Tổng hợp đề tuyển sinh vào 10 môn ngữ văn

Đề thi tuyển sinh vào 10 ngữ văn

CHƯƠNG V VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 194 DEN NAM 1954

Bi 25 NHONG NAM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN

TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)

I CUOC KHANG CHIEN TOAN QUỐC CHONG THỰC DAN

PHÁP XÂM LƯỢC BÙNG NỔ (19-12-1946)

1 Khóng chiến toàn quốc chống thực dôn Phớp xôm lược bùng nổ

Câu hỏi: Thái độ của Pháp sau khi ki Hiệp định Sơ bộ (6-3-

1946) oàờ bản Tạm ước ngày 14-9-1946 như thế nào?

Trả lời

Sau khi ký Hiệp định Sơ bộ ngày 6-3-1946 và Tạm ước ngày 14-

9-1946, thực dân Pháp tìm cách phá hoại, tiếp tục gây ra những

hành động khiêu khích với ta nhằm tiến hành cuộc chiến tranh xâm

lược nước ta một lần nữa

Câu hỏi: Trước ngày 19-12-1946, thực dân Pháp đã có

những hành động 8ì nhằm đẩy nước ta nhanh tới chiến tranh?

Trả lời

~ Ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, thực dân Pháp tấn công các cơ sở

cách mạng, vùng tự do, căn cứ địa của ta

~ Ở Bác Bộ, ngày 20-11-1946, Pháp đánh chiếm một số vị trí quan

trọng ở thành phố Hải Phòng, nổ súng vào quân ta ở thị xã Lạng Sơn

~ Tại Hà Nội, từ đầu tháng 12-1946, thực dân Pháp liên tiếp gây

ra những cuộc xung đột vũ trang, đốt nhà Thông tin ở phố Tràng

Tiên, đánh chiếm cơ quan Bộ Tài chính, gây xung đột đổ máu ở cầu

Long Biên, tàn sát nhiều đông bào ta ở phố Hàng Bún

~ Ngay18-12-1946, Phap gui hai tối hậu như buộc Chính phủ ta

giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu, giao quyền kiếm soát Thủ đô cho

chúng Pháp tuyên bố: nếu ta không chấp nhận thì ngày 20-12-1946,

chúng sẽ hành động

126

RG/CopY

Câu hỏi: Trước những hành động ngang ngược của Pháp, Dang va Chu tich Hồ Chí Minh đã chọn giải pháp đối phó như

thế nào?

Trả lời

~ Tối hậu thư của Pháp đã đặt nhân dân ta trước sự lựa chọn một trong hai con đường: hoặc đầu hàng, hoặc chiến đấu

- Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp hai ngày 18 và 19-12-

1946 tại làng Vạn Phúc, thị xã Hà Đông đã quyết định phát động

toàn quốc kháng chiến

~ Ngay tối 19-12-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

Câu hỏi: Nêu nội dung Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hô Chí Minh?

Trả lời

~ Vạch rõ nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh là do thực dân Pháp

~ Nhân dân ta quyết tâm đứng lên chiến đấu bảo vệ độc lập dân tộc và chính quyển vừa giành được

~ Khẳng định niềm tin tất thắng của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược

Câu hỏi: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ khi nào?

Trả lời

Hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngay trong đêm 19-12-1946, nhân dân ta trong cả nước, trước tiên là nhân dân Hà Nội, đã đứng lên kháng chiến Cuộc kháng chiến toàn quốc bắt đầu

2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Phap cua ta Câu hỏi: Đường lối kháng chiến của Dang ta là gì?

Trả lời Đường lối kháng chiến của Đảng ta là toàn dân, toàn diện, trường

kì, tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế

127

DO Copy

Câu hỏi: Em hãy giải thích đường lối kháng chúng chiến

chống Pháp của Đảng ta?

Trả lời

Đường lối kháng chiến của Đảng ta là toàn dân, toàn diện, trường

kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế

- Kháng chiến toàn dân: biểu hiện ở toàn dân tham gia, chiến đấu,

chủ yếu là lực lượng vù trang của ba thứ quân là bộ đội chủ lực, bộ đội

địa phương và dân quân du kích

- Kháng chiến toàn diện diễn ra trên các mặt trận quân sự, kinh

tế chính trị, văn hóa, quân sự, ngoại giao, trong đó chủ yếu và quyết

định nhất là trên mặt trận quân sự:

- Trường kì: kháng chiến lâu dài, vừa kháng chiến vừa xây dựng

phát triển lực lượng

~ Tự lực cánh sinh: dựa vào sức người, sức của của chúng ta là chính,

không trông chờ vào bên ngoài, nhưng tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế

Câu hỏi: Tại sao nói cuộc khang chiến chống Pháp của

nhân dân ta là chính nghĩa uà có tính nhân dân?

Tra loi

~ Cuộc kháng chiến của nhân dân ta là chính nghĩa vì cuộc kháng

chiến của ta là cuộc chiến tranh nhân dân, chiến tranh tự vệ, tiến bộ,

chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp nhằm hoàn

thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc, từng bước thực hiện nhiệm vụ

dân chủ, đem lại ruộng đất cho nhân dân

~ Cuộc kháng chiến của ta mang tính nhân dân vì toàn dân ta

tham gia kháng chiến, chủ yếu là lực lượng vũ trang của ba thứ quân

là bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích

Câu hỏi: Vì sao ta phải tiến hành kháng chiến lâu dài?

