một số biện pháp xây dựng nề nếp tự quản cho học sinh lớp 1a của giáo viên chủ nhiệm

Chương I ĐẶT VẤN ĐỀTheo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/QĐ-BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định g

Chương I ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo

Thông tư số 41/2010/QĐ-BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụgiảng dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khácthực hiện chương trình giáo dục tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp làtrách nhiệm của giáo viên Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy vàhọc của giáo viên và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáoviên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rènluyện đạo đức cho học sinh Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học, vai trò củangười giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặtnhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hìnhthành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục giađình, nhà trường và xã hội

Học sinh tiểu học như một tờ giấy trắng dễ vẽ nên một bức tranh đẹpnhưng cũng dễ bị vấy bẩn Chính vì thế, là một giáo viên dạy tiểu học côngviệc không đơn giản chút nào Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy học,truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải giáo dục, uốnnắn đạo đức, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đógiúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp Điều này quả làkhông dễ, bởi lẽ một lớp học với 31 học sinh là 31 tính cách, tâm lý, đạo đứckhác nhau Có em ngoan ngoãn, vâng lời, có em hiếu động, có em lại trầmtĩnh, ít biểu lộ cảm xúc, Thật khó để đưa các em vào một khuôn khổ nhấtđịnh Để làm được điều này, đòi hỏi người giáo viên phải có những cách giáodục khác nhau phù hợp với từng đối tượng Công tác chủ nhiệm lớp là mộtviệc làm hết sức quan trọng và cần thiết mà ngay từ đầu năm học, mỗi giáoviên phải tự lập cho mình một kế hoạch chủ nhiệm thật cụ thể nhằm giáo dụchọc sinh mình phát triển tốt cả về kiến thức, kỹ năng lẫn phẩm chất đạo đức.Nhận thức được tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm tôi đã mạnh dạn đề

suất “Một số biện pháp xây dựng nề nếp tự quản cho học sinh lớp 1A của

giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học Long Sơn ”

Với sáng kiến này, bản thân tôi mong muốn được cùng đồng chí, đồngnghiệp chia sẻ những kinh nghiệm trong công tác xây dựng nề nếp tự quảntrong công tác của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy họctrong nhà trường, nhằm góp một phần nhỏ vào công cuộc đổi mới của đấtnước trong giai đoạn hiện nay trong công tác quản lý dạy học

Chương II

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chấtđạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh Giáo viênchủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững học sinhtrong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp vớigiáo viên bộ môn, tổ chức Đội TNTP để giáo dục học sinh trong lớp mình chủnhiệm Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ họcsinh khó khăn đạt hiệu quả cao và đặc biệt là đưa phong trào của lớp đạt kếtquả Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm

lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và cácnhiệm vụ khác Bên cạnh đó công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung vềchuyên môn nghiệp vụ của giáo viên tiểu học Công tác chủ nhiệm quyết địnhchất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệmtức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chứcgiáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh Đặc biệt trong nhà trường tiểu học,vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng Giáo viên chủnhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởngđạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa ba môi trườnggiáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.Trong giai đoạn hiện nay, công tácchủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của người giáo viên bởi yêu cầungày càng cao của xã hội đang phát triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đangtồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nênkhông ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trường

Như chúng ta đã biết học sinh lớp 1 là lứa tuổi mà chúng ta tưởng dễ dạyhóa ra lại khó vì đây là lứa tuổi chuyển giao giữa giai đoạn ở hoạt động vuichơi sang giai đoạn học tập chính thức của bậc tiểu học Ở lứa tuổi này các

em luôn muốn tự làm theo ý thích của bản thân và ham chơi nhiều hơn là hamhọc; đồng thời các em cũng dễ bị cám dỗ, bắt chước theo bạn bè Các em luônmuốn tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh mình Chính vì vậy, cần phải

hướng dẫn dạy, dỗ các em học tập, thực hiện theo những khuôn khổ của nhàtrường tạo cho các em có nề nếp tự quản đối với bản thân và trong lớp

