(Luận văn học viện tài chính) hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH hãng kiểm toán AASC

Vì vậy, em chọn đề tài “Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán Báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC” để thực hiện luận văn tốt nghiệ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực xuất phát từ tình hình thực tế của đơn

vị thực tập.

Tác giả luận văn

Phùng Quốc Vương

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BCTC: Báo cáo tài chính BCĐKT: Bảng cân đối kế toán BGĐ: Ban giám đốc

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế thị trường thì nhu cầu thông tin đóng vai trò hết sức quan trọng cho mọi đối tượng vì đó là cơ sở để người

sử dụng thông tin đưa ra quyết định của mình Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà đôi khi thông tin đưa ra chưa được trung thực và hợp lý, chính vì vậy mà Kiểm toán độc lập

ra đời Với vai trò là bên thứ ba độc lập đưa ra ý kiến về tính trung thực, hợp lý của Báo cáo tài chính của các đơn vị, Kiểm toán độc lập ra đời tại Việt Nam và từ năm

1991, công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC là một trong hai công ty kiểm toán độc lập đầu tiên đươc thành lập.

Thực tập tại Công ty TNHH hãng kiểm toán AASC, em được tiếp cận với môi trường kiểm toán thực tế sau khi đã được trau dồi kiến thức tại Học viện Với vai trò

là thực tập sinh tại Công ty, em được Công ty tạo điều kiện nghiên cứu chương trình kiểm toán của Công ty cũng như là được đi thực tế cùng đoàn kiểm toán với nhiệm vụ chính là hỗ trợ các anh chị trong đoàn thực hiện kiểm toán một số phần hành Trong

đó, em được tham gia vào kiểm toán sâu khoản mục Chi phí trả trước tại các khách hàng của Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC và nhận thấy rằng khoản mục này tuy nhỏ so với các khoản mục khác, tuy nhiên tại đây lại chứa nhiều gian lận và sai

sót Vì vậy, em chọn đề tài “Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán Báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC” để thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình.

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

- Nhận thức rõ ràng và chính xác hơn về kiến thức đã được học tại Học viện Tài chính đối với quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC.

- Tăng thêm hiểu biết trong thực tế về quy trình thực hiện kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC

- Nhận biết những ưu điểm và phát hiện một số hạn chế trong quá trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC Đưa ra giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế để hoàn thiện hơn quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước.

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC.

- Phạm vi nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC trong quá trình đi thực tế tại đơn vị khách hàng.

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận chung: Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện

chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác- Lê nin.

- Phương pháp cụ thể: Phương pháp nghiên cứu tài liệu; Phương pháp thống

kê, tổng hợp, phân tích số liệu; Phương pháp quan sát và phỏng vấn…

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, Luận văn gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính.

Chương 2: Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC thực hiện.

Hà Nội, ngày….tháng… năm…

Sinh viên thực tập

Phùng Quốc Vương

1.1.1 Khái niệm về khoản mục Chi phí trả trước

Chi phí trả trước là những chi phí thực tế đã phát sinh nhưng có liên quan đến kết quả hoạt động SXKD của nhiều kỳ kế toán và phân bổ các khoản chi phí này vào chi phí SXKD của các kỳ kế toán sau Theo thời gian phân bổ, các khoản chi phítrả trước được phân chia thành 2 loại là chi phí trả trước ngắn hạn và chi phí trảtrước dài hạn

Chi phí trả trước bao gồm:

- Chi phí trả trước về thuê cơ sở hạ tầng, thuê hoạt động TSCĐ (quyền sử dụng đất, nhà xưởng, kho bãi, văn phòng làm việc, cửa hàng và TSCĐ khác) phục vụ cho sản xuất, kinh doanh nhiều kỳ kế toán.

- Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo, quảng cáo phát sinh trong giai đoạn trước hoạt động được phân bổ tối đa không quá 3 năm;

- Chi phí mua bảo hiểm (bảo hiểm cháy, nổ, bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ phương tiện vận tải, bảo hiểm thân xe, bảo hiểm tài sản, ) và các loại lệ phí mà doanh nghiệp mua và trả một lần cho nhiều kỳ kế toán;

- Công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê liên quan đến hoạt động kinh doanh trong nhiều kỳ kế toán;

- Chi phí đi vay trả trước về lãi tiền vay hoặc lãi trái phiếu ngay khi phát hành;

- Chi phí sửa chữa TSCĐ phát sinh một lần có giá trị lớn doanh nghiệp không thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ, phân bổ tối đa không quá 3 năm;

- Số chênh lệch giá bán nhỏ hơn giá trị còn lại của TSCĐ bán và thuê lại là thuê tài chính;

- Số chênh lệch giá bán nhỏ hơn giá trị còn lại của TSCĐ bán và thuê lại là thuê hoạt động;

- Trường hợp hợp nhất kinh doanh không dẫn đến quan hệ công ty mẹ - công ty con có phát sinh lợi thế thương mại hoặc khi cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước có phát sinh lợi thế kinh doanh;

- Các khoản chi phí trả trước khác phục vụ cho hoạt động kinh doanh của nhiều kỳ kế toán.

- Chi phí nghiên cứu và chi phí cho giai đoạn triển khai không đủ tiêu chuẩn ghi nhận là TSCĐ vô hình được ghi nhận ngay là chi phí sản xuất kinh doanh, không ghi nhận là chi phí trả trước.

Thông tin liên quan tới Chi phí trả trước trên BCTC :

Thông tin liên quan chủ yếu đến Chi phí trả trước trên BCTC là chỉ tiêu “ Chi phí trả trước ngắn hạn “ mã số 151 và chỉ tiêu “ Chi phí trả trước dài hạn “ mã số 261 trên BCĐKT và các nguyên tắc hạch toán kế toán chi phí trả trước trên Thuyết minh BCTC.

- Tài sản ngắn hạn khác (Mã số 150)

Là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh tổng giá trị các tài sản ngắn hạn khác có thời hạn thu hồi hoặc sử dụng không quá 12 tháng tại thời điểm báo cáo, như chi phí trả trước ngắn hạn, thuế GTGT còn được khấu trừ, các khoản thuế phải thu, giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ và tài sản ngắn hạn khác tại thời điểm báo cáo Mã số 150 =

Mã số 151 + Mã số 152 + Mã số 153 + Mã số 154 + Mã số 155.

+ Chi phí trả trước ngắn hạn (Mã số 151)

Chỉ tiêu này phản ánh số tiền trả trước để được cung cấp hàng hóa, dịch vụ trong khoảng thời gian không quá 12 tháng hoặc một chu kỳ sản xuất kinh doanh thông

thường kể từ thời điểm trả trước Số liệu để ghi vào chỉ tiêu “Chi phí trả trước ngắn hạn” là số dư Nợ chi tiết của Tài khoản 242 “Chi phí trả trước”.

Tài sản dài hạn khác ( Mã số 260)

Là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh tổng giá trị các tài sản dài hạn khác có thời hạn thu hồi hoặc sử dụng trên 12 tháng tại thời điểm báo cáo, như: Chi phí trả trước dài hạn, tài sản thuế thu nhập hoãn lại và tài sản dài hạn chưa được trình bày ở các chỉ tiêu khác tại thời điểm báo cáo Mã số 260 = Mã số 261 + Mã số 262 + Mã số 268.

+ Chi phí trả trước dài hạn (Mã số 261)

Chỉ tiêu này phản ánh số tiền trả trước để được cung cấp hàng hóa, dịch vụ có thời hạn trên 12 tháng hoặc hơn một chu kỳ sản xuất kinh doanh thông thường kể từ thời điểm trả trước; Lợi thế thương mại và lợi thế kinh doanh còn chưa phân bổ vào chi phí tại thời điểm báo cáo Số liệu để ghi vào vào chỉ tiêu “Chi phí trả trước dài hạn” là số dư Nợ chi tiết của Tài khoản 242 “Chi phí trả trước” Doanh nghiệp không phải tái phân loại chi phí trả trước dài hạn thành chi phí trả trước ngắn hạn.