Trả lời

— Vì tương quan so sánh lực lượng ban đâu giữa ta và địch quá

chênh lệch, địch mạnh hơn ta rất nhiều Ta phải đánh lâu dài để rút

dần khoảng cách giữa ta và địch

— Pháp muốn thực hiện âm mưu đánh nhanh thắng nhanh nên ta

phải đánh lâu dài để phá ta âm mưu của Pháp

128

IL CUOC CHIEN DAU 6 CAC DO THI PHIA BAC Vi TUYEN 16 Câu hỏi: Mục đích cuộc chiến đếu của ta ở các đô thị cuối năm 1946 - đâu năm 1947 nhằm mục đích gì?

Trả lời Cuộc chiến đấu của ta ở các đô thị cuối năm 1946 — đâu năm 1947

nhằm mục đích:

— Tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch

~ Giam chân địch ở thành phố để hậu phương có thêm thời gian

và điều kiện huy động lực lượng kháng chiến, di chuyển kho tàng, công về xưởng về chiến khu

~ Bảo vệ an toàn cho Trung ương Đảng, Chính phủ trở lại căn cứ

địa Việt Bắc, lãnh đạo kháng chiến lâu dài

Câu hỏi: Cuộc chiến đấu ở Hè Nội cuối năm 1946 - ` đâu năm 1947 diễn ra như thế nào?

Trả lời

Hà Nội đã mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc Cuộc chiến đấu đã điễn ra ác liệt giữa ta và địch Trung đoàn Thủ đô được thành lập trong quá trình chiến đấu

Trong gần hai tháng (từ ngày 19-12-1946) đến ngày 17-2-1947), quân dân ta ở Hà Nội đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, thu và phá huỷ nhiều phương tiện chiến tranh, thực hiện được nhiệm vụ giam chân địch ở thành phố

~ Ngày 17-2-1947, Trung đoàn Thủ đô rút quân khỏi vòng vây của

địch, ra căn cứ an toàn

Câu hỏi: Cuộc chiến đếu ở các thành phố khức trong cả nước cuối năm 1946 - đâu năm 1947 diễn ra như thế nào?

Trả lời

~ Tại các thành phố Nam Định, Huế, Đà Nẵng quân dân ta chủ động tiến công, loại khỏi vòng chiến đấu một số lực lượng của chúng;

bao vây, giam chân Pháp suốt trong hai, ba tháng và sau đó đã chủ động rút khỏi thành phố, lui về căn cứ, tổ chức cuộc chiến đấu lâu dài

~ Tại thành phố Vinh, ngay từ đầu cuộc chiến đấu, quân dân ta đã buộc địch đầu hàng

~ Phối hợp với cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16, quân dân ta ở các tỉnh phía nam (Nam Bộ và Nam Trung Bộ) đã đẩy

129

mạnh chiến tranh du kích, chặn đánh địch trên các tuyến giao thông,

phá cơ sở hậu cần của chúng

Câu hỏi: Cuộc chiến đấu ở các đô thị cuối năm 1946 - đầu

năm 1947 có ý nghĩa như thế nào?

Trả lời

Cuộc chiến đấu ở đô thị đã giành được thắng lợi có ý nghĩa to lớn,

tạo ra thế trận cho chiến tranh nhân dân, chuẩn bị cho cuộc chiến

đấu lâu dài, toàn dân, toàn diện

II TÍCH CỰC CHUẨN BỊ CHO CUỘC CHIẾN ĐẤU LÂU DÀI

Câu hỏi: Trong những tháng đâu của cuộc khúng chiến toàn

quốc, ta có sự chuẩn bị như thế nào?

Trả lời

_ Công việc chuẩn bị cho kháng chiến ở Hà Nội được đẩy mạnh

Đợt tổng di chuyển bắt đấu, nhằm đưa máy móc, thiết bị, vật liệu,

hàng hoá, lương thực, thực phẩm đến nơi an toàn

- Đồng thời với việc di chuyển, ta tiến hành “tiêu thổ kháng

chiến”, vận động, tổ chức nhân dân tản cư, nhanh chóng chuyển đất

nước sang thời chiến

Câu hỏi: Sau khi viée di chuyển hoàn thành, ta đã làm gì để

chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài?

Trả lời

Sau khi việc di chuyển đã hoàn thành, Nhà nước bắt tay xây dựng

lực lượng về mọi mặt để bước vào cuộc chiến đấu lâu dài

_ Về chính trị, Chính chủ quyết định chia nước ta thành 12 khu

— Vé quan sy, moi nguéi dân từ 18 đến 45 tuổi đều tham gia chiến

đấu Vũ khí vừa tự tạo, vừa lấy của địch để tự trang bị

_ Về kinh tế, Chính phủ ban hành các chính sách để duy trì và

phát triển sản xuất theo khẩu hiệu “Thực túc bình cường”, “Ăn no

đánh thắng” Nha Tiếp tế được thành lập để bảo đảm nhu cầu về ăn

mặc cho lực lượng vũ trang và nhân dân ở hậu phương

— Về giáo dục, phong trào bình dân học vụ tiếp tục được duy trì và

phát triển

130

pO.Copy

IV CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU - ĐÔNG NĂM 1947

1 Thực dân Phóp tiến công Căn cứ địa khóng chiến Việt Bắc

Câu hỏi: Âm mưu mới của thực dân Pháp đâu năm 1947 là gi?

