một số biện pháp nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn

Thực tế nội dung sinh hoạt chuyên môn của nhà trường và tổ 4+5 chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm như đổi mới phương pháp dạy học và tháo

CHƯƠNG I:

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong các hoạt động tại nhà trường, hoạt động về lĩnh vực chuyên môn là một trong những hoạt động giữ vai trò rất quan trọng Tổ chuyên môn tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết quả giảng dạy - học tập, phương pháp dạy học, đổi mới nội dung chương trình một cách sát thực Tổ chuyên môn

là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là điểm mấu chốt để nâng cao chất lượng giáo dục

Tuy nhiên trong nhà trường có tổ chuyên môn hoạt động rất mạnh nhưng

có tổ chuyên môn hoạt động một cách thụ động, ỷ lại với nhiều tồn tại như: hoạt động trên giấy tờ sổ sách hoặc hoạt động qua loa đại khái cho đủ thủ tục hành chính, sinh hoạt chuyên môn ít hiệu quả Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ

sơ đầy đủ, sạch đẹp, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn

Thực tế nội dung sinh hoạt chuyên môn của nhà trường và tổ 4+5 chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm như đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ Không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến, những vấn

đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận

Xuất phát từ những hiện trạng và tính cấp thiết của vấn đề trên, với nhiệm

vụ là tổ trưởng chuyên môn tổ 4+5 đồng thời là giáo viên trực tiếp giảng dạy khối lớp 5 của trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Sơn tôi luôn trăn trở suy

nghĩ, tìm tòi biện pháp để đạt kết quả cao hơn trong dạy và học “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn” tôi xin được trình bày cùng

bạn bè đồng nghiệp, với mong muốn học tập thêm nhiều kinh nghiệm để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và góp phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp trồng người

CHƯƠNG II:

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận:

Để thực hiện được mục tiêu giáo dục “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo” mà Đại hội Đảng lần thứ XI đã đề ra và thực hiện theo Văn bản

hợp nhất số 03/VBHN-BGDĐT ngày 22 tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Trường tiểu học, nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn là việc làm thiết thực, giúp cho giáo viên có điều kiện học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ, là nền tảng cơ bản tạo chuyển biến mạnh

mẽ về chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện học sinh Thực hiện được nhiệm vụ trên đòi hỏi mỗi nhà trường và tổ chuyên môn cần có sự đổi mới mạnh

mẽ, sâu sắc trong công tác quản lý, chỉ đạo

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, nơi thực thi nhiệm vụ dạy học

và giáo dục học sinh Chính vì vậy hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn

lên của mỗi cá nhân là vô cùng cần thiết

Muốn hoạt động tổ chuyên môn đạt hiệu quả cần có những biện pháp phù hợp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Thực tiễn cho thấy, trường nào công tác chỉ đạo có hiệu quả thì sinh hoạt của tổ chuyên môn có nề nếp, nội dung sinh hoạt bám sát yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ năm học, tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trình giảng dạy của giáo viên, phong trào thi đua dạy

và học tốt, chất lượng học tập của học sinh từng bước được nâng lên Ngược lại, trường nào công tác chuyên môn thiếu khoa học, buông lỏng thì việc sinh hoạt

tổ chuyên môn không đảm bảo thời gian, nội dung sơ sài, không thu hút được giáo viên, nề nếp và chất lượng ở trường đó không cao

Trước những yêu cầu và tình hình thực tế trên, tôi cùng tập thể cán bộ, giáo viên của tổ 4+5 trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Sơn không ngừng tìm tòi, cải tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn góp phần

trong việc nâng cao chất lượng dạy - học “Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa sinh hoạt tổ chuyên môn” nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ năm học và nâng

cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

II Thực trạng:

1 Thuận lợi:

Đảng ủy, chính quyền địa phương luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục Ban giám hiệu nhà trường luôn cập nhật đầy đủ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp và triển khai kịp thời đến cán bộ, giáo viên

Đội ngũ giáo viên nhà trường và tổ 4+5 có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín với học sinh và nhân dân địa phương, tâm huyết với nghề và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Hoạt động chuyên môn của nhà trường và tổ trong nhiều năm được thực hiện và duy trì thường xuyên, có nề nếp, chất lượng dạy và học được nâng lên qua từng năm học

Cơ sở vật chất, phương tiện và điều kiện của nhà trường tương đối đảm bảo cho việc dạy và học

Học sinh tham gia tích cực trong các hoạt động giáo dục Các bậc phụ huynh quan tâm và luôn phối hợp cùng nhà trường giáo dục con em mình

2 Khó khăn:

Do trường mới sáp nhập nên khó khăn về công tác quản lí nhân sự và chỉ đạo của cán bộ quản lý nhà trường

Nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ 4+5 chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, không khí thường trầm lắng

Giáo viên còn xem nhẹ, chưa thực sự say mê với sinh hoạt tổ chuyên môn, ý thức tự học hỏi bồi dưỡng năng lực sư phạm chưa cao

Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp chưa được nghiên cứu kĩ dẫn đến thực hiện hiệu quả chưa cao

Trình độ nhận thức và khả năng tiếp thu kiến thức của một số học sinh chưa còn chậm

Qua khảo sát giáo viên đầu năm học và học sinh trong tổ giữa học kì I kết quả như sau:

+ Năng lực sư phạm của giáo viên đầu năm thông qua dự giờ:

+ Điểm kiểm tra học sinh giữa học kì I:

Từ thực trạng trên, trong thời gian qua tổ 4+5 đã cố gắng rất nhiều trong việc tìm nội dung và hình thức sinh hoạt nhằm làm chuyển biến các buổi sinh hoạt truyền thống nên hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn có nhiều chuyển biến tích cực

III Một số biện pháp:

Trong thực tế người tổ trưởng chuyên môn là đầu mối mà Ban giám hiệu dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục và các hoạt động sư phạm của giáo viên Tổ trưởng là người đứng đầu, chịu sự quản lý của Ban giám hiệu, có nhiệm vụ truyền lại những chỉ đạo về các hoạt động trong nhà trường Tổ chuyên môn là nơi triển khai các hoạt động dạy học có quan hệ hợp tác phối hợp với các bộ phận và đoàn thể khác trong nhà trường Tổ trưởng chuyên môn là cầu nối giữa Ban giám hiệu và giáo viên Sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp mỗi giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn cho bản thân mà còn là môi trường để tình đồng nghiệp nảy nở và phát triển giữa tất cả các giáo viên, giúp giáo viên hỗ trợ lẫn nhau trong công tác, hình thành môi trường học tập tốt đẹp cũng như truyền thống, bản sắc văn hóa riêng của mỗi nhà trường

Chính vì vậy để nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn tôi mạnh dạn trình bày một số biện pháp sau đây:

1 Xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn:

Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn là bản dự kiến kế hoạch triển khai tất cả các hoạt động của tổ chuyên môn trong một năm học, nhằm thực hiện những mục tiêu phát triển của tổ chuyên môn và nhà trường

Sau khi Phó hiệu trưởng chuyên môn nhà trường lập kế hoạch thực hiện công tác chuyên môn chung, tổ xây dựng kế hoạch chuyên môn của tổ bám theo hướng dẫn của chuyên môn nhà trường, trong đó có nội dung cụ thể trong từng tuần, từng tháng, học kỳ và cả năm học

Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn trong trường tiểu học là sự xác định một cách có căn cứ khoa học những mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu của tổ chuyên môn và định ra những phương tiện cơ bản để thực hiện có kết quả những nhiệm

vụ, chỉ tiêu đó Khi xác định các mục tiêu, nhiệm vụ cần đưa ra những chỉ tiêu, xác định mức độ, các chỉ tiêu phải được định lượng và biểu thị cụ thể bằng những con số, tỷ lệ % nhất định

Bản chất của việc xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn là xác định xem trong năm học tổ chuyên môn hướng đến những mục tiêu phát triển nào; muốn thực hiện các mục tiêu đó cần phải làm gì? Làm thế nào? Ai sẽ làm? Như vậy, kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kế hoạch năm học, kế hoạch chuyên môn kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường Khi xây dựng cần căn

cứ vào điều kiện thực tiễn về cơ sở vật chất của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo viên, học sinh, thực tiễn trong tổ Trong kế hoạch tổ chuyên môn thì nội dung sinh hoạt là một phần quan trọng Nội dung phải thể hiện được những công việc cần làm cho cả năm học và bổ sung những vấn đề nhà trường chỉ đạo hoặc nảy sinh trong năm học

2 Phối kết hợp chặt chẽ giữa Ban giám hiệu nhà trường và tổ trưởng chuyên môn:

Để có những buổi sinh hoạt chuyên môn hiệu quả sát với thực tế thì Ban giám hiệu và tổ trưởng phải tìm hiểu, nắm bắt được thông tin sát thực từ phía

giáo viên Đầu năm tôi tìm hiểu những vấn đề giáo viên cần khi muốn giảng dạy tốt lớp mình phụ trách và làm tốt công tác được giao như là nội dung kiến thức, phương pháp dạy thế nào cho hiệu quả để nâng cao chất lượng của lớp…, sau đó phân loại theo từng khối lớp giao giáo viên trong tổ nghiên cứu để lập kế hoạch cho cả một năm học Vấn đề gì cần trước thì sẽ triển khai trước, lập kế hoạch chi tiết, ai là người thực hiện, thời gian nào, chuyên đề gì Ban giám hiệu duyệt kế hoạch và tổ theo kế hoạch đó thực hiện Ngoài ra ra trong quá trình giảng dạy có những vướng mắc nào thì trong các đợt sinh hoạt chuyên môn tiếp tục đề xuất, nêu khó khăn để cùng bàn bạc trao đổi, góp ý cho nhau

