỳ đáng yêu Nhưng cô thú nhận “chẳng qua tôi điệu thế thôi” Đó là cách diễn đạt tâm lý nhân vật củanhà văn vừa chân thực lại vừa tinh tế
Vẻ đẹp tâm hồn trong của nhân vật được thể bộc lộ một cách tự nhiên qua tâm trạng lúc đón nhận cơnmưa đá Đón nhận một cơn mưa bất ngờ với một cách tự nhiên qua tâm trạng lúc đón nhận cơn mưa đá Đónnhận một cơn mưa bất ngờ với một niềm vui thật trẻ thơ Không phải là cô gái căng thẳng, hồi hộp tột độ khiphá bom mà là một thiếu nữ hồn nhiên trong sáng với niềm vui “sáng sủa tràn đầy” Mưa bất ngờ đưaPhương Định trở về với quá khứ với những kỷ niệm tuổi thơ ào ạt trào dâng Đó là hình ảnh thân thương củagia đình, của Hà Nội vời vợi tiếng rao của bà bán xôi sáng, cánh cửa sổ cơn mưa mùa hạ, hoa trong côngviên, ngọn đèn trên quảng trường và bầu trời thành phố đầy sao Nỗi nhớ Hà Nội sao mà da diết cháy bỏng.Tâm hồn cô thanh niên xung phong như đang bay lên thăng hoa cùng bầu trời ngàn sao Ta bỗng chợt hiểu đóchính là nguồn sức mạnh làn điệu nâng bước chân cô gái trẻ mỗi khi bước vào trận Tiếp sức cho cô bình tĩnh
tự tin mỗi khi đối mặt với chiến trường ác liệt đầy gian khổ.
Công việc “chọc giận thần chết” đã trở nên quen thuộc với cô, là công việc hàng ngày, nhưng nó không
làm cho tâm hồn cô trở nên chai lì, khô cứng Ở Định, ta còn thấy thường trực một tình cảm đồng đội, đồng chí nồng ấm và chân thành Đó là tấm lòng vị tha với mọi người mà cô quan tâm Cô luôn yêu
thương trìu mến và quan tâm đến đồng đội Cô lo lắng cho chị Thao lên cao điểm chưa về đến nỗi “nói như gắt vào máy” khi đại đội trưởng hỏi tình hình Cô vỗ về và chăm sóc cho Nho tận tình như một cô y tá khi Nho bị thương lúc phá bom: “moi đất, bế Nho đặt lên đùi mình”, “rửa cho Nho bằng nước đun sôi trên bếp than”, “tiêm cho Nho” rồi “pha sữa trong cái ca sắt” Sự chăm sóc tận tình của Định đã giúp Nho khỏe lại nhanh chóng Ba cô gái thanh niên xung phong tuy với tính cách khác nhau nhưng họ yêu thương nhau và đối
xử với nhau như chị em ruột thịt Cô còn dành tình cảm trân trọng, yêu mến của mình cho những người chiến
sĩ đang trực tiếp cầm súng chiến đấu trên chiến trường Trong suy nghĩ của cô, “những người đẹp nhất, thôngminh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ.” Tình đồng đội, đồngchí của Phương Định thật thiêng liêng, cao cả và đáng quý Chính điều đó đã tiếp thêm sức mạnh cho cô để
cô làm tốt nhiệm vụ của mình Có được trang viết này cũng một phần xuất phát từ tâm hồn giàu tình cảm của cây bút Lê Minh Khuê
Cũng như bao cô gái thanh niên xung phong khác, ở Phương Định nổi bật lên tinh thần dũng cảm, thái độ bình tĩnh vượt lên mọi hiểm nguy Điều đó được thể hiện cụ thể qua một lần phá bom trên cao
điểm ở Trường Sơn Sau những đợt thả bom của giặc, Định cùng đồng đội chạy lên cao điểm để làm nhiệm
vụ, nơi vẫn còn có những quả bom chưa nổ Không gian lúc đó vắng lặng đến phát sợ Nhưng cô không hề sợhãi Cô có cảm giác như các chiến sĩ đang dõi theo mình, vì vậy mà cô cảm thấy an tâm hơn Cô quyết địnhkhông đi khom, bởi một lý do rất đơn giản “Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đườnghoàng mà bước tới.” Cảm giác ấy vừa thể hiện lòng tự trọng, vừa là ý chí mạnh mẽ giúp cô dũng cảm vượtqua mọi hiểm nguy.Phương Định “dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom” Quả bom nằm lạnh lùng Lưỡixẻng thỉnh thoảng lại chạm vào quả bom, một tiếng động sắc đến gai người vang lên, cứa vào da thịt cô “Tôirùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệuchẳng lành” Cách miêu tả của tác giả thật tài tình, khiến cho người đọc cũng có thể cảm nhận được âm thanhcủa hai vật bằng sắt chạm vào nhau rồi lại cảm thấy rùng mình như Định, càng thấy rõ hơn sự bình tĩnh, gan
dạ của cô Những lúc đối mặt với quả bom sắt lạnh lùng, cô cũng có nghĩ đến cái chết “Nhưng một cái chếtrất mờ nhạt, không cụ thể” Đó chỉ là một ý nghĩ thoáng qua Còn điều mà cô quan tâm lúc này là “liệu mìn
có nổ không, bom có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai?”Trong suy nghĩ của Định,
cô luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ thật tốt dù có phải hi sinh Cảm xúc, suy nghĩ chân thật ấy của cô đãtruyền sang người đọc nhiều đồng cảm, yêu mến, trân trọng và kính phục Chính nhờ sự gan góc, dũng cảm
và tinh thần trách nhiệm cao đã giúp Định thực hiện tốt công việc của mình Một cô gái như muôn ngàn côgái khác trên tuyến đường Trường Sơn, đang hàng giờ dệt nên những kì tích cho Tổ quốc thân thương:Những con đường bằng phẳng để các chuyến xe vượt Trường Sơn tiến vào Nam
Trang 31Thành cụng nhất trong truyện là nghệ thuật miờu tả tõm lý nhõn vật Truyện được miờu tả theo ngụi thứ nhất, cũng là nhõn vật chớnh, tạo điều kiện để tỏc giả tập trung miờu tả thế giới nội tõm của nhõn vật chớnh, làm cho cõu chuyện diễn tả một cỏch chõn thật, tự nhiờn cảm xỳc, tõm trạng của những người chiến sĩ.Nhan đề truyện xuất phỏt từ ỏnh nhỡn của Phương Định, những ngụi sao xa xăm trờn bầu trời gợi nhiều cảm xỳc Bờn cạnh đú, vẻ đep tõm hồn của ba cụ gỏi thật lấp lỏnh, lóng mạn giữa hiện thực khắc nghiệt như những ngụi sao xa xụi, lấp lỏnh trờn bầu trời cao rộng.