Trả lời

- Âm mưu mới của thực dân Pháp đầu năm 1947 là:

_ Cử Bô-la-éc làm Cao uỷ Pháp ở Đông Dương, tiếp tục thực hiện

âm mưu “đánh nhanh thắng nhanh”

_ Xúc tiến thành lập một chính phủ bù nhìn trung ương

~ Mở một cuộc tấn công quân sự lên Căn cứ địa Việt Bắc

Câu hỏi: Âm mưu của thực dân Pháp khi mở cuộc tiến công

lên Can cw dia Việt Bắc la gì?

Trả lời

Âm mưu của Pháp khi mở cuộc tiến công lên Việt Bắc nhằm:

_~ Phá căn cứ địa Việt Bắc, tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến

và quân chủ lực của ta, chiếm đóng vùng biên giới Việt - Trung ngăn chặn con đường liên lạc quốc tế của ta

~ Phá hậu phương kháng chiến, phá cơ sở kinh tế, kho tàng, mùa màng, cướp bóc của cải, làm mất nguôn tiếp tế cho cuộc kháng chiến của ta

— Giành thắng lợi quân sự quyết định, kết thúc nhanh chóng chiến tranh

Câu hỏi: Cuộc tấn công của thực dân Pháp lên căn cứ địa

Việt Bác diễn ra như thế nào?

Trả lời

~ Ngày 7-10-1947, Pháp cho một binh đoàn dù đổ quân xuống chiếm thị xã Bắc Cạn và chiếm thị trấn Chợ Mới, Chợ Đồn

— Cùng ngày hôm đó, một binh đoàn lính bộ từ Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng, rồi từ Cao Bằng, một cánh quân khác đánh xuống Bắc Cạn, tạo thành gọng kìm bao vây phía đông và phía bắc căn cứ địa

Việt Bắc

~ Ngày 9-10-1947, một binh đoàn hỗn hợp lính bộ và lính thủy đánh bộ ngược sông Hồng, sông Lô và sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hoá, Đài Thị (Tuyên Quang), bao vây phía tây căn cứ

131

DO Copy

2 Quan dan ta chién dau bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc

Câu hỏi: Quân ta đã chiến đấu bảo uệ căn cứ địa Việt Bắc

ra sao?

Trả lời

~ Tại Bắc Cạn, ngay từ đầu, quân dân ta chủ động, kịp thời phản

công và tiến công địch, tiến hành bao vây, chia cắt, cô lập chúng Vừa

chặn đánh địch, ta vừa bí mật, khẩn trương di chuyển các cơ quan

trung ương Đảng, Chính phủ, các công xưởng, kho tàng từ nơi địch uy

hiếp, chiếm đóng đến nơi an toàn

~ Ở hướng Đông, quân ta phục kích chặn đánh địch trên đường số

4, tiêu biểu là trận đánh phục kích trên đường Bản Sao - đèo Bông

Lau ngay 30-10-1947

~ Ở hướng Tây, quân ta phục kích chặn đánh nhiều trận trên sông

Lô Tiêu biểu là trận phục kích tại Đoan Hùng (10-1947), Khe Lau,

ngã ba sông Lô và sông Gâm (11-1947)

Câu hỏi: Kết quả của chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947?

Trả lời

_ Sau 75 ngày đêm chiến dịch kết thúc bằng cuộc rút chạy của đại bộ

phận quân Pháp khỏi Việt Bắc Việt Bắc trở thành “mô chôn giặc Pháp”

~ Cơ quan đầu não kháng chiến của ta được bảo toàn

= Bộ đội chủ lực của ta ngày càng trưởng thành

Câu hỏi: Thắng lợi của chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947

có §$ nghĩa như thế nào?

Trả lời

Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947 thắng lợi có ý nghĩa:

~ Chứng minh sự đúng đắn của đường lối kháng chiến lâu đài,

toàn dân, toàn diện của Đảng

~ Chứng minh sự vững chắc của căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc,

là mốc khởi đầu sự thay đổi trong so sánh lực lượng có lợi cho cuộc

kháng chiến của ta

~ Làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của Pháp

132

~ Sau chiến thắng Việt Bắc, ta có thêm điều kiện để xây dựng và phát triển lực lượng kháng chiến toàn quốc, toàn dân, toàn diện,

trường kì, tự lực cánh sinh

V ĐẨY MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN

Câu hỏi: Sưu thất bại ở Việt Bắc thu - đông 1947, thực dân

Pháp có âm mưu gì?

Trả lời

Sau thất bại ở Việt Bắc, thực dân Pháp tăng cường thực hiện chính sách dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi

chiến tranh nhằm chống lại cuộc kháng chiến lâu dài, toàn dân, toàn diện của ta

Câu hỏi: Đảng ouà Chính phủ ta có chủ trương đối phó uới

âm mưu mới của Pháp sau chiến thắng Việt Bắc thu - đông

1947 như thế nào?

Trả lời

Thực hiện phương châm chiến lược “đánh lâu dài”, phá âm mưu

mới của địch, Đảng và Chính phủ chủ trương tăng cường sức mạnh và hiệu lực của chính quyển dân chủ nhân dân từ trung ương đến cơ sở, tăng cường lực lượng vũ trang nhân dân, đẩy mạnh cuộc kháng chiến

toàn dân, toàn diện

Câu hỏi: Cuộc khang chién toan dan, toàn điện của ta được đẩy mạnh như thế nào sau chiến thắng Việt Bắc thu -

đông 1947?

