SKKN xây DỰNG bộ sưu tập VIDEO, CLIP hỗ TRỢ dạy, học NGUYÊN lí làm VIỆC của ĐỘNG cơ đốt TRONG

SỞ GD-ĐT QUẢNG TRỊTRƯỜNG THPT VĨNH LINHSÁNG KIẾN KINH NGHIỆMXÂY DỰNG BỘ SƯU TẬP VIDEO, CLIP HỖ TRỢ DẠY, HỌC NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THÔNGLĩnh

SỞ GD-ĐT QUẢNG TRỊTRƯỜNG THPT VĨNH LINHSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

XÂY DỰNG BỘ SƯU TẬP VIDEO, CLIP HỖ TRỢ DẠY, HỌC NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THÔNGLĩnh vực nghiên cứu: phương pháp dạy học môn công nghệ

PHẦN MỞ ĐẦU 1

I Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu: 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu: 2

5 Phạm vi nghiên cứu: 2

6 Cấu trúc cảu đề tài nghiên cứu 2

PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn 4

2 Một số video, clip hỗ trợ giảng ,học sách giáo khoa Công nghệ 11 5

3 Kết quả 10

PHẦN KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Ngày 30/07/2001, Bộ giáo dục và đào tạo đã có chỉ thị số 29/2001/CT-GD&ĐT

về việc tăng cường giáo dục, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin, truyền

thông trong ngành giáo dục “…toàn ngành phải đẩy mạnh ứng dụng công

nghệ thông tin như là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy

và học ở tất cả các cấp học, ngành học” Đây cũng là một trong những mục tiêu

quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng ứng dụng công

nghệ thông tin và các trang thiết bị dạy học hiện đại nhằm phát huy mạnh mẽ tư

duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và tạo hứng thú học tập của học sinh

“Tuy nhiên, chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu,

nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu

liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lý

thuyết, nhẹ thực hành Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất,

kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo

dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm

tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất

Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản

lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp

yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức

nghề nghiệp

Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả Chính sách, cơ chế tài chính cho

giáo dục và đào tạo chưa phù hợp Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu,

nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn” (Nghị quyết 29-NQ/TW)

Hiện nay, hệ thống đa phương tiện phát triển rất nhanh, đặc biệt là video được

ứng dụng nhiều vào trong dạy học Video cùng với một số thiết bị phụ trợ có thể

thể hiện được những chương trình học tập hết sức linh hoạt, phong phú, sống động

giúp cho người học có thể hiểu sâu hơn về nguyên lí làm việc của động cơ Các

nguyên lí mô phỏng mô tả một cách đầy đủ các trạng thái vật lí kĩ thuật của động

cơ

 “đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng vận dụng các phương pháp giáo dục

đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh, ưu tiên cho thực hành,

khuyến khích sáng tạo; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến

thức với phương châm “giảng ít, học nhiều”, “học đi đôi với hành”; chú trọng hình

thức tổ chức các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường, rèn luyện phương

pháp tự học và mong muốn học suốt đời Đổi mới phương pháp giáo dục kỹ thuật,

đào tạo nghề và giáo dục đại học theo hướng giảm thời lượng dạy lý thuyết, tăng

thời lượng thảo luận và thực hành; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học; chuyển

quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo; chú trọng rèn luyện năng lực tự học, tự

nghiên cứu, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm” (Đổi mới giáo dục

-đào tạo theo tinh thần Đại hội XII của Đảng)

Vì vậy, việc xây dựng bộ sưu tập video và ứng dụng vào dạy nguyên lí làm việc

của động cơ của môn Công Nghệ lớp 11 ở trường THPT Vĩnh Linh là rất cần

thiết Xuất phát từ yêu cầu của thực tế về sự cần thiết của video phục vụ cho giảng

dạy, cũng như xuất phát từ nhu cầu của cá nhân muốn tìm hiểu, xây dựng bộ sưu

tập video mô tả nguyên lí làm việc giúp tăng cường thêm phương tiện dạy học giúp

nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy và học môn Công Nghệ

lớp 11 nói riêng Do đó, người nghiên cứu đã tiến hành đề tài: “Xây dựng bộ sưu

tập video, clip hỗ trợ dạy, học nguyên lí làm việc của động cơ”

2 Mục tiêu nghiên cứu:

- Mục tiêu chính của đề tài là sưu tầm, chỉnh sửa video phục vụ việc dạy, học phần

nguyên lí làm việc của động cơ đốt trong

3 Đối tượng nghiên cứu

- Bộ sưu tập video và các phần mềm phát video

- Các tài liệu về động cơ đốt trong

- Phương pháp dạy học tích cực

- Học sinh các lớp 11A1, 11A2, 11A3, 11A4, 11A8, 11B2, 11B3

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp phân tích, thống kê, tổng kết kinh nghiệm

5 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài tập trung xây dụng bộ sưu tập một số video để phuc vụ việc dạy của giáo

viên và việc học của học sinh

- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 12/ 2019 đến tháng 8 năm 2020

6 Cấu trúc của đề tài nghiên cứu

PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn

Tại nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc năm 1992 đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ

trong những năm tới là triển khai cải cách giáo dục một cách tích cực và vững chắc

theo bước đi phù hợp với yêu cầu khả năng của nền kinh tế và phải ra sức phấn đấu

nâng cao chất lượng giáo dục, coi trọng giáo dục hướng nghiệp cho học sinh

THPT” Vì thế các môn kỹ thuật tổng hợp (bao gồm kỹ thuật công nghiệp,

kỹ thuật nông nghiệp và kỹ thuật phục vụ) và hướng nghiệp đóng vai trò hết sức

quan trọng trong chương trình phổ thông nhằm trang bị cho học sinh những tri

thức và kỹ năng về kỹ thuật phổ thông chung nhất (Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, 2007)

Trong bối cảnh công nghệ thông tin bùng nổ, và đặc biệt là dịch Covid 19

bùng phát, việc dạy học muốn theo kịp cuộc sống nhất thiết việc đổi mới phương

pháp dạy học phải theo hướng vận dụng công nghệ thông tin và các phương tiện

dạy học hiện đại để phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứng

thú học tập của học sinh Trên con đường đi tìm các phương tiện dạy học đáp ứng

yêu cầu của thời đại, giúp nâng cao chất lượng đào tạo nói chung, cũng như chất

lượng giảng dạy môn Kỹ thuật công nghiệp (Công Nghệ lớp 11, Công Nghệ lớp

12 ) nói riêng đã cho ra đời nhiều công trình nghiên cứu có giá trị

Như vậy, các tác giả đã nghiên cứu nhiều vấn đề có liên quan đến PTDH Các

nghiên cứu đã đưa ra nhiều cơ sở lý thuyết và dẫn chứng về hiệu quả của video

trong nhiều lĩnh vực giáo dục Các nghiên cứu đã góp phần tích cực cho việc nâng

cao chất lượng giáo dục từ việc hỗ trợ của PTDH đạt hiệu quả

Tuy nhiên, phần nguyên lí kĩ thuật môn Công Nghệ lớp 11 đang là khó khăn

của nhiều trường THPT trong đó có trường THPT Vĩnh Linh Bởi vì hầu hết các

nội dung nguyên lí đòi hỏi quan sát, nhận biết thực tế, rất ít nội dung có thể vận

dụng sâu ngay trong lớp học hay phòng thực hành của trường, nhưng khả năng của

nhà trường thì rất khó tự túc hết được các dụng cụ và phương tiện đầy đủ để tiến

hành giảng dạy Đồng thời, một số giáo viên giảng dạy môn Công Nghệ ở trường

chỉ sử dụng ảnh tĩnh trong sách giáo khoa mà không tìm kiếm được các ảnh động

như thí nghiệm ảo, các đoạn video clip để đưa vào bài giảng tạo nên sự hấp dẫn,

hứng thú cho học sinh trong tiết học

Để khắc phục những hạn chế trên bản thân đã nghiên cứu tìm tòi và viết đề tài

“Xây dựng bộ sưu tập video, clip hỗ trợ giảng dạy phần nguyên lí làm việc môn

Công Nghệ lớp 11 nhằm góp phần nhỏ bé của mình giúp giáo viên tháo gỡ khó

khăn khi giảng dạy phần này, cũng như giúp học sinh được tiếp cận với thực tế

công nghiệp sinh động qua video dạy học

Thực trạng việc dạy và học công nghệ 11 ở trường THPT Vĩnh Linh

Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của ban giám hiệu, sở giáo dục trong công cuộc đổi mới

phương pháp dạy, học và ứng dụng công nghệ thông tin trng trường học

- Được nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất và trang thiết bị

dạy học, với hệ thống smart TV kết nối wifi khắp các lớp học

- Giáo viên được phân công giảng dạy đúng chuyên ngành và được bồi dưỡng

chuyên đề hàng năm

Khó khăn:

Nội dung công nghệ 11, phần động cơ đốt trong, các hiện tượng vật lí kĩ thuật khó

qiair quyết thông qua kênh chữ và các hình ảnh tĩnh Bên cạnh đó, nhà trường chưa

trang bị vật thật, vật mẫu để làm rõ nguyên lí làm việc của động cơ

2 Một số video, clip hỗ trợ giảng ,học sách giáo khoa Công nghệ 11

Chuẩn kiến thức, kĩ năng

và ứng dụng video cụ thể

1 Nguyên lílàm việc củađộng cơ đốttrong

- Nguyên lí làm việccủa động cơ điêzen 4kì

- Nguyên lí làm việccủa động cơ xăng 4 kì

- Nguyên lí làm việccủa động cơ điêzen 2kì

- Nguyên lí làm việccủa động cơ xăng 4 kì

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Các khái niệm cơ bản của động

- chuyển động của pittông.

- chuyển động của trụckhuỷu

- chuyển động của thanh truyền

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Khái quát chung về cơ cấu

- Nhiệm vụ và cấu tạo của pittông

- Nhiệm vụ và cấu tạo của trục khuỷu

- Nhiệm vụ và cấu tạo của thanh truyền

- Video mô tả cấu tạo của trụckhuỷu.

- Video mô tả cấu tạo của thanhtruyền

3 Cơ cấu phân

phối khí

- Nguyên lí làm việccủa cơ cấu phân phốikhí xupap

- Cơ cấu cam thôngminh

- Nguyên lí làm việccủa động cơ stiring

- Nguyên lí làm việccủa động cơ Walker

- Đồ thị pha phối khícủa động cơ điêzen 4kì

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Các khái niệm cơ bản của động

- Nguyên lí làm việc của hệ thống bôi trơn cưỡng bức.

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Nhiệm vụ và phân loại hệ thốngbôi trơn

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống bôi trơn cưỡng bức

b Vận dụng cụ thể:

- Video mô tả cấu tạo, chức năngcác bộ phận trong hệ thống bôitrơn cưỡng bức

- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống bôi trơn cưỡng bức

- Video mô tả cách thức làm giảm giảm ma sát của dầu bôi trơn

làm mát

- Nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mátbằng nước tuần hoàncưỡng bức

- Cooling system parts

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Nhiệm vụ và phân loại hệ thốnglàm mát

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống mát bằng nước tuần

- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mát bằng nướctuần hoàn cưỡng bức.

- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mát bằng khôngkhí

nhiên liệu ởđộng cơxăng

- Nguyên lí làm việccủa hệ thống phunxăng điện tử vàođường ống nạp

- Nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệudùng bộ chế hòa khí

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Nhiệm vụ và phân loại của hệthống nhiên liệu ở động cơ xăng

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống phun xăng điện tử

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệu dùng bộ

- Nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệu

ở động cơ điêzen

- Hoạt động của vòiphun

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Nhiệm vụ của hệ thống nhiênliệu ở động cơ điêzen

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệu ở động cơđiêzen

b Vận dụng cụ thể:

- Video mô tả nguyên lí làm việc của hệ thống nhiên liệu ở động cơ điêzen

đánh lửa

- Hệ thống đánh lửađiện tử

- Nguyên lí làm việccủa hệ thống hệ thống

có tiếp điểm

a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:

- Nhiệm vụ và phân loại của hệthống đánh lửa

- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống đánh lửa điện tử

b Vận dụng cụ thể:

- Video mô tả cấu tạo và nguyên lílàm việc của hệ thống đánh lửađiện tử

- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống hệ thống có tiếpđiểm

3 Kết quả

Qua quá trình thực hiện đề tài, người nghiên cứu đã sưu tập được 19 video

clip hỗ trợ giảng dạy và học tập môn Công nghệ 11, phần động cơ đốt trong, là tư

liệu phục vụ cho 8 bài trong SGK Công nghệ 11, NXBGD, 2006 Thời lượng của

video (từ 2 phút đến 8 phút) phù hợp cho việc sử dụng video để minh họa trong tiết

học môn Công nghệ 11 ở trường THPT

Các video đã sưu tầm đều có tóm tắt nội dung; nhận xét về ưu, nhược điểm và

kèm theo hướng dẫn sử dụng nên giáo viên có thể dễ dàng sử dụng video để minh

họa cho phù hợp với bài giảng

Sau khi tiến hành dạy thử nghiệm 49 tiết học có sự hỗ trợ của video các em

học sinh đều rất thích thú, phấn khởi học tập, tham gia tích cực vào tiết học Các

em tiếp thu bài nhanh, hiệu quả và rất mong muốn được tiếp tục học nhiều hơn nữa

các tiết học có minh họa của video

Với sự hỗ trợ của video có thể giúp giáo viên tháo gỡ được phần nào những

khó khăn trong quá trình giảng dạy môn công nghệ Video góp phần cùng nhà

trường khắc phục việc thiếu những thiết bị thí nghiệm đắt tiền, các vật thật, mô

hình phức tạp Vì vậy video rất thuận tiện cho việc giảng dạy trong các tiết học có

vấn đề trừu tượng

Quá trình thực hiện đề tài, kết quá khảo sát ở kì 2 đã phản ánh việc sử dụng video,

ứng dụng CNTT vào dạy học đạt hiệu quả cao

PHẦN KẾT LUẬN

- Chuyên đề này là một tài liệu nhỏ viết về việc xây dựng một số đoạn video clip

hỗ trợ môn Công nghệ lớp 11, năm học vừa qua tôi đã thử nghiệm giảng dạy tại

đơn vị và đạt hiệu quả cao trong việc tạo hứng thú học tậpcho học sinh trong các

tiết thực hành Vì vậy, sang các năm học tiếp theo tôi sẽ động viên khuyến khích

đồng nghiệp của mình cần tăng cường sử dụng video trong dạy học

- Khuyến nghị:

+ Đối với nhà trường:

Tăng cường bồi dưỡng về công nghệ thông tin cho giáo viên và khai thác

các nguồn tài nguyên có sẵn trên youtube

+ Đối với giáo viên giảng dạy môn Công nghệ:

Cần tích cực tìm hiểu ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng thành thạo các

phần mềm phục vụ giảng dạy và tìm hiểu thêm một số phần mềm hỗ trợ khác

như Windows Media (nghe nhạc, xem phim), Windows Movie Maker (xây dựng

video), Violet… để hỗ trợ việc thiết kế bài giảng một cách nhanh chóng và hiệu

Vĩnh Linh, ngày 07/7/2020

Tác giả

NGUYỄN VĂN THÔNG

Tài liệu tham khảo

1 NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ LẦN THỨ TÁM BAN CHẤP HÀNH TRUNG

ƯƠNG ĐẢNG KHÓA XI về đồi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp

ừng yêu cấu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh thế thị trường định

hướng Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

2

http://www.baolamdong.vn/xahoi/201609/doi-moi-giao-duc-dao-tao-theo-tinh-than-dai-hoi-xii-cua-dang-2733129/