Đó là việc các em cảm thấy không thoải mái, không muốn tuân thủ Từ đó,các em muốn thoát ra, muốn được tự do Vậy phải làm gì để giúp các em họctập tốt, rèn đạo đức theo những khuôn khổ , giáo huấn của nhà trường với tâm

lý thoải mái, thích thú hơn là bị ép buộc ? Muốn làm được điều này, công tácchủ nhiệm lớp là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà giáo viên cầnphải thực hiện Tuy nhiên, thực hiện công tác chủ nhiệm lớp không phải là lúcnào chúng ta cũng thực hiện một việc làm giống nhau với tất cả các đối tượng

và thực hiện suốt cả năm học, như thế sẽ gây tâm lý nhàm chán, không hiệuquả Mỗi giáo viên cần có những biện pháp cụ thể riêng, những cách làm việcriêng và luôn có sự đổi mới, có những biện pháp tích cực để tạo sự mới mẻ,ham thích đối với học sinh nhằm thúc đẩy các em thực hiện

sở vật chất dạy học chưa đảm bảo nên gây ảnh hưởng đến kết quả học tập củacác em Sau khi nhận lớp tôi đã kiểm tra khảo sát chất lượng đầu năm và phânloại các trình độ của HS trong lớp

Học sinh là con em dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn,việc đầu tư và chăm lo cho con cái học hành của các bậc cha mẹ chưa đượcquan tâm nhiều

Chỗ ở các em tập trung chủ yếu ở thôn Hợp Thung, An Thịnh,Yên Lịch.các gia đình của các em học sinh nằm rải rác và còn xa trường nên việc huyđộng và duy trì số số lượng học sinh chưa được đảm bảo Tổng số học sinh đầu năm là 31 em con bệnh binh, con liệt sĩ: 0

Tìm hiểu điều kiện trí nhớ và phát triển năng lực, thể lực của từng em có:

Con hộ nghèo

Con cận nghèo

HS hòa nhập

Ghi chú

Thông tin từ báo cáo tổng kết số liệu học sinh năm học 2016 - 2017.

Qua (Bảng 1) Cho thấy được tình hình chung về đội ngũ học sinh con em

dân tộc chiếm một tỷ lệ đáng kể

Hình ảnh các em lớp 1 nhân ngày khai trường

3 Đánh giá thực trạng nguyên nhân

Một số em có thái độ học tập, chưa tích cực, vi phạm về nền nếp học tậpcủa nhà trường

Một số em thái độ rèn luyện các mặt giáo dục chưa được tốt, còn chốngđối

Một số em, mặc dù đến lớp nhưng chưa chấp hành tốt về kỷ luật và quyđịnh của trường

Những biểu hiện đưa ra ở trên đây, chỉ là một trong những biểu hiện cơbản nhất mà tôi đưa ra trên cơ sở đánh giá và phân tích vấn đề

* Nguyên nhân về phía học sinh

Học sinh bậc tiểu học trong độ tuổi lớp 1 các em còn bé, nhận thức chưacao, còn hạn chế về nhiều mặt

* Nguyên nhân về phía gia đình

Nhận thức phiến diện, lệch lạc, sai lầm hoặc thiếu tri thức về phương phápchăm sóc, giáo dục trẻ em cho nên nuông chiều quá mức, thoả mãn mọi nhucầu của trẻ, nhất là nhu cầu vật chất Hoặc sử dụng quyền uy và vị thế của cha

mẹ đối với con cái một cách cực đoan

* Nguyên nhân từ phía nhà trường

Các nhà giáo dục có những định kiến thiếu thiện cảm, thiện chí đối vớinhững học sinh có khó khăn và có những ấn tượng về các thiếu sót, sai lầmcủa các em

* Nguyên nhân từ xã hội

Tác động của cơ chế thị trường tạo ra sự phân cực cao (giàu– nghèo: sựcoi trọng – bị coi thường )