Trả lời

- Về quân sự, ta chủ trương động viên nhân dân thực hiện vũ

trang toàn dân, phát triển chiến tranh du kích

~ Về chính,trị, củng cố và kiện toàn Hội đồng nhân dân và Ủy ban kháng chiến hành chính các cấp, thống nhất hai tổ chức Việt Minh

và Liên Việt

~ Về ngoại giao, mở rộng quan hệ ngoại giao các nước Trung Quốc, Liên Xô, và các nước dân chủ nhân dân khác

— Về kinh tế, ta vừa ra sức phá hoại kinh tế địch, vừa đẩy mạnh xây

‘dung và bảo vệ nên kinh tế dân chủ nhân dân có khả năng tự cấp tự túc _ Về văn hóa, giáo dục, thực hiện cải cách giáo dục phổ thông, hướng giáo dục phục vụ kháng chiến và kiến quốc, đặt nền móng cho nên giáo dục dân tộc dân chủ nhân dân

133

2a: 26 BƯỚC PHÁT TRIEN MỚI CỦA CUỘC KHÁNG

CHIẾN TOÀN QUỐC CHONG THUC DAN PHAP

(1950 1953)

I CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU- ĐÔNG 1950

1 Hoàn cảnh lịch sử mới

Câu hỏi: Bước sang năm 1950, cuộc kháng chiến của ta có

thêm những thuận lợi mới nào?

Trả lời

_ 8au chiến thắng Việt Bắc, nhất là sau thắng lợi của cách mạng

Trung Quốc, nước ta được Trung Quốc, Liên Xô, các nước dân chủ

công nhận và đặt quan hệ ngoại giao, ta có những điều kiện thuận

lợi

để xây dựng và phát triển lực lượng kháng chiến toàn quốc, toàn dân,

toàn diện, trường kì

~ Lực lượng cách mạng, hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, chủ

nghĩa xã hội trên thế giới được tăng cường và mở rộng

_ Cách mạng nước ta thoát khỏi thế bị bao vây, đã nối liền với

cách mạng Trung Quốc, Liên Xô, với các lực lượng cách mạng và

các

nước dân chủ khác

Câu hỏi: Sau chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947, Phap lam

vao tinh thé nhu thé nao?

Tra loi

Thất bại của Pháp sau chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947 và

cách mạng Trung Quốc thắng Igi (1-10-1949) da đẩy quân Pháp vào

thế bất lợi, khiến chúng càng thêm khó khăn, lúng túng và buộc phải

dưa nhiều hơn vao’ Mi về tài chính, quân sự mới có thể tiếp tục cuộc

ˆ chiến tranh xâm lược ở Đông Dương

2 Quan ta tiến công địch ở biên giới phía Bắc Câu hỏi: Bước vao thu đông 1950, am muu cia Phap va Mĩ ở Đông Dương như thế nào?

Trả lời

_ Với viện trợ về tài chính và quân sự của MI, thực dân Pháp đã` thực hiện “Kế hoạch Rơ-ve”, nhằm khóa cửa biên giới Việt — Trung”

bằng cách tăng cường hệ thống phòng ngự trên Đường số 4 và “cô lập Căn cứ địa Việt Bắc” với đồng bằng Liên khu II và Liên khu IV bằng cách thiết lập “Hành lang Đông ~ Tây” (Hải Phòng - Hà Nội —

¬ Chuẩn bị một kế hoạch có quy mô lớn nhằm tiến công Căn cứ

địa Việt Bắc lan thứ hai

Câu hỏi: Trước âm mưu mới của thực dân Pháp, Đảng ta đã

có chủ trương đối phó như thế nào?

Trả lời Trước âm mưu mới của Pháp, Mĩ, tháng 6-1950, Trung ương Đảng

và Chính phủ ta quyết định mở chiến dịch Biên giới

Câu hỏi: Mục đích mở chiến dịch Biên giới của ta là gì?

Trả lời

~ Tiêu diệt một bộ phận lực lượng dich

~ Rhai thông con đường liên lạc quốc tế giữa nước ta với Trung Quốc và các nước trên thế giới

~ Mở rộng và củng cố Căn cứ địa Việt Bắc, tạo điều kiện đẩy mạnh

công cuộc kháng chiến

Câu hỏi: Trình bày tóm tắt diễn biến chiến dịch Biên giới

thu - đông 1950?

Trả lời

~ Sáng 18~9—1950 ta tiêu diệt Đông Khê, uy hiếp Thất Khê, thị xã Cao Bằng bị cô lập; hệ thống phòng ngự của địch trên Đường số 4 bị

lung lay

~ Quân Pháp ở Cao Bằng được lệnh rút theo Đường số 4, đồng thời

lực lượng của chúng ở Thất Khê cũng được lệnh tiến đánh Đông Khê

để đón cánh quân từ Cao Bằng xuống, rồi cùng rút về xuôi

135

DO GopY

= Quan ta mai phục chặn đánh trên Đường số 4, hai cánh quân

Cao Bằng và Thất Khê bị thiệt hại nặng nên không liên lạc được

với

nhau Đến lược Thất Khê bị uy hiếp, quân Pháp buộc phải rút về

Na

Sâm, rồi Lạng Sơn và đến ngày 29-10 thì rút khỏi Đường số 4

Câu hỏi: Kết quả của chiến dịch Biên giới Thu ~ Đông 1950?

Trả lời

—_ Ngày 22-12-1950, chiến dịch kết thúc thắng lợi, ta đã giải

phóng vùng biện giới Việt - Trung dài 750 km từ Cao Bằng đến Đình

lập với 3ð vạn dân

~ Chọc thủng “Hành lang Đông - Tây” 3

_ Phá vỡ thế bao vây cả trong lẫn ngoài của địch đối với Căn cứ

địa Việt Bắc

~ Làm phá sản Kế hoạch Rơ~ve của Pháp

Câu hỏi: Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 thắng lợi có

ý

nghĩa như thế nào?

Trả lời

~ Thắng lợi của chiến dịch Biên giới đã mở đầu giai đoạn quân ta

giành quyên chủ động đánh địch trên chiến trường chính Bắc Bộ

~ Thắng lợi này chứng minh sự trưởng thành của quân đội và cuộc

kháng chiến của chúng ta, đã chuyển từ thế phòng ngự sang

thế tiến

công, đẩy quân Pháp vào thế bị động

_ Sau thắng lợi Biên giới, quân ta chủ động mở các chiến dịch trên

chiến trường chính Bắc Bộ và giành nhiều thắng lợi

I ÂM MƯU ĐẨY MẠNH CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC ĐÔNG

DƯƠNG CỦA THỰC DÂN PHÁP

Câu hỏi: Tình thế của thực dan Phap sau thất bại chién

dịch Biên giới 1950 như thế nào?

Trả lời

Sau thất bại chiến dịch Biên giới 1950, Pháp lâm vào thế bị động,

càng suy yếu và gặp nhiều khó khăn về tài chính, quân sự

136

Câu hỏi: Mĩ có âm mưu gì ở Đông Dương sau thất bại của

Pháp tại chiến dịch Biên giới 1950?

Trả lời

Lợi dụng sự suy yếu của thực dân Pháp, đế: quốc Mĩ tăng cường viện trợ cho Pháp đẩy mạnh chiến tranh để thực hiện âm mưu can

thiệp sâu vào Đông Dương, làm cho Pháp lệ thuộc vào Mĩ, từng bước thay chân Pháp ở Đông Dương

Câu hỏi: Sự biện nào chứng tỏ Mĩ ngày càng can thiệp sâu

vao chiến tranh ở Đông Duong?

Trả lời

Mĩ kí với Pháp “Hiệp định phòng thủ chung Đông Dương” ngày

23-12-1950, đây là hiệp định viện trợ quân sự, kinh tế - tài chính

của Mĩ cho Pháp và bù nhìn

Câu hỏi: Sau thất bại'chiến dịch Biên giới 1950, thực dân

Pháp đã có âm mưu gì?

Trả lời

Sau thất bại trong chiến dịch Biên giới, thực dân Pháp phải dựa nhiều hơn vào Mĩ, thực hiện âm mưu đẩy mạnh chiến tranh, giành lại quyên chú động chiến lược đã mất Tháng 12-1950, Pháp đưa ra

Kế hoạch Đờ Lát đờ Tát-xi-nhi Đấy là kế hoạch của địch nhằm gấp rút xây dựng lực lượng, bình định vùng tạm chiếm, kết hợp với phản công và tiến công lực lượng cách mạng

Câu hỏi: Nội dung chủ yếu của kế hoạch Dé Lat do Tat-xi-

nhi la gi?

Tra loi

Kế hoạch gồm 4 điểm chính:

+ Gấp rút tập trung quân Âu - Phi nhằm xây dựng một lực lượng

cơ động chiến lược mạnh, đồng thời ra sức phát triển ngụy quân để xây dựng “quân đội quốc gia” é + Xây dựng phòng tuyến công sự xi măng cốt sắt (boong ke), thành lập “vành đai trắng” bao quanh trung du và đồng bằng Bắc Bộ nhằm

ngăn chặn chủ lực của ta và kiểm soát việc ta đưa nhân tài, vật lực ra vùng tự do

137

+ Tiến hành “chiến tranh tổng lực” bình định vùng tạm chiếm, vơ vét

sức người, sức của của nhân dân ta để tăng cường lực lượng của chúng

+ Đánh phá hậu phương của ta bằng biệt kích, thổ phỉ, gián điệp;

két hop oanh tac bang phi pháo với chiến tranh tâm lí và chiến

tranh kinh tế

II ĐẠI HỘI ĐẠI BIẾU TOÀN QUỐC LẦN THỨ II CỦA ĐẢNG

(2-1951)

Câu hỏi: Đại hội dại biểu toàn quốc lân thứ II của Đảng

được tiến hành trong hoàn cảnh nào?

Trẻ lời

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Dang hop thang 2-

1950, trong hoan canh ta đã có thắng lợi ngoại giao đầu năm 1950,

thắng lợi quân sự trong chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 và

trong hoàn cảnh phải đứng trước âm mưu mới của Pháp và can thiệp

ngày càng sâu của Mĩ nhằm giành lại quyền chủ động của chúng trên

chiến trường đã làm cho cuộc chiến tranh ở Đông Dương trở nên gay

go, phức tạp

_ Trước tình hình đó, việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng để

đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn là một nhiệm vụ hết

sức quan trọng Để đáp ứng yêu cầu mới, Đảng tiến hành Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II

Câu hỏi: Nêu những nội dung co bản của Đại hội đại biểu

toàn quốc lân thứ II của Đảng?

