SỞ GD-ĐT QUẢNG TRỊTRƯỜNG THPT VĨNH LINHSÁNG KIẾN KINH NGHIỆMXÂY DỰNG BỘ SƯU TẬP VIDEO, CLIP HỖ TRỢ DẠY, HỌC NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THÔNGLĩnh
Trang 1SỞ GD-ĐT QUẢNG TRỊTRƯỜNG THPT VĨNH LINHSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG BỘ SƯU TẬP VIDEO, CLIP HỖ TRỢ DẠY, HỌC NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
Người thực hiện: NGUYỄN VĂN THÔNGLĩnh vực nghiên cứu: phương pháp dạy học môn công nghệ
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 1
I Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu: 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu: 2
5 Phạm vi nghiên cứu: 2
6 Cấu trúc cảu đề tài nghiên cứu 2
PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn 4
2 Một số video, clip hỗ trợ giảng ,học sách giáo khoa Công nghệ 11 5
3 Kết quả 10
PHẦN KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Ngày 30/07/2001, Bộ giáo dục và đào tạo đã có chỉ thị số 29/2001/CT-GD&ĐT
về việc tăng cường giáo dục, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin, truyềnthông trong ngành giáo dục “…toàn ngành phải đẩy mạnh ứng dụng côngnghệ thông tin như là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy
và học ở tất cả các cấp học, ngành học” Đây cũng là một trong những mục tiêuquan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng ứng dụng côngnghệ thông tin và các trang thiết bị dạy học hiện đại nhằm phát huy mạnh mẽ tưduy sáng tạo, kỹ năng thực hành và tạo hứng thú học tập của học sinh
“Tuy nhiên, chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu,nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếuliên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lýthuyết, nhẹ thực hành Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất,kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáodục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểmtra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất
Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịpyêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đứcnghề nghiệp
Trang 4Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả Chính sách, cơ chế tài chính chogiáo dục và đào tạo chưa phù hợp Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu,nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn” (Nghị quyết 29-NQ/TW).
Hiện nay, hệ thống đa phương tiện phát triển rất nhanh, đặc biệt là video đượcứng dụng nhiều vào trong dạy học Video cùng với một số thiết bị phụ trợ có thểthể hiện được những chương trình học tập hết sức linh hoạt, phong phú, sống độnggiúp cho người học có thể hiểu sâu hơn về nguyên lí làm việc của động cơ Cácnguyên lí mô phỏng mô tả một cách đầy đủ các trạng thái vật lí kĩ thuật của động
cơ
“đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng vận dụng các phương pháp giáo dục
đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh, ưu tiên cho thực hành,khuyến khích sáng tạo; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức với phương châm “giảng ít, học nhiều”, “học đi đôi với hành”; chú trọng hìnhthức tổ chức các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường, rèn luyện phươngpháp tự học và mong muốn học suốt đời Đổi mới phương pháp giáo dục kỹ thuật,đào tạo nghề và giáo dục đại học theo hướng giảm thời lượng dạy lý thuyết, tăngthời lượng thảo luận và thực hành; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học; chuyểnquá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo; chú trọng rèn luyện năng lực tự học, tự
nghiên cứu, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm” (Đổi mới giáo dục
-đào tạo theo tinh thần Đại hội XII của Đảng)
Trang 5Vì vậy, việc xây dựng bộ sưu tập video và ứng dụng vào dạy nguyên lí làm việccủa động cơ của môn Công Nghệ lớp 11 ở trường THPT Vĩnh Linh là rất cầnthiết Xuất phát từ yêu cầu của thực tế về sự cần thiết của video phục vụ cho giảngdạy, cũng như xuất phát từ nhu cầu của cá nhân muốn tìm hiểu, xây dựng bộ sưutập video mô tả nguyên lí làm việc giúp tăng cường thêm phương tiện dạy học giúpnâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy và học môn Công Nghệlớp 11 nói riêng Do đó, người nghiên cứu đã tiến hành đề tài: “Xây dựng bộ sưutập video, clip hỗ trợ dạy, học nguyên lí làm việc của động cơ”
2 Mục tiêu nghiên cứu:
- Mục tiêu chính của đề tài là sưu tầm, chỉnh sửa video phục vụ việc dạy, học phầnnguyên lí làm việc của động cơ đốt trong
3 Đối tượng nghiên cứu
- Bộ sưu tập video và các phần mềm phát video
- Các tài liệu về động cơ đốt trong
- Phương pháp dạy học tích cực
- Học sinh các lớp 11A1, 11A2, 11A3, 11A4, 11A8, 11B2, 11B3
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp phân tích, thống kê, tổng kết kinh nghiệm
5 Phạm vi nghiên cứu:
Trang 6Đề tài tập trung xây dụng bộ sưu tập một số video để phuc vụ việc dạy của giáoviên và việc học của học sinh.
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 12/ 2019 đến tháng 8 năm 2020
6 Cấu trúc của đề tài nghiên cứu
Trang 7PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận và thực tiễn
Tại nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc năm 1992 đã chỉ rõ: “Nhiệm vụtrong những năm tới là triển khai cải cách giáo dục một cách tích cực và vững chắctheo bước đi phù hợp với yêu cầu khả năng của nền kinh tế và phải ra sức phấn đấunâng cao chất lượng giáo dục, coi trọng giáo dục hướng nghiệp cho học sinhTHPT” Vì thế các môn kỹ thuật tổng hợp (bao gồm kỹ thuật công nghiệp,
kỹ thuật nông nghiệp và kỹ thuật phục vụ) và hướng nghiệp đóng vai trò hết sứcquan trọng trong chương trình phổ thông nhằm trang bị cho học sinh những trithức và kỹ năng về kỹ thuật phổ thông chung nhất (Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, 2007) Trong bối cảnh công nghệ thông tin bùng nổ, và đặc biệt là dịch Covid 19bùng phát, việc dạy học muốn theo kịp cuộc sống nhất thiết việc đổi mới phươngpháp dạy học phải theo hướng vận dụng công nghệ thông tin và các phương tiệndạy học hiện đại để phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứngthú học tập của học sinh Trên con đường đi tìm các phương tiện dạy học đáp ứngyêu cầu của thời đại, giúp nâng cao chất lượng đào tạo nói chung, cũng như chấtlượng giảng dạy môn Kỹ thuật công nghiệp (Công Nghệ lớp 11, Công Nghệ lớp
12 ) nói riêng đã cho ra đời nhiều công trình nghiên cứu có giá trị
Như vậy, các tác giả đã nghiên cứu nhiều vấn đề có liên quan đến PTDH Cácnghiên cứu đã đưa ra nhiều cơ sở lý thuyết và dẫn chứng về hiệu quả của video
Trang 8trong nhiều lĩnh vực giáo dục Các nghiên cứu đã góp phần tích cực cho việc nângcao chất lượng giáo dục từ việc hỗ trợ của PTDH đạt hiệu quả
Tuy nhiên, phần nguyên lí kĩ thuật môn Công Nghệ lớp 11 đang là khó khăncủa nhiều trường THPT trong đó có trường THPT Vĩnh Linh Bởi vì hầu hết cácnội dung nguyên lí đòi hỏi quan sát, nhận biết thực tế, rất ít nội dung có thể vậndụng sâu ngay trong lớp học hay phòng thực hành của trường, nhưng khả năng củanhà trường thì rất khó tự túc hết được các dụng cụ và phương tiện đầy đủ để tiếnhành giảng dạy Đồng thời, một số giáo viên giảng dạy môn Công Nghệ ở trườngchỉ sử dụng ảnh tĩnh trong sách giáo khoa mà không tìm kiếm được các ảnh độngnhư thí nghiệm ảo, các đoạn video clip để đưa vào bài giảng tạo nên sự hấp dẫn,hứng thú cho học sinh trong tiết học
Để khắc phục những hạn chế trên bản thân đã nghiên cứu tìm tòi và viết đề tài
“Xây dựng bộ sưu tập video, clip hỗ trợ giảng dạy phần nguyên lí làm việc mônCông Nghệ lớp 11 nhằm góp phần nhỏ bé của mình giúp giáo viên tháo gỡ khókhăn khi giảng dạy phần này, cũng như giúp học sinh được tiếp cận với thực tếcông nghiệp sinh động qua video dạy học
Thực trạng việc dạy và học công nghệ 11 ở trường THPT Vĩnh Linh
Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu, sở giáo dục trong công cuộc đổi mớiphương pháp dạy, học và ứng dụng công nghệ thông tin trng trường học
Trang 9- Được nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất và trang thiết bịdạy học, với hệ thống smart TV kết nối wifi khắp các lớp học.
- Giáo viên được phân công giảng dạy đúng chuyên ngành và được bồi dưỡngchuyên đề hàng năm
Khó khăn:
Nội dung công nghệ 11, phần động cơ đốt trong, các hiện tượng vật lí kĩ thuật khóqiair quyết thông qua kênh chữ và các hình ảnh tĩnh Bên cạnh đó, nhà trường chưatrang bị vật thật, vật mẫu để làm rõ nguyên lí làm việc của động cơ
2 Một số video, clip hỗ trợ giảng ,học sách giáo khoa Công nghệ 11
Chuẩn kiến thức, kĩ năng
- Nguyên lí làm việccủa động cơ xăng 4 kì
- Nguyên lí làm việccủa động cơ điêzen 2kì
- Nguyên lí làm việccủa động cơ xăng 4 kì
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Các khái niệm cơ bản của động
Trang 10- chuyển động của trụckhuỷu.
- chuyển động của thanh truyền
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Khái quát chung về cơ cấu
- Nhiệm vụ và cấu tạo của pittông
- Nhiệm vụ và cấu tạo của trục khuỷu
- Nhiệm vụ và cấu tạo của thanh truyền
b Vận dụng cụ thể:
- Video mô tả chuyển động củapittông, trục khuỷu thanh truyền
- Video mô tả cấu tạo của pittông
- Video mô tả cấu tạo của trụckhuỷu
Trang 11- Video mô tả cấu tạo của thanhtruyền.
3
Cơ cấu phân
phối khí
- Nguyên lí làm việccủa cơ cấu phân phốikhí xupap
- Cơ cấu cam thôngminh
- Nguyên lí làm việccủa động cơ stiring
- Nguyên lí làm việccủa động cơ Walker
- Đồ thị pha phối khícủa động cơ điêzen 4kì
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Các khái niệm cơ bản của động
Trang 12Hệ thống
bôi trơn
- Nguyên lí làm việc của hệ thống bôi trơn cưỡng bức
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Nhiệm vụ và phân loại hệ thốngbôi trơn
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống bôi trơn cưỡng bức
b Vận dụng cụ thể:
- Video mô tả cấu tạo, chức năngcác bộ phận trong hệ thống bôitrơn cưỡng bức
- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống bôi trơn cưỡng bức
- Video mô tả cách thức làm giảm
giảm ma sát của dầu bôi trơn
làm mát
- Nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mátbằng nước tuần hoàncưỡng bức
- Cooling system parts
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Nhiệm vụ và phân loại hệ thốnglàm mát
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống mát bằng nước tuầnhoàn cưỡng bức
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống mát bằng không khí
b Vận dụng cụ thể:
Trang 13- Video mô tả cấu tạo, chức năngcác bộ phận trong hệ thống làmmát bằng nước tuần hoàn cưỡngbức.
- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mát bằng nướctuần hoàn cưỡng bức
- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống làm mát bằng không
- Nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệudùng bộ chế hòa khí
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Nhiệm vụ và phân loại của hệthống nhiên liệu ở động cơ xăng
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống phun xăng điện tử
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệu dùng bộchế hòa khí
Trang 14của hệ thống phun xăng.
ở động cơ điêzen
- Hoạt động của vòiphun
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Nhiệm vụ của hệ thống nhiênliệu ở động cơ điêzen
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống nhiên liệu ở động cơđiêzen
- Nguyên lí làm việccủa hệ thống hệ thống
có tiếp điểm
a Chuẩn kiến thức, kĩ năng:
- Nhiệm vụ và phân loại của hệthống đánh lửa
- Cấu tạo và nguyên lí làm việccủa hệ thống đánh lửa điện tử
b Vận dụng cụ thể:
- Video mô tả cấu tạo và nguyên lílàm việc của hệ thống đánh lửađiện tử
- Video mô tả nguyên lí làm việccủa hệ thống hệ thống có tiếp
Trang 153 Kết quả
Qua quá trình thực hiện đề tài, người nghiên cứu đã sưu tập được 19 videoclip hỗ trợ giảng dạy và học tập môn Công nghệ 11, phần động cơ đốt trong, là tưliệu phục vụ cho 8 bài trong SGK Công nghệ 11, NXBGD, 2006 Thời lượng củavideo (từ 2 phút đến 8 phút) phù hợp cho việc sử dụng video để minh họa trong tiếthọc môn Công nghệ 11 ở trường THPT
Các video đã sưu tầm đều có tóm tắt nội dung; nhận xét về ưu, nhược điểm vàkèm theo hướng dẫn sử dụng nên giáo viên có thể dễ dàng sử dụng video để minhhọa cho phù hợp với bài giảng
Sau khi tiến hành dạy thử nghiệm 49 tiết học có sự hỗ trợ của video các emhọc sinh đều rất thích thú, phấn khởi học tập, tham gia tích cực vào tiết học Các
em tiếp thu bài nhanh, hiệu quả và rất mong muốn được tiếp tục học nhiều hơn nữacác tiết học có minh họa của video
Với sự hỗ trợ của video có thể giúp giáo viên tháo gỡ được phần nào nhữngkhó khăn trong quá trình giảng dạy môn công nghệ Video góp phần cùng nhàtrường khắc phục việc thiếu những thiết bị thí nghiệm đắt tiền, các vật thật, môhình phức tạp Vì vậy video rất thuận tiện cho việc giảng dạy trong các tiết học cóvấn đề trừu tượng
Quá trình thực hiện đề tài, kết quá khảo sát ở kì 2 đã phản ánh việc sử dụng video,ứng dụng CNTT vào dạy học đạt hiệu quả cao
Trang 18Kém 00 - 0% Lớp 11A8
Trang 19PHẦN KẾT LUẬN
- Chuyên đề này là một tài liệu nhỏ viết về việc xây dựng một số đoạn video clip
hỗ trợ môn Công nghệ lớp 11, năm học vừa qua tôi đã thử nghiệm giảng dạy tạiđơn vị và đạt hiệu quả cao trong việc tạo hứng thú học tậpcho học sinh trong cáctiết thực hành Vì vậy, sang các năm học tiếp theo tôi sẽ động viên khuyến khíchđồng nghiệp của mình cần tăng cường sử dụng video trong dạy học
- Khuyến nghị:
+ Đối với nhà trường:
Tăng cường bồi dưỡng về công nghệ thông tin cho giáo viên và khai tháccác nguồn tài nguyên có sẵn trên youtube
+ Đối với giáo viên giảng dạy môn Công nghệ:
Cần tích cực tìm hiểu ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng thành thạo cácphần mềm phục vụ giảng dạy và tìm hiểu thêm một số phần mềm hỗ trợ khácnhư Windows Media (nghe nhạc, xem phim), Windows Movie Maker (xây dựngvideo), Violet… để hỗ trợ việc thiết kế bài giảng một cách nhanh chóng và hiệuquả
Tác giả có mong muốn mở rộng đề tài để áp dụng với môn công nghệ 11
và công nghệ 12
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 20Vĩnh Linh, ngày 07/7/2020
Tác giả
NGUYỄN VĂN THÔNG
Trang 21Tài liệu tham khảo
1 NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ LẦN THỨ TÁM BAN CHẤP HÀNH TRUNGƯƠNG ĐẢNG KHÓA XI về đồi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, đápừng yêu cấu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh thế thị trường địnhhướng Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế
2 than-dai-hoi-xii-cua-dang-2733129/