III Các biện pháp thực hiện sáng kiến

1 Xây dựng nề nếp tự quản cho học sinh lớp 1A của giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học Long Sơn.

Như chúng ta đã biết điều quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm làphải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệuquả.Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạtphân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học sinh không được phép trù

úm, phân biệt đối xử với học sinh Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trước tiên cần phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành công Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc Phải gần gũi yêu thương tôn trọng học sinh Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày

Để đạt được hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm tôi đưa ra các biện pháp sau đây:

- Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những phương pháp giáo dục phù hợp

+ Nắm thông tin về học sinh: Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn

thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu

nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua phiếu sau đây Tôi

phát cho mỗi em một phiếu điều tra sau đây và yêu cầu các em điền đầy đủ 8 thông tin trong phiếu:

(Bảng 02)

GIỚI THIỆU BẢN THÂN

1 Họ và Tên:………

2 Là con thứ……trong gia đình 3 Môn học yêu thích:

4 Môn học cảm thấy khó:

5 Góc học tập ở nhà: (Có, không)

6 Những người bạn thân nhất trong lớp:

7 Sở thích:

8 Họ và tên bố(mẹ):

Số điện thoại của gia đình: Nghề nghiệp cha mẹ

Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào sổ chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu

một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng

dạy và giáo dục học sinh

- Khảo sát đối tượng thông qua kết quả tuyển sinh đầu năm

Tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm,

Học sinh có những năng lực đặc biệt

Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn (có 03 HS quákhó khăn) Đối với những học sinh khuyết tật (không có)

Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:

Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và

mẹ (1em)

Đối với học sinh học chậm tiến:

Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học chậm tiến bộ, chậm tiến nhữngmôn nào Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phảilàm nhiều việc hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản.Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau:+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu chưa rõ vào những thờigian ngoài giờ lên lớp

+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằmtạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em

+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong qua trình lên lớp

+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sựtiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em.+ Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí,xấu hổ trước bạn bè

Chính vì vậy dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùngphương pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụhuynh để giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là thenchốt.

2 Xây dựng đội ngũ cán sự quản lý lớp giỏi, tổ chức, kiểm tra

-.Tổ chức bầu chọn ban cán sự lớp:

Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp là một công việc rấtquan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khinhận lớp mới Tiến trình bầu chọn ban cán sự lớp được diễn ra như sau:

Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm củangười lớp trưởng, lớp phó

Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đó chọn 5 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn và lấy biểu quyết của cả lớp 3 học sinh đạtcao

nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ” của mình (lớp trưởng, lớp phóhọc tập, và lớp phó phụ trách văn thể)

Lần đầu tiên các em được được thể hiện quyền “dân chủ’ của mình, tôithấy các em rất vui, rất hào hứng và 3 em được bầu chọn cũng cảm thấy thấy

tự hào

- Phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp:

Sau khi đã bầu chọn được ban cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho

từng em như sau:

+ Nhiệm vụ của lớp trưởng:

Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp;

Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếphàng tập thể dục;

Giữ trật tự lớp khi giáo viên chấm chữa bài, khi giáo viên có việc phải rakhỏi lớp và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần;

Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể

+ Nhiệm vụ của lớp phó học tập:

Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học chậm học bài,làm bài.

Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết họckhi giáo viên yêu cầu

Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết

Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học.Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

Nhiệm vụ của mỗi em, tôi ghi rõ ràng trong một cuốn sổ, sau đó đọc chocác em Tôi hướng dẫn từng em cách thực hiện trong một cách khoa học, cụthể, rõ ràng Mỗi em sẽ làm đúng các nhiệm vụ của mình Ngoài ra, lớptrưởng và lớp phó phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việcchung

Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó báocáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắmđược khả năng quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họpban cán sự lớp 1 lần để tổng kết các mặt làm được của lớp, động viên khenngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướngdẫn các em cách khắc phục

3 Phối kết hợp thường xuyên với phụ huynh.

- Đối vói ban đại diện CMHS lớp:

Từ đầu năm học, tôi đã định hướng bầu chọn ban đại diện phụ huynh củalớp với các tiêu chuẩn sau:

Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn đinh Có tâm huyết, nhiệt tình tất cả vìhọc sinh thân yêu Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục Có con em năng lựctốt

Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp gồm 3 thành viên: Trưởng ban, phóban, thư ký

Nhiệm vụ ban đại diện lớp:

Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh hoạtcủa học sinh Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp

Nắm rõ được hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời thămhỏi.