Trả lời

~ Đại hội đã thông qua Báo cáo chính trị của Chủ tịch Hồ Chí

Minh và báo cáo Bèn oê cách mạng Việt Nam của Tổng Bí thư

Trường Chinh

+ Báo cáo chính trị nêu nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng

Việt Nam là: “ Tiêu diệt thực dân Pháp và đánh bại bọn can thiệp MI,

giành thống nhất, độc lập hoàn toàn, bảo vệ hoà bình thế giới”

+ Ban vé cach mang Viét Nam nêu nhiệm vụ chống phong kiến

phải được thực hiện đồng thời với nhiệm vụ chống đế quốc, nhưng

làm từng bước, có kế hoạch để vừa bôi dưỡng lực lượng kháng chiến,

vừa giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân kháng chiến

138

DO Copy

_ Chấn chỉnh chế độ chính khóa, xây dựng nền tài chính, ngân

hàng và thương nghiệp

— Phát động quần chúng triệt để giảm tô và cải cách ruộng đất Tháng 12-1953, Quốc hội thông qua “Luật cải cách ruộng đất

~ Đến tháng 7—1954, ta thực hiện tất cả ð đợt giảm tô và đợt 1 cải cách ruộng đất ở một số xã thuộc vùng tự do

Câu hỏi: Hãy nêu những thành tựu đạt duge vé van hod, giáo dục trong phát triển hậu phương từ sau đại hội Đại biểu toàn quốc lân thứ II của Dang?

Trẻ lời

~ Tiếp tục thực hiện cải cách giáo dục theo ba phương châm: phục

vụ kháng chiến, phục vụ sản xuất, phục vụ dân sinh

~ Số người đi học và học sinh phổ thông, số sinh viên đại học và

trung học chuyên nghiệp năm 1954 đều tăng so với năm 1950

V GIỮ VỮNG QUYEN CHU DONG DANH DICH TREN CHIẾN TRƯỜNG

Câu hỏi: Sau chiến thắng Biên giới 1950, ta đã làm gì để giữ oững quyền chủ động chiến lược trên chiến trường?

Trả lời Sau chiến thắng Biên giới thu < đông 1950, quân ta liên tiếp mở những chiến dịch quân sự tiến công vào phòng tuyến của địch ở chiến trường vùng rừng núi, trung dụ và đồng bằng, nhằm phá âm mưu đẩy mạnh chiến tranh của Pháp ~ MI, giữ vững tuyến chủ động đánh địch

Câu hỏi: Hãy nêu những thắng lợi uề quân sự của quân dân

ta tu sau thắng lợi Biên giới thu đông 19ã0 đến trước đông -

xuân 1953 - 1954?

Trả lời

_ Trên chiến trường trung du và đồng bằng, trong đông - xuân

1950 < 1951, quân ta mở ba chiến dịch: chiến dịch Trung du (Trần Hưng Đạo), chiến dịch Đường số 18 (Hoàng Hoa Thám), chiến dịch

Hà ~ Nam - Ninh (Quang Trung) và đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn

1 vạn tên địch, tiêu diệt nhiều cứ điểm quan trọng của chúng

~ Trên chiến trường ở vùng rừng núi ta mở ba chiến dịch và dành được những thắng lợi có ý nghĩa chiến lược là:

140

D9,Copy

+ Chiến dịch Hoà Bình đông — xuân 1951 —- 1952 phá tan âm mưu

tiến công Hoà Bình, nối lại hành lang Đông - Tây của địch, củng cố

Căn cứ địa Việt Bắc của ta :

+ Chiến dịch Tây Bắc thu - đông 1952 đã mở rộng căn cứ địa

kháng chiến của ta, nối lién với căn cứ địa kháng chiến của Lào

+ Chiến dịch Thượng Lào xuân - hè 1953 đã mở rộng Căn cứ địa

kháng chiến của Thượng Lào, nối liên với Tây Bắc Việt Nam, tạo thế

mới để uy hiếp địch

CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC KẾT THÚC

(1953 - 1954)

I KẾ HOẠCH NA-VA CỦA PHÁP - MĨ

Câu hỏi: Trong quá trình tiến hành chiến tranh xâm lược

Việt Nam, Pháp gặp những khó khăn như thế nào?

Trẻ lời

~ Sau gần 8 năm tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam, thực

dân Pháp bị tổn thất lớn về quân sự, tài chính, vùng chiếm đóng bị

thu hẹp, rơi vào thế bị động

_ Tỉnh thần chiến đấu của quân đội Pháp ở Đông Dương ngày càng

suy sup

~ Kinh tế, xã hội nước Pháp cũng gặp nhiều khó khăn

Câu hỏi: Để giải quyết những tình thế khó khăn, Pháp đã

đề ra chủ trương đối phó như thế nào?

Trả lời

Để cứu vãn những khó khăn, ngày 7-5-1953, với sự thỏa thuận

của Mĩ, chính phủ Pháp cứ tưởng Na-va sang làm Tổng chỉ huy quân

đội Pháp ở Đông Dương và Na-va đã vạch ra kế hoạch quân sự mới

mang tên Kế hoạch Na-va

141

Câu hỏi: Nội dung cơ bản của Kế hoạch Na-ua là gì?

Trả lời

Kế hoạch Na-va được thực hiện theo hai bước:

- Bước một: Trong thu — đông 1953 và xuân 1954, giữ thế phòng

ngự chiến lược trên chiến trường miễn Bắc, thực hiện tiến công chiến lược để “bình định” miễn Trung và miền Nam Đông Dương

_~ Bước hai: Từ thu - đông 1954, chuyển lực lượng ra chiến trường

miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết định, “kết thúc chiến tranh”

Câu hỏi: Hãy cho biết mục tiêu của Pháp - Mĩ trong việc đề

ra kế hoạch Na-ua?

Trả lời

Mục tiêu của Kế hoạch Na-va là nhằm xoay chuyển cục diện chiến tranh Đông Dương, với hi vọng trong 18 tháng giành một thắng lợi quyết định để “kết thúc chiến tranh trong danh dự, “trong thế thắng” Câu hỏi: Dua vao hoàn cảnh ra đời uà nội dung của Kế

hoạch quân su Na-va, em có nhận xét gì?

Trả lời _ Kế hoạch Na-va được đề ra trong hoàn cảnh Pháp bị thất bại ngày càng nặng nề ở Đông Dương

~ Thực dân Pháp lại gặp nhiều khó khăn về kinh tế, tài chính và ngày càng lệ thuộc vào Mi

~ Quan Pháp đang ở trong tình thế bị động trên chiến trường

Do đó, Kế hoạch Na-va là sản phẩm của thế thua, thế bị động Mục đích của Kế hoạch Na-va cũng chỉ nhằm đạt được một giải pháp chính trị trong danh dự trước khi kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược

Đông Dương

Câu hỏi: Để thực hiện bế hoạch Na-ua thực dân Pháp đã chuẩn bị như thế nào?

Trả lời

Để thực hiện Kế hoạch Na-va, thực dân Pháp đã có những hoạt

động sau:

~ Xin Mi tăng thêm viện trợ quân sự

142

~ Tăng thêm viện binh (12 tiểu đoàn) và ra sức tăng cường ngụy quân

~ Tập trung ở đồng bằng Bắc Bộ một lực lượng cơ động mạnh gồm

44 tiểu đoàn (trong tổng số 84 tiểu đoàn trên toàn Đông Dương)

Il CUỘC TIẾN CÔNG CHIẾN LƯỢC ĐÔNG - XUÂN 1953 - 1954

VÀ CHIẾN DỊCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ NĂM 1954

1 Cuộc Tiến công chiến lược Đông - Xuôn 1953 - 1954

Câu hỏi: Để đối phó uới âm mưu mới của Pháp - Mi, Dang

ta đã có chủ trương gì?

Trả lời

~ Tháng 9 - 1953, Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng đề ra

kế hoạch tác chiến Đông ~ Xuân 1953 — 1954 với quyết tâm giữ vững

quyền chủ động đánh địch trên cả hai mat tran — chính diện và sau

lưng địch

~ Phương hướng chiến lược của ta là tập trung lực lượng mở những

cuộc tiến công vào những hướng quan trọng về chiến lược mà địch tương

đối yếu, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng đất đai,

đồng thời buộc chúng phải bị động phân tán lực lượng đối phó với ta

trên những địa bàn xung yếu mà chúng không thể bỏ, tạo cho ta những

điều kiện thuận lợi để tiêu diệt thêm sinh lực của chúng

~ Phương châm chiến lược của ta là: “Tích cực, chủ động, cơ động,

linh hoạt”, “đánh ăn chắc, đánh chắc thắng”

Câu hỏi: Cuộc tiến công chiến lược Đông - Xuân 1953-1954 đã

bước đâu làm phá sản bế hoạch Na-ua của Pháp - Mĩ như thế nào?

Trẻ lời

- Đông - Xuân 1953 - 1954, ta mở một loạt chiến dịch tiến công

địch trên nhiều hướng, ở hầu khắp các chiến trường Đông Dương

_ Đầu tháng 19-1953, ở Tây Bắc ta mở chiến dịch quân sự bao

vây, uy hiếp Điện Biên Phủ và giải phóng toàn tỉnh Lai Châu (trừ

Điện Biên Phủ) buộc Na-va buộc phải tăng cường cho Điện Biên Phủ,

và Điện Biên Phủ trở thành nơi tập trung quân thứ hai của địch

~ Cũng vào đầu tháng 12 - 1953, liên quân Việt - Lào mở cuộc

tiến công địch ở Trung Lào, giải phóng toàn tinh Tha Khet, bao vây,

uy hiếp Xê-nô, buộc Na-va tăng cường cho Xê-nô và Xê-nô trở

thành nơi tập trung quân thứ ba của địch

148

DO Copy

~ Cuối tháng 1-1954, phối hợp với Lào, ta mở cuộc tiến công địch

ở Thượng Lào, giải phóng tỉnh Phong Xa-hì buộc Na-va tăng cường

lực lượng cho Luông Pha-bang và nơi đây trở thành nơi tập trung

quân thứ tư của địch

~ Đầu tháng 2-1954, ta tiến công địch ở Bắc Tây Nguyên, giải

phóng tỉnh Kon Tum, bao vây uy hiếp Plây Cu buộc Na-va phải tăng cường lực lượng cho Plây Cu và Plây Cu trở thành nơi tập trung quân

thứ năm của địch \ Với các cuộc tiến công quân sự của ta trong Đông - Xuân 1953 —

1954, đã buộc Pháp phải phân tán lực lượng ở đồng bằng Bắc Bộ đến những nơi rừng núi hiểm trở, rồi giam chân chúng Kế hoạch tập

trung quân của Pháp không thực hiện được, có nghĩa là Kế hoạch

Na-va bước đầu đã bị phá sản

2 Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ (1954) Câu hỏi: Vì sơo thực dân Pháp chọn Điện Biên Phủ để xây

dựng thành lập đoàn cứ điểm quân sự mạnh nhốt Đông Dương?