Kế hoạch tháng của tổ phải bám sát với kế hoạch của nhà trường Hàng tháng tổ trưởng lập kế hoạch hoạt động của tổ, Ban giám hiệu duyệt kế hoạch và chỉ đạo tổ thực hiện đảm bảo kế hoạch đề ra Trong các cuộc họp giao ban đầu tuần Ban giám hiệu đánh giá cụ thể những việc làm được, hay chưa làm được và thường xuyên nhắc nhở các tổ cần thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra

3 Tổ chức nghiên cứu, triển khai các văn bản chỉ đạo chuyên môn của các cấp:

Tổ chức nghiên cứu, triển khai các văn bản chỉ đạo chuyên môn nhằm định hướng cho tổ trưởng có những biện pháp quản lý tổ chuyên môn khoa học, đổi mới nhận thức của đội ngũ giáo viên trong hoạt động tổ chuyên môn Tập trung chủ yếu vào đổi mới phương pháp dạy học, bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ để từ đó nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục

Việc triển khai thực hiện kế hoạch và các văn bản chỉ đạo trong năm vừa qua, tổ chuyên môn 4+5 đã quy định tổ chức sinh hoạt chuyên môn vào tuần thứ

2 và thứ 4 của tháng Do có sự thống nhất như vậy nên tổ chuyên môn luôn có

sự chủ động về thời gian, kế hoạch để tổ chức sinh hoạt chuyên môn hiệu quả

4 Thực hiện nghiêm túc việc ra đề kiểm tra đánh giá học sinh:

Kiểm tra và đánh giá kiến thức học sinh là một công việc rất quan trọng của người giáo viên, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường Giáo viên và các tổ chuyên môn phải làm tốt

công tác này, thực hiện nghiêm túc việc ra đề kiểm tra, đánh giá học sinh phải đạt được các mục đích và yêu cầu sau:

- Nội dung kiểm tra phải phù hợp với chương trình và sách giáo khoa hiện hành

- Đề kiểm tra không quá tải, phù hợp với các đối tượng học sinh

- Đảm bảo tính chính xác, khách quan, khoa học, cẩn mật

- Ra đề phải bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ

- Đề bài cần phù hợp với thời gian kiểm tra

- Kiểm tra phải đảm bảo qui chế chuyên môn, phù hợp với tâm lý của học sinh, tránh căng thẳng, nặng nề

- Việc đánh giá học sinh phải thực hiện đúng quy chế, động viên khen thưởng học sinh kịp thời theo Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-BGDĐT ngày 28 tháng 9 năm 2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định đánh giá học sinh tiểu học

- Trả bài cho học sinh kịp thời, nhận xét tỉ mỉ những ưu điểm và hạn chế trong từng bài làm của học sinh để các em phát huy tích cực những ưu điểm đó

và kịp thời sửa chữa các lỗi của mình Giáo viên, tổ chuyên môn và nhà trường nắm bắt được kịp thời chất lượng học tập của học sinh Từ đó có các biện pháp kịp thời, thích hợp nâng cao chất lượng dạy - học

Thực hiện được như vậy kết quả kiểm tra mới phản ánh chính xác trình độ thực tế của học sinh theo đúng yêu cầu, mục đích giáo dục

5 Thực hiện tốt, hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên đề và tham gia các hội thi:

- Tổ chức học tập chuyên đề dạy - học, thao giảng, hội giảng Đây là một

hoạt động rất quan trọng của tổ chuyên môn, điều này càng có ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn hiện nay: thực hiện đổi mới nội dung, chương trình, và phương pháp dạy - học tích cực, theo hướng phát huy năng lực của người học

- Lập kế hoạch và dành thời gian họp để tổ chuyên môn triển khai học tập chuyên đề sau đó có thao giảng minh họa Hàng tuần tổ trưởng chuyên môn lên

kế hoạch và phân công giáo viên dự giờ đồng nghiệp theo thời khoá biểu, nhằm

tăng cường trao đổi, rút kinh nghiệm trong giảng dạy, đặc biệt là các bài khó dạy, các dạng bài quan trọng, hướng dẫn nhận xét, đánh giá học sinh …