1.2 Đặc điểm của khoản mục Chi phí trả trước ảnh hưởng tới công tác

kiểm toán

- Việc tính và phân bổ chi phí trả trước vào chi phí SXKD từng kỳ kế toán phải căn cứ vào tính chất, mức độ từng loại chi phí để lựa chọn phương pháp và tiêu thức hợp lý.

- Kế toán phải theo dõi chi tiết từng khoản chi phí trả trước theo từng kỳ hạn trả trước đã phát sinh, đã phân bổ vào các đối tượng chịu chi phí của từng kỳ kế toán và

số còn lại chưa phân bổ vào chi phí.

- Đối với các khoản chi phí trả trước bằng ngoại tệ, trường hợp tại thời điểm lập báo cáo có bằng chứng chắc chắn về việc người bán không thể cung cấp hàng hoá, dịch vụ và doanh nghiệp sẽ chắc chắn nhận lại các khoản trả trước bằng ngoại tệ thì được coi là các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ và phải đánh giá lại theo tỷ giá giao

dịch thực tế tại thời điểm báo cáo (là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch).

1.3 Kiểm soát nội bộ đối với khoản mục Chi phí trả trước

1.1.3.1 Kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp đối với khoản mục Chi phí trả trước

1/ Đơn vị xây dựng và ban hành các quy định về quản lý nói chung và KSNB nói riêng cho khâu công việc cụ thể trong Chi phí trả trước Những quy định này có thể chia thành 2 loại:

- Quy định về chức năng, trách nhiệm, quyền hạn và nghĩa vụ của người hay bộ phận có liên quan đến xử lý công việc (như: Quy định về chức năng, quyền hạn, trách nhiệm và nghĩa vụ của người được giao nhiệm vụ xét duyệt đơn đặt hàng, mức phân

bổ chi phí trả trước, quy trình giao nhận CCDC…) Những quy định này vừa thể hiện trách nhiệm công việc chuyên môn nhưng đồng thời cũng thể hiện trách nhiệm về góc

độ kiểm soát: kiểm soát khi chấp nhận đơn đặt hàng, kiểm soát khi nhập kho CCDC…

- Quy định về trình tự, thủ tục kiểm soát nội bộ thông qua trình tự thủ tục thực hiện xử lý công việc, như: trình tự, thủ tục xét duyệt đơn đặt hàng, trình tự thủ tục mua hàng, nhập kho, sử dụng…

2/ Đơn vị tổ chức triển khai thực hiện các quy định về quản lý và kiểm soát nói trên: tổ chức phân công, bố trí nhân sự; phổ biến quán triệt về chức năng, nhiệm vụ;

kiểm tra đôn đốc thực hiện các quy định; …

1.1.3.2 Tổ chức công tác kế toán đối với khoản mục Chi phí trả trước

- Chứng từ, tài khoản, sổ kế toán sử dụng:

 Chứng từ: Hóa đơn mua hàng, hợp đồng mua bán, phiếu nhập kho, biên bản bàn giao công cụ dụng cụ…

 Tài khoản sử dụng: TK 242

 Sổ kế toán sử dụng: Sổ cái và sổ chi tiết TK chi phí trả trước.

- Phương pháp kế toán đối với khoản mục Chi phí trả trước:

a) Khi phát sinh các khoản chi phí trả trước phải phân bổ dần vào chi phí SXKD của nhiều kỳ, ghi:

Nợ các TK 623, 627, 641, 642,

Có TK 242 - Chi phí trả trước.

d) Trường hợp mua TSCĐ và bất động sản đầu tư theo phương thức trả chậm, trả góp:

- Khi mua TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình hoặc mua bất động sản đầu tư theo phương thức trả chậm, trả góp và đưa về sử dụng ngay cho SXKD, hoặc để nắm giữ chờ tăng giá hoặc cho thuê hoạt động, ghi:

Nợ các TK 211, 213, 217 (nguyên giá - ghi theo giá mua trả tiền ngay)

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước (phần lãi trả chậm là số chênh lệch giữa Tổng số tiền phải thanh toán trừ (-) Giá mua trả tiền ngay trừ (-) Thuế GTGT (nếu có))

Có TK 331 - Phải trả cho người bán (tổng giá thanh toán).

- Định kỳ, thanh toán tiền cho người bán, kế toán ghi:

Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán

Có các TK 111, 112 (số phải trả định kỳ bao gồm cả giá gốc và lãi trả chậm, trả góp phải trả định kỳ).

- Định kỳ, tính vào chi phí theo số lãi trả chậm, trả góp phải trả, ghi:

Nợ TK 635 - Chi phí tài chính

Có TK 242 - Chi phí trả trước.

đ) Trường hợp chi phí sửa chữa TSCĐ phát sinh lớn, doanh nghiệp không thực hiện trích trước chi phí sửa chữa TSCĐ, phải phân bổ chi phí vào nhiều kỳ kế toán, khi công việc sửa chữa hoàn thành:

- Kết chuyển chi phí sửa chữa TSCĐ vào tài khoản chi phí trả trước, ghi:

- Khi trả trước lãi tiền vay, ghi:

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước

Có các TK 111, 112.

- Định kỳ, khi phân bổ lãi tiền vay theo số phải trả từng kỳ vào chi phí tài chính hoặc vốn hoá tính vào giá trị tài sản dở dang, ghi:

Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (chi phí đi vay ghi vào chi phí SXKD trong kỳ)

Nợ TK 241 - XDCB dở dang (nếu chi phí đi vay được vốn hoá vào giá trị tài sản đầu tư xây dựng dở dang)

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung (nếu chi phí đi vay được vốn hoá vào giá trị tài sản sản xuất dở dang)

Có TK 242 - Chi phí trả trước.

g) Khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo mệnh giá để huy động vốn vay, nếu doanh nghiệp trả trước lãi trái phiếu ngay khi phát hành, chi phí lãi vay được phản ánh vào bên Nợ TK 242 (chi tiết lãi trái phiếu trả trước), sau đó phân bổ dần vào các đối tượng chịu chi phí.

- Tại thời điểm phát hành trái phiếu, ghi:

Nợ các TK 111, 112 (tổng số tiền thực thu)

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước (chi tiết lãi trái phiếu trả trước)

Có TK 34311 - Mệnh giá trái phiếu.

- Định kỳ, phân bổ lãi trái phiếu trả trước vào chi phí đi vay từng kỳ, ghi:

Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (nếu tính vào chi phí tài chính trong kỳ)

Nợ TK 241 - Xây dựng cơ bản dở dang (nếu được vốn hoá vào giá trị tài sản đầu

tư xây dựng dở dang)

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung (vốn hoá vào tài sản sản xuất dở dang)

Có TK 242 - Chi phí trả trước (chi tiết lãi trái phiếu trả trước) (số lãi trái phiếu phân bổ trong kỳ).

h) Trường hợp hợp nhất kinh doanh không dẫn đến quan hệ công ty mẹ - công

ty con (mua tài sản thuần), tại ngày mua nếu phát sinh lợi thế thương mại:

- Nếu việc mua, bán khi hợp nhất kinh doanh được bên mua thanh toán bằng tiền, hoặc các khoản tương đương tiền, ghi:

Nợ các TK 131, 138, 152, 153, 155, 156, 211, 213, 217.… (theo giá trị hợp lý của các tài sản đã mua)

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước (chi tiết lợi thế thương mại)

Có các TK 331, 3411, … (theo giá trị hợp lý của các khoản nợ phải trả và nợ tiềm tàng phải gánh chịu)

Có các TK 111, 112, 121 (số tiền hoặc các khoản tương đương tiền bên mua đã thanh toán).

- Nếu việc mua, bán khi hợp nhất kinh doanh được thực hiện bằng việc bên mua phát hành cổ phiếu, ghi:

Nợ các TK 131, 138, 152, 153, 155, 156, 211, 213, 217,… (theo giá trị hợp lý của các tài sản đã mua)

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước (chi tiết lợi thế thương mại)

Nợ TK 4112 - Thặng dư vốn cổ phần (giá phát hành nhỏ hơn mệnh giá)

Có TK 4111 - Vốn góp của chủ sở hữu (theo mệnh giá)

Có các TK 331, 3411… (theo giá trị hợp lý của các khoản nợ phải trả và nợ tiềm tàng phải gánh chịu)

Có TK 4112 - Thặng dư vốn cổ phần(giá phát hành lớn hơn mệnh giá).

i) Các doanh nghiệp chưa phân bổ hết lỗ chênh lệch tỷ giá trong giai đoạn trước hoạt động phải kết chuyển toàn bộ số lỗ lũy kế đang theo dõi trên TK 242 sang TK

635 - Chi phí tài chính để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ, ghi:

Nợ TK 635 - Chi phí tài chính

Có TK 242 - Chi phí trả trước.

k) Khi kiểm kê tài sản tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, nếu khoản tiền thuê đất trả trước không đủ tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình, được đánh giá tăng vốn Nhà nước, ghi:

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước

Có TK 411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu.

l) Khi kiểm kê tài sản tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, nếu giá trị thực tế của vốn Nhà nước lớn hơn giá trị ghi sổ của vốn Nhà nước, kế toán ghi tăng vốn Nhà nước và ghi nhận phần chênh lệch là lợi thế kinh doanh, ghi:

Nợ TK 242 - Chi phí trả trước

Có TK 411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu.

m) Lợi thế kinh doanh phát sinh khi cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước được phản ánh trên TK 242 và phân bổ dần tối đa không quá 3 năm, ghi:

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

Kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước là căn cứ, cơ sở giúp KTV có thể đưa

ra ý kiến kiểm toán cho toàn bộ Báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán.

1.2.1 Mục tiêu và căn cứ kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán Báo cáo tài chính

1.2.1.1.Mục tiêu kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán BCTC

Mục tiêu chung: Phù hợp với mục tiêu chung của kiểm toán BCTC là xác nhận

về mức độ tin cậy của BCTC được kiểm toán, mục tiêu của kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước là thu thập đầy đủ các bằng chứng thích hợp từ đó đưa ra lời xác nhận về mức độ trung thực và hợp lý của các thông tin tài chính chủ yếu của khoản mục này.

Đồng thời cung cấp các thông tin tài liệu có liên quan làm cơ sở tham chiếu khi kiểm toán các chu kỳ có liên quan khác.

Mục tiêu cụ thể:

Đối với số dư tài khoản Chi phí trả trước:

- Mục tiêu tính hiện hữu: Số dư khoản mục Chi phí trả trước được trình bày trên BCTC của đơn vị là có thực tại thời điểm lập BCTC.

- Mục tiêu tính đầy đủ: Tất cả Chi phí trả trước cần ghi nhận đã được ghi nhận đầy đủ.

- Mục tiêu sự đánh giá và phân bổ: Các khoản Chi phí trả trước được ghi nhận phù hợp với các chứng từ hợp lý, hợp lệ và đúng đắn về số học.

- Mục tiêu quyền và nghĩa vụ: Chi phí trả trước phản ánh trên BCTC của đơn

vị phải có quyền sở hữu tại thời điểm lập BCTC.

- Mục tiêu trình bày và công bố: Số dư khoản mục Chi phí trả trước được trình bày trên BCTC phù hợp với quy định của chế độ kế toán và nhất quán với số liệu trên

sổ kế toán của đơn vị.

Đối với các nghiệp vụ liên quan đến Chi phí trả trước:

- Mục tiêu sự phát sinh: Các khoản Chi phí trả trước ghi nhận trên sổ kế toán phải đã xảy ra và có liên quan tới đơn vị trong thời điểm lập BCTC.

- Mục tiêu tính toán đánh giá: Các khoản Chi phí trả trước được tính toán đánh giá đúng đắn, đúng kỳ, chính xác.

- Mục tiêu hạch toán đầy đủ: Các khoản Chi phí trả trướcđều được ghi nhận đầy đủ.

- Mục tiêu hạch toán đúng đắn: Các khoản Chi phí trả trước phải được phân loại đúng đắn.

- Mục tiêu hạch toán đúng kỳ: Các khoản Chi phí trả trước phải được ghi chép đúng ngày.

1.2.1.2.Căn cứ kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán Báo cáo tài chính

- Các chính sách, quy chế của đơn vị về KSNB đối với việc phân loại TSCĐ và

CCDC mà đơn vị đã áp dụng trong công tác quản lý và KSNB Các chính sách bao gồm: các quy chế do cấp có thẩm quyền của Nhà nước ban hành và của chính bản thân đơn vị như: quy đình về chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của người phê duyệt.

- Nguồn tài liệu này vừa là đối tượng để làm bằng chứng về hoạt động KSNB,

vừa là căn cứ để KTV đánh giá lại hiệu lực của KSNB trên thực tế đối với khoản mục Chi phí trả trước của đơn vị.

- Báo cáo tài chính của đơn vị: Bảng cân đối kế toán.

- Các sổ kế toán chủ yếu gồm sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết của các tài

khoản liên quan đến nghiệp vụ là TK 242, ngoài ra còn có bảng phân bổ chi phí trả trước.

Ngoài ra, còn các chứng từ khác đi kèm như: hóa đơn mua hàng, phiếu nhập kho, biên bản giao nhận, phiếu chi, các hợp đồng tài liệu liên quan khác tới Chi phí trả trước.

1.4.2 Các sai sót thường gặp trong kiểm toán khoản mục chi phí trả trước

- Công tác theo dõi chi phí trả trước theo từng nội dung hạn chế

- Chi phí trả trước không phản ánh đúng bản chất của nghiệp vụ kinh tế

- Phân bổ chi phí trả trước không phù hợp với doanh thu ghi nhận

- Tiêu thức phân bổ không thống nhất, 2 mã chi phí giống nhau mà thờigian phân bổ khác nhau, năm trước phân bổ 3 năm, năm nay chỉ có 1 năm

- Không phải chi phí trả trước nhưng vẫn hạch toán trên 242, ví dụ một sốkhoản đáng ra phải cho vào chi phí trong kì nhưng to quá nên phân bổ nó vào kìsau để giảm lỗ, tăng lãi ….

- Thời gian thực hiện phân bổ không phù hợp ví dụ như đưa vào sử dụng

từ ngày 1/1 nhưng tới ngày 30/3 mới tiến hành phân bổ

- Phân bổ hết rồi mà vẫn tiếp tục phân bổ

1.5 Quy trình kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính

1.5.1 Lập kế hoạch kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm toán báo cáo tài chính

Lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiên của một số cuộc kiểm toán có vai trò quan trọng, chi phối tới chất lượng và hiệu quả chung của toán cuộc kiểm toán.

Đối với khoản mục Chi phí trả trước, lập kế hoạch kiểm toán sẽ giúp KTV thu thập được bằng chứng kiểm toán đầy đủ và có giá trị làm cơ sở để đưa ra ý kiến xác đáng

về khoản mục Chi phí trả trước trên Báo cáo tài chính, từ đó giúp các KTV hạn chế các sai sót, giảm thiểu trách nhiệm pháp lý, nâng cao hiệu quả công việc và giữ vững được uy tín nghề nghiệp đối với khách hàng.

a) Chuẩn bị kế hoạch kiểm toán

Công ty kiểm toán sẽ tiến hành các công việc cần thiết để chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán bao gồm: Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán, nhận diện các lý

do kiểm toán, lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán thực hiện kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước.

b) Thu thập thông tin cơ sở

KTV thu thập hiểu biết về ngành nghề, công việc kinh doanh của khách hàng, tìm hiểu về hệ thống kế toán cũng như các chính sách kế toán đối với Chi phí trả trước Xem xét lại kết quả của các cuộc kiểm toán trước dối với khoản mục Chi phí trả trước cũng như hồ sơ kiểm toán chung.

c) Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng

Giúp cho KTV nắm bắt được các quy trình mang tính pháp lý có ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh của khách hàng, những thông tin này được thu thập trong quá trình tiếp xúc với Ban giám đốc công ty khách hàng như: Giấy phép thành lập và điều lệ hoạt động của công ty, các Báo cáo tài chính, Báo cáo kiểm toán, thanh tra hay kiểm tra của năm hiện hành và năm trước, các hợp đồng và cam kết quan trọng

d) Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ

Thủ tục phân tích là việc phân tích các số liệu, thông tin, các tỷ suất quan trọng, qua đó tìm ra những xu hướng biến động quan trọng và tìm ra những mối quan

hệ có mâu thuẫn với các thông tin liên quan khác hoặc có sự chênh lệch lớn so với giá trị đã dự kiến KTV thường áp dụng hai phương pháp phân tích là phân tích dọc và phân tích ngang Trong giai đoạn lên kế hoạch này, KTV thường tiến hành so sánh số

dư Chi phí trả trước đầu kỳ này với đầu kỳ trước…

e) Tìm hiểu hệ thống KSNB đối với khoản mục Chi phí trả trước và đánh giá RRKS

Việc nghiên cứu và đánh giá hệ thống KSNB của khách hàng đối với Chi phí trả trước là bước công việc quan trọng mà KTV cần thực hiện khi tiến hành kiểm toán khoản mục này không chỉ để xác định tính hữu hiệu của hệ thống KSNB mà còn làm

cơ sở xác định phạm vi thực hiện các thử nghiệm cơ bản trên nghiệp vụ của đơn vị.

Nếu hệ thống KSNB đối với khoản mục này hoạt động có hiệu quả tức là rủi ro kiểm soát được đánh giá ở mức thấp thì số lượng, bằng chứng kiểm toán thu thập sẽ giảm

trước, phân loại chi phí trả trước ngắn hạn và dài hạn, phân bổ chi phí trả trước vào chi phí SXKD trong kỳ.

Thứ hai, Yêu cầu về việc tìm hiểu hệ thống KSNB là việc xem xét chính sách phân bổ chi phí trả trước có hợp lý không, xem xét chính sách kế toán áp dụng cho việc phân bổ chi phí trả trước có nhất quán với năm trước không, trường hợp thay đổi trong chính sách kế toán, đơn vị có tuân thủ theo hướng dẫn của VAS 29 không.

Thứ ba, Tìm hiểu và đánh giá thu thập bằng chứng về hệ thống KSNB đối với Chi phí trả trước trên phương diện:

- Thiết kế: mô tả quy trình tập hợp, phân loại, phân bổ Chi phí trả trước và các thủ tục kiểm soát trong quy trình nhằm đảm bảo quy trình có đủ khả năng ngăn ngừa, phát hiện và sữa chữa các sai sót trọng yếu.

- Thực hiện: chứng minh hệ thống có thực hiện đúng như mô tả nhằm đảm bảo

sự tồn tại và hoạt động một các hữu hiệu trong kỳ kế toán.

Thứ tư, Đánh giá về hệ thống KSNB trên 2 khía cạnh sau:

- Nhất quán và phù hợp nhằm đưa ra kế luận về việc tìm hiểu và đánh giá hệ thống KSNB.

- Hiệu quả hay không hiệu quả nhằm đưa ra các khuyến nghị và đề xuất hoàn thiện đối với hệ thống KSNB.

Đánh giá trọng yếu và rủi ro

Đánh giá trọng yếu

Trọng yếu là thuật ngữ dùng để thể hiện tầm quan trọng của một thông tin, một

số liệu kế toán trong báo cáo tài chính Mức độ trọng yếu phụ thuộc tầm quan trọng của thông tin hay của sai sót đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể Để xác định mức trọng yếu KTV tiến hành các bước sau:

- Ước lượng ban đầu về mức trọng yếu: Mức ước lượng ban đầu về tính trọng yếu là lượng tối đa mà KTV tin rằng, ở đó các báo cáo tài chính có thể bị sai lệch

nhưng vẫn chưa ảnh hưởng đến các quyết định của người sử dụng thông tin tài chính.

Có thể ước tính theo quy mô hoặc ước tính theo bản chất.

- Phân bổ ước lượng ban đầu về tính trọng yếu cho khoản mục Chi phí trả trước.

Việc phân bổ được thực hiện theo cả hai chiều hướng mà các sai phạm có thể diễn ra

đó là tình trạng khai khống và khai thiếu Cơ sở để tiền hành phân bổ là bản chất của các khoản mục, rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát dựa vào kinh nghiệm của KTV và chi phí kiểm toán đối với khoản mục này.

Đánh giá rủi ro trong khoản mục Chi phí trả trước

- Xác định rủi ro kiểm toán mong muốn đối với khoản mục Chi phí trả trước trên cơ sở rủi ro kiểm toán mong muốn của toàn bộ BCTC và đánh giá của KTV đối với khoản mục chi phí trả trước.

- Đánh giá rủi ro tiềm tàng của khoản mục Chi phí trả trước:Trong khi đánh giá rủi ro tiềm tàng KTV cần xem xét một số yếu tố sau:

 Bản chất công việc kinh doanh, ngành nghề kinh doanh có ảnh hưởng đến các loại Chi phí trả trước của khách hàng.

 Động cơ của khách hàng có liên quan đến chi phí trả trước thông qua sử dụng các ước tính kế toán đối với Chi phí trả trước.

 Các nghiệp vụ Chi phí trả trước có diễn ra thường xuyên, liên tục hay không?

 Kết quả những lần kiểm toán trước của khoản mục chi phí trả trước.

 Số dư của tài khoản Chi phí trả trước.

- Đánh giá rủi ro kiểm soát đối với Chi phí trả trước:

Là sự tồn tại những sai sót trọng yếu mà hệ thống kiểm soát nội bộ không phát hiện và ngăn ngừa kịp thời, do hệ thống kiểm soát nội bộ của khách thể kiểm toán không hoạt động hoặc hoạt động không hiệu quả dẫn tới ảnh hưởng trọng yếu đến Báo cáo tài chính Rủi ro kiểm soát đại diện cho sự đánh giá về cơ cấu kiểm toán nội

bộ của khách hàng có hiệu quả đối với việc phát hiện và ngăn ngừa các sai sót xảy ra đối với chi phí trả trước hay không? Khi tiến hành kiểm toán Chi phí trả trước để đánh giá được rủi ro kiểm toán đối với Chi phí trả trước thì KTV cần hiểu được cơ

cấu kiểm soát nội bộ, đánh giá mức rủi ro kiểm soát và sử dụng mô hình rủi ro kiểm toán.

ro tiềm tàng

Trung bình Thấp Trung bình Cao

f) Thiết kế chương trình kiểm toán đối với khoản mục Chi phí trả trước

Thiết kế chương trình kiểm toán chi tiết đối với từng khoản mục đượcxem là một bước hết sức quan trọng trong mỗi cuộc kiểm toán, trong đó xácđịnh nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán áp dụng Đây là

cơ sở để kiểm toán viên thực hiện công việc kiểm toán BCTC của khách hàng

Chương trình kiểm toán nếu được thiết kế phù hợp và hiệu quả sẽ giúpKTV thu được bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp phục vụ cho việc đưa

ra ý kiến của mình

Nội dung chương trình kiểm toán bao gồm:

- Thủ tục kiểm soát được thực hiện cụ thể hóa các mục tiêu KSNB cho cáckhoản mục được khảo sát, nhận diện các quá trình kiểm soát đặc thù làm giảmrủi ro kiểm soát cho từng mục tiêu, thiết kế các thủ tục khảo sát về KSNB

- Thủ tục phân tích để đánh giá tính hợp lý chung của số dư Chi phí trả trước

Trên cơ sở đó KTV quyết định mở rộng hay thu hẹp thủ tục kiểm tra chi tiết

- Thủ tục kiểm tra chi tiết được thiết lập dựa vào đánh giá trọng yếu và rủi

ro đối với khoản mục Chi phí trả trước, đánh giá rủi ro kiểm soát nhằm xácđịnh số lượng bằng chứng cần thu thập, thiết kế, dự đoán kết quả của thủ tụckiểm soát và thủ tục phân tích, thiết kế thủ tục kiểm tra chi tiết để nhằm thỏamãn các mục tiêu kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước

1.3.2 Thực hiện kế hoạch kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trong kiểm

toán báo cáo tài chính

Sau khi thiết kế chương trình kiểm toán chi tiết với khoản mục Chiphí trả trước, KTV sẽ thực hiện kiểm toán theo đúng trình tự các bước được mô

tả trong chương trình đã lập nhằm thu thập đầy đủ các bằng chứng kiểm toáncần thiết Ở giai đoạn này công việc của KTV cụ thể như sau:

1.3.2.1.Thực hiện khảo sát kiểm soát đối với khoản mục Chi phí trả trước

Mục tiêu của thử nghiệm kiểm soát:

Để xem xét hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá lại rủi rokiểm soát đối với khoản mục chi phí trả trước

KTV sử dụng thử nghiệm kiểm soát (chủ yếu là thông qua Bảng câu hỏitìm hiểu hệ thống KSNB của khách hàng) để phân tích môi trường kiểm soátchung, xem xét hệ thống kế toán và thủ tục kiểm soát hiện đang được thực hiện

ở khách hàng Từ đó, KTV thu thập đầy đủ bằng chứng về tính hiệu quả của hệthống KSNB đối với Chi phí trả trướcđể có thể xác định các thử nghiệm cơ bảncần thiết

KTV thực hiện các thử nghiệm kiểm soát bao gồm:

Khảo sát khâu thiết kế các chính sách kiểm soát

Tìm hiểu, đánh giá về các chính sách kiểm soát, các quy định về kiểm soátnội bộ: Kiểm toán viên yêu cầu các nhà quản lý đơn vị cung cấp các văn bảnquy định về KSNB có liên quan, như: Quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn của bộ phận hay cá nhân trong việc xét duyệt đơn đặt hàng, nhập kho, tiêuchuẩn phân bổ chi phí…Khi nghiên cứu các văn bản quy định về KSNB củađơn vị, cần chú ý đến các khía cạnh:

Sự đầy đủ của các quy định cho kiểm soát đối với các khâu, các bước liênquan đến khoản mục Chi phí trả trước

Tính chặt chẽ và phù hợp của quy chế KSNB đối với các vấn đề liên quanđến khoản mục Chi phí trả trước

Khảo sát về sự vận hành các quy chế KSNB:

Kiểm toán viên khảo sát đánh giá sự vận hành của các quy chế KSNB đảmbảo về tính hữu hiệu trong vận hành của các quy chế KSNB, cụ thể là sự hiệnhữu (hoạt động) và tính thường xuyên, liên tục trong vận hành của quy chếkiểm soát, các bước kiểm soát

 Kiểm toán viên có thể phỏng vấn các nhân viên có liên quan trong đơn

vị về sự hiện hữu của các bước kiểm soát, kể cả tính thường xuyên hiện hữuvận hành của nó Đồng thời kiểm toán viên có thể trực tiếp quan sát công việccủa nhân viên thực hiện kiểm soát hồ sơ, tài liệu…

 Một thủ tục phổ biến và quan trọng là kiểm tra các dấu hiệu của hoạtđộng KSNB lưu lại trên các hồ sơ, tài liệu (Chữ ký của người phê duyệt muahàng, dấu hiệu của hoàn thiện chứng từ kế toán, chữ ký của người kiểm tra việcghi sổ kế toán…) Dấu hiệu của kiểm soát nội bộ lưu lại trên hồ sơ, tài liệu làbằng chứng có tính thuyết phục cao về sự hiện hữu và tính thường xuyên, liêntục của hoạt động kiểm soát trên thực tế

 Các sai sót trong vận hành của KSNB thường dễ dẫn đến sự thiếu tincậy của các thông tin tài chính có liên quan đã ghi nhận

- Khảo sát về tình hình thực hiện các nguyên tắc tổ chức hoạt động kiểmsoát nội bộ:

Khảo sát về tình hình thực hiện các nguyên tắc cơ bản trong tổ chức hoạtđộng KSNB của đơn vị là một công việc có ý nghĩa quan trọng Sự thực hiệnđúng đắn các nguyên tắc “Phân công và ủy quyền”, nguyên tắc “Bất kiểmnhiệm” sẽ đảm bảo tăng cường hiệu lực của hoạt động kiểm soát, ngăn ngừa vàhạn chế được sự lạm dụng hay lợi dụng chức năng, quyền hạn trong quá trìnhthực hiện liên quan đến khoản mục Chi phí trả trước Kiểm toán viên thườngchú ý đến việc thực hiện thủ tục phê duyệt có đúng chức năng hay không, việcphân công bố trí người trong các khâu liên quan đến phê duyệt- thực hiện, kếtoán- thủ kho- thủ quỹ có đảm bảo sự độc lập cần thiết cho sự giám sát chặt chẽhay không

1.3.2.2.Thực hiện các khảo sát cơ bản đối với khoản mục Chi phí trả trước

a Thực hiện thủ tục phân tích:

Trong giai đoạn này, KTV thực hiện thủ tục phân tích chi tiết Chi phí trảtrước theo từng đối tượng cụ thể như giữa kỳ này với kỳ trước…Các thủ tụcphân tích thường áp dụng khi kiểm toán khoản mục Chi phí trả trướclà:

Phân tích ngang:

- So sánh Chi phí trả trước của từng đối tượng giữa kỳ này với kỳ trước,giữa các tháng trong kỳ để thấy biến động về Chi phí trả trước (số dư đầu kỳ-cuối kỳ)

- So sánh mức Chi phí trả trước và của kỳ này với kỳ trước (số phát sinh

kỳ này với số phát sinh kỳ trước) của từng đối tượng

- So sánh mức Chi phí trả trước của đơn vị với các đơn vị cùng ngànhkhác

Khi thực hiện các phân tích, KTV cần làm rõ những tác động của các yếu

tố gây sự biến động đương nhiên đối với Chi phí trả trước và chỉ ra nghi ngờ vềsai phạm có thể có

Những tác động của yếu tố đương nhiên không gây ra sai phạm, KTV loạitrừ tác động của các yếu tố này để đưa ra các nghi ngờ về khả năng sai phạmcủa trong khoản mục Chi phí trả trước Để xác định rõ được những sai phạm,KTV cần dựa vào CSDL là mục tiêu để tiếp tục thực hiện các bước kiểm tra chitiết nghiệp vụ và số dư tài khoản

Phân tích dọc: Phân tích chỉ tiêu Chi phí trả trước trên tổng tài sản, xemkhoản mục Chi phí trả trước chiếm bao nhiêu phần trăm tổng tài sản

b Thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết nghiệp vụ đối với khoản mục Chi phí trả trước

Kiểm tra chi tiết nghiệp vụ Chi phí trả trước sẽ liên quan đến việc hạchtoán các khoản: Công cụ dụng cụ, chi phí kinh doanh trong kỳ, các khoản thanhtoán…

Khi thực hiện kiểm tra chi tiết về nghiệp vụ Chi phí trả trước, Kiểm toánviên thường tiến hành chọn mẫu các nghiệp vụ để kiểm toán Kỹ thuật chọnmẫu do kiểm toán viên tự lựa chọn thích hợp Tuy nhiên thường chú ý đặc biệtđến các nghiệp vụ liên quan đến Chi phí trả trước có giá trị lớn, không có tiêuthức phân bổ chi Chi phí trả trước vào chi phí kinh doanh trong kỳ, không cóhợp đồng thương mại, hóa đơn mua bán…

Kiểm tra chi tiết chủ yếu là kiểm tra các nghiệp vụ đã ghi nhận trên sổhạch toán trong quá trình kế toán liệu rằng có đảm bảo các cơ sở dẫn liệu cụ thểhay không Các cơ sở dẫn liệu đó cũng chính là mục tiêu mà kiểm toán viên cótrách nhiệm thu thập các bằng chứng thích hợp để xác nhận sự đảm bảo Thựcchất của quá trình kiểm tra chi tiết về nghiệp vụ chính là tiến hành kiểm tra lạiquá trình xử lý kế toán liên quan đến khâu ghi sổ kế toán đối với các nghiệp vụChi phí trả trước, nhằm có được các bằng chứng xác nhận các cơ sở dẫn liệu cụthể có liên quan đến hạch toán các nghiệp vụ Cách thức tiến hành kiểm tra chitiết chủ yếu thực hiện xem xét, đối chiếu từ các nghiệp vụ đã hạch toán trên sổ

kế toán ra các chứng từ, tài liệu có liên quan

Dưới đây là các mục tiêu kiểm toán (cơ sở dẫn liệu) cụ thể và các thủ tụckiểm toán chủ yếu, phổ biến thường áp dụng để thu thập bằng chứng xác nhậncho các cơ sở dẫn liệu tương ứng

- Sự phát sinh: Nghiệp vụ ghi nhận Chi phí trả trước phải thực sự phát sinh

và được sự phê chuẩn đúng đắn

Thủ tục kiểm tra:

 Kiểm tra chọn mẫu một số nghiệp vụ chi phí trả trước phát sinh trong

kỳ đối chiếu với các chứng từ có liên quan, đảm bảo các nghiệp vụ được ghitrong sổ kế toán đều thực sực phát sinh

 Kiểm tra các tài liệu có liên quan đến việc phát sinh Chi phí trả trướcnhư hợp đồng, hóa đơn mua bán công cụ dụng cụ

 Kiểm tra việc chuyển các TSCĐ có giá trị <30tr sang CCDC, kiểm tragiá trị còn lại của các TSCĐ khi chuyển

- Sự tính toán đánh giá: Nghiệp vụ Chi phí trả trước đã được tính toán,

đánh giá đúng đắn, hợp lý hay không

Thủ tục kiểm tra: Kiểm tra trên các hóa đơn mua bán, xem xét việc tínhtoán chính xác trên các hóa đơn Kiểm tra việc tính giá trị còn lại của TSCĐchuyển sang CCDC

- Sự hạch toán đầy đủ: Nghiệp vụ Chi phí trả trước đã ghi sổ kế toán phải

được hạch toán đầy đủ, không trùng hay bỏ sót

Thủ tục kiểm tra: Tiến hành kiểm kê CCDC, đảm bảo rằng không cóCCDC nào có mặt tại kho mà không được ghi chép

- Sự phân loại và hạch toán đúng đắn, chính xác: Các nghiệp vụ Chi phí

trả trước phải được phân loại và ghi nhận đúng nguyên tắc kế toán, đúng quan

hệ đối ứng tài khoản (vào các sổ kế toán), chính xác về số liệu tương ứng đã ghitrên chứng từ

Thủ tục kiểm tra:Kiểm tra chọn mẫu về việc hạch toán đúng đắn của cáctài khoản, đảm bảo không có sự hạch toán nhầm giữa Chi phí trả trước vớiTSCĐ, các chi phí phát sinh trực tiếp trong kỳ

- Sự hạch toán đúng kỳ: Nghiệp vụ Chi phí trả trước phải được hạch toán

kịp thời, đảm bảo phát sinh thuộc kỳ nào phải được ghi sổ kế toán của kỳ đó

Thủ tục kiểm tra:Kiểm tra chọn mẫu các nghiệp vụ phát sinh cuối kỳ vàđầu kỳ sau, xem xét xem có nghiệp vụ nào phát sinh trong kỳ mà kỳ sau mớighi nhận hoặc ngược lại phát sinh kỳ sau mà kỳ này đã ghi nhận

c Thực hiện thủ tục kiểm tra chi tiết số dư đối với khoản mục Chi phí trả trước

Tài khoản kế toán sử dụng cho khoản mục này có số dư sẽ được tổng hợptrình bày trên BCTC là : TK 242- Chi phí trả trước

Đối với số dư đầu kỳ:

Việc xem xét số dư đầu kỳ của khoản mục Chi phí trả trước được tiếnhành tùy thuộc vào doanh nghiệp được tiến hành kiểm toán lần đầu hay kiểmtoán từ lần thứ hai trở đi

- Nếu việc kiểm toán năm trước được thực hiện bởi chính công ty kiểmtoán đang thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chính năm nay và số dư đầu kỳ đãđược xác định là đúng thì không cần thiết phải thực hiện các thủ tục kiểm toán

bổ sung

Nếu việc kiểm toán năm trước được thực hiện bởi công ty kiểm toán khác,kiểm toán viên phải xem xét Báo cáo kiểm toán năm trước và hồ sơ kiểm toánnăm trước, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến các khoản Chi phí trả trước, nếu cóthể tin cậy được thì kiểm toán viên cũng có thể chấp nhận kết quả kiểm toán nămtrước mà không cần thực hiện thêm các thủ tục kiểm toán bổ sung

Trong các trường hợp này kiểm toán viên chỉ cần xem xét để đảm bảo số

dư cuối năm tài chính trước được kết chuyển chính xác hoặc được phân loạimột cách phù hợp trên Báo cáo tài chính năm nay

Nếu báo cáo tài chính chưa được kiểm toán năm trước (kiểm toán lần đầu),hoặc việc kiểm toán năm trước được thực hiện bởi công ty kiểm toán khác vàkiểm toán viên không tin tưởng vào kết quả kiểm toán năm trước hoặc Báo cáokiểm toán năm trước không chấp nhận toàn phần đối với số dư khoản mục Chiphí trả trước, thì kiểm toán viên phải xem xét đến các nguyên nhân không chấpnhận toàn phần của kiểm toán viên năm trước Trong các trường hợp này, kiểmtoán viên phải áp dụng các thủ tục kiểm toán bổ sung như: Kiểm tra các chứng

từ chứng minh cho số dư đầu năm, bảng tổng hợp công cụ dụng cụ, bảng phân

bổ chi phí trả trước…

Đối với số dư cuối kỳ:

Trên cơ sở kết quả kiểm toán số dư đầu kỳ và các nghiệp vụ phát sinhtrong kỳ, kiểm toán viên cần kết hợp với thủ tục kiểm tra chi tiết về số dưkhoản mục Chi phí trả trước cuối kỳ Các mục tiêu kiểm toán (cơ sở dẫn liệucần xác minh) và thủ tục kiểm toán chủ yếu phổ biến như sau:

- Sự hiện hữu: Khoản mục Chi phí trả trước (công cụ dụng cụ) trên sổ kế

toán là thực tế đang tồn tại

- Thủ tục kiểm tra: Đối với chi phí trả trước là công cụ dụng cụ thì thựchiện kiểm kê CCDC, đảm bảo rằng các công cụ dụng cụ được ghi nhận thực tếđang hiện hữu, có mặt tại doanh nghiệp; Kiểm tra danh sách và xin xác nhận từbên thứ ba (Nếu xét thấy cần và có thể có khả năng nhận được sự phúc đáp) đốivới các khoản chi phí dài trả trước hạn khác; Xin xác nhận của người cung cấpxác nhận về số lần, thời gian cung cấp, số tiền phải trả trên mỗi hóa đơn bánhàng, số dư tài khoản (đối với các khoản có liên quan đến Chi phí trả trước) tạicác thời điểm lập báo cáo tài chính.

- Tính toán, đánh giá: Các khoản Chi phí trả trước được tính toán đánh giá

đúng đắn, chính xác

Thủ tục kiểm tra: Kiểm tra việc tính toán giá trị trên sổ kế toán đã đúng

và chính xác chưa KTV cần xem xét đánh gia tính hợp lý của thời gian phân bổcác khoản Chi phí trả trước xem có phù hợp với các quy định kế toán haykhông? Sau đó thực hiện kiểm tra lại tính toán của bảng phân bổ và đánh giátính hợp lý của việc phân bổ Chi phí trả trước vào các tài khoản chi phí liênquan

- Cộng dồn: Các khoản Chi phí trả trước được tổng hợp- cộng dồn đầy đủ,

chính xác

Thủ tục kiểm tra: Kiểm tra việc tổng hợp cộng dồn trên sổ kế toán, đảmbảo chính xác

- Trình bày và công bố: Các khoản Chi phí trả trước được trình bày trên

Báo cáo tài chính phù hợp với quy định của chế độ kế toán và nhất quán với sốliệu trên sổ kế toán của đơn vị

Thủ tục kiểm tra: Kiểm tra việc trình bày khoản mục Chi phí trả trướctrên Báo cáo tài chính xem có được trình bày đúng chỉ tiêu, đúng giá trị theoquy định của chuẩn mực kế toán về lập và trình bày BCTC

1.3.3 Kết thúc kiểm toán về khoản mục Chi phí trả trước

Giai đoạn cuối cùng của cuộc kiểm toán khoản Chi phí trả trước gồm cáccông việc chủ yếu sau:

Thứ nhất: Đánh giá các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc niên độ liênquan đến Chi phí trả trước

Thứ hai: Tổng hợp các kết quả kiểm toán Chi phí trả trướcSau khi đã thực hiện các khảo sát đối với kiểm soát cũng như các thủ tụcphân tích, kiểm tra chi tiết, KTV phải tổng hợp kết quá kiểm toán khoản mụcnày Công việc này dựa trên các thủ tục đã thực hiện và những bằng chứng đãthu thập được Tổng hợp kết quả kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước thườngđược thể hiện dưới dạng bảng tổng hợp kết quả kiểm toán hay biên bản kiểmtoán

Các nội dung chủ yếu trong tổng hợp kết quả kiểm toán:

- Tổng hợp các thủ tục kiểm toán đã áp dụng

- Các sai phạm đã phát hiện khi kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ và số dư tàikhoản và đánh giá về mức độ sai phạm

- Nguyên nhân các sai lệch (nếu có) và các bút toán điều chỉnh sai phạm

Sau khi kết thúc giai đoạn thực hiện kiểm toán, trưởng nhóm kiểm toán

sẽ tổng hợp kết quả liên quan đến Chi phí trả trước và tiến hành thảo luận vớiBGĐ của khách hàng để thống nhất bút toán điều chỉnh

 Nếu khách hàng đồng ý với những điều chỉnh của KTV thì các bút toánnày sẽ được tổng hợp trên giấy tờ làm việc và tính lại số dư liên quan đếnkhoản mục Chi phí trả trước trên BCTC

 Nếu khách hàng không đồng ý với các bút toán điều chỉnh đó và chủnhiệm kiểm toán cho rằng các sai lệch là trọng yếu hoặc có ảnh hưởng dâychuyền ảnh hưởng trọng yếu đến nhiều chỉ tiêu trên BCTC thì KTV sẽ đưa ra ýkiến ngoại trừ về khoản mục Chi phí trả trước.

- Kết luận về mục tiêu kiểm toán đã đạt được hay chưa

- Ý kiến của KTV về sai phạm và những lưu ý (hạn chế) về KSNB đối vớiChi phí trả trước- giúp HT KSNB đối với Chi phí trả trướchiệu quả hơn

- Vấn đề cần theo dõi trong đợt kiểm toán sau (nếu có)

- Tổng hợp kết quả kiểm toán chu trình Chi phí trả trướclà một trong cáccăn cứ cho KTV tổng hợp lập báo cáo kiểm toán và thư quản lý (nếu có)

Như vậy, qua việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kiểm toán khoảnmục Chi phí trả trước, em có được những cơ sở khoa học nhất định về kiểmtoán khoản mục Chi phí trả trước để thực hiện đánh giá thực trạng kiểm toánkhoản mục này trong thực tế khi được đi thực tế tại Công ty Hãng kiểm toánAASC tại Chương II “Thực trạng kiểm toán khoản mục Chi phí trả trước trongkiểm toán Báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC”

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC CHI PHÍ TRẢ TRƯỚC TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG

TY HÃNG KIỂM TOÁN AASC

2.1.Tổng quan chung về Công ty TNHH hãng kiểm toán AASC

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Hãng kiểm toán AASC

Sơ đồ 2.1 : Bộ máy tổ chức Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC

Phòng kiểm toán 2

Phòng kiểm toán 3

Phòng kiểm toán 5

Phòng kiểm toán 6

Phòng kiểm toán 7

Phòng kiểm toán

dự án

Phòng dịch

vụ đầu

tư nước ngoài

Phòng kiểm toán xây dựng

cơ bản

Chi nhánh

Tp Hồ Chí Minh

Văn phòng đại diện Quảng Ninh

- Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty Hãng kiểm toán AASC

- Các dịch vụ công ty cung cấp:

 Kiểm toán Báo cáo tài chính;

 Kiểm toán Báo cáo tài chính vì mục đích thuế;

 Kiểm toán hoạt động;

 Kiểm toán tuân thủ;

 Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư XDCB;

 Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án;

 Kiểm toán thông tin tài chính;

 Dịch vụ soát xét báo cáo tài chính;

 Tư vấn tài chính;

 Tư vấn thuế;

 Tư vấn nguồn nhân lực;

 Tư vấn công nghệ thông tin;

 Tư vấn quản lý;

 Dịch vụ kế toán;

 Dịch vụ định giá tài sản;

 Kiểm tra thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thoả thuận trước;

 Dịch vụ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức;

 Các dịch vụ liên quan khác về tài chính, kế toán, thuế theo quy địnhcủa pháp luật

Kinh nghiệm và năng lực cung cấp dịch vụ kế toán, kiểm toán

Các nhân sự chủ chốt và kiểm toán viên của Công ty là những người cónhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, kế toán; đã từng làm việc trongcác công ty kiểm toán lớn tại Việt Nam và làm việc tại những cơ quan quản lýdoanh nghiệp Nhà nước lớn Đặc biệt là đã từng tham gia thực hiện kiểm toánBáo cáo tài chính cho các Đơn vị trực thuộc Bộ, các Tập đoàn như:

 Bộ Công Thương;

 Bộ Xây dựng;

 Bộ Giao thông vận tải;

 Bộ y tế;

 Tập đoàn Bưu chính Viễn Thông Việt Nam;

 Tập đoàn Dệt may Việt Nam;

 Tập đoàn Điện lực Việt nam;

Và đã tham gia trực tiếp giảng dạy và tập huấn các chuẩn mực kế toán

và kiểm toán cho một số doanh nghiệp trực thuộc các Tập đoàn nêu trên

- Đặc điểm tổ chức đoàn kiểm toán:

Về số lượng: Tùy vào quy mô của khách hàng, khối lượng công việc vàthời hạn phải hoàn thành cuộc kiểm toán mà mỗi đoàn kiểm toán sẽ có sốlượng khác nhau, thường giao động từ 3 đến 5 người, nhiều hơn có thể lênđến 8 người

Sơ đồ 2.2: Đặc điểm tổ chức đoàn kiểm toán.

- Đặc điểm tổ chức hồ sơ kiểm toán:

AASC có số lượng khách hàng lâu năm là khá lớn Bởi vậy, nhằm tiệnlợi cho các công tác tra cứu, soát xét, chuẩn bị kiểm toán…, AASC chia Hồ

sơ kiểm toán làm 2 loại: Hồ sơ kiểm toán chung và hồ sơ kiểm toán năm

Hồ sơ kiểm toán chung

Hồ sơ kiểm toán chung tại AASC được quy định như sau:

Xem xét chấp nhận kiểm toán, ký hợpđồng kiểm toán, soát xét cao nhất

Thành viên BGĐ

Phụ trách công việc chung, soát xét cấp

phòng

Trưởng/ Phóphòng kiểm toán

Chỉ đạo trực tiếp cuộc kiểm toán, phâncông công việc, soát xét, thực hiệnkiểm toán các phần hành quan trọng,

lập Báo cáo kiểm toán

Trưởng nhómKiểm toán

KTV và trợ lýkiểm toán

Trực tiếp kiểm toán các phần hành

được giao

- Về mục tiêu:

Là hồ sơ kiểm toán chứa đựng các thông tin chung về khách hàng liênquan tới hai hay nhiều cuộc kiểm toán trong nhiều năm tài chính của mộtkhách hàng Hồ sơ chung giúp KTV có cái nhìn xuyên suốt về khách hàng kể

từ khi bắt đầu cung cấp dịch vụ đến năm kiểm toán hiện thời

- Về yêu cầu:

 Hồ sơ cần được cập nhật qua các năm, không được xóa bỏ các thôngtin đã có

 Hồ sơ không được chuyển vào kho lưu trữ, tài liệu được lưu tối thiểu

3 năm trước năm kiểm toán hiện thời, trong trường hợp cần thiết các tài liệu

từ năm thứ 4 trở đi có thể lưu thành file hồ sơ kiểm toán chung riêng trước khichuyển sang kho lưu trữ

 Kết cấu Hồ sơ kiểm toán chung:

Bảng 2.1: Kết cấu Hồ sơ kiểm toán chung.

Nội dung Ref Ref chi tiếtThông tin chung PF1 Từ PF11 tới PF14Các biên bản cuộc họp PF2 Từ PF21 tới PF24Thông tin về TC,kế toán PF3 Từ PF31 tới PF35Thông tin về thuế PF4 Từ PF41 tới PF45Thông tin về nhân sự PF5 Từ PF51 tới PF54Thông tin về hợp đồng PF6 Từ PF61 tới PF68Thông tin về kiểm toán PF7 Từ PF71 tới PF74Thông tin về Tập đoàn PF8 Từ PF81 tới PF84

Hồ sơ kiểm toán năm

Hồ sơ kiểm toán năm- Báo cáo riêng tại AASC được quy định như sau:

- Về mục tiêu: Là hồ sơ kiểm toán chứa đựng các thông tin về kháchhàng chỉ liên quan tới cuộc kiểm toán báo cáo riêng của một năm tài chính

- Về thông tin chung về cuộc kiểm toán: Bao gồm 3 nội dung chính:

 Thông tin chung về khách hàng: Tên, địa chỉ, điện thoại liên hệ và kỳkiểm toán

 Thông tin chung về nhóm kiểm toán: tên và ký hiệu viết tắt của cácthành viên nhóm kiểm toán, bao gồm cả thành viên Ban Tổng Giám đốc phụtrách cuộc kiểm toán, lãnh đạo phòng phụ trách cuộc kiểm toán và các thànhviên của nhóm kiểm toán

 Loại hồ sơ năm: Hồ sơ kiểm toán BCTC giữa niên độ hay Hồ sơ kiểmtoán BCTC kết thúc năm tài chính hay Hồ sơ kiểm toán BCTC hợp nhất; vàthời gian hoàn tất hồ sơ và chuyển vào lưu trữ

 Hồ sơ kiểm toán năm gồm 2 phần: Phần hồ sơ quản trị cuộc kiểm toán

và phần hồ sơ làm việc với các khoản mục

 Hồ sơ kiểm toán năm – Phần hồ sơ quản trị: Ký hiệu bằng chữ số, sắpxếp theo thứ tự từ 1-7:

Bảng 2.2: Hồ sơ kiểm toán.

Nội dung REF REF chi tiếtBCTC và BCKiT đã phát hành 1 1.01 -1.03Các báo cáo dự thảo 2 2.01 - 2.03Hoàn tất và soát xét 3 3.01 - 3.08

Dự thảo Lập kế hoạch và kiểm soát 4 4.01 - 4.07Tìm hiểu về khách hàng 5 5.01 - 5.06Các vấn đề khác 6 6.01 - 6.06Tài liệu trao đổi với khách hàng 7 7.01 - 7.03

 Hồ sơ kiểm toán năm – Phần Kiểm tra các khoản mục: Ký hiệu bằngchữ in hoa, sắp xếp theo chu trình:

Bảng 2.3: Các chu trình kiểm toán.

Chu trình Tham chiếu

G – Đầu tư tài chính G1 – G2

H – Nguồn vốn – Công nợ nội bộ H1 – H6

I – Xác định kết quả kinh doanh I1 – I5

K – Các vấn đề khác K1 – K5

Đặc điểm kiểm soát chất lượng cuộc kiểm toán:

Tại AASC, việc kiểm soát chất lượng được quan tâm ngay từ khi công

ty mới thành lập và luôn sự quan tâm đó luôn được duy trì cho tới nay Chính

nó đóng góp một phần không nhỏ làm nên uy tín, thương hiệu AASC có đượcsau 20 năm hoạt động Sau một quá trình học hỏi, tiếp thu, xây dựng và rútkinh nghiệm, hiện nay quy định của AASC về kiểm soát chất lượng khá hoànchỉnh, được thể hiện chủ yếu qua các cấp soát xét nghiêm ngặt sau:

Soát xét của Trưởng nhóm kiểm toánSoát xét Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán: Các chính sách kếtoán,việc tuân thủ các quy định của luật pháp và các chuẩn mực về lập BCTC,việc trình bày và công bố thông tin trên BCTC, tính hợp lý , Ý kiến của KTVtrên BCKT Soát xét hồ sơ kiểm toán: Soát xét toàn bộ các giấy làm việctrong hồ sơ kiểm toán

Soát xét của Trưởng/ Phó phòng kiểm soát chất lượng

Soát xét Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán: Xem xét các nộidung chi tiết trong BCTC và đảm bảo rằng các vấn đề quan trọng của BCTC

đã được xử lý, ý kiến của KTV trên BCKT là phù hợp Soát xét hồ sơ kiểmtoán: soát xét toàn bộ giấy làm việc của trưởng nhóm kiểm toán và các GLVquan trọng của các trợ lý khác trong hồ sơ kiểm toán

Soát xét của thành viên Ban Tổng Giám đốc (phó tổng giám đốc phụtrách phòng)

Soát xét Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán: Xem xét các nộidung chi tiết trong BCTC và đảm bảo rằng các vấn đề quan trọng của BCTC

đã được xử lý, Ý kiến của KTV trên BCKT là phù hợp

2.1.2 Quy trình chung trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH hãng kiểm toán AASC