- Đối với từng phụ huynh học sinh:

Buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã đề ra yêu cầu để phụ huynh cùngGVCN rèn nề nếp học sinh như sau:

+ Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình

+ Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp.+ Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểuhằng ngày

+ Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi

+ Sinh hoạt điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạngvừa học vừa chơi

+ Thường xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoạihoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ởlớp cũng như ở nhà

4 Xây dựng “lớp học thân thiện, học sinh tích cực”

Tiếp tục thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dụcđạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh “Xây dựng lớp học thânthiện” là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh,làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một niềm vui” Xây dựngđược “lớp học thân thiện” thì sẽ có “học sinh tích cực” Xây dựng được lớphọc thân thiện, học sinh tích cực thì sẽ hạn chế được tỉ lệ học sinh lưu ban, bỏhọc, sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Công việc “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” được tôi tiếnhành từng bước như sau:

- Trang trí lớp học xanh- sạch- đẹp

Lớp học thân thiện phải có cây xanh, phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và đượctrang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Do vậy, tôi hướngdẫn và cùng với học sinh thực hiện các công việc sau đây:

Trồng cây xanh trong lớp bằng cách: cho dây trầu bà, cây trường sinh vàocon tôm hoặc con cá bằng sành, đổ nước vào rồi treo trên vách tường Dâytrầu bà và cây trường sinh chỉ sống bằng nước và rất ưa rợp, lại không có lá

úa, rụng nên rất sạch Chỉ cần đổ nước thường xuyên là cây sống, dây trầu bà

lá xanh rủ xuống từng dây dài rất đẹp

Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Phầntrang trí lớp, tôi giao trực tiếp cho từng tổ: mỗi tổ phải sưu tầm tranh ảnh liênquan đến các môn học và chọn 5 bài vẽ đẹp nhất để trưng bày Tranh, ảnh các

em sưu tầm được dán vào giấy khổ lớn theo từng môn học (thủ công , Mĩthuật) và được bao bên ngoài bằng giấy bóng trong suốt Sau đó đóng lênvách tường xung quanh lớp

Khi nhận xét hạnh kiểm của học sinh, giáo viên chủ nhiệm phải căn cứ vào

5 nhiệm vụ của học sinh Nhưng 5 nhiệm vụ đó chỉ có ở Sổ Chủ nhiệm củagiáo viên nên không có học sinh nào nhớ được đầy đủ 5 nhiệm vụ, thậm chí

có nhiều em không nhớ nổi nhiệm vụ nào cả Mà không biết nhiệm vụ cụ thểcủa mình là gì thì làm sao các em làm đúng? Do đó, tôi phải viết 5 nhiệm vụcủa học sinh lên giấy A0, trang trí, đóng khung thật đẹp treo lên tường để hàngngày các em nhớ và làm theo Ngoài ra, tôi cùng với học sinh đề ra 10 yêucầu cơ bản đối với học sinh của một lớp học thân thiện, học sinh tích cực

10 YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA MỘT “LỚP HỌC THÂN THIỆN, HỌC

SINH TÍCH CỰC”

1 Đi học đều và đúng giờ Nghỉ học phải có giấy phép do bố mẹ viết và

kí tên

2 Lớp học phải được trang trí đẹp, phù hợp

3 Phải sử dụng có hiệu quả đồ dùng học tập

4 Lớp học phải sạch sẽ trong suốt buổi học, bàn ghế phải ngay ngắn,không có học sinh xả rác bừa bãi

5 Có tập thể bạn học thân thiện: không nói tục, chửi thề; phải luôn hòanhã với bạn bè và giúp đỡ nhau trong học tập

6 Lớp học phải an toàn, không chơi những trò chơi nguy hiểm