- Việc xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi cấp trường, giáo viên giỏi các cấp cũng được quan tâm, bởi muốn có trò giỏi thì phải có thầy giỏi Ngay từ đầu năm học, tổ tiến hành cho giáo viên đăng kí thi đua, đăng kí giáo viên dạy giỏi các cấp Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường,

cử giáo viên tham gia các hội thi cấp cao hơn

6 Nâng cao chất lượng họp tổ chuyên môn:

Tổ chức sinh hoạt nghiêm túc nhưng cởi mở, thân thiện Trong các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, người tổ trưởng là chủ sự nên phải chuẩn bị nội dung

cụ thể những nhiệm vụ trọng tâm, nội dung cần trao đổi, kế hoạch chung của tổ

Ví dụ: Thảo luận về kinh nghiệm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp; Những băn khoăn, vướng mắc trong quá trình giảng dạy; Các bài dạy khó, tiết khó được đem ra bàn bạc để thống nhất cách giải quyết trong tổ; ….Các thành viên nhờ có nghiên cứu, chuẩn bị trước nên đã sôi nổi chia sẻ đóng góp ý kiến giúp cho buổi sinh hoạt chuyên môn đạt kết quả cao hơn

Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tất cả các thành viên đều ghi chép đầy đủ để thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các kế hoạch của tổ đề ra Do đó các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn ở tổ 4+5 đều đạt hiệu quả hơn, tất cả các thành viên trong tổ nhiệt tình, thân thiện, cởi mở cùng chia sẻ, trao đổi để học hỏi lẫn nhau chứ không làm đối phó lấy lệ nữa

IV Hiệu quả:

Một học kì vừa qua với bao trăn trở, suy nghĩ và trải nghiệm thực tế đã mang lại những chuyển biến mạnh mẽ, rõ nét trong hoạt động tổ chuyên môn Năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên và kết quả học tập của học sinh trong tổ

từng bước được khẳng định Với việc áp dụng thành công “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn” đã có tác dụng lớn trong công tác

dạy–học với những kết quả nhất định đó là:

Ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo, hướng dẫn và tham gia hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn cùng tổ khối Thường xuyên phối kết hợp chặt chẽ, làm việc khoa học, hiệu quả giữa tổ trưởng và Ban giám hiệu

Vai trò của tổ trưởng được phát huy, chủ động trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng và dự đoán được những khó khăn của giáo viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Chỉ đạo, tổ chức các hoạt động của tổ khoa học, linh hoạt và sáng tạo

Giáo viên tham gia sinh hoạt tổ hào hứng, sôi nổi, thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công Không khí các buổi sinh hoạt chuyên môn thể hiện được tính dân chủ, cởi mở Các thành viên chủ động, tích cực phát biểu ý kiến đóng góp cho nội dung sinh hoạt tổ Mối quan hệ đồng nghiệp gắn bó hơn, đoàn kết, thân thiện hơn

Mỗi tiết dạy luôn được giáo viên chú ý đổi mới phương pháp trong quá trình soạn giảng, truyền thụ đầy đủ, chính xác, có hệ thống các kiến thức, phối hợp linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học, giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng một cách chủ động, sáng tạo

Học sinh tích cực, hăng hái tham gia vào các hoạt động của nhà trường Biết hợp tác, hỗ trợ nhau hoàn thành công việc chung Được nghe, đọc, nói viết

và tính toán thành thạo, tham gia các hoạt động học tập và giáo dục chủ động, tự giác biết trình bày các vấn đề một cách lưu loát Giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả hơn

Kết quả của giáo viên và học sinh cuối học kì I cụ thể như sau:

+ Năng lực sư phạm của giáo viên thông qua dự giờ:

[

với đầu năm học

- Kết quả học tập của học sinh thông qua bài kiểm tra định kì cuối kì I:

+ Điểm kiểm tra cuối học kì I:

Tăng/

giảm

Giảm

Giảm

20 19,8

Tăng

13 12,9

Tăng

Tăng/

giảm

Giảm

Giảm

Tăng

Tăng

+ Đánh giá định kỳ cuối học kì I:

Qua bảng số liệu cho thấy: So với đầu năm và giữa kì I, kết quả cuối học

kì I chất lượng giáo viên và học sinh thay đổi rất lớn Kết quả bài kiểm tra định

kì của học sinh tăng lên rõ rệt, không còn học sinh đạt điểm bài kiểm tra dưới

trung bình, chất lượng đại trà được duy trì và phát triển bền vững Điều đó thể

hiện tính tích cực của các biện pháp như tôi đã trình bày Có được kết quả đó là

do sự nỗ lực phấn đấu của cả giáo viên và học sinh trong tổ, đặc biệt là nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường

CHƯƠNG III: KẾT LUẬN

1 Kết luận: