một số biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường th thcs hợp thanh

Xã hội phát triển với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự hội nhập củanhiều nền văn hóa của các nước phương tây, của lối sống thực dụng … Giađình, cha mẹ phải bươn trải trong cuộc mư

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN LƯƠNG SƠN

TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ HỢP THANH

SÁNG KIẾNMỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TH & THCS HỢP THANH – LƯƠNG SƠN – HÒA BÌNH

Tác giả : VŨ THỊ KIM DUNG

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm – Toán

Chức vụ : Hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường TH & THCS Hợp Thanh

Lương Sơn – Hòa Bình

LƯƠNG SƠN, NĂM 2017

MỤC LỤC Chương I: ĐẶT VẤN ĐỀ………Trang 1 Chương II: NỘI DUNG…….……… ….Trang 3

I Cơ sở lý luận ……… ………Trang 3

II Thực trạng ……… ………… … Trang 4 III Các biện pháp……… Trang 7

1 Biện pháp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các lực lượng

giáo .Trang7

2 Biện pháp Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên trong nhà trường Trang 8

3 Biện pháp nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác GDKNS cho

học sinh.……… Trang 9

4 Biện pháp Tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục………12

5.Biện phápTăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục 16

IV Hiệu quả : Trang 18

Chương III: KẾT LUẬN .Trang 20

DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU

3 PGD&ĐT Phòng giáo dục và đào tạo

Chương IĐẶT VẤN ĐỀ

Chỉ thị 40/2008/CT– BGDĐT ngày 22/7/2008 v/v phát động phong trào thi

đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường

phổ thông giai đoạn 2008 – 2013 Việc giáo dục KNS cho học sinh là mộttrong 5 nội dung thiết thực để xây dựng trường học thân thiện Đây là cơ sởpháp lý để việc giáo dục KNS cho học sinh được quan tâm nhiều hơn từ trướctới nay Chúng ta đã biết cuộc sống luôn tạo ra những khó khăn, thử thách đểcon người vượt qua Vì vậy, mỗi con người cần phải trang bị cho mình những

kỹ năng cần thiết để giải quyết các vấn đề gặp phải trong cuộc sống Là mộtcán bộ quản lý tôi thấy cần phải làm cho GV và HS nhận thức rõ vai trò củaviệc trang bị KNS cho HS Đặc biệt học sinh THCS là lứa tuổi có nhiều thayđổi mạnh mẽ về thể chất, sức khỏe và tâm sinh lý Tuổi dậy thì các em dễ thayđổi tình cảm, hành vi, chóng vui chóng buồn Mâu thuẫn giữa ý muốn thoátkhỏi sự giám sát của bố mẹ, muốn khẳng định mình trong gia đình lẫn ngoài

xã hội với ý thức “các em vẫn còn là trẻ con” trong suy nghĩ của các bậc phụhuynh, thầy cô đã nảy sinh những xung đột mà các em chưa được trang bị kỹnăng cần thiết để ứng phó và giải quyết Đây là một trong những nguyên nhânchính dẫn đến tình trạng phạm pháp ở thanh thiếu niên, đặc biệt ở độ tuổiTHCS, ngày càng gia tăng đến mức độ đáng báo động trong xã hội Vì vậy,giáo dục KNS là con đường ngắn nhất, giúp các em định hướng về cách sống

và hành động một cách tích cực Nắm được KNS, các em sẽ dễ dàng áp dụngnhững kiến thức lý thuyết, những “cái mình biết”, “cái mình tin tưởng”, vàothực tiễn thành những hành động tích cực, giúp các em thích ứng nhanh nhẹnvới những sự thay đổi ngày càng nhanh của xã hội, vững bước tương lai Việcgiáo dục kĩ năng sống cho HS là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em

và cần được bắt đầu rèn luyện từ nhỏ, từ từng hành vi cá nhân đơn giản nhất,

theo đó hình thành tính cách và nhân cách Do phần lớn thời gian HS ở trườnghọc, nơi hàng ngày diễn ra cuộc sống thực của các em, thế nên bắt buộc các