Trường Sơn là nơi thử thỏch ý chớ, khớ phỏch con người Việt Nam Chớnh những con người như Phương Định, Thao, Nho đó xướng nờn bài ca tuyệt đẹp của “những bụng hoa trờn tuyến lửa” anh hựng Giữa sự ỏc liệt của chiến tranh, vẻ đẹp của họ vẫn tỏa sỏng Sức trẻ, lũng yờu nước, khỏt vọng hũa bỡnh đó tạo nờn sức mạnh cho cuộc khỏng chiến gian khổ mà anh hựng Họ vốn chỉ là những con người rất đỗi bỡnh thường nhưng đó gúp phần tạo nờn những kỡ tớch anh hựng cho dõn tộc:
“Em là người thanh niờn xung phong
Khụng cú sỳng chỉ cú đụi vai tải đạn
Giữa tầm đạn thự, tấm lũng dũng cảm
Em vượt đường dài tiếp thờm lửa chiến cụng”
Túm lại, truyện “Những ngụi sao xa xụi” của Lờ Minh Khuờ đó làm sống lại trong mọi người hỡnh ảnh tuyệt đẹp của cụ gỏi thanh niờn xung phong thời khỏng chiến chống Mỹ với tõm hồn trong sỏng, mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn nhiờn, lạc quan PhươngĐịnh, tuy chỉ là một ngụi sao bộ nhỏ, nhưng sẽ luụn tỏa sỏng, sỏng lấp lỏnh trờn bầu trời Việt Nam Cỏc cụ mói là những hỡnh ảnh đẹp, tiờu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỡ khỏng chiến
………
Đề 14 ( bài 2): Cảm nhận về thế hệ trẻ VN trong sự nghiệp thống nhất đất nớc qua Bài thơ về tiểu đội
xe của PTD và Những ngôi sao xa xôi của LMK
Bài làm:
Nhắc đến khoảng trời Trường Sơn là nhắc đến biết bao sự hy sinh mất mỏt, nơi mà lớnh Mỹ đó thả
bom dồn dập nhằm ngăn cản bước tiền dũng mónh của cỏc đoàn quõn tiến về Sài Gũn giải phúng miền Nam Nhưng Trường Sơn đõu chỉ mang trong mỡnh bao sự thương đau, Trường Sơn con là nơi ghi dấu của những tõm hồn tự nhiờn, lạc quan của những người chiến sĩ lỏi xe khụng kớnh, những chàng trai cụ gỏi thanh niờn xung phong đó hy sinh tuổi trẻ để cống hiến cho đất nước Là người đó từng gắn bú với khoảng trời bom đạn
ấy, nhà thơ PTD và nhà văn Lờ Minh Khuờ đó khai thỏc đề tài quen thuộc đó làm nờn nhiều tờn tuổi lớn trên
văn đàn chống Mỹ nhưng cựng với sự sỏng tạo và một chỳt lóng mạn của mỡnh, Bài thơ về tiểu và“Những ngụi sao xa xụi” đó khắc họa hỡnh ảnh của những người chiến sĩ lỏi xe khụng kớnh và những cụ gỏi thanh niờn xung phong với những vẻ đẹp điển hình của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.
Trớc hết, đọc 2 tác phẩm , chúng ta cảm nhận đợc những ngời lính ở đây phải sống trong h/c vô cùng ác liệt:
Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung, kính vỡ đi rồi
Những ng ới lính lái xe phải lái những chiếc xe trần trụi xấu xí là vì bom đạn của ĐQ Mĩ Bom đạn ác liệt củachiến tranh đã tàn phá làm những chiếc xe ban đầu vốn tốt mới trở thành h hỏng: Ko có kính chắn gió Hình
ảnh nhữg chiếc xe ko kính này có tỏc dụng vừa lý giải sự bất thường của hỡnh ảnh chiếc xe độc đỏo “khụng cú kớnh” vừa tụ đậm sự ỏc liệt của chiến trường “bom giật, bom rung. Không chỉ có thế, bom đạn chiến tranhcòn làm cho những chiếc xe ấy biến dạng thêm, trần trụi hơn nữa”
Không có kính rồi xe không có đèn
Không có mui xe, thùng xe có xớc
Dờng nh những chiếc xe ấy ko còn là xe nữa Ko phải 1 chiếc nh thế mà tác giả nhìn thấy cả 1 tiểu đội xe
nh thế Bởi vì thời điểm bài thơ ra đời có thể nói là thời điềm ác liệt nhất trong thập niên 60 của TK XX Đường Trường Sơn - nơi vận chuyển vũ khớ lương thực vào chi viện Miền Nam - những năm thỏng này là
“tỳi bom, chảo lửa” Nó ko chỉ làm cho những chiếc xe biến dạng trụi trần mà còn làm cho đồng chí của anh
ngã xuống Chiến tranh quả là khốc liệt.