Trả lời

~ Điện Biên Phủ là một thung lũng rộng lớn nằm ở phía tây vùng rừng núi Tây Bắc, gần biên giới với Lào, có vị trí chiến lược quan trọng

~ Pháp nhận định Điện Biên Phủ đối với ta là quá xa hậu phương, địa hình rừng núi hiểm trở nên tiếp tế sẽ khó khăn, ta không thể sử dụng được pháo cỡ lớn và ta chỉ có thể huy động được lực lượng nhỏ

để tấn công Điện Biên Phu

Câu hỏi: Tại sao Điện Biên Phú được Phúp - Mĩ cho là Pháo đài bất khả xâm phạm”?

Trả lời

Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất ở Đông Dương Lực lượng địch ở đây lúc cao nhất là 16 200 quân, được bố trí làm 49 cứ điểm, chia thành ba phân khu: phân khu Trung tâm có sở chỉ huy và sân bay Mường Thanh, phân khu Bắc, phân khu Nam

144

DO Copy

Câu hỏi: Chủ trương uà biện phớp đối phó của ta ở Điện

Biên Phủ?

Tra loi

~ Đầu tháng 12-1953, Bộ Chính trị Trung ương Dang quyết định mở

chiến dịch Điện Biên Phủ Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt lực lượng

địch, giải phóng vùng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào

~ Công việc chuẩn bị cho chiến dịch được tiến hành khẩn trương

Suốt ngày đêm nhân dân ta liên tục chuyên chở lương thực, thực

phẩm súng đạn, thuốc men, sách báo, ra tiền tuyến Đến đầu tháng

3—1954, việc chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho chiến dich đã hoàn tất

Câu hỏi: Xuất phát từ những cơ sở nào mà Đảng ta quyết

định mở chiến dịch Điện Biên Phủ?

Đảng ta, xuất phát từ nhận định:

+ Khi Na-va quyết định xây dựng Điện biên Phủ thành tập đoàn

cứ điểm mạnh thì Điện Biên Phủ trở thành khâu chính của kế hoạch

Nava Do đó muốn phá tan kế hoạch Nava, tất yếu phải tiêu diệt tập

đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ

+ Điện Biên Phủ có vị trí chiến lược quan trọng, án ngữ Tây Bắc

Việt Nam, Thượng Lào và Tây Nam Trung Quốc Mặt khác, Điện

Biên Phủ ở giữa vùng rừng núi, chỉ có con đường tiếp tế bằng hàng

không nền thuận lợi cho ta trong việc bao vây, tiêu diệt địch

+ Cuộc kháng chiến toàn diện của ta đến đầu năm 1954 đã phát

triển mạnh về mọi mặt, chính quyển dân chủ nhân dân không

ngừng được củng cố, nền kinh tế kháng chiến đạt được những thành

tựu đáng kể, đủ sức chỉ viện cho một chiến dịch lớn dài ngày như

Điện Biên Phủ giành thắng lợi

+ Bộ đội ta không ngừng trưởng thành và lớn mạnh cả về số lượng

và kĩ thuật tác chiến Những đại đoàn quân được thành lập, có sức cơ

động và sức đột kích cao, hoàn toàn có thể đánh thắng tập đoàn cứ

điểm Điện Biên Phủ

+ Cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta được sự đồng

tình ủng hộ của các lực lượng yêu chuộng hoà bình, dân chủ tiến bộ

trên thế giới, ngay cả nhân dân Pháp, đặc biệt là sự giúp đỡ của

Trung Quốc và Liên Xô

145

Câu hỏi: Trình bày diễn biến chính của chiến dịch lịch sử

Điện Biên Phu?

Trả lời

Chiến dịch bắt đầu từ ngày 13-3-1954 đến hết ngày 7-5-1954 và

được chia làm 3 đợt:

- Đợt 1, quân ta tiến công tiêu diệt căn cứ Him Lam và toàn bộ

phân khu Bắc

— Dot 2, quan ta tiến công tiêu diệt các căn cứ phía đông phân khu Trung tâm

~ Dot 3, quân ta tiến công tiêu diệt các căn cứ còn lại ở phân khu

Trung tâm và phân khu Nam Chiều 7-5, quân ta đánh vào sở chỉ huy địch 17 giờ 30 phút ngay 7-5, Tuéng Do Ca-xtơ-ri cùng toàn bộ

Ban tham mưu của địch ra đầu hàng

Câu hỏi: Nêu kết quả của chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ? Trả lời

Quân ta tiêu diệt hoàn toàn tập đoàn cứ điểm của địch, loại

khỏi vòng chiến đấu 16 200 tên dich (có 1 thiếu tướng), phá huỷ và thu toàn bộ phương tiện chiến tranh, bắn rơi và bắn cháy 62 máy

bay các loại

Câu hỏi: Trình bày ý nghĩa lịch sử của chiến dịch Điện

Biên Phu?

Trả lời

- Đây là thắng lợi lớn nhất, oanh liệt nhất, tiêu biểu cho tỉnh thần chiến dấu anh hùng, bất khuất của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến trường kì chống thực dân Pháp xâm lược và can thiệp của Mĩ

~ Chiến thắng Điện Biên Phủ “đã ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chỉ Lăng, một Đống Da 6 thé ki XX va da di vao lich sử thế giới như một chiến công chói lọi, đột phá thành trì của hệ thống nô dịch thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc”

~ Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-

va của Pháp - Mi, giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực

dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh ở Đông Dương, tạo

điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại giao của ta giành thắng lợi và buộc Pháp phải kí Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954

146