BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN THỊ THÚY KIỀU SỬ DỤNG MÔ HÌNH CỦA QUINN VÀ MCGRATH ĐỂ ĐO LƯỜNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÁC CÔNG TY BẤT ĐỘNG SẢN THUỘC TẬP
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
NGUYỄN THỊ THÚY KIỀU
SỬ DỤNG MÔ HÌNH CỦA QUINN VÀ MCGRATH ĐỂ ĐO LƯỜNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÁC CÔNG TY BẤT ĐỘNG SẢN THUỘC TẬP ĐOÀN HOÀNG ANH GIA LAI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
TP.HCM – Năm 2013
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
NGUYỄN THỊ THÚY KIỀU
SỬ DỤNG MÔ HÌNH CỦA QUINN VÀ MCGRATH ĐỂ ĐO LƯỜNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÁC CÔNG TY BẤT ĐỘNG SẢN THUỘC TẬP ĐOÀN HOÀNG ANH GIA LAI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 60340102
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS VŨ CÔNG TUẤN
TP.HCM – Năm 2013
Trang 3
Tôicamđoanrằngđềtàinàylàdochínhtôithựchiệndướis ựhướngdẫnkhoahọccủaPGS.TSVũCôngTuấn.
Cács ố liệuv à k ế t quảp h â n tícht r o n g đềtàil à t r u n g thự c.
PMnnm
Tácgiả
NguyễnThịThúyKiều
Trang 4TRANGPHỤBÌALỜI
CAMĐOANMỤCLỤ
C
DANHSÁCHCÁCCHỮ
VIẾTTẮTTHUẬTNGỮ
DANHMỤCCÁCBẢNGDANH
MỤCCÁCHÌNH
MỞĐẦU 1
1 Lýdochọnđềtài 1
2 Mụctiêunghiêncứu 3
3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu 3
4 Phươngphápnghiêncứu 3
5 Kết cấucủaluậnvăn 5
CHƯNG1:CS Ở LLUẬNVỀVĂNHÓADOANHNGHIỆP 6
1.1 Kháiniệmvềvănhóadoanhnghiệp 6
1.1.1 Kháiniệmvềvănhóadoanhnghiệp 6
1.1.2 Ýnghĩacủavănhóadoanhnghiệp 7
1.1.3 Vaitròcủavănhóadoanhnghiệp 7
1.2 Mtsốcấpđv à yếutốcấuthànhVănhóadoanhnghiệp 11
1.2.1 Cấpđ1-Nhnggiátrvăn hóahuhnh 11
Trang 51.2.2 Cấpđ2–Nhnggiátrvănhóatinhthần 16
1.2.3 Cấpđ3–Nhnggiátrtriếtlývàđạođức 19
1.3 Phânloạimôhìnhvănhóadoanhnghiệp 22
1.3.1 CácdạngvănhóadoanhnghiệpcủaHarrison/Handy 21
1.3.2 CácdạngVHDNcủaDealvàKennedy 24
1.3.3 CácmôhnhvănhóadoanhnghiệpcủaScholz 26
1.3.4 CácdạngvănhóadoanhnghiệpcủaDaft 27
1.3.5 CácdạngvănhóatổchứccủaSethiavàKlinow 28
1.3.6 CácdạngVHDNcủaQuinnvàMcGrath 30
1.4 CôngcụnhậndạngmôhìnhVHDNtheoQuinnvàMcGrath– ĐồthịOCAI 32
1.5 Mtsốyếutốảnhhưởngđếnvănhóadoanhnghiệp 36
1.4.1 Chiếnlượckinhdoanh 36
1.4.2 Triếtlývềkinhdoanh 37
1.4.3 Đạođứckinhdoanh 38
CHƯNG2 : THỰCTRẠNGVĂNH Ó A DOANHNGHIỆPTẠICÁCCÔNG TYBẤTĐỘNGSẢNTHUỘCTẬPĐOÀNHOÀNGANHGIA LAITRÊNĐỊABÀNTP.HCMTHỜIGIAN QUA 40
2.1 GiớithiệutổngquanvềCôngtyCổ PhầnHoàngAnhGiaLai 40
2.1.1 SơlượcvềCôngtyCổ PhầnHoàngAnhGiaLai 40
2.1.2 Quátrnhhnhthànhvàpháttrin củaHAGLGroup 41
2.1.3 Triếtlýkinh doanh 42
Trang 62.1.4 Cơcấutổchức 43
2.2 ThựctrạngvềVHDNcủac ác côngtyBĐSthuctậpđoànHoàngAnhGi aLaitrênđịabànTP.HCMthờigianqua 45
2.2.1 Yếutốc ấ u thànhv ă n hóac ủ a c á c côngt y BĐSthuc tậpđoànHoàngA nhGiaLaitrênđabànTP.HCM 45
2.2.1.1 Cấpđ1-NhnggiátrVănhóahuhnh 47
2.2.1.2 Cấpđ2-NhnggiátrVănhóatinhthần 50
2.2.1.3 ấpđ3-Nhnggiátrtriếtlývàđạođức 54
2.2.2 Nhậndạngmôh nhVHDNc ủ a c á c côngt y BĐSthuctậpđoànHoàngAn hGiaLaitrênđabànTP.HCM 57
CHƯNG3 : GIẢIPHÁPHOÀNT H I Ệ N VHDNTẠICÁCCÔNGT Y BĐST HUỘCTẬPĐOÀNHOÀNGANHG I A LAITRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM ĐẾNNĂM 2020 72
3.1 Mụctiêup h á t t r i ể n VHDNtạicácCôngtyBĐSthuc tậpđoànHoàngAn h GiaLaiđếnnăm2020 72
3.1.1 Mctiêutổngquát 72
3.1.2 Mctiêucth 73
3.2 Quanđiểmxydựnggiảipháp 74
3.3 Giảipháphoànt h i ệ n VHDNtạic á c côngtyBĐSthuc tậpđoànHAGLtr ênđịabànTP.HCMđếnnăm2020 75
3.3.1 Nhómg i ả i pháphoànt h i ệ n việcx â y dựngc á c yếutốcấuthànhVHD N 75
3.3.1.1 Giảipháp1:Hoànthiện,củngcốcácgiátrvănhóahuhnhtạiHAGL 73 3.3.1.2 Giảipháp2:Hoànthiện,củngcố cácgiátrvănhóatinhthầntạiHAGL 75
Trang 73.3.1.3 Giảipháp3:Hoànthiện,củngcốcácgiátrtriếtlývàđạođứct ạ i HAGL
77
3.3.2 NhómgiảipháphoànthiệnmôhnhVHDN 79
3.3.2.1 Giảipháp1:GiảmđặctínhcủaVHphườnghi 79
3.3.2.2 Giảipháp2:TăngđặctínhcủaVHđặcthù 81
3.3.2.3 Giảipháp3:TăngđặctínhcủaVHthtrường 84
3.3.2.4 Giảipháp4:GiảmđặctínhcủaVHthứbậc 86
KẾTLUẬN 89
TÀILIỆUTHAMKHẢO
PHỤ LỤC i
Phlc1:Cáchthứctiếnhànhkhảosát i
Phlc2:Danhsáchđốitượngkhảosát iv
Phlc3:BảngkhảosátcánbcôngnhânviênHAGL xviii
Phlc 4:Bảngkhảosátkháchhàng,đốitáccủaHAGL xxvi
Phlc 5:Kếtquảkhảosátcácyếutốcấu thànhVHDNtạiHAGL xxx
Phlc6:KếtquảkhảosátnhậndạngmôhnhVHDNtạiHAGL xxxii
Trang 8ần CôngtyDoanh nghiệpĐầutư GiámĐốc CôngtyCổPhầnHoàngAnh GiaLaiHànhchínhnhn sự
Kinhdoanh Mtthành viên
Trang 10Bảng1.1:ĐặctrưngcủaquảntrV H D N chotừngloạimôhnhvănhóa 31 Bảng2.1KếtquảhoạtđngkinhdoanhcủaCôngtyCổPhầnHoàngAnhGiaLaitừnăm2
010đếnQúyII-năm2013 Error!Bookmarknotdefined.
Bảng2.2Đ á n h giábacấpđV H D N củaHAGLtrongnibC ô n g ty 51 Bảng2.3Đánhgiá3cấpđcấuthànhVHDNHAGLthôngquanhậnthứccủakháchh
àngđốitác 53 Bảng2.4KếtquảkhảosátnhậndạngmôhnhVHDNtạiHAGL
củatoànbc ấ p QuảnlývànhânviênCôngty 61 Bảng3.1Mứcchênhlệchvềtỷlệgiamôhnhvănhóadoanhnghiệpđượcmongmuốnhướngtớitro
ngtươnglaivàhiệntạicủaHAGLtheođánhgiácủatoànthcánbQ u ả n lývànhânviên côngty 81 Bảng3.2Mứcchênhlệchvềtỷlệgiamôhnhvănhóadoanhnghiệpđượcmongmuốnhư
ớngtớitrongtươnglaivàhiệntạicủaHAGLtheođánhgiácủacấp Quảnlý 82 Bảng3.3Mứcchênhlệchvềtỷlệgiamôhnhvănhóadoanhnghiệpđượcmongmuốnhướngtớitro
ngtươnglaivàhiệntạicủaHAGLtheođánhgiácủatoànthcánbnhânviên 86
Trang 11Hnh1.1Bacấpđc ấ u thànhvănhóadoanhnghiệp 12
Hnh1.2Cấpđ1 -Nhnggiátrv ă n hóahuhnh 17
Hnh1.3Cấpđ2 -Nh nggiátrv ă n hóatinhthần 21
Hnh1.4Cấpđ3 -Nhnggiátrt r i ế t lývàđạođức 23
Hnh1.5MôhnhVHDNtheoQuinnvàMcGrath 26
Hình1.6MôhnhvănhóađượcđobằngcôngcO C A I 34
Hình 1.7ĐặctrưngriêngcủatừngloạimôhnhvănhóadoanhnghiệptheođồthO C AI 36
Hình2.1SơđồtổchứcCôngtyCổphầnHoàngAnhG i a Lai 44
Hình2.2MôhnhVHDNtạiHAGLtheoýkiếncủatoànthcánbQuảnlývànhânviênc ôngty 66
Hnh2.3MôhnhVHDNtạiHAGLtheođánhgiácủacấpquảnlý 68
Hnh2.4MôhnhVHDNtạiHAGLtheođánhgiácủacánbn h â n viên 70
Hnh3.1Đồthb i uhiệnxuhướngmôhnhVHDNtạiHAGLtheoýkiếnchungcủa cánbQ u ả n lývànhânviêncôngty 85
H nh3.2Đồthbiuhiệnxuhướngmôh nhVHDNtạiHAGLtheoýkiếncủacấpQuảnlý 86
Hnh3.3Đồthb i uhiệnxuhướngmôhnhVHDNtạiHAGLtheoýkiếncủacánbn h â n viêncô ngty 87
Trang 121 Lýdochọnđềtài
MỞĐẦU
Trongnhngnămgầnđây,kháiniệmvănhóadoanhnghiệp(Vănhóacôngty)ngàycàngsửdngphổbiến.Nóđượcnhắcđếnnhưmt“tiêuchí”khibànvềdoanhnghiệp
Vănhóadoanhnghiệpchínhlàtàisảnvôhnhcủamỗidoanhnghiệp.Cùngvớisựpháttrincủanềnkinhtếthtrườngthviệcxâydựngvănhóadoanhnghiệplàmtviệclà
mhếtsứccầnthiếtnhưngcũngkhôngítkhókhăn.Vănhóadoanhnghiệpcóvtrívàvaitròrấtquantrọngtrongsựpháttrincủamỗidoanhnghiệp,bởibấtkỳmtdoanhnghiệpnàokhôngcótầmnhn,mctiêu,chiếnlượchaythiếuđiyếutốvănhóa,ngônng,giaotiếp,…
thdoanhnghiệpđókhócóthđứngvngvàtồntạiđược
ViệtNamđ ã chínhthứctrởthànhthànhviêncủaWTO,d o vậymọihoạtđngcủanềnkinhtếtheo“sânchơi”chungcủathếgiớivớinhngluậtl ệ mới,chonêncácdoanhnghiệpcũngphảiđủmạnhđtựtinvàhòanhập.Trongmtdoanhnghiệp,đặcbiệtlànhngdoanhnghiệpcóquymôlớn,làmttậphợpnhngconngườikhácnhauvềtrnhđvănhóa,trnhđchuyênmôn,mứcđnhậnthức,quanhệxãhi,tưtưởngvănhóa,
….Chínhsựkhácnhaunàytạoramtmôitrườnglàmviệcđadạngvàphứctạp.Đthốngnhấtkhốithựcthn à y p h ả i cầnc ó mtcáichungđ ó chínhl à vănh ó a doanhnghiệp
Ngàynay,doanhnghiệpViệtNamđangđứngtrướcnhngcơhi mới.Toàncầuhóakinhtếđòihỏiviệcx â y dựngvănh óa doanhnghiệpphảicón hnglựachọnđúngđắnvàsángsuốt.Khôngthđ xảyratnhtrạngquốctế
Trang 13Bêncạnhđó,vớisựcạnhtranhngàycànggaygắtcủanềnkinhtếthtrườngvàxuhướngtoàncầuhóa,đãhnhthànhyêucầubắtbuc cácdoanhnghiệpđtồntạivàpháttrinphảiliêntctm
tòinhngcáimới,sángtạovàthayđổichophùhợpvớithựctế.Cùngvớivốn,cơsởvậtchất,khoahọckỹthuật,côngnghệ,…
thvấnđềxâydựngvàpháttrinvănhóadoanhnghiệplàvấnđềcầnquantâmnhấthiệnnaycủamọidoanhnghiệp.Vậylàmthếnàođdoanhnghiệptrởthànhnơitậphợp,pháthuymọinguồnlực,lànơilàmcầunối,nơicóthtạorađnglựctácđn g tíchcựcthúcđẩysựpháttrin củamỗic á nhânngườilaođngtrongtậpthvàoviệcđạtđượcc á c mctiêu,chiếnlượccủatổchức,gópphầnv à o s ự phátt r i n b ề n vngcủadoanhnghiệp.Chỉcógiảiphápphảixâydựngvănhóadoanhnghiệpchotổchức,chocôngty
Côngt y C ổ PhầnHoàngAnhGiaLailàcôngt y c ó q u y môl ớ n , s ố lượngnhânviênnhiềuvàcót ầ m n h nrng,chínhvvậyv ă n hóadoanhnghiệpcàngquantrọngđ
ốivớiCôngty.Dođó,tôichọnđềtài:“Sửdụngmôh ì n h c ủ a QuinnvàMcGrathđ ể
đ o lườngvănhóadoanhnghiệptạicáccôngt y BấtĐộngSảnthuộctậpđoànHoàn gAnhGiaLait r ê n địab à n ThànhPhốHồChíMinh”làmđềtàinghiêncứucholuậ
nvănthạcsĩkinhtếcủamnh.Vớimongmuốncó cáinhnsâusắchơnvềtầmquantrọngcủaviệcxâ ydựngvănhóadoanhnghiệpđồnghànhvớiquátrnhkinhdoanhtạoralợinhuậnchodoanhnghiệpnàyđt ừ
đ ó cónhnggiảipháphoànthiệnquátrnhxâydựngvănhóadoanhnghiệptạiđây
Trang 142 Mụctiêunghiêncứu
ĐềtàiđượcnghiêncứunhằmđạtđượcmctiêulàđánhgiátìnhhìnhvănhóadoanhnghiệptạicáccôngtybấtđngsảncủaTậpđoànHoàngAnhGiaLaitrênđabànTP.HCM,nhngthuậnlợi,khókhăn,cácvấnđềcòntồnt ạ i vànguyênnhânchocácvấnđềnàytrongquátrnhxâydựngvàpháttrin vănhóadoanhnghiệptạicáccôngtynày
3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
- Đốitượngnghiêncứu:VănhóadoanhnghiệptạicáccôngtybấtđngsảncủaTậpđoànHoàngAnhGiaLaitrênđabànTP.HCM
- Phạmvinghiêncứu:
+Vềmặtkhônggian:Khảosátcáccôngtythuc tậpđoànHoàngAnhGiaLai–
chuyênvềbấtđngsảnđóngtrênđabàntạiTP.HCM
+Vềmặtthờigian:nghiêncứudựatrênsốliệukhảosátvềviệcxâydựngvàthựchiệnvănhóadoanhnghiệptừnăm2007củacáccôngtybấtđn g sảncủaTậpđoànHoàngAnhGiaLaitrênđabànTP.HCMđ ế n nay,c á c g i ả i phápđượcđềxuấtápdngđếnnăm2020
4 Phươngphápnghiêncứu
- Đốitượngkhảosát:Cáctrưởng,phóphòng,vàđi ngũcôngnhânviênCôngt y
C ổ phầnHoàngAnhGiaLaivàc á c côngt y c o n thuctậpđoànHoàngAnhGiaLaicótrsởtạiTP.HCM;Cáckháchhàng,đốitáccógiaod chvớiCôngtyCổPhầnHoàngAnhGiaLai
- Phươngphápkhảosát:
Trang 15Đachỉ7/1ThànhThái,Phường14,Quận10,TP.HCM;01Côngtycontại155LêVănLương,PhườngTânKing,Q.7,TP.HCMv à 0 1 Côngt y c o n khácc ó trs ở
tại549-551NguynTriPhương,P.14,Q.10,TPHCM(Phụlục)
+Đốivớikháchhàng:ThựchiệnkhảosáttạiKhucănhAnTiến(Đachỉ:Khudâncưx ã PhướcKin , HuyệnNhàBè,T P H C M ) ;Khucă n h PhúHoàngAnh(Đachỉ:ĐườngNguynHuThọ,NhàB è , TP.HCM);KhucănhNewSàiGòn(Đachỉ:ĐườngNguyn HuThọ,XãPhướcKin , HuyệnNhàBè,TP.HCM);KhucănhRiverview(Đachỉ:37NguynVănHưởng,PhườngThảoĐiền,Quận2,TP.HCM)
Trang 16+Ngoàiratácgiảcònkhảosát3DNđốitácvớiHAGLcótrs ở tại7/1ThànhThái,Phường14,Q u ậ n 10,TP.HCMv à haingânhàngBIDVvàSacombanktạiQ.10,vàQ.1,TP.HCM
Trang 17SỞLL U Ậ N VỀVĂNHÓADOAN HNGHIỆP
1.1 Kháiniệmvềvănhóadoanhnghiệp
1.1.1 Kháiniệmvềvănhóadoanh nghiệp
Córấtnhiềucáchđnhnghĩakhácnhauv ề vănhóadoanhnghiệp,nhưngmtđnhnghĩađượccoilàkháiquátnhấtvềvănhóađượchaiđọcgiảl à RolffBergmanvàIanStaggđồngthờilàgiảngviêncủakhoaquảntrkinhdoanhtrườngđạihọcMonash,mttrongnhngtrườngđạihọclớncủaÚcchorằng:“Vănhóadoanhnghiệplàmthệthốngcácýnghĩabiuđạtchungbaotrùmlêntoànbdoanhnghiệp,cótínhchấtquyếtđnhtớimọihànhvivàhoạtđn g củatoànbcácthànhviêntrongdoanhnghiệpđó”
ĐốivớiGeorgesdeSaiteMarie,chuyêng i a ngườiPhápvềdoanhnghiệpnhỏvàvừa,đãđưaraquanđimsau:“Vănhóadoanhnghiệplàtổnghợpcácgiátr,cácbiutượng,huyềnthoại,nghithức,cácđiềucấmkỵ,cácquanđ i mtriếthọc,đ ạ o đứctạothànhnềnmóngsâuxacủamỗidoanhnghiệp”
TheoInternationalLabouOrganization–ILO–
Tổchứclaođn g quốct ế , đnhnghĩa:“Vănhóadoanhnghiệplàsựtrn lẫnđặcbiệtcácgiátr,cáctiêuchuẩn,thóiquenvàtruyềnthống,nhngtháiđứngxử vàlnghimàtoànbchúnglàduynhấtđốivớimttổchứcđãbiết”
sau:
Ngoàiracòncómt sốđnhnghĩakhácvềvănhoádoanhnghiệpnhư
Trang 18- Phẩmchấtriêngbiệtcủatổchứcđượcnhậnthứcphânbiệtnóvớicáct ổ chứckháctronglĩnhvực.(Gold, K.A.)
- Vănhóathhiệntổnghợpcácgiátrv à cáchhànhxửphthuc lẫnnhauphổbiếntrong doanhnghiệpvàcóxuhướngtựlưutruyền,thườngtrongthờigiandài.(Kotter,J.P.&Heskett, J.L.)
- Vănhóadoanhnghiệplànhngniềmtin,tháiđvàgiátrtồntạiphổbiếnvàtươngđốiổnđnhtrongdoanhnghiệp.(Williams,A.,Dobson,P.&Walters,M.)
- TheoPGS.TS.NguynMạnhQuân(2007,trang355)cóviết:“Trongmỗitổchứcđềutồntạinhn g hệthốnghaymẫumựcvềgiátrđặctrưng,h nhtượng,phongcáchđượctổchứctôntrọngvàtruyềntừngườinàysangngườikhác,thếhệnàysangthếhệkhác.Chúngcóảnhhưởngquantrọngđếnhànhvicủacácthànhviên.Khiphảiđốiđầuvớinhn g vấnđềnangiải,nhn g hệthốnghaymẫumựcgiátrn à y cótácdn
g chỉdẫnchocácthànhviêntổchứccáchthứcraquyếtđnhhợpvớiphươngchâmhànhđngcủatổchức
kháiniệmđượcsửdụnđ ể pảnnn ữ n ệ tốnnàyđượcọivớin iềutênkcnaunư vn ó a
doanniệpa y vnó a cônt y vn óatổcứcv nhóakinhdoanh”.
Trêncơsởkếthừanhngnghiêncứucủacáchọcgiả,vănhóadoanhnghiệpđượctácgiảđnhnghĩanhưsau:“Vănhóadoanhnghiệplàmthệthốngcácý nghĩa,
giátr,niềmtinchủđạo,
cáchnhậnthứcvàphươngpháptưduyđượcmọithànhviêntrongdoanhnghiệpđồngthuậnvà
cóảnhhưởngnhấtđnhđếnc á c h thứchànhđn g củatừngthànhviêntronghoạtđngkinhdoanh,tạonênbảnsắckinhdoanhcủadoanhnghiệpđó”
Trang 191.1.2 nghĩacủavănhóadoanhnghiệp
Vănhóadoanhnghiệpbiu thsựđồngthuậntrongnhậnthứccủatấtcảcácthànhviêntổchứcvềhệthốngnhnggiátrchungvàcótácdn g giúpphânbiệtgiamttổchứcchấpthuậncóảnhhưởngtrựctiếp,hàngngàyđếnhànhđngv à việcraquyếtđnhcủatừngngườiv à đượchướngdẫnchon h ngthànhviênmớiđtôntrọngvàlàmtheo.Chínhvvậychúngcótácd ngtạolậpnênbảnsắcvănhóacủamt tổchức
Vănhóadoanhnghiệpt ạ o điềukiệnchoc á c thànhviênnhậnr a đượcn hngsắctháiriêngmàmôttổchứcmuốnvươntới.Nócũngtạorasựcamk ế t tựnguyệnđốivớinhnggvượtrangoàiphạmviniềmtinvàgiátrcủamỗicánhân.Chúnggiúpcácthànhviênmớinhậnthứcđượcýnghĩacủacácsựkiệnvàhoạtđn g củatổchức
Tínhchútrọngchitiết,thhiệnbằngmứcđ c á c thànhv i ê n đượckhuyếnkhíchtrnhbàycth,chínhxác,cóphântíchkỹ,vàchúýđếncácc h i tiết;
Trang 20Tínhđnhhướngkếtq u ả , thhiệnbằngmứcđ ngườiquảnl ý chútrọngđếnkếtquả,thayvđếnphươngphápvàquátrnhđđạtđượcnhngk ế t quảđó;
Tínhđnhhướngvàoconngười,thhiệnbằngmứcđcácquyếtđnhquảnlýdànhsựquantâmđếnhậuquảđốivớiconngườitrongtổchức;
Tínhđnhhướngtậpth(nhóm),thhiệnbằngmứcđcáchoạtđn g đượcthiếtkếvàtổchứctrêncơsở“nhóm”thayvchotừngcánhân;
Sựnhiệttnh,thhiệnbằngmứcđcácthànhviênhăngháithiđuavớinhau,
thayvthỏahiệpvàhợptác;
Tínhổnđnh,thhiệnbằngmứcđcáchoạtđngtổchứchướngvàoviệcduytrhiệntrạngthayvlàmthayđổi nó
Trongmỗitổchức,cáckhíacạnhv ềtínhcáchn ày cónh ngđặ c trưngriêng,đượcthhiệnởcácmứcđkhácnhauvàtạonênđặctrưngriêng,bảns ắ c riêngchotổch ức Sựchútrọngđếnmtvà i khíacạnhnàođólàmchochúngnổitridẫnđến“tínhtri”trongphongcách.Khiđó,cácthànhviênc ủ a tổchứcbchiphốibởinhngphongcách“tri”này.Yếutốvănhóađặctrưngdầnhnhthànhvàlàmchovănhóadoanhnghiệpdầnmạnhlên
1.1.3.2 Vănhóadoanhnghiệptạoralợithếcạnhtranh
Lợithếcạnhtranhcủadoanhnghiệpđượcxemxétởcáckhíacạnhnhư:chấtlượngsảnphẩm,c h i phí,s ự linhhoạt(trướcphảnứngcủathtrường),…
đcóđượcnhnglợithếnàydoanhnghiệpphảic ó nhngnguồnlựcnhư:nhânlực,tàichính,côngnghệ,máymóc,nguyênvậtliệu,phươngpháplàmviệc.Tínhhiệuquảcủadoanhnghiệpphthucrấtlớnvàoyếutốvănhóa.Vănhóadoanhnghiệpảnhhưởngtrựctiếpt olớnđ ế n việch nh
Trang 21thànhmctiêuchiếnlượcvàchínhsách.Nótạorađnhhướngcótínhchấtchiếnlượcchobảnthândoanhnghiệp,đồngthờicũngtạothuậnlợichoviệcthựchiệnthànhcôngchiếnlượcđãlựachọncủadoanhnghiệp.Môitrườngvănhóacủadoanhnghiệpcòncóýnghĩatácđngquyếtđnhđếntinhthần,tháiđ, đngc ơ laođ ngcủac á c thànhviênv à việcs ửdngđ i ngũlaođngv àcác yếutố khác.Môitrườngvănhóacàngtrởnênquantrọnghơntrongcáctậpđoànđaquốcgia,bởivởđócósựkếthợpgiacácvănhóacủacácdântc , cácnướckhácnhau.
1.1.3.3 Vănhóadoanhnghiệplàmộtnguồnlựccủadoanh nghiệp
Mctiêucủavănhóadoanhnghiệplànhằmxâydựngmtphongcáchquảntrhiệuquảđưahoạtđngcủadoanhnghiệpvàonềnếpvàxâydựngmốiquanhệhợptácthânthiệngiacácthànhviêncủadoanhnghiệp,làmchodoanhnghiệptrởthànhmtcngđồnglàmviệctrêntinhthầnhợptác,tincậy,gắnbó,thânthiệnvàpháttrin.Trêncơsởđóhnhthànhtâmlýchungvà lòngtinvàosựthànhcôngcủadoanhnghiệp.Dođónóxâydựngmtnềnếpvănhóalànhmạnh,tiếnbtrongtổchức,đảmbảosựpháttrincủamỗicánhântrongdoanhnghiệp.Vănhóacàngmạnhbaonhiêunócàngđnhhướngtrênthtrường,vănhóavàsựđnhhướngtớithtrườngcàngmạnhbaonhiêuthcôngtycàngcầnítchỉth,mệnhlệnh,sơđồtổchứchayđiềulệbấynhiêu
1.1.3.4 Vănhóadoanhnghiệpảnhhưởngtớihoạchđịnh
chiếnlượck i n h doanh
Vănhóadoanhnghiệpcóảnhhưởngtrựctiếptớihoạchđnhchiếnlượcpháttrin củatổchứcthôngquaviệcchọnlọcthôngtinthíchhơp(ápdngkinhnghiệm,môhnhphùhợp),đặtranhngmứctiêuchuẩntheogiátrcủat ổ chức,cungcấpnhngtiêuchuẩn,nguyêntắcchocáchoạtđng.Vănhóa
Trang 22doanhnghiệpcũngsẽảnhhưởngcóhiệuquảthựchiệnchiếnlượccủatổchức.B ở i v mtnềnvănhóamạnh,tứclàtạođượcmts ự thốngnhấtvàtuânthủcaođốivớigiátr,niềmtincủatổchứcsẽlàcơsởquantrọngđthựchiệnthànhcôngchiếnlượccủatổchức.
1.2 Mt số cấpđvà yếutốcấu thànhVănhóa doanhnghiệp
Vănhóadoanhnghiệpđượchnhthànhtừmỗiconngờiđanghoạtđngtrongdoanhnghiệpvàbảnthânhọlànhngtếbàocủamtnềnvănhóa,chusựảnhhưởngtrựctiếptừnềnvănhóadântc.Vănhóadoanhnghiệpthhiệntronghànhvigiaotiếpcủacôngnhân,cánbtrongDN,màcảtronghànghóav à d chv củadoanhnghiệp,t ừ mẫumã,kiudángđếnn
i dungvàchấtlượng.Nhngtínhchấtcủavănhóadoanhnghiệpđượcthhiệndướinhiều
h nhthứckhácnhaunhưngthườnghướngtớiviệchnhthànhmttậphợpcáckhuônmẫuhànhviđượcápdngtrongcácmốiquanhệxãhitrongtổchức.Nhngkhuônmẫuhànhvinàycóthđượcsửdngđphảnánhbảnsắcvănhóadoanhnghiệp
Vănhóatrongmtdoanhnghiệptồntạiởbacấpđ:
Trang 24cấpđnàybaogồm,hànhviứngx ử rrệtcủanhómvànhngquátrnhtổchứctrongđóhànhvinhưvậytrởthànhthônglệ.Đimquantrọngnhấtcủacấpđvănhóanàylànódquansátnhưngrấtkhógiảimã
1.2.1.1 Vănhóatchc
Thhiệnở đặcđimkiếntrúccủacôngty.Đặcđimkiếntrúcn à y baog ồ m kiếntrúcnithấtv à ngoạithất.Đặcđimn à y luônđượcc á c doanhnghiệphếtsứcchútrọngvnóthhiệnđượcbmặtcủadoanhnghiệp,tạodựnglòngtinởkháchhàngkhigiaodchcôngviệcvớicôngty vàlànơiươmmầmbaosựsángtạo,ýchíphấnđấu,nỗlựctrongcôngviệccủađingũnhânviêncôngty
1.2.1.2 Vănhóahìnhảnh doanhnghiệp
Cáccôngtrnhkiếntrúc,lnghi,giaithoại,khẩuhiệuđềuchứanhnggiát r vậtchấtcth,huhnh,cácbiutrưngnàyđềumuốntruyềnđạtnhnggiátr,ýnghĩatiềmẩnbêntrongchonhngngườitiếpnhậntheocáchthứckhácnhau
Trang 251.2.1.3 Vănhóalnhđạo
Quanđimvềvai tròvàtráchnhiệmcủangườilãnhđạođốivớinhngthànhcôngvàthấtbạicủamttổchứclàrấttráingượcnhau.Cóhaiquanđ i mvềphongcáchlãnhđạo:quanđimtốicaocủaquảnlýv à quanđ i mtượngtrưngcủaquảnlýlàhoàntoàntráingượcnhau
Quanđimtốicaocủaquảnlýchorằng:“ấ t lượnnư ờ i quảnlýcủamộttổcứclà
lượncủacíntổcức”.Quanđim này dựatrêngiảthuyếtchorằnghiệulựcvàhiệuquả
củamt tổchức đượcquyếtđnhbởicácquyếtđnhvàhànhđngcủangườiquảnlý.Quanđimtượngtrưngcủaquảnlýchorằngnhngngườiquảnlýchỉcóảnhhưởngrấthạnchếđốivớinhngkếtquảđạtđượccủamttổchứcdochunhiềutácnhânkhácnằmngoàikhảnăngkimsoátcủangườiquảnl ýnhưcácnhântốtừmôitrườngvĩmô(kinhtế,chínhtrphápluật,tựnhiên,vănh ó a xãh i , nhânkhẩuhọc, ),môitrườngngành(tiêudùng,cungứng,cạnhtranh, )trongnướclẫnngoàinướcvàngaycảnhngnhântốbêntrongt ổ chứcnhưn h ngquyếtđnhcủan h ngngườitiềnnhiệmv à c á c yếut ố , côngviệcđãphâncấpquảnlý
1.2.1.4 Vănhoácộngđồng
Giaithoại:Thườngđượcthêudệttừnhngsựkiệncóthựcđượcmọithànhviêntrongtổchứccùngchiasẻvànhắclạivớinhngthànhviênmới.Nhiềumẩuchuyệnkv ề nhngvsánglậpradoanhnghiệp,nhngngườiđãcócôngđónggópvàosựpháttrin củadoanhnghiệpvàđượcdoanhnghiệptuyêndương,tưởngthưởngnhưthếnào.Chínhnhngđiềunàycótácdngpháthuyýchíphấnđấutrongnhânviên,đặtniềmtinvàotổ chứcvàgiúpthốngnhấtnhậnthứccủamọithànhviên
Trang 26 Nghil:Lànhnghoạtđngđãđượcdựkiếntừtrướcvàchuẩnbkỹlưng.Cáchoạtđng,s ự kiệnvănhóa–
x ãhichínhthức,nghiêmtrangđượcthựchiệnđnhkỳhaybấtthườngnhằmthắtchặtmốiquanhệtổchứcvàthườngđượctổchứcvlợiíchcủanhngngườithamdự
Bàiháttruyềnthống,đồngphc:Làn hnggiátrvănhóatạor anétđặctrưngchodoanhnghiệpv à tạor a s ự đồngcảm,g ắ n bógiac á c thànhviên
Đâycũnglànhngbiu tượngtạonênniềmtựhàovềcôngtycủamnh
1.2.1.5 Tráchnhiệmxhội
Tráchnhiệmxãhi lànghĩavmàmt doanhnghiệphaycánhânphảithựchiệnđốivớixãhi nhằmđạtđượcnhiềunhấtnhngtácđn g tíchcựcvàgiảmthiucáctácđn g tiêucựcđốivớixãhi Vềcơbản,tráchnhiệmxãhi baogồmnhn g nghĩavv ề kinhtế,pháplý,đạođứcvànhânvăn
Tráchnhiệmx ã h iđốivớitừngnhómquanđimk h á c nhaus ẽ khácnhau.Chínhvàosựkhácbiệtnày,tạonênnétvănhóariêngchotừngdoanhnghiệp
Quanđimcổđinchorằngtráchnhiệmxãhicủacôngty,tổchứckinht ế làrấthạnchế.Cácdoanhnghiệp,tổchứckinhtếchỉnêntậptrungvàoviệcthựchiệncácmc tiêukinhtếchínhthức;cácnghĩavkhácnênđchocáctổchứcchuyênmôn,chứcnăngthựchiện
Quanđimđánhthuếcũngtươngđồngvớiquanđimcổđin ởviệcthừanhậntráchnhiệmxãhi củadoanhnghiệplàhạnchế.Tuynhiên,cáchtiếpc ậ n lạixuấtpháttừkhíacạnhpháplý
Quanđimquảnlýtiếnbhơnhaiquanđimtrênvđãchỉraràngnghĩavcủadoanhnghiệpvàcáctổchứckinhtếkhônggiớihạnởnhngnghĩav
Trang 27chínhthức,thđng,màquantrọnghơnlàýthứcđốivớicácnghĩavxãhi , tựnguyện.Quanđ imnhngngườihuquanchorằnghoạtđngcủamtt ổ chứckinhtế,doanhnghiệpkhôngchỉliênquanđếnmtsốđốitượngtrựctiếpnhưc ổ đông,ngườilaođng,ngườiquảnlýmàcònđượcnhiềuđốitượngkhácnhaun h ư kháchhàng,đốitác,đốithủ,hiệp
h i , cngđồng,Chínhphủ,
….trongxãhi quantâmvnhnglýdovàmcđíchkhácnhau.Thayvchỉtậptrungphc vlợiíchcủamtsốítcácđốitượnghuquantrựctiếp,doanhnghiệpcầnquantâmthỏamãnđồngthờilợiíchvàmcđíchcủatấtcảcácđốitượnghuquan
Hình1.2:Cấpđ1 –Nhữnggíatrịvănhóahữuhình
(Nuồn:NuyễnVnDunvàcộnsự)
Trang 281.2.2 Cấpđ2 –Nhữnggiátrịvănhóatinhthần
1.2.2.1 Tầmnhìn
Phầnđôngkhidoanhnghiệpmớithànhlập,nỗibậntâmđầutiênvàlớnnhấtcủangườichủ,ngườigiámđ ố c l à l à m s a o kiếmđượctiềnđ tồnt ạ i Nhưngthờigiann à y doanhnghiệpmớic h ỉ l à mtc ỗ máycơh ọ c tạolợinhuận,vàvẫnthiếumtcáigđóđcóthpháttrinbềnvng.Cáithiếuđóchínhlàtầmnhnđnhhướngchiếnlượcchodoanhnghiệppháttrin Chínhc á i tầmnhnnàykếtnốinhngsuynghĩ,nhngđnhhướngriêngrẽtrongtổchứcđitheomthướngthốngnhất,mọichitiếttrongbmáydoanhnghiệpphốihợpnhpnhàngvớinhau,vàcũngnhờcótầmnhn,kháchhàng,đốitác,nhânviêncóthđánhgiáđượcvănhóadoanhnghiệpcủacôngty
Cóngườivívontầmnhnchiếnlượchaytônchỉđnhhướngcủadoanhnghiệpquantrọngnhưbảnhiếnphápcủamtquốcgia.Cólẽđiềunàycũngkhôngphảil à q u á cườngđiệu.Mọihoạtđ ng,đnhhướngpháttrincủadoanhnghiệpnhấtnhấtphảituântheotầ
mn h nđnhhướngnày.M ctiêutừngthờikỳcóththayđổi,nhưngtầmnhn,tônchỉđnhhướngcủadoanhnghiệpphảimangtínhdàihạnv à phảiđượcphổbiếnsâurngtrongtoàncôngtyđmỗithànhviênhiu , tựhàovàtoàntâm,toànýthựchiện.Chínhnhngđiềunàygó pphầntạon ê n phầnhồnchomtdoanhnghiệp,c á i màchúngtahaygọi
làvănhóadoanhnghiệp
Nếuchúngtahnhdung,tầmnhnđnhhướngvàcácgiátrcốtli củamtdoanhnghiệplàmthnhkimtựthápcómặtđáylàmthnhvuông,thvtrícủatầmnhn(vision)nằmởđỉnhcủakimtựtháp,cònbốncạnhđáycủak i m tự
thápchínhlàbốngiátrnềntảng(corevalue)màtầmnhncủacôngtyphảihướngđếnh a ythỏamãnđược.Bốncạnhđ á y c ủ a k i m t ự thápđ ó là:
Trang 29Kháchhàng;ngườilaođngtrongdoanhnghiệp;cáccổđông;vàcn g đồngnơidoanhnghiệphoạtđng
Tầmnhnđnhhướngcủamtdoanhnghiệpphảidựatrênnềntảngmanglạicảbốnnhómgiátrnêutrên.Cóthởthờiđimnày,mặtnàyđượcchútrọnghơnmặtkiamtchút,ởthờiđimkhácgiátrnàyíthơngiátrkiamttí,nhưngkhôngththiếuvắnghoàntoànmtgiátrnào.Sựthiếuht mtgiát r bấtkỳsẽdẫnđếnsựmấtcânđốivànếukhôngđượcđiềuchỉnhkpthời,rấtkhócóthnghĩvề sựpháttrin bềnvngcủadoanhnghiệp
Cácgiátrcơbản:Nhàlãnhđạophảitmranhngcâutrảlờichonhngcâuhỏi:Cácgiátrđượcđềcaotrongkinhdoanhlàg?Điềuglàquantrọngđốivớitổchứcnày?
Chúngtasẽlàmviệcvớinhaunhưthếnào?
Nhngcâuhỏinàyrấtquantrọngvớimọitổchức.Cácgiátrnàylànhngnguyêntắcmangtínhhướngdẫnđchỉranhnghànhvinàolàcầnthiếtchosựthànhcôngvànhnghànhvinàolàkhôngthchấpnhậnđược
Trang 30Sứmệntầmnì n vàcci trịcơbảnlàbavấnđềrấtquantrọnvàlàmộtcâuỏ i rấtkó
kn vànaniảiđốivớiccnà lãnđạoK ônc ó sứmệns ẽ kôncómụctiêuK ôncótầmnì
ns ẽ kônđiđếnđícKôncóc citrịsẽ kôncócc nuyêntắcmantínđịnướnKi sứmệnt ầmnìnvàcc itrịkônrõràncôntysẽrấtdễmấtsựtậptrunđicệcướnvàteođuổinữn mụctiêusailầmMộtnà lãnđạo
iệuquảpảiđảmbảocắccắntấtcảmọinânviêniểuvàỗtrợnữnniềm tincủ yếucủ acôntyVàơnếtọlànữnnư ờ i cứnminsựcamkếtcủamìnđối
vớinữnviênạcmàọ đãxâydựnnên
1.2.2.3 Mụctiêuchiếnlượccủadoanh nghiệp
Chínhbảnthântêngọicũngđủhiurằngđâychínhlàyếutốhếtsứcquantrọng,quyếtđnhs ự tồntại,pháttrin củadoanhnghiệp.Saukhixácđ nhđượcsứmệnh,tầmnhn,cácgiátrcốtli củadoanhnghiệpthbướckếtiếpmàdoanhnghiệpphảithựchiệnđólàxácđnhmctiêuchiếnlược.Mctiêuchiếnlượcvàvănhóadoanhnghiệptácđngqualạilẫnnhau.Khixâydựngchiếnlượccầnthuthậpthôngtinvềmôitrường.Cácthôngtinthuthậpđượcl ạ i đượcdin đạtvàxửlýtheocáchthức,ngônnghnhthànhtrongdoanhnghiệp,nênchúngchuảnhhưởngcủavănhóadoanhnghiệp.Vănhóacũnglàcôngcthốngnhấtmọingườivềnhậnthức,cáchthứchoạtđngtrongquát r nhtrin khaicácchươngtrnhhànhđn g
Trang 311.2.3.2 Quanđiểmvềbảnchấthànhviconngười
Mtsốquanđimchorằngconngườivốnnhânchis ơ , tínhbổnthiện,luônhòanhã,t
ử tếvớimọingười,trongcôngviệcthchămc h ỉ , luônt mhiu , sángt ạ o cáimới.M ts ốkhácl ạ i c ó quanđ i mh o à n toànngượcl ạ i Tùytheomỗitổchức,mỗingườiquảnlýcómtđánhgiáriêngvềbảnchấthànhvinhânviêncủahọmàhọcólốiứngxửđặctrưngtạonênnétvănhóatrongdoanhnghiệp
Trang 321.2.3.3 Quanhệvớikháchhàng
Ngàynayhầuhếtcácdoanhnghiệptrongthờibuổikinhtếkhókhănthviệcduytrkháchhànglàđiềuhếtsứccầnthiết,vvậy
đaphầndoanhnghiệpnàocũnghoạtđngvớiphươngchâmkháchhànglàthượngđế.Tuynhiên,trongcáchứngx ử cókhácnhau.Chnghạn,mtquanđimluônchorằngkháchhànglàsốmt,lựachọncủakháchhànglàđúngđắnnhấtchodùchínhbảnthândoanhnghiệpthấyr ằn gsảnphẩmmàmnhcungcấpkhônghoàntoànphùhợpvớikháchhàng,chỉvmuốnbánđượcsảnphẩmvàl à m vừalòngkháchhàngnênluônnóitheokháchhàng.Quanđimkháclạilấylợiíchgiátrcủakháchhànglàmtônchỉnamchohoạtđn g củamnh.Luôntưvấnchokháchhàngcáisảnphẩmphùhợpnhấtvớinhucầu,mcđíchcủakháchhàng
1.2.3.4 Quanhệvớidoanh nghiệpkhác
Doanhnghiệpkhácở đ â y đ ề c ậ p đếnc ả đốit á c cũngnhưđóthủcạnhtranh.Việcdoanhnghiệpluôngiquanhệtốtvớiđốitáclàđiềuđươngnhiênmỗicôngtyđềuphấnđấuđạtđượcđiềunày.Riêngđốivớiđốithủcạnh,nhàquảnlýdoanhnghiệpthhiệncáchđốiđãinhưthếnàosẽtạođượcnétvănhóariêng,đậmchấtchodoanhnghiệp,luôncạnhtranhtrongcôngbằng,bắttaynhaucùngtiếnhayphảitriệttiêunhau,giẫmđạplênnhauđchiếmlĩnhthtrường?
1.2.3.5 Quanhệgiữaconngườivàmôitrường
Mốiquanhệnày
tùythucvàotínhchất,đặctínhvănhóacủamỗidoanhnghiệpđưađến.C ó doanhnghiệpchorằngmnhcókhảnăngcảitạomôitrường,biếnnhngcáikhôngththànhcóth.Biếnmôitrườngthànhnơithuv ề l ợ i nhuậnchodoanhnghiệp.C ó doanhnghiệpchorằngkhôngcầnphảithayđổimôitrườngnhưngvẫncócáchkhắcphcđượcmtsốnhượcđim
Trang 331.3.1 CácdạngvănhóadoanhnghiệpcủaHarrison/Handy
Harrison(1972)đ ã đưar a mtc á c h phânloạivănhóadoanhnghiệpg ồ m 4loại:vănhóaquyềnlực(power),vănhóavaitrò(role),vănhóatrách
Trang 34nhiệm(task)vàvănhóacánhân(