em phải được rèn luyện từ trong nhà trường sau đó mới đến gia đình Nhưngrèn luyện kỹ năng sống cho HS như thế nào cho hiệu quả, thu hút được HS vàcác bậc phụ huynh luôn là vấn đề trăn trở của những người làm công tác quản

lý giáo dục và của toàn xã hội hiện nay

Hợp Thanh là xã đặc biệt khó khăn nhà ở của học sinh nằm dải rắc ở cácthôn bản xa trường học Một bộ phận phụ huynh đi làm ăn xa, một số bậc phụhuynh suốt ngày say sỉn, chửi vợ đánh con, chưa quan tâm đến giáo dục.Chưa có những biện pháp hiệu quả trong việc giáo dục con em mình Các emchưa bao giờ được dạy cách đương đầu với những khó khăn của cuộc sốngnên nhiều học sinh có biểu hiện nhận thức lệch lạc và sống xa rời các giá trịđạo đức truyền thống, dễ bị lôi cuốn vào lối sống thực dụng, đua đòi, hútthuốc, uống rượu, chơi điên tử Không đủ bản lĩnh nói “không” với cái xấu

Để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm học thì cán bộ quản lý và giáo viên lànhững người giữ vai trò chủ động trong việc phối hợp các lực lượng giáo dụcmột cách có hiệu quả nhất Xuất phát từ yêu cầu lí luận và thực tiễn trên, tôi

quyết định chọn và đưa ra sáng kiến: "Một số biện pháp quản lý giáo dục kỹ

năng sống cho học sinh Trường TH &THCS Hợp Thanh Lương Sơn Hoà Bình”.

-Chương II NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận.

Xã hội phát triển với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự hội nhập củanhiều nền văn hóa của các nước phương tây, của lối sống thực dụng … Giađình, cha mẹ phải bươn trải trong cuộc mưu sinh, bỏ quên con cái, dẫn đến sựbuông lỏng trong quản lý, nhiều phụ huynh có tư tưởng khoán trắng cho nhàtrường, quên đi điều quan trọng là dạy cho các em “Học làm Người”, quên đi việctạo cho các em có một sân chơi với các trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa dântộc, các em không được cung cấp những KNS, kỹ năng hòa nhập cộng đồng.Một số em bỏ học lao vào các trò chơi vô bổ trên mạng Internet, trên điện thoại

di động Một số em nhút nhát không dám suất hiện trước đám đông, số còn lạithì không quan tâm đến mọi việc xảy ra xung quanh, lạnh lùng, vô cảm chỉ biếtsống cho riêng mình GDKNS càng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ bởi vìcác em là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người sẽ quyếtđịnh sự phát triển của đất nước trong những năm tới Nếu không có KNS, các

em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộngđồng và đất nước Vì vậy quản lý GDKNS chính là những công việc của nhàtrường mà người cán bộ quản lý trường học thực hiện những chức năng quản

lý để tổ chức, thực hiện công tác GDKNS Đó chính là những hoạt động có ýthức, có kế hoạch và hướng đích của người quản lý tác động tới các hoạt độngGDKNS trong nhà trường nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà tiêuđiểm là quá trình giáo dục và dạy KNS cho học sinh Từ đó có thể nói: “Quản lý GDKNS trong nhà trường được hiểu như là một hệ thống những tácđộng sư phạm hợp lý và có hướng đích của người quản lý đến tập thể giáoviên, học sinh, các lực lượng xã hội trong và ngoài trường nhằm huy động vàphối hợp sức lực, trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động GDKNS của nhàtrường, hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáodục và rèn luyện KNS cho học sinh đã đề ra”

II Thực trạng

Ngày 16 tháng 9 năm 2015 PGD & ĐT huyện Lương Sơn đã mở lớp tậphuấn “Tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cấp THCS” Sau buổi tậphuấn tôi đã lập kế hoạch bổ sung tổ chức lồng ghép GDKNS cho HS vào kếhoạch toàn diện của nhà trường trong năm học 2015-2016 và năm học 2016-

2017 tôi tiếp tục nghiên cứu và xác định GDKNS cho HS là một trong nhữngnhiệm vụ giáo dục trọng tâm trong năm học Để có những nhận xét, đánh giáchính xác, tôi đã đưa ra một phiếu khảo và tiến hành khảo sát thực nghiệm đốivới 100 HS trường TH&THCS Hợp Thanh – Lương Sơn – Hòa Bình nhằmtìm hiểu thực trạng và nhu cầu cần được giáo dục KNS cho học sinh

Nội dung của phiếu như sau:

PHIẾU TRẮC NGHIỆM KỸ NĂNG SỐNG CỦA HỌC SINH

( Đánh dấu vào chữ cái mà em chọn)Câu 1: Theo em kỹ năng giao tiếp tốt sẽ quyết định bao nhiêu sự thành côngcủa em trong công việc và cuộc sống?

b Mọi người không lắng nghe nhau

c Người nói không thể đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng

d Mọi người không làm theo em

Câu 4: Bí quyết nào sao đây sẽ luôn giúp em thành công, luôn được ngườikhác yêu mến trong cuộc sống và công việc?

a Góp ý thẳng thắng, lắng nghe và tôn trọng

b Luôn tươi cười, học cách khen ngợi và lắng nghe

c Đặt câu hỏi, giúp đỡ nhiệt tình và phê bình khi có sai sót

d Ý kiến khác của em: ………

Câu 5: Ở trong gia đình em bố mẹ em có tổ chức cho em đi tham quan, trảinghiệm sáng tạo không?

a Không bao giờ

Câu 8: Em thường rèn luyện kỹ năng sống của mình bằng cách nào?

a Trong hoạt động vui chơi với bạn bè

b Trong học tập ở nhà trường

c Trong mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình

d Trong công việc hàng ngày

Câu 9: Em được trường tổ chức giáo dục kỹ năng sống bao lâu một lần?

a Thường xuyên (một tuần một lần)

b Thỉnh thoàng (một tháng một lần)

c Hiếm khi

d Không bao giờ

Câu 10: Trong tiết học, giáo viên có kết hợp giữa việc dạy kiến thức trong bàihọc với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh hay không?

a Thường xuyên

b Thỉnh thoảng

c Hiếm khi

d Không bao giờ

* Kết quả điều tra 100 học sinh trong trường:

Đánh giá tổng hợp (10 câu hỏi cho 100 HS):

nỗ lực từ gia đình, nhà trường và chính bản thân họcsinh mà công tác quản lýđứng vai trò chủ đạo Qua thực tế cuộc sống và với nhiều năm làm công tácquản lý trong nhà trường tôi đã tìm thấy những nguyên nhân dẫn đến thựctrạng trên:

Về phía HS: chưa được trang bị các kỹ năng cần thiết để nhận thức về bảnthân và đối phó với các tình huống đến từ các mối quan hệ xã hội và sự biếnđổi tâm sinh lý của bản thân và sự biến đổi của môi trường

Về phía gia đình: chưa nhận thức được đầy đủ về nhiệm vụ giáo dục đạo đứccho HS, còn lơ là, không quan tâm đến các em, chưa thật sự gương mẫu cho

các em noi theo, phó mặc nhiệm vụ cho giáo viên và nhà trường.

Về phía nhà trường: chưa quan tâm đầy đủ đến công tác GDKNS cho họcsinh, chưa đưa công tác này thành kế hoạch cụ thể, chưa có công tác tổ chức

và hướng dẫn thực hiện cho GV.Giáo viên thì chưa được trang bị đầy đủ vềkiến thức GDKNS và tầm quan trọng của công tác GDKNS cho HS, chưa biếtcách tổ chức GDKNS phù hợp cho từng lứa tuổi

Về phía xã hội: ngày càng có nhiều tệ nạn xã hội nguy hiểm, các khu vuichơi giải trí lành mạnh cho HS ít được đầu tư phát triển, nhiều tụ điểm khônglành mạnh mọc lên ngày càng nhiều

III Các biện pháp

Từ thực tế trong công tác quản lý GDKNS cho HS của trường TH &THCS Hợp Thanh – Lương Sơn – Hòa Bình trong năm học 2015 – 2016 vànăm học 2016 - 2017 Tôi xin đưa một số biện pháp ở trường tôi như sau:

giáo.

Đầu năm trong buổi họp hội đồng tôi quán triệt đầy đủ, sâu sắc các hệthống văn bản, chính sách liên quan đến công tác GDKNS cho HS Tuyêntruyền đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và của nhà trường

về chủ trương và tiêu chí nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhàtrường nói riêng và của ngành giáo dục nói chung trong giai đoạn hiện nay.Trong các hội nghị phụ huynh học sinh tôi vận động tuyên truyền sâu rộngtrong nhân dân, học sinh để họ thấy được vai trò của gia đình và xã hội trongviệc GDKNS cho con em mình Thường xuyên lồng ghép GDKNS vào cácbuổi chào cờ đầu tuần, hoặc các buổi sinh hoạt tập thể, các cuộc thi mà ngườithực hiện chủ yếu là tổng phụ trách và giáo viên chủ nhiệm Nội dung tuyêntruyền chú trọng đến mục đính tạo sự chuyển biến trong nhận thức của mọingười về tầm quan trọng của GDKNS cho học sinh

Thường xuyên theo dõi sự tiến bộ của HS để tuyên dương khen thưởngnhững học sinh có sự tiến bộ rõ rệt một cách kịp thời nhân những ngày lễ lớn

như: Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hoặc ngày thành lập Đoàn 26/3, sơ kếthọc kỳ I hay tổng kết năm học.

2 Biện pháp Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên trong nhà trường.

Qua tìm hiểu đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường tôi thấy rằng một

bộ phận không nhỏ cán bộ, giáo viên trong trường, các ban ngành đoàn thể chưa biết cách tổ chức, chưa biết xây dựng nội dung lồng ghép GDKNS trongtiết học HĐNGLL Việc lồng ghép giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh có thực hiện nhưng chưa đúng mức, làm cho có hoặc qua loa chiếu lệ để gọi là thực hiện theo nội dung thi đua của phong trào Trường học thân thiện- học sinh tích cực Chưa thật sự xem giáo dục kỹ năng sống cho HS là một nhiệm vụ xuyên suốt nên trong thực hiện nội dung thì sơ sài với phương pháp giảng dạy chưa hấp dẫn, việc lồng ghép vào những tiết sinh hoạt chào cờ đầu tuần hay các buổi sinh hoạt chỉ đơn thuần là kể những câu chuyện hay, những hình ảnh đẹp từ đời thường cho học sinh, chứ chưa thể tổ chức các buổi dã ngoại hoặc những hoạt động lớn vì “thiếu kinh phí” và nhiều khó khăn khác Nên GDKNS cho HS chưa được xem trọng và hiệu quả đem lại chưa được như mong muốn Giáo viên bộ môn dạy môn Giáo dục công dân, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý đã được cung cấp tài liệu giảng dạy GDKNS từ khối 6 đến khối 9 nhưng việc nghiên cứu chưa sâu, sử dụng tài liệu chưa hợp lý Giáo viên đã nắm được các bài phải tích hợp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, tuy nhiên qua kiểm tra giáo án của các giáo viên này thì có một số giáo án chưa thấy đề cập việc rèn luyện kỹ năng sống trong phần mục tiêu và nội dung bài giảng Do đó tôi thấy rằng cần phải tổ chức tập huấn cho cán bộ giáoviên trong nhà trường về những kiến thức cần thiết về hoạt động giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống Cách tổ chức, soạn giảng sao cho có hiệu quả Năm học 2015 – 2016 và 2016 – 2017 tôi đã tổ chức hai buổi tập huấn Lần thứ nhất vào ngày 10/9/2015 và lần thứ hai vào tháng 14/2/2017 Trong các buổi tập huấn chú trọng vào vai trò, tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh Các kỹ năng sống cần thiết đối với học sinh Phương pháp rèn kỹ năng sống Đặc biệt cách lồng ghép GDKNS vào các bộ môn: Giáo dục công

dân, HĐNGLL, Ngữ văn, sinh học, Địa lý Các bài tập tình huống về kỹ năngsống và cách giải quyết Kỹ năng tổ chức các trò chơi, tổ chức câu lạc bộ, phát hành tài liệu, xem phim về các mô hình giáo dục rèn luyện kỹ năng sống.Bằng phương pháp thảo luận những tình huống thực tiển, kết hợp với phương pháp vấn đáp, hình ảnh trực quan để trang bị kiến thức GDKNS cho cán bộ, giáo viên phối hợp vời Đội Thiếu niên tiền phong xây dựng các tiểu phẩm, sân khấu hóa và các trò chơi, đặc biệt quan tâm đến các trò chơi dân gian

Tập huấn tổ chức trò chơi dân gian rèn kỹ năng sống cho HS

Qua việc tập huấn còn giúp cho các giáo viên có những phương pháp vàcách thức tổ chức rèn kỹ năng sống cho học sinh, biết thiết kế và lập kế hoạchbài giảng cho việc giảng dạy tại các nhà trường Hiểu rõ kỹ năng sống, tầmquan trọng và phương pháp rèn kỹ năng sông cho học sinh, biết cách thiết kế

01 bài dạy về kỹ năng sống thông qua HĐNGLL

3 Biện pháp nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác GDKNS

cho học sinh.

Tổ chức, thực hiện GDKNS cho HS là hoạt động phối hợp rộng rãi tất cả

các ban nghành đoàn thể trong nhà trường Vì vậy để quản lý tốt hoạt độngnày tôi đã xác định rõ vai trò của mình là người đề ra kế hoạch tổ chức cáchoạt động cho phù hợp với điều kiện cụ thể, đáp ứng nhiệm vụ giáo dục trọng

tâm của năm học và nhiệm vụ chính trị của địa phương Là người chủ độngtrong việc tạo ra cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động Là người chịu tráchnhiệm chủ đạo trong việc đánh giá rút kinh nghiệm, điều chỉnh các hoạt độngsau này Tôi nhận thức được rằng Hiệu Trưởng quản lý chỉ đạo thực hiện mụctiêu GDKNS cho học sinh là một biện pháp chủ đạo, xuyên suốt trong hệthống các biện pháp quản lý GDKNS cho học sinh Trong năm học 2016 –

2017 trường THCS Hợp Thanh được sáp nhập với trường tiểu học HợpThanh nên số lượng học sinh đông hơn với 500 học sinh chia thành 25 lớp lại

có 7 lớp nằm ở chi lẻ nên việc quản lý vô cùng khó khăn đã ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc quản lý GDKNS cho học sinh Để làm tốt công tác quản lýGDKNS cho học sinh ngay từ đầu năm tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể giaocho tổng phụ trách đội và GVCN tổ chức lồng ghép GDKNS vào HĐNGLLmỗi tháng 2 lần vào tiết sinh hoạt và tiết chào cờ đầu tuần.Tổng phụ trách vàGVCN xây dựng kế hoach, nội dung và duyệt hiệu trưởng trước khi thựchiện một tuần Nội dung GDKNS chú trọng các chủ đề sau: Phòng chốngnghiện Game onlin, ma túy, HIV/S và tệ nạn xã hội Các vấn đề của cuộcsống và cách giải quyết vấn đề Kỹ năng giao tiếp để an toàn, ứng xử vănhoá Tuổi dậy thì nam và nữ Kỹ năng nhận biết và sống với chính mình, sốngvới mọi người Các hình thức xâm hại trẻ em Phòng tránh đuối nước Kỹnăng hợp tác và làm việc theo nhóm Kỹ năng đánh giá và tự đánh giá Giáodục đạo đức và giá trị đạo đức trong cuộc sống qua các câu ca dao,thành ngữ,tục ngữ Từ đó rèn luyện cho HS các kỹ năng sống cơ bản của học sinh Đểgiúp học sinh rèn luyện được những kỹ năng đó, đòi hỏi phải tiến hành đồng

bộ nhiều hoạt động, từ việc trang bị lí thuyết về các kỹ năng sống cho đếnthực hành rèn luyện kỹ năng sống Trong đó, các hoạt động trải nghiệm mang

ý nghĩa hết sức quan trọng Xuất phát từ vị trí, vai trò của người Hiệu trưởngtrong QLGD trong nhà trường cũng như tất cả các hoạt động giáo dục khác,đặc biệt để thực hiện đạt hiệu quả công tác GDKNS cho học sinh, tôi xác địnhmục tiêu của GDKNS, đó là : “Chuyển dịch kiến thức, thái độ và giá trị thànhthao tác, hành động và thực hiện thuần thục các thao tác, hành động đó như