4.6 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜI...254.7 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜIVỚIBIẾNGIẢĐẠID I Ệ N CHOCU ỘCKHỦNGHOẢNGTÀICHÍNHTOÀNCẦU...29 4.8 THẢOLUẬNVỀKẾTQUẢ...33 4.8.1 Vềquanhệgiữacungtiề
Trang 2ThànhphốHồChíMinh-Năm2013
Trang 3Tôixincamđoanrằngđâylàcôngtrìnhnghiêncứucủatôicósựhỗtrợtừgiáoviênh ư ớ ngdẫnlàPGS.TS.NguyễnThịNgọcTrang.Mọisốliệuphụcphụchobàinghiênc ứunàyđượcthuthậptừnhiềunguồnkhácnhauvàđượcghirõtrong phầntàiliệut h a m khảo.Mọikếtquảtrongbàinghiêncứunàylàtrungthựcvàchưatừngđượccôngbốtrướcđây
Nếucóbấtkỳsaiphạmnào,tôixinhoàntoànchịutráchnhiệmtrướcHộiđồngbảovệ
ThànhphốH1 0 ăm 2013.
Tácgiả
N
Trang 4MỤCLỤC TRANGPHỤBÌALỜI
CAMĐOANMỤCLỤ
C
DANHMỤCCÁCTỪVIẾTTẮT
DANHMỤCCÁCBẢNGBIỂUSỬDỤNGTRONGBÀI
LỜIMỞĐẦU 1
CHƯƠNG1:GIỚITHIỆU 2
CHƯƠNG2:CUNGTIỀN,THANH KHOẢNVÀGIÁCHỨNG KHOÁN 4
2.1 HIỆUỨNGTHANHKHOẢN 4
2.2 GIÁCHỨNGKHOÁN 6
2.3 HIỆUỨNGCUNGTIỀN 8
CHƯƠNG3 : P H Ư Ơ N G P H Á P L U Ậ N V À D Ữ L I Ệ U NGHIÊNCỨU 11
3.1 GIẢTHUYẾTVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 11
3.2 MÔHÌNHKIỂMĐỊNH 12
3.2.1 Kiểmđịnhmốiquanhệnhânquả 12
3.2.2 Môhìnhhệphươngtrìnhcấutrúc 13
3.3 MÔTẢBIẾNVÀDỮLIỆUNGHIÊNCỨU 15
3.4 NHỮNGVẤNĐỀKINHTẾLƯỢNG 16
CHƯƠNG4:KẾTQUẢNGHIÊNCỨU 18
4.1 KẾTQUẢKIỂMĐỊNHTÍNHDỪNGCỦACÁCCHUỖISỐLIỆU 18
4.2 THỐNGKÊMÔTẢ 20
4.3 KẾTQUẢKIỂMĐỊNHĐỒNGLIÊNKẾT 20
4.4 KẾTQUẢKIỂMĐỊNHNHÂNQUẢ 21
4.5 KẾTQUẢCHẠYPHƯƠNGTRÌNHRIÊNGLẺ 22
Trang 54.6 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜI 25
4.7 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜIVỚIBIẾNGIẢĐẠID I Ệ N CHOCU ỘCKHỦNGHOẢNGTÀICHÍNHTOÀNCẦU 29
4.8 THẢOLUẬNVỀKẾTQUẢ 33
4.8.1 Vềquanhệgiữacungtiềnvàthanhkhoản 33
4.8.2 Vềgiácổphiếu 38
CHƯƠNG5:KẾTLUẬN 43
DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢO 46
PHỤLỤCA:SỐLIỆUPHỤCVỤBÀINGHIÊNCỨU 51
PHỤLỤCB:ĐIỀUCHỈNHYẾUTỐMÙACHOCÁCCHUỖIS Ố LIỆU 59
Trang 7ChỉsốthờivụchungTBR: Lãisuấttráiphiếukhobạc
Trang 8ThịtrườngchứngkhoánTT GDC K: TrungtâmGiaodịchChứngkhoánUS D: ĐồngđôlaMỹVAR: VectorAutoRegressiveVECM:
Trang 9Bảng1: Kếtquảkiểmđịnhnghiệmđơnvịởmứcgiátrị 18
Bảng2: Kếtquảkiểmđịnhnghiệmđơnvịởsaiphânbậc1 19
Bảng3: Bảngtổnghợpthốngkêmôtảcácbiếnsửdụngtrongcáchồiquy 20
Bảng4: Kếtquảkiểmđịnhđồngliênkết 21
Bảng5: Kếtquảkiểmđịnhnhânquả 22
Bảng6: Kếtquảchạycácphươngtrìnhriênglẻ 23
Bảng7: Kếtquảchạyhệphươngtrìnhđồngthời 26
Bảng8:
Kếtq u ảc h ạyh ệp h ư ơ n g t r ì n h đ ồ ngthờiv ớib i ếng i ảđ ạ id i ệnc h o c u ộck h ủnghoảngtàichínhtoàncầu 30
Bảng9: ChạyVARvớiđộtrễsơbộ 34
Bảng10:Kếtquảkiểmđịnhđộtrễtốiđa 35
Bảng11:KếtquảchạylạiVARvớiđộtrễtốiđa–độtrễ2 36
Bảng12:Kếtquảkiểmđịnhđộtrễcầnloạibỏ 37
Bảng13:Kếtquảkiểmđịnhtínhdừngcủaphầndư 37
Trang 10LỜIMỞĐẦU
ĐạihộiđạibiểutoànquốclầnthứVIcủaĐảngCộngsảnViệtNam(họptừ15đến18/12/1986),vớiphươngchâm“nhìnthẳngvàosựthật”,Đảngtađãphântích,đánhg i á tìnhhìnhtrongnướcvàthếgiớimộtcáchkháchquan,xácđịnhcácxuthếpháttriểntấtyếucủathếgiớivàđãthựchiệnbướcchuyểnđổiquantrọngcảvềluậnvàt h ựctiễn:xóabỏcơchếquảnt ậptrung,hànhchính,quanliêubaocấp,chuyểnsangn ềnkinhtếthịtrườngđịnhhướngxãhộichủnghĩa.Đếnnay,côngcuộcđổimớiđãtiếnhànhhơn25năm,dùchưalàmchoViệtNamtrởthànhmộtnềnkinhtếhùngmạnh,thànhnhững“conrồng”,“conhổ”củachâu
Ánh ưn gnhữngthànhtựu,nhữngcảicáchkinhtếmànướctađãđạtđượcsauhơn25nămtiếnhànhđổimớinềnkinhtếđãlàmchonềnkinhtếnướctatừngbướcvậnh àn htheođúngcơchếcungcầucủathịtrường.Cácbiệnphápquảnlí,cácchínhsách kinhtếcủaChínhphủcũngđãphầnnàotheođúngtheothônglệquốctếdùmuốnhaykhông.Đâylànhữngtiềnđềcơbảnđểcóthểthựchiệnđượccácnghiênc ứuvềmốiquanhệgiữacácbiếnsốvĩmôtrongnềnkinhtế-
mộtđiềumàrấtnhiềun h à kinhtếhọcđãthựchiệntừlâuởcácnềnkinhtếpháttriểntrênthếgiới.Đâycũnglàcơsởđểbàiviếtnàytiếnhànhkiểmđịnhvềmốiquanhệgiữagiữacungtiền,thanhkhoảnvàgiácổphiếutạiViệtNam
Trang 11khoảnđượcđềxuấtlầnđầutinv ào năm1961bởiFriedman–
nhàkinhtếhọctừngđoạtgiảiNobelsauđó.á c độngnghịchbiếncủacungtiềnđếnlãisuấtđãđượcxácnhậnbởimộtloạtcácbàinghincứu,trongkhinhậnđịnhvềtácđộngdươngcủacungtiềnđếnthanhkhoảnlạichưac ónhiềuủnghộ.r o n g khiHamilton(1997)đãcốgắngđểchothấymộthiệuứngth anh khoảnbằngcáchsửdụngquansáthàngngày,nhữngnghincứucủacácnhàkin htếhọckhác(Pagan&Robertson,năm1995;Goodfriend,năm1997;Leeper&G o r d o n năm1992;Edmond&Weill,2005;h o r n t o n , 2007a)đãkhôngthànhcôngt r o n g việcxácminhnhậnđịnhnàytrongcácbáocáothựcnghiệmcủahọ.Hiệuứngthanhkhoảnvìvậyvnchưađượcthốngnhấtvềmtthựcnghiệm.Ngoàira,nhữngnghincứuvềthanhkhoảnđãgiảmđitrongnhữngnăm2000
Vàot h á n g 9 n ă m 2 0 1 2 , n h ó m b a t á c g i ả g ồ m M o h a m e d A r i f f ,
in-fahC h u n g v à ShamsherMđãsử d ụ n g dữl iệ uhà ng quýtừn ă m
1960-2011và hệ phương trìnhđ ồ n gthờiđểnghincứuvềmối quanhệgiữacung
h a n h khoảnvàtácđộngcủathanhkhoảnđếngiátàisản
Bàiluậnvănnàydựatheonghincứucủa3tácgiảtrnđểtìmhiểuvềmộtvấnđềtươngtựlà:liệurằngtạiViệtNamthìgiữacungtiền,thanhkhoảnvàgiácổphiếucó quanhệvớinhauhaykhông?
BàiviếtnàytiếpcậnvấnđềcònchưađượcgiảiquyếtởViệtNamn h ậ n địnhvềmốiq u a n hệgiữacungtiềnvàthanhkhoảnbằngcáchxâydựngmộtmôhìnhkiểmđịnhđáng tin cậy.Bài viếtápdụngmộthệphươngtrình đểkiểmđịnhsựtồn tại hiệuứngtiềnđếnthanhkhoản.Môhìnhkiểmđịnhnàykếthợpvớimộtsốcảitiếnkinhtế
Trang 12lượngcầnthiếtđểloạibỏcácvấnđềtínhtoángpphảitrongcácnghincứutrướcđó,trongk h i vnt h ể h i ệ n đ ư ợ c đ i ể m gãyc ấ u t r ú c d o ả n h h ư ở n g t ừ c u ộ c k h ủ n g hoảngtàichínhtoàncầutrongcácmôhìnhkiểmđịnh.
Mộtsựđổimớicủanghin cứunàylà phầnmở rộng củalíthuyếtcung tiền vềthanhkhoảnb a o g ồ m g i á cổp h i ế u N h ư l à mộtc á c h k i ể m đ ị n h chtc h ẽ n h ấ t c
Cungtiềncótácđộngđếnthanhkhoảnvàgiácổphiếuhaykhông?
Tácđộng(nếucó)củathanhkhoảnđếngiácổphiếulànhiềuhayít?
Nhữngtácđộngnutrnsẽthayđổirasaokhixảyracuộckhủnghoảngtàichínhtoàncầu?
Phầntiếptheo,nộidungchínhcủabàiviếtnàyđượcsắpxếpnhưsau
hương2:Thảoluậnvềt h u y ếtcungtiền,cũngnhưcácbiếncủamôhình,trongđótậptrungthảoluậnvề(i)hiệuứngthanhkhoảnvà(ii)giácổphiếu
hương3:Giảithíchcácbướcchuẩnbịdữliệu,cácmôhìnhkiểmđịnhchoc á c kiểmđịnhquanhệnhânquả,hệphươngtrìnhvàmôhìnhhồiquy
hương4:Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
hương5:Kếtluận
Trang 13KHOÁN
Phầnnàytrìnhbàyngắngọncácnghincứucólinquan.h o đếnnayvnkhôngc ó bằngchứngrõràngnàomôtảvềnhậnđịnhhiệuứngthanhkhoản.Mốiliênkếtgi ữatínhthanhkhoảnvàgiáchứngkhoán(tàisản)đượckhảosáttrướckhixemxétphươngtrìnhcungtiềnnộisinh
2.1 HIỆUỨNGTHANHKHOẢN
HiệuứngthanhkhoảnlênlãisuấtđượcgiớithiệubởiFriedman(1961)đểmôtảtácđộn gđầutiêntrongsố3tácđộnggâyrabởinhữngthayđổingoạisinhkhôngmongđợitrongcungtiền(2nhântốtácđộngcònlạilàthunhậpvàlạmphátdựkiến)
vấnđềliệurằngthayđổitrongcungtiềncódn đếnlãisuấtthayđổitheoh ư ớ n g ngượclạihaykhôngcònđangbàncãi(Bryant,Holtham&Hooper,1988)thìn g h i ê n cứucủaLaidler(1985)đãkếtthúcvấnđềnàykhiđưarakếtquảhỗtrợmạnhmẽchohiệuứngthanhkhoản.Mốiliênkếtgiữacungtiềnvàlãisuấtđãđượcthừan hậnbởin h i ềun h à k i n h t ếv à n h à h o ạchđ ị n h
c h í n h s á c h t r nc ơ sởn h ữngbằngch ứngrằngsựthayđổitiềntệt ác độnglênl ãi suất.Dựtrữtiềnmt là mộtph ầnt ro ngdanhmụcđầutưcủangườinắmgiữtàisản.Sựgiatăngtrongdựtrữtiềnmt sẽlàmgiảmlợisuấttừđồngtiềnđượcnắmgiữ.ha yđổitrongcungtiềnvìthếđạidiệnchosựthayđổitỉsuấtsinhlợicủatiền
Mt khác,cầutiềnlà mộthàmcủalãisuấtcũngnhưlợisuấttrênvốncổphần,tươngứngvớitrái
đ ế ntấtcảmứclãisuấtvàlợisuấtnóichungtrongcầutiềngiảmxuống.Tốcđộmàlợisuấtt rên mộttàisảnphảnứngtùythuộcvàotỉlệsốtiềnnắm
giữvượtquátrạngtháicânb ằngsẽđược điềuchỉnhkhi người nắmgiữtiềncânđốilạidanhmụcđểđốiphóvớic ú sốccungtiền.Điềunàycungcấpbằngchứngchothấyngânhàngtrungươngsửd ụngtiềndựtrữđểgâyảnhhưởngnhưthếnào.Tỉlệphảnứngcủacácmứcgiátàisảnkhácnhautùythuộcvàon hữngngườ imua(tàisản)tiềmnăngthayđổidanhmụctàisản nhanhnhưthếnàobằng cách canthiệp vàoviệcnắmgiữtiềnvượtmức.N ếunhữngngườimuatiềmnăngnày,chẳnghạnnhưđịnhchế,dealersvàcáccá
Trang 14nhângiàucóphảnứngvớinhữngthayđổitrongcânđốitiềncủahọkhihọthựchiệncân đốilạidanhmụcđầutư,khiđólợisuấttrênchứngkhoándoanhnghiệpcũngbịảnhhưởng.Vìthế,giáchứngkhoáncũngphảiphảnứngvớisựthayđổicungtiềnvớimộthệsốâmthôngquaviệccungtiềntácđộngđếnkênhlãisuất.
Tiềnđóngmộtvaitrònổibậttrongcáclíthuyếtcơbảnvềcơchếtruyềndn chínhsách tiềntệ.Tuynhiên,córấtítbằngchứngcóýnghĩathốngkêvềhiệuứngthanhkhoảnđượcxácnhậntrongcácnghiêncứutrướcđây.Nhữngnghiêncứuđórấtphổbiếntrongnhữngnăm1970–1990trongkhimốiquantâmchođềtàinàyđãsuyyếutrongnhữngnăm2000.Nhữngnghiêncứutrướcđónỗlựcđểxácđịnhhiệuứngt h a n h khoảnđãkhôngthànhcônglàdohầuhếtcácnhànghiêncứusửdụngdữliệucótầnsốthấp(chúngchỉlítưởngchođánhgiátácđộngnhanhcủacungtiềnlênlãisuất).Cóthểlàdocácnghiêncứuđóphảikiểmsoátcácảnhhưởngcủachínhsáchtiềntệtácđộnglêncácbiếnkinhtế.Hamilton(1997)đãtìm
cáchpháttriểncáchđolườngthuyếtphụchơnvềhiệuứngthanhkhoảnbằngcáchướctínhcáchthứcphảnứ ngcủalãisuấtlinbangđếncúsốccungtiềndựtrữngoạisinh:ôngsửdụngsốliệuhàngngàyđểướctínhhiệuứngthanhkhoảnhàngngày
Vớinhữngnghiêncứukhác,việcthiếuđisựhỗtrợcủamộthiệuứngthanhkhoảnsửd ụngkếthợpnhântốdựtrữvàtiềntệtầnsốthấpcóthểdosựphảnứngchậmcủathunhậpdanhnghĩahockỳvọnglạmphátcủacúsốccungtiềnhoc sựbấtlựccủan gư ờinghiêncứuđểcáchlycúsốctiềntệngoạisinhhoc thậm
chílàphươngphápki ểmđ ị nh.C á c n h à n g h i ê n cứuđ ã n ỗ l ựcv ư ợ tq u a n h ữngv ấnđ
ề này,s ửd ụngS tr u c t ur a l vectoraggregates(SVAR).MôhìnhSVARđượcướctínhbằngviệcsửd ụngmộtkết hợpđa dạng củatiền và dựtrữtiền Dừvậy,thậtkhóđểtìmthấybằngc h ứngthuyếtphụccủahiệuứngthanhkhoảntrongnhữngmôhìnhnàynhưđãđượctuyênbốbởiPaganvàRobertson(1995).Tuynhiên,hầuhếtcácnhàkinhtếthựcn g h i ệmvànhàhoạchđịnhchínhsáchtinrằnghiệuứngthanhkhoảnxuấthiệntrongdữliệuc ủan ềnk i n h t ếH o a Kỳ,d ù mứcđ ộ c ủah i ệuứ ngc ò n đangt r a n h luận,nguyênn h
â n p h ầnlớnl à v ì n h ữngvấnđ ề vền h ậnd i ệnt r o n g côngt á c t h ốngk ê trướcđó
Trang 15Khivắngmt cácgiảđịnhnhậnbiếtmạnh,khôngcóbằngchứngphùhợpcủahiệuứ ngt h a n
h k h o ảnt r o n g d ữliệuc ủaH o a Kỳ,L e e p e r v à G o r d o n ( 1 9 9 2 ) Nhữngnghiêncứukhácchothấyrằnghiệuứngthanhkhoảnphảnánhphầnnàosựsắpxếpcủanền kinhtếtrênmộtđiểmcânbằng nhấtđịnhkhi nhiều giảipháp đượcápdụng.V ì t h ế,G o o d f r i e n d ( 1 9 9 7 ) đ ề x u ấtm ộtmôh ì n h t r o n g đ ó c á c c ô n g tycạnht
r a n h khônghoànhảođốimt vớimộtđườ ngcầux o ắn.Quántínhc ủagiá nổilênm ột
c á ch nộisinhtạo ranhữngảnh hưởngthựcđến chínhsách tiền tệ,trongđóhiệuứngthanhkhoảncóthểđóngmộtvaitrònàođó
2.2 GIÁCHỨNGKHOÁN
Nếucáccánhâncóthểnắmgiữtàisảntronghaidạng,tiềnhoc cổphiếuthường,môhìnhdanhmụcđầutưcủaCopper(1970)cũngnhưcủaPalmer(1970)cóthểhấpd n đểnhậnbiếttácđộngcủacungtiềnlêngiátàisản(cổphiếu).Lợisuấtbiêncủatàisảnchứngkhoánquyếtđịnhsốlượngtàisản,vídụnhưcổphầnmàcáccánhânsẽnắmgiữ.Mộtdanhmụcđầutưđược
Trang 16thôngqua sựthayđổitrongcácdanhmụcMNPSt Cungtiền vìvậytácđộng
đếnlợisuấtchứngkhoán
Vìthế,cóthểnhìnthấybằngviệcsắpxếplạiphươngtrình.Lợisuấtchứngkhoánbằng:
MôhìnhcủaCooperchothấycungtiềnđượ ckếthợpnhưthếnàotrongmôhìnhđịnhgiátàisảntrongtàichính.Mốiliênkếtgiữathanhkhoảntừcungtiềnđếngiách ứngkhoánvìthếđượcđềratrongnghiêncứunày.ĐềxuấtcủaFriedmancóthểđ ư ợ cmởrộngrằngcungtiềncóảnhhưở ngl ê n giátàisản,cụthểlà giácổphầntrongnghiêncứunày.Mộtmôh ì n h k h á c vềg i á t à i s ảnr ấtp h ổb i ếnl à môh ì n h đ ị nhg i á t à i sảnv ốn(Go
an , h o r d i a vàSubrahmanyam(1998).Vàđiềunàyđãđược thựchiệnthôngquathuyếttiềntệnộisinh.rongthờiđiểmcủacuộckhủngh o ả n g tàichínhtoàncầu,tácđộngthanhkhoảncủacungtiềnlngiáchứngkhoán
Trang 17Hầuh ế t c á c n g h i nc ứ u s ử d ụ n g m ô h ì n h D a n h mụct i ề n t ệ ( M P ) c ủ a B r u
n n e r ( 1 9 6 1 ) , FriedmanvàSchwartz(1963)vàa g a n (1972)nhưlàđiểmkhởiđầu.Mộtnhà đầu tưđượcgiảđịnh rằng đangtìmkiếmmộtvịthếcân bằng, nhàđầutưnàysẽnắm giữmộtsốtàisảnbaogồmcảtiềntrongdanhmụcđầutưcủamình.Mộtbiến
đ ộ n g tiềntệvídụnhưmộtsựtănglnhaygiảmxuốngkhôngmongđợicủacungti ềnsẽgâyrasựmấtcânbằngtrongdanhmụctàisản.Nhàđầutưvìthếsẽcốgắngtáicânbằngvịthếtiềntệcũngnhưvịthếđốivớinhữngtàisảnkhácmàhọmongmuốnbấtcứkhinàonhữngthayđổitiềntệdiễnratronghệthốngtàichínhtựdo
Sửdụngphântíchpooledcross-sectionvàchuỗithờigian,Brennanvàcáccộngsự( 1 9 98 ) đãđưaramộtmốiquanhệtíchcựcquantrọnggiữalợisuấtcổphầnvàtínhthiếuthanhkhoản
Rõràngđâylàmộtnghincứuchỉra rằng cungtiền tác độngđếng iá cổphiếu
Mốiq u a n h ệ g i ữ a c u n g t i ề n v à g i á c h ứ n g k h o á n t r o n g S p r i n k e l ( 1 9 6 4 ) đ ã c
h ỉ r a nhữngbằngchứngchothấytầmquantrọngcủanócungtiềndnđếnthayđổigiátàisảnvídụnhư giácổphầnthường uynhin,mộtsốnghincứuđtranhữngc âu hỏivềmốilinquannàyooper(1970),Pesando(1974),KraftvàKraft( 1 9 7 7 ) , vàRozeff(1974)
2.3 HIỆUỨNGCUNGTIỀN
nhchínhảnhhưởngcủa cungtiền ln cổtứclà gián tiếp thôngqualợinhuậnhiệntạivàdựkiến đạtđượccủacáccôngty,đcbiệt là từtác động dựkiến củacungtiềnlnthanh khoản đếndòngtiềncủacôngty.Giátrịhiệntại của cổ phiếuthườngđãbịảnhhưởngbởisựthayđổikỳvọngcủacổtức,vàtácđộngchínhcủacungtiềnlàlntỉlệtăngtrưởngmongđợicủacổtức.ỉ lệtăngtrưởngcổtứctrongmôhìnhcủa
Trang 18Gordontănglnkhinhữngthayđổilâudàitronglợinhuậnmộtcôngtydiễnrath ôn gquaviệccôngtycamkếtnhữngdựáncóNPVdươngbởivìchiphísửdụngvốnthấpthấphơnkhilãisuấtgiảmsaukhicungtiềntăngln.huỗisựkiệnnàych o thấyrằngmộtbiếnđạidiệncholợinhuậnlàmộtbiếntốthơnsovớicổtức,đcb iệtlưuýrằngcổtứcphảnứngrấtchậmvớisựthayđổicủalợinhuận.Vìthế,cungtiềnvàgiáchứngkhoáncótươngquandươngvớinhauthôngquakênhnày.Mộtkhuônkhổlíthuyếtkhácđượcgiớithiệubởinhữngnhàtiềntệhọcvềmốiquanhệgiữacungtiềnvàgiáchứngkhoánđượctìmthấytrongmôhìnhphântíchđịnhlư ợng h o clít h
u y ế t
d a n h mụcđ ầ u t ư p h ứ c tạph ơ n huyếtsốl ư ợ n g tiềnt ệ ( B r u n n er, 1961;Friedman,1961;Friedman&Schwartz,1963)chorằngmộtsựtăngl ntrongcungtiềngâyrathayđổivịtrícânbằngcủatiềnđốivớinhữngtàisảnphitiềntệkhácvídụcổphiếutrongdanhmụcđầutưcủangườinắmgiữtàisản.Tácđộngnàylàmthayđổinhucầuđốivớinhữngtàisảnkhácđểđạtđếnvịtrícânbằngtiềntệ
Trang 19củanhữngtàisảnkháccũngnhưgiácủahànghóavàdịchvụchotiudùngsẽtănglnđiểmcânbằngmới.Líthuyếtnàyvnđangthịnhhànhdùcâuhỏilàmthếnàocungtiềntácđộngđến giátàisảnđãcónhững lígiảim ớ i hơn,vídụtrong E f f a , Ar i ff vàh a l i d(2011).Vìthế, mốiquanhệgiữa cungtiềnvàgiáchứng khoánl à mốiquanhệcùngchiềuvềbảnchấtthôngquacơchếđiềuchỉnhnày.
ómlại,giảithíchhợpn h ấ t chomốiquanhệgiữatiềnvàlợisuấtchứngkhoánlàphụthuộcvàohiệuứngthanhkhoản.Điềunàyđãđượcchứngminhbằngthuyếtsốlư ợngtiềntệcũngnhưmôhìnhđịnhgiátàisảntrongviệcthiếtlậpdanhmụcđầutư
iềndựtrữthayđổibởithanhkhoảntronghệthốngtàichínhđãlàmbiếnmấtmốilinkếtgiữatiềnvàcácnhucầukếthợp ă n g thanhkhoản(lờikhuyncủaIMFn ăm2009vềkíchthíchtiudùnglàmộtvídụ) cóthểđượcquan sát bằngsựgiatăng
mạnhhoạtđộngđầutưvà
mởrộngdunglượngcáctàikhoảntiền,điềunàylàmthayđổicáchoạtđộngtàichínhvàhoạtđộngthựcsauđó.á c nghincứubởicácnhàkinhtếhậue y n e s cungcấpmộtcáinhìnmớixemtiềnlànhântốnộisinhhơnlà ngoạisinh.Trongtàichínhlíthuyếtlnthựcnghiệm,vaitròcủathanhkhoảnđãđượcn h ấ n mạnht r o n g n h ữ n g c u ộ c t r a n h l u ậ n c h í
n h s á c h g ầ n đây,v ì vậyt h a n h khoảnlàmộtmảngnghincứuứngdụngtiềmnănghữuíchchosựhìnhthànhgiátàisản
Trang 20HIÊNCỨU3.1 GIẢTHUYẾTVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
Mộthệphươngtrìnhbaogồm3phươngtrìnhđồngthờicủalợisuấtchứngkhoán(P) thanhkhoản(LQ)vàcungtiền(MS)đượcsửdụngđểgiảiquyếtvấnđềnộisinhgiữacácbiếnnhưsau:
Trang 21Bàiviếtsửdụngmôhìnhphươngtrìnhđồngthờiởtrn,kiểmđịnhnhânquảđượcgiảithíchởphầnsau,môhìnhkiểmđịnhđượcchỉrabndướiđểkiểmđịnh7giảthuyết:
H5hanhk h o ả n ( L Q ) t á c đ ộ n g n h â n q u ả l ê n c u n g t i ề n ( M S ) i ể m đ ị n h
n h ân quảqualại
H6Giácổphiếu(P)tácđộngnhânquảlnthanhkhoản(LQ)
H7h a n hk h o ả n ( L Q ) t á c đ ộ n g n h â n q u ả lng i á c ổ p h i ế u ( P ) i ể m đ ị n h nhânquảqualại
TheogiảthuyếttừH1đếnH3,cóthểcónhânquảqualạihocmộtchiềutừGDPth ựcđếncungtiền(MS)
3.2 MÔHÌNHKIỂMĐỊNH
3.2.1K
Một số cácmô hình kiểmđịnh đã đượcphát triển để kiểmtramột cách cẩn thậnchog i ả thuyếtvềmốiquanhệgiữathanhkhoản(LQ)vàgiácổphiếu(P)cũngnhưvớicungtiền(MS).Đầutintrongsốchúnglàkiểmđịnhnhânquả.Nếugiữabiếnđộclập vàbiếnphụthuộctồntạimốiquanhệđồnglinkếtthìgiữa2biếnnàyítnhấtsẽcómốiquanhệnhânquảmộtchiều(Granger,
1969,1988).Quanhệnhânquảhàmýmộtbiếncó th ểd ùn g đ ể dự b á o vàl àm thayđổibiếncòn lại.Q uan hệ nhâ nq uả G r an g e r cho2biến xtvàytđượcướclượngqua môhìn
Trang 22heođó,xts ẽkhôngcóquanhệnhânquảGrangervớiytn ế uβ1=β2=…
=βi=0,giảthuyếtnàyđượckiểmđịnhbằngkiểmđịnhF.Nếukhôngcóđồnglinkếtđượctìmthấygiữacácbiến,thìkiểmđịnhnhânquảchuẩn(Granger,1969)cóthểđượcápdụng.Nếucóđồnglinkết,thìquanhệnhânquảcóthểđượcxácđịnhbằngcáchdù ngmôhìnhvectorhi ệuchỉnhsai số(Vector ErrorC o r r e c t i o n Model-VECM)(Gr anger , 1988)nhưbndưới
∆yt=a0+∑n i=1α1i∆yt-i+∑n i=1α2i∆xt-i+∑n i=1α3∆ECt-n+εt (10)
Quanh ệ n h â n q u ả n g ắ n h ạ n c ủ a VEMc ó t h ể đ ư ợ c k i ể m đ ị n h b ằ n g c á c h d ù n
g Waldtest(X2t e s t ) ,vàquanhệnhânquảdàihạncóthểđượckiểmđịnhbằngcáchxácđịnhxemliệuhệsốa3trongphươngtrìnhtrncókhác0mộtcáchcóýnghĩathốngkhaykhông
rongđóPitl àchỉsốgiáchứngkhoán,LQitl àthanhkhoảnđượcđobằngtiềndựtrữvàM Sitlàc u
n g t i ền.C á c b iếnđ ề ulấylogv à cót ín h d ừng.V iệcs ửd ụngn h ữngp h ư ơn g trìnhkiểmđịnhnàysẽđượcthảoluậntỉmỉnhưbndưới
Nếu2biếnlàđồngliênkếtnhưđượcthảoluậnởtrên,thìcảVECMln kiểmđịnhn h ân quảGrangerđềucóthểđượcsửdụngđểkiểmđịnhchomốiquanhệnhânquảgiữagiáchứngkhoán(P)vàthanhkhoản(LQ)p h ư ơ n g trình(5a)và(6a)sẽđượcsửdụngbởivìcảhaibiếnnàyđượcxácđịnhmộtcáchđồngthời.Phươngtrình(7a)c ũ n g sẽđượcsửdụngđểkiểmđịnhgiảthuyếtrằngcómộtmốiquanhệnhânquảhaichiềugiữaGDPthực(Y)vàcungtiền(MS)
TheogiảthuyếttừH4đếnH7:giácổphiếu(P)đượcmongđợisẽảnhhưởngđếnt h a n h khoản(LQ)vàthanhkhoản(LQ)cũngđượcmongđợisẽtácđộngđếngiácổ
Trang 23phiếu( P ) B ằngc á c h s ửd ụngV E C M haykiểmđịnhn h â n q u ảG r a n g e r , p h ư ơ n g trình(5a)và(6a)cóthểhữudụngtrongviệcxácđịnhnhữnggiảthuyếtnày.
GiảthuyếtH5c h orằngcóthểcóquanhệnhânquảqualạihoc mộtchiềugiữagiác h ứngkhoán(P)vàthanhkhoản(LQ),điềunàycó thểđượckiểmđịnhbằngcáchsửdụngVECMvàkiểmđịnhnhânquảGrangerápdụngchophươngtrình(5a)và(6a).Giảthuyế
tH7chorằngcómộtmốiquanhệđồngthời(hayhiệuứng)giữagiácổphiếu(P)vàthanhkhoản(LQ)vàgiữathanhkhoản(LQ)vàgiácổphiếu(P),điềunàycóthểđượckiểmđịnhbằngcáchdùngphươngtrình(5a)và(6a)
Tấtcảcácmốiquanhệcấutrúclíthuyếtbêntrênsẽđượckiểmđịnhbằngcáchdùngmộthệphươngtrình.Mộthệnhữngphươngtrìnhcấutrúcđồngthờisẽlàmộtbổsungcầnthiếtchonhữngsaisốđolườnggiữathựctếvớilíthuyết,ngoàiranócònc ó nhữngđc điểmưuviệt.Thứnhất,giáchứngkhoán(P)vàthanhkhoản(LQ)lànhữngbiếnđượcxemnhưn ộisinh.rongtrườnghợpnày,giáchứngkhoán(P)vàthanhkhoản(LQ)xemnhưl à đượcxácđịnhmộtcáchđồngthờibằngnhữngthôngtincósẵn.Tuynhiên,khôngp h ảitấtcảthôngtinđềuthíchhợpđốivớimỗibiến,điềunàyđượcphảnánhtrongphầndưcủamỗiphươngtrình.Nóicáchkhác,thanhkhoản(LQ)cóthểthayđổivìn h ữngnguyênnhânkhôngảnhhưởngđếnthayđổigiáchứngkhoán(P)
Thứhai,nếu cảphương trình(5)ln p h ư ơ n g trình (6)đượcướclượngmộtcáchđộclập,v i ệcư ớ c l ư ợ ngc á c h ệsốh ồiquysẽc h ịuả n h h ư ở ngbởiđộlệchcủanhữngp h ư ơ n g trìnhđồngthời.Việcướclượnggiátrịcủacáchệsốhồiquytừcácphương
t r ìn h riênglẻsẽrấtkhácbiệtsovớiviệcướclượngchúngtừnhữngphươngtrìnhđồngthờivìchúngsẽchorakếtquảtươngứngvớitừngphươngtrìnhringlẻđómàthôi.Quanđiểmcủabàiviếtnàylàđộlệchcủacáchệsốhồiquytronghệphươngtrìnhsẽđượcgiảmthiểusovớiviệcxétriêngtrongtừngphươngtrìnhringlẻ.Bằngviệcbao gồmtấtcảcácbiếnđược thảoluậnnhư trn,bàiviếtđưa ramộthệ phươngtrìnhcấutrúcnhưsau
Trang 24lnP it =a o +a 1 lnLQ it +a 2 lnMS it +a 3 lnIPI+e it (11) lnLQ it =b 0 +b 1 lnMS it +b 2 lnY it +b 3 LR it +v it
(12)lnMS it =c 0 +c 1 lnINF+c 2 lnY it +c 3 TBR it +c 4 lnP it +c 5 LnLQ it +z it (13) 3.3 MÔTẢBIẾNVÀDỮLIỆUNGHIÊNCỨU
DữliệucầnthiếtchotấtcảcácbiếnđượclấytừDữliệuthốngktàichínhquốctế(InternationalF i n a n c i a l S t a t i s t i c s -
I F S ) c ủ a Quỹiềnt ệ quốct ế ( InternationalM o net ary Fu nd
-I M F ) , D ữ l i ệ u t h ố n g k c ủ a ổ n g c ụ c h ố n g k V i ệ t N a m v à t ừ
ôngtycổphầnr u y ề n thôngà i chínhStoxPlus(chitiếtxemphụlụcA).á c dữliệuđ
ượclấytheoquýtronggiaiđoạntừquý1năm2001đếnquý4năm2012củaViệtNam,tổngcộngcó48quansáttrongmu
Thunhập(Y)đượcsửdụnglàmbiếngiảithíchtrong2phươngtrìnhchỉđịnhởtrn(phươngtrình12và13);vàGDPthựcđượcsửdụnglàmbiếnđạidiệnchothunhập(Y)
Đểxácđịnhmộtbiếnđạidiệncholợinhuận,bàiviếttìmkiếmcáclíthuyếtliênq u a n h ỉsốsảnxuấtcôngnghiệp(IPI)cómốitươngquancaovớithunhập–
mộtchỉ tiuđượcbiếtđếnđểxácđịnhlợinhuậncủacáccôngtytrongmộtnềnkinhtếhiệnđại(ormendivàLipe,1987).Vìvậy,bàiviếtnàysửdụngIPInhưlàmộtbiếnđạidiệnchocáckhoảnlợinhuậntrongphươngtrìnhđịnhgiátàisản(phươngtrình11 ) NếuIPItăngln,lợinhuậncủacáccôngtycũngtăngln
Tiềndựtrữ(RM)đượcsửdụnglàm biếnđạidiệnchothanhkhoản(LQ)(Gorden&L e e p er , 2 0 0 2 ) –
m ộ t t i uc h í r ấ t p h ổ b i ế n v ớ i c á c n h à k i n h t ế h ọ c v ề t í n h t h a n h khoản.Sửdụngtiềndựtrữlàmộtlựa chọnđúngđắnbởivì, nếuhệ thốngngânhàngcó nhiềutiềndựtrữhơnthìtínhthanhkhoảnsẽtăngln
ungtiền(MS)trong bàiviếtnàyđượcđịnhnghĩalàM2nhưnóthườngđượcsửdụngtrongcácnghincứuvềcung tiền
Lãisuấttínphiếukhobạc(TBR)vàlãisuấtchovay
ngânhàng(LR),đượcsửdụnglàmbiếnđạidiệncholãisuất
GiátrịchỉsốchứngkhoántrongDữliệuthốngkt à i chínhquốctế(IFS)đượcsửdụnglàmbiếnđạidiệnchogiácổphiếu(P)
Trang 25Chỉs ố g i á t i ud ù n g ( C P I ) đ ư ợ c s ử d ụ n g n h ư l à m ộ t b i ế n đ ạ i d i ệ n c h o l ạ m p h á t(INF).
ếtquảđồnglinkếtdựatrnphươngphápcủaJohansen’s(1988)đểlựachọnđộtrễtrongVAR(heung&Lai,1993).Vìthế,độtrễtốiưucủaVARđượcxácđịnh
Trang 26bằngcáchtốithiểuhóaSB( S c h w a r z ’ s BayesianInformationr i t e r i a , 1978).Tiêuch uẩnnàyđượcthiếtkếđểlựachọnmôhìnhvớithôngtinlớnnhấtcóthể.háiniệm chungcủađồnglinkếtchorằngtồntạimộtsựcânbằnghaymộtmốiquanhệdàihạngiữahaichuỗithờigianmàtổhợptuyếntínhcủanólàmộtchuỗidừng.Đi ều nàyđượcxácnhậnbằngcáchsửdụngkiểmđịnhPhillip&Perron(1988).
Hạngc ủ a mat r ậ n h ệ s ố Γ c h o b i ế t s ố v e c t o r đ ồ n g l i nkết.i ể m đ ị n h t ỉ sốlikelihoodđốivớigiảthuyếtvôhiệuchorằngcónhiềunhấtrvectorđồnglinkếtb ằ n g cáchsửdụngTraceTeststatistic:
rongtrườnghợpnày,JohansenvàJuselius(1990)đềx u ấ trằngraceestcóthểyếuhơnsovớiMaximalEigenvalueest.VìthếkhimộtvàisựkhôngnhấtquánphátsinhsẽđượcgiảiquyếtbằngcáchchấpnhậnMaximalEigenvaluee s t i ể m địnhnàycungcấpmộtướctínhcácthamsốmạnhmẽvàvữngchắc
Trang 27CHƯƠNG4:KẾTQUẢNGHIÊNCỨU4.1 KẾTQUẢKIỂMĐỊNHTÍNHDỪNGCỦACÁCCHUỖISỐLIỆU
Đểtránhcáchồiquygiảmạo,bướcđầutintrongphầnchạymôhìnhnày,bàiviếts ẽ kiểmđịnhxembộsốliệumôtảởtrn(dướidạnglogvàđãđiềuchỉnhtheomùa)l à c ó t í n h d ừ n g h
a y k h ô n g b ằ n g c á c h d ù n g k i ể m đ ị n h A u g m e n t e d D i c k y
-Fuller( A DF ) ĐộtrễtrongkiểmđịnhADFđượclựachọntheotiuchuẩnAkaikeInformationCriterion(AIC)
Trang 28Bảng1bntrntrìnhbàykếtquảkiểmđịnhnghiệmđơnvịởmứcgiátrị.Dựavàog iá valuecủacácchuỗisốliệuchothấytấtcảcácchuỗiđềucónghiệmđơnvị,t ứ c cácchuỗiđềulàkhôngdừng,tiếptụckiểm địnhnghiệm đơnvịvớisaiphânbậc1.
Vậytấtcảcácchuỗisốliệu đều dừngở
saiphânbậc1.áckếtquảtiếptheocủabàin g h i ncứusẽdựatrnsốliệuđãđượclấysaiphân1
Trang 294.2 THỐNGKÊMÔTẢ
Bg3:Bảngtổnghợpthốngkmôtảcácbiếnsửdụngtrongcáchồiquy
(trongc ác phươngtrìnhringlẻlnhệphươngtrình):
LNCPI LNGDP LNIPI LNLQ LNMS LNP LR TBR Mean 0.0219 0.0191 0.0268 0.0462 0.0587 0.0102 0.0311 0.0481 Median 0.02 -0.05 0.02 0.05 0.06 -0.01 -0.01 0.1 Maximum 0.08 0.38 0.16 0.17 0.13 0.5 3.82 3.83 Minimum -0.01 -0.54 -0.12 -0.08 0.01 -0.44 -5.23 -4.8 Std.Dev 0.0196 0.2424 0.0486 0.0594 0.0267 0.2088 1.4917 1.1875 Skewness 1.1061 -0.2946 -0.3641 0.1096 0.0966 0.3069 -1.0014 -0.9522 Kurtosis 4.2776 2.7170 4.5275 2.7305 2.8032 3.3398 6.9465 9.4086 Jarque-Bera 12.7805 0.8369 5.6079 0.2364 0.1490 0.9640 38.3560 87.5318 Probability 0.0017 0.6581 0.0606 0.8885 0.9282 0.6175 0.0000 0.0000
EigenS t a ti s t i c đềulớnhơngiátrịritical Valuetươngứngởmứcýnghĩa5%.Dođócóc ơ sởđểbácbỏgiảthuyếtH0:cácchuỗisốliệukhôngcóđồngliênkết;tứclàcód ấuhiệuchothấycácchuỗisốliệulàcóđồngliênkết
Trang 30Max-0.05CriticalValue Prob.**
DựavàogiátrịF-Statistic
vàp-valuetrong bảng5,chỉcógi ảthuyếtvôhiệuH0:C u n g tiền(MS)khôngtácđộngnhânquảGrangerđếnthanhkhoản(LQ)làbịbácbỏ,cácgiảthuyếtvôhiệucònlạikhôngcócơsởđểbácbỏ.Tứckếtquảtrênchỉhỗ
Trang 31ng tiền(MS)tácđộngnhânquảlênthanhkhoản(LQ)
Nhưvậy,l i ệ u cóp h ả i t ạ i V i ệ t N a m t h ì mốiq u a n h ệ g i ữ a c u n g t i ề n ( M S ) , t h a n hkhoản(LQ)vàgiácổphiếu(P)khôngtồntạihaykhông?
Bảng6bndướitrìnhbàynhữngkếtquảcóđượctừviệcchạyriênglẻcácphươngtrìnhtronghệ
Trang 33 Pươgtrình11(vớiLnPlàbiếnphụthuộc)
Ngoạitrừhệsốhồiquy(HSHQ)củabiếnchỉsốsảnxuấtcôngnghiệp(LnIPI),cácH S H Q củacácbiếncònlạiđềucóýnghĩathốngkê,cụthể:HSHQcủabiếnthanhkhoản(LnLQ)cóýnghĩaởmức10%vàHSHQ củabiếncungtiền(LnMS)cóýn g h ĩ a ởmức1%.Điềunàycónghĩalàthanhkhoản(LQ)vàcungtiền(MS)cóảnhhưởngđếngiácổphiếuPvớimứcýnghĩalầnlượtlà10%và1%
Vềdấucủacáchệsốhồiquy:
HSHQcủabiếnthanhkhoản(LnLQ)mangdấuâm,tứcgiácổphiếucótươngq u a n nghịchvớithanhkhoảncủahệthốngngânhàng.Điềunày,theocáclíthuyếtđãthảoluậnởphầntrênlàkhôngphùhợp
HSHQc ủab i ếnc u n g t i ền( L n M S ) mangd ấud ư ơ n g , t ứ cg i á c ổphiếucót ư
ơn g quanthuậnvớicungtiền.Điềunàylàphùhợptheocáclíthuy ếtđãnêu Tuynhiên,cầnlưuýrằnghệsốxácđịnhR2củaphươngtrình11kháthấpkhichỉ
đạt21,84%,tứccácbiếnđộclậpchỉgiảithíchđược21,84%mứcđộbiếnđộngcủabiếnphụthuộclàgiácổphiếu(LnP)
Pươgtrì1 2 (vớiLnLQlàbiếnphụthuộc)
Chỉcó HSHQ của biếncung tiền (LnMS) làcóý nghĩa thốngkêởmứcởmức10%,tứccóbằngchứngcóýnghĩathốngkêchothấycungtiền(MS)cóảnhhưởngđếnthanhkhoản(LQ)vớimứcýnghĩa10%.HSHQcủabiếncungtiền(LnMS)mangdấudương,tứcthanhkhoảncủahệthốngngânhàngcótươngquanthuậnvớicungtiền.Điềunàylàphùhợpvớicáclíthuyếtđãthảoluận
Trang 34tứcgiá cổphiếu(P)vàthanh khoản (LQ)cóảnh hưởng đếncung tiền(MS)vớimứcý nghĩa5.
Vềdấucủacáchệsốhồiquy:HSHQcủabiếngiácổphiếu(LnP)vàthanhkhoản(L nLQ)đềumangdấudươngtứccungtiềnbiếnđộngcùngchiếuvớigiácổphiếuvàth an h khoản.Vềthanhkhoản,nếuhệthốngngânhàngcầnthanhkhoảnlớnhơnthìcu n g tiềncũngphảităngtheotươngứng,vìthếkếtquảhồiquythuđượclàphùhợp.V ềgiácổphiếu,vớihệsốlà0,045thìmứcđộbiếnđộngcùngchiềucủacungtiềnđ ố ivớibiếnđộngcủagiácổphiếulàkhônglớn.Lưuý,tươngtựnhưhaiphươngtrình11và12,hệsốxácđịnhR2củaphươngtrình
13cũngchỉđạt32,36%,tứccácbiếnđộclậpchỉgiảithíchđược32,36%mứcđộbiếnđộngcủabiếnphụthuộclàbiếncungtiền(LnMS)
4.6 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜI
iếptheo,đểđưaramộtkếtluậnvớibằngchứngmạnhmẽhơnchocâuhỏivềsựt ồntạicủamốiquanhệgiữacungtiền(MS),thanhkhoản(LQ)vàgiácổphiếu(P)tạiViệtNam;bàiviếtnàytiếptụcvớikếtquảchạyhồiquycủahệphươngtrình,mộtphươngphá
pđượcxemlàhoànthiệnhơnsovớiviệcchạyhồiquycácphươngtrìnhringlẻ(nhưđãđượcgi
ớithiệuởphần3.2.2).
Trang 36 Pươgtrì 11(vớiLnPlàbiếnphụthuộc)
NgoạitrừHSHQcủabiếnchỉsốsảnxuấtcôngnghiệp(LnIPI),cácHSHQcủacácbiếncònlạiđềucóýnghĩathốngkê,cụthể:HSHQcủabiếnthanhkhoản(LnLQ)c ó ýnghĩaởmức10%vàHSHQcủabiếncungtiền(LnMS)cóýnghĩaởmức1%,tứcthanh khoản (LQ)vàcung tiền (MS) cóảnh hưởng đến giá cổphiếu(P)vớimứcýnghĩalầnlượtlà10%và1%.Vềdấucủacáchệsốhồiquy:
HSHQcủabiếnthanhkhoản(LnLQ)mangdấuâm,tứcgiácổphiếucótươngq u a n nghịchvớit h a n h k h o ảnc ủah ệthốngn g â n h à n g K ếtq u ảnàykhôngp h ù hợpvớicáclíthuyếtđãthảoluận
HSHQc ủab i ếnc u n g t i ền( L n M S ) mangd ấud ư ơ n g , t ứ cg i á c ổphiếucót ư
ơn g quanthuậnvớicungtiền.Điềunàylàphùhợptheocác líthuyếtđãnêu.HệsốxácđịnhR2củaphươngtrình11kháthấpkhichỉđạt21,84%,tứccácbiến
độclậpchỉgiảithíchđược21,84%mứcđộbiếnđộngcủabiếnphụthuộclàgiácổphiếu(LnP)
Pươgtrì1 2 (vớiLnLQlàbiếnphụthuộc)
Chỉcó HSHQ của biếncung tiền (LnMS) làcóý nghĩa thốngkêởmứcởmức10%,t ứcc u n g t i ền( M S ) c ó ả n h h ư ở n g đ ế nt h a n h k h o ản( L Q ) v ớimứcý n g h ĩ a 1 0 % HSHQc ủab i ếnc u n g t i ền( L n M S ) m a n g dấud ư ơ n g , đ i ề u nàyc ó n g h ĩ a làt h a n h khoảncủahệthốngngânhàngcótươngquanthuậnvớicungtiền.Điềunàylàphùhợpvớicáclíthuyếtđãthảoluận
Trang 37Vềdấucủacáchệsốhồiquy:tươngtựnhưkếtquảhồiquycácphươngtrìnhringlẻ,HSHQcủabiếngiácổphiếu(LnP)vàthanhkhoản(LnLQ)đềumangdấudương,t ứcc u n g t i ềnb i ếnđ
ộ ngc ù n g c h i ếuvớig i á c ổphiếuv à t h a n h k h o ản.V ềt h a n h khoản,nếuh ệth ốngngânhàng c ầnt h a n h khoảnlớnhơnthì cungt i ề n cũ ng phả it ă n g theotương
ứng,vìthếkếtquảhồiquythuđượclàphùhợpvớilíthuyết.Vềgiác ổphiếu,vớihệsốhồiquylà0,045,mứcđộbiếnđộngcủacungtiềnsovớibiếnđ ộ ngtronggiácổphiếunếucólàkhôngđángkể(4,5%)
Lưuý,tươngtựnhưhaiphươngtrình11và12,hệsốxácđịnhR2củaphươngtrình
13cũngchỉđạt32,36%,tứccácbiếnđộclậpchỉgiảithíchđược32,36%mứcđộbiếnđộngcủabiếnphụthuộclàbiếncungtiền(LnMS)
ươngtựnh ư kế tquảchạyhồiquycácphương trìnhri nglẻ,kếtquảhồiquyhệp h ư ơ
n g t r ì n h đ ồ ngt h ờic h o thấycác b i ếnđ ộ cl ậpc ó t á c đ ộ n g đ ế nc á c b i ếnp h ụthuộctrong3phươngtrìnhphùhợpvớicáclíthuyếtđãthảoluận,ngoạitrừsựtácđ ộ ngcủabiếnthanhkhoảnđốivớigiácổphiếu.Tuynhiên,vớihệsốR2k h áthấptr on gcả3phươngtrìnhthìmứcđộgiảithíchcủacácbiếnđộclậpđốivớisựbiếnđộngcủabiếnphụthuộctrongmỗiphươngtrìnhlàthấp.Điềunày,cóthểlàdotạiViệtNamthìcácbiếnđộclậpnàycònchịuảnhhưởngbởicácnhântốkhácchưađượcđềcậptrongmôhình
Trang 384.7 KẾTQUẢCHẠYHỆPHƯƠNGTRÌNHĐỒNGTHỜIVỚIBIẾNGIẢ ĐẠIDIỆNCHOCUỘCKHỦNGHOẢNGTÀICHÍNHTOÀNCẦU
uốicùng,bàiviếtsẽđưavàohệphươngtrìnhđồngthờimộtbiếngiảđạidiệnchocuộckhủnghoảngtàichínhtoàncầu.Bảng8bndướitrìnhbàykếtquảtừviệcchạyhệphươngtrìnhvớimộtbiếnkiểmsoát(biếngiả)đạidiệnchocuộckhủngh o ản g tàichínhtoàncầu.Điểmgãycấutrúcxuấthiệntừcuộckhủnghoảngtàichính toàncầuxảyratronggiaiđoạntừquý2năm2007đếnquý4năm2009.Việcsửdụngbiếngiảnàytrongmôhìnhkiểmđịnhsẽgiúpkiểmsoátđượctácđộngcủacuộ c khủnghoảngtài
chínhtoàncầuđốivớicácbiếnđộclậptrongmôhình.Đểđ ưa vàomôhìnhkiểmđịnh,biếngiảDnàysẽđượclấygiátrịlà1tronggiaiđoạnxảyracuộckhủnghoảngtàichínhtoàncầu(từquý2năm2007đếnquý4năm2009)vàgiátrịlà0chocácgiaiđoạncònlại
Vềdấucủacáchệsốhồiquy:
HSHQcủabiếnthanhkhoản(LnLQ)mangdấuâm,điềunàycónghĩalàgiácổphiếucótươngquannghịchvớithanhkhoảncủahệthốngngânhàng.Kếtq u ảnàykhôngphùhợpvớicáclíthuyếtđãthảoluận
HSHQcủabiếncungtiền(LnMS)mangdấudương,điềunàycónghĩalàgiácổphiếucótươngquanthuậnvớicungtiền.Điềunàylàphùhợptheothuyếtsốlượngtiềntệđãnu
Trang 39Bng8:Kếtquảchạyhệphương trìnhđồngthờivớibiếngiảđạ idiệnchocuộckhủnghoả