Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam oAN Q.com NANG CAO PHAT TRIEN & BOI DUONG HSG THEO CHUYEN DE MON TOAN LOP 6 THEO CHUONG TRINH MOI Liên tục khai giảng các khóa học bồi dưỡng Toá
Trang 1Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
oAN Q.com
NANG CAO PHAT TRIEN & BOI DUONG HSG THEO CHUYEN DE
MON TOAN LOP 6 THEO CHUONG TRINH MOI
(Liên tục khai giảng các khóa học bồi dưỡng Toán trực tuyến dành cho các em HS trên toàn quốc khối 6, 7, 8, 9)
CHUYEN DE: TAP HOP VA DEM SO TU NHIEN
A LY THUYET BO TRO VE TAP HOP
- Hop cua hai tap hop 1a mot tap hop gém cac phan tử thuộc ít nhất một trong hai
tap hop do
- Hai tap hop bằng nhau: Nếu A là tập hợp con của B và B là tap hop con cua A
thì hai tập hợp A và B bằng nhau, kí hiệu A = B
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 1
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 2Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
oAN Q.com
B BAI TAP VAN DUNG
Bai 1: Cho tap hop: A = {5; 6; 7; 9}
a Viét cdc tập hợp con của A mà mọi phần tử của nó đều là số chăn
b Viết các tập hợp con của A
Giải:
a Tập hợp con của A mà mọi phần tử của nó đều là số chăn: {6}
b Tập hợp con của A là:
+) Tập hợp con không phân tử: Tập rỗng: Ø
+) Tap hop con gồm mét phan tir: {5}; {6}; {7}; {9}
+) Tập hợp con gồm hai phần tử: {5; 6}; {5; 7}; {5; 9}; {6; 7}; {6; 9}; {7; 9)
+) Tập hợp con gồm ba phan tir: {5; 6; 7}; {5; 6; 9}; {6; 7; 9}
+) Tập hợp con gồm bốn phần tử: {5; 6; 7; 9}
Bài 2: Gọi A là tập hợp các số tự nhiên khác 0, nhỏ hơn 30, chia hết cho 3
B là tập hợp các số tự nhiên khác 0, nhỏ hơn 30, chia hết cho 9
C là tập hợp các số tự nhiên khác 0, nhỏ hơn 30, chia hết cho 5
a) Tim cac phan tr cua BUC, ANC, BNC
b) Hãy xác định tap hop AU B, AN B
c) Trong ba tap hop A, B, C, tập hợp nao là tap hop con của một trong hai tap hop con lại
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 2
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 3Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Bài 4: Trong các số tự nhiên từ 1 đến 100, có bao nhiêu số:
a Chia hết cho 2 mà không chia hết cho 32
b Chia hết cho ít nhất một trong hai số 2 va 3?
c Không chia hết cho 2 và không chia hết cho 3?
Giải:
a) Chia hết cho 2 mà không chia hết cho 32
Các sô chia hêt cho 2: 2; 4; .; 100
Số các số chia hết cho 2 là: ao +1=50số
Các số chia hết cho 2 va 3: 6; 12; 18; 24; .; 96
Số các số chia hết cho cả 2 và 3 là : = +1 =16 số
Vậy từ I — 100 có 50 — 16 = 34 số chia hết cho 2 mà không chia hết cho 3
b) Chia hết cho it nhat một trong hai sô 2 và 3?
Cac so chia het cho 3 la: 3; 6; 9; 12; 15; .; 99
số các số chia hét cho 3 1a: C7 + 1 = 33 56
Vậy các số chia cho ít nhất một trong hai số 2 và 3 là : 50 + 33 — 16 = 67 số
c) Không chia hêt cho 2 và không chia hết cho 3?
Các số không chia hết cho 2 và cho 3 là: 100 — 67 = 33 số
Bai 5: Co bao nhiéu s6 abcd ma ab < cd?
Giải:
Ta thấy ab và cđ là hai số có hai chữ số, nên ta có các trường hợp xảy ra như sau:
+) Nếu ab = 10 thì cđ có thể bằng: 11; 12; 13; .; 99 => Có 89 số
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 3
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 4Gọi số tự nhiên có 4 chữ số có chữ số tận cùng bằng 2 có dạng: abc2
+) Vì abc2 chia hết cho 4 nên suy ra: c € {1; 3; 5; 7; 9) => Có 5 cách chọn chữ số c
+) Chữ số b có 10 cách chọn
+) Chữ số c có 9 cách chọn
Vậy có: 5.10.9 = 450 số thỏa mãn yêu cầu bài toán
Bài 7: Viết 999 số tự nhiên liên tiếp kê từ 1
Số chữ số 2 trong hai dãy như nhau Ở đây dãy (2) có 1000 số, mỗi số gồm 3 chữ
số, số lượng mỗi chữ số từ 0 đến 9 đều như nhau Mỗi chữ số (từ 0 đến 9) đều có
mặt:
3 1000 : 10 = 300 (lần) Vậy ở dãy (1) chữ số 2 cũng được viết 300 lần
b) Chữ số 0 được viết bao nhiêu lần?
Ở dãy (2) chữ số 0 có mặt 300 lần
So với dãy (1) thì ở dãy (2) ta viết thêm các chữ số 0:
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 4
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 5Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Vậy chữ số 0 ở dãy (1) được viết là: 300 — 111 = 189 (lần)
Bài 8: Viết liên tiếp các số tự nhiên liên tiếp từ 1 đến 999 ta được một số tự nhiên A Hỏi:
Giải:
- Chữ số 2 xuất hiện hàng đơn vị: Ở các số: 102; 112; 122; .; 382
=> Số chữ số 2 được viết hàng đơn vị là: (382 - 102) : 10 + 1 =29 chữ số
- Chữ số 2 xuất hiện hàng chục:
+) Từ 120 đến 128 có: 5 chữ số 2
+) Từ 220 đến 228 có: 5 chữ số 2
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 5
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 6Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
oAN Q.com
+) Từ 320 đến 328 có: 5 chữ số 2
=> Số chữ số 2 được viết hang chuc la: 5+ 5 + 5 = 15 chữ SỐ
- Chữ số 2 xuất hiện hàng trăm:
+) Từ 200 đến 298 có: 50 chữ số 2 xuất hiện hàng trăm
Vậy, chữ số 2 được viết: 29 + 15 + 50 = 94 lần trong dãy số trên
Bài 10: Từ các chữ số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 lập tất cả các số tự nhiên có bảy chữ số, trong đó
mỗi chữ số trên đều có mặt Chứng minh rằng tổng tất cả các số đó chia hết cho 9
Giải:
Theo đề bài ta suy ra: Có 7.6.5.4.3.2.1 được lập từ các chữ số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
=> Mỗi chữ số xuất hiện: 7.6.5.4.3.2.1 : 7 = 6.5.4.3.2.1 = 720 lần
Bài 12: Trong các số tự nhiên từ 1 đến 10000
a) Có bao nhiêu sô chứa chữ sô 0?
b) Sô chứa chữ sô 1 hay sô không chứa chữ sô 1 có nhiêu hơn?
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 7Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
=> Có: 9 + §1 + 729 + 6561 = 7380 số tự nhiên không chứa chữ số 0
Vậy, có 10000 — 7380 = 2620 số tự nhiên có chứa chữ số 0
b)
- Số không chứa chữ số 1:
Đặt dãy s6 A la: 1; 2; 3; 4; .; 9999; 10000 (1)
Giả sử ta có dãy số B: 0000; 0001; 0002; .; 9999 (2) Suy ra: Số có chữ số 1 dãy A nhiều hơn số có chữ số 1 day B 1a 1
Xét dãy số (2): Có 10000 số, mỗi số gồm 4 chữ số Các số không chứa chữ số
1 của dãy (2) là các số có dạng: abcdđ, trong đó, mỗi chữ số a, b, c, đều có 9 cách chọn (từ 0 đến 9 nhưng khác 1), vậy, tất cả có:
9.9.9.9 = 6561
Vậy, Các số có chứa chữ số 1 dãy B là: 10000 — 6561 = 3439 số
- _ Vậy, số có chứa chữ số 1 dãy A là: 3439 + 1 = 3440 số
- _ Số không chứa chữ số 1 dãy A là: 10000 — 3440 = 6560 số
=> Số không chứa chữ số 1 nhiều hơn số có chứa chữ số I
Bài 13: Có bao nhiêu số tự nhiên chia hết cho 3, có bốn chữ số và tận cùng bằng 5?
Giải:
Gọi số có 4 chữ số và có chữ số tận cùng băng 5 có dạng: abc5
Ta có: abc5 chia hết cho 3 nên suy ra: a + b + c + 5 chia hết cho 3
> a+b+c chia cho 3 dư I
Xét dãy số: 100; 103; 106; .; 997 => Trong dãy số trên có 300 số chia cho 3 dư 1
=> Có 300 số có 4 chữ số chia hết cho 3 và có chữ số tận cùng bằng 5
Bài 14: Trong các sô tự nhiên có ba chữ sô, có bao nhiêu sô:
a) Chứa đúng một chữ số 4?
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 7
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 8a) Xét các trường hợp sau đây:
- Số có 3 chữ số có dạng: 4ab Chữ số a nhận 9 giá trị, chữ số b nhận 9 gia tri
(chỉ yêu cầu a, b # 4) Vậy có: 9.9 = 81 sd
-_ Số có 3 chữ số có dạng: a4b Chữ số a nhận § giá trị (a # 0, a # 4), chữ số b nhận 9 giá trị (b # 4) Vậy có: 8.9 = 72 số
-_ Số có 3 chữ số có dạng ab4 Chữ số a nhận § giá trị (a # 0, a # 4), chữ số b nhận 9 giá trị (b # 4) Vậy có: 8.9 = 72 số
=> Vậy có: 81 + 72 + 72 = 225 số có chứa đúng một chữ số 4
b) Xét các trường hợp sau đây:
-_ Số có 3 chữ số có dạng: 44a Chữ số a nhận 9 giá trị (a # 4) Vậy có: 9 số
- _ Số có 3 chữ số có dạng: a44 Chữ số a nhận § giá trị (a # 0, a # 4) Vậy có: 9
SỐ
-_ Số có 3 chữ số có dạng 4a4 Chữ số a nhận 9 giá trị ( a # 4) Vậy có: 9 = 72
SỐ
=> Vậy có: 9+§+9= 26 số có chứa đúng hai chữ số 4
Bài 15: Có bao nhiêu sô tự nhiên có ba chữ sô trong đó có ít nhât hai chữ sô như nhau?
Giải:
- _ Các số có 3 chữ số có dạng: abc Ta có: a nhận 9 giá trị (a # 0), b nhận 10 giá
trị, c nhận 10 giá trị Vậy có: 9.10.10 = 900 sé
- _ Các số có 3 chữ số khác nhau dạng: đeŸ Ta có: d nhận 9 giá trị (d # 0), e
nhận 9 giá trị (e # d), f nhận 8 giá trị (f# d, e)
Vậy có: 9.9.8 = 648 số
=> Có 900 — 64§ = 252 số tự nhiên có ba chữ số trong đó có ít nhất hai số giống nhau
Bài 16: Trong các số tự nhiên từ I đến 1000, có bao nhiêu số:
a Chia hết cho ít nhất một trong các số 2, 3, 5?
b Không chia hết cho tất cả các số tự nhiên từ 2 đến 5?
Giải:
a) Chia hết cho ít nhất một trong các số 2, 3, 5?
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 9Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án
và Tuyển tập 16 chuyên đề bồi dưỡng HSG Toán 7 | Thầy Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo) a
Trang 10Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Chia hết cho 5, có chứa chữ số 5?
Chia hết cho 3, không chứa chữ số 3?
c) Chia hết cho 5, có chứa chữ số 5?
Số có ba chữ số, chia hết cho 5 gồm 180 số trong đó số không chứa chữ số 5 có
dạng abc , a có 8 cách chọn, b có 9 cách chọn, c có 1 cách chọn (là 0) gồm 8.9 =
72 số
Vậy có: 180 — 72 = 108 số chia hết cho 5 và có chứa chữ số 5
d) Chia hết cho 3, không chứa chữ số 3?
> C6 8.9.3 = 216 sé chia hét cho 3 va khéng chia chit sé 3
Bai 19: Tim tong các số tự nhiên có ba chữ số lập bởi các chữ số 2, 3, 0, 7 trong đó:
a) Cac cht sô có thê giông nhau
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 10
va Tuyén tap 16 chuyén đề bồi dưỡng HSG Toán 7 | Thầy Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo) p
Trang 11+) Các chữ số 2, 3, 0, 7 xuất hiện ở hàng đơn vị là: 48 : 4= 12 lần
=> Tổng các số tự nhiên có ba chữ số được lập bởi cac chữ số 2, 3, 0, 7 có thể giống
+) Các chữ số 2, 3, 0, 7 xuất hiện ở hàng đơn vị là: 4 lần
> Tổng các số tự nhiên có ba chữ số được lập bởi cac chữ số 2, 3, 0, 7 khác nhau là: (2 +3 +0 + 7).(600 + 40 + 4) = 7728
Bài 20: Có bao nhiêu số tự nhiên có hai chữ số, không chia hết cho số nào trong hai số 3
Dãy số chia hết cho 3: 12; 15; 18; .; 99 Gọi S¡ là tổng các số chia hết cho 3 của dãy số
trên Ta có Sị = 12 + IS+ I§+ +99 =(12+99).30: 2 = 1665
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 11
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 12Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Ta lập được 4.3.2.1 = 24 số tự nhiên bao gồm cả bốn chữ số 1,2,3, 4 Mỗi chữ số
có mặt 6 lần ở mỗi hàng Tổng của 24 số nói trên bằng:
60 + 600 + 6000 + 60000 = 66660
Bai 22: Kết quả điều tra ở một lớp học cho thấy: Có 20 học sinh thích bóng đá, 17 hoc
sinh thích bơi, 36 học sinh thích bóng chuyền, 14 học sinh thích bóng đá và bơi, 13 học sinh thích bơi và bóng chuyên, 15 học sinh thích bóng đá và bóng chuyền, 10 học sinh thích cả ba môn, 12 học sinh không thích môn nào
Hỏi lớp đó có bao nhiêu học sinh?
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 12
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 13Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
+) Trong mỗi chục khác nhau chữ số 5 được viết 1 lần
Vậy chữ số 5 được viết 11 + 9 = 20 lần
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 13
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 14Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Dãy (1) gồm các số chia cho 3 dư 1 và dãy (2) gồm các số chia hết cho 5 dư 2
Gọi n là số có mặt đồng thời cả hai day (1) và (2) thì n— I chia hết cho 3 và n — 2 chia hết
cho 5 Từ đó (n - 1) + 9 chia hết cho 3 và (n - 2) + 10 chia hết cho 5, suy ra n + 8 chia hết
cho 15
Vậy n= 15k— § mà 2 <n< 301 nên 2 < I5k— 8 < 201 từ đó l <k< 20
Vậy có 20 số thỏa mãn yêu cầu
Bài 28: Các số tự nhiên từ 1000 đến 10 000 có bao nhiêu số có đúng 3 chữ số giống nhau
Giải:
+) Số 10 000 là số duy nhất có 5 chữ số, số này có hơn 3 chữ số giống nhau nên không
thỏa mãn yêu cầu của bài toán
+) Tương tự như vậy cho các SỐ CÓ dang aaba; abaa; baaa, mỗi dang có 81 SỐ
Vậy, các số tự nhiên từ 1000 đến 10 000 có §1.4 = 324 số có đúng 3 chữ số giống nhau
Bài 29: Mỗi học sinh của lớp 6A đều biết chơi cờ tướng hoặc cờ vua, biết răng có 25 em
biết chơi cờ tướng, 30 em biết chơi cờ vua, 15 em biết chơi cả hai Hỏi lớp 6A có bao nhiêu em chỉ biết chơi cờ tướng? Bao nhiêu em chỉ biết chơi cờ vua? Sĩ số lớp là bao
nhiêu?
Giải:
Ta có sơ đồ VEN như sau:
Dựa vào sơ đồ Ven ta suy ra:
Số học sinh chỉ biết chơi cờ tướng là: 25 — 15 = 10 học sinh
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 14
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 15Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
oAN Q.com
Số học sinh chỉ biết chơi cờ vưa là: 30 — 15 = 15 học sinh
Do đó, sĩ số học sinh của lớp 6A là: 10 + 15 + 15 = 40 học sinh
Bai 30: Lop 6B co 45 hoc sinh, trong đó có 25 em thích môn Văn, 20 em thích môn Toán,
18 em thích môn Sử, 6 em không thích môn nảo, 5 em thích cả ba môn Hỏi số em thích
chỉ một môn trong ba môn trên là bao nhiêu?
+) Goi a, b, c theo thứ tự là số học sinh chỉ thích môn Văn, Sử, Toán
x là số học sinh chỉ thích hai môn Văn và Toán
y là số học sinh chỉ thích hai môn là Sử và Toán
z là số học sinh chỉ thích hai môn là Văn và Sử
+) Ta có số em học sinh thích ít nhất một môn là 45 — 6 = 39
a+x+z+5=25(1) b+y+z+5=18(2) c+x+y+5=20(3) x+y+z+a+b+c+5=39(3) Dựa vào sơ đô Ven ta có:
Cộng về với về của (1), (2), (3) nên suy ra: a + b + + 2(x + y+z) + 15 = 63 (5)
Từ (4) suy ra: x+ y+z=34-— (a + b + c) thay vào (ŠS) ta được:
a+b+c+2[34-(at+b+c)]+15=63
Vay, số học sinh chỉ thích một môn là: 20 học sinh
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 15
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)
Trang 16Hệ thống phát triển Toán IQ Việt Nam
Bai 31: Trong số 45 học sinh của lớp óC có 15 bạn được xếp loại học lực giỏi, 20 bạn
được xếp loại hạnh kiểm tốt, trong đó có 10 bạn vừa học lực giỏi, vừa có hạnh kiểm tốt
Giải:
Tuyển tập các bài toán ôn thi tài năng toán học trẻ (VMTC) lớp 6 — Tuyển tập 150 đề thi HSG Toán 6 có đáp án 16
và Tuyên tập 16 chuyên đê bôi dưỡng HSG Toán 7 | Thây Thích — Tel: 0919.281.916 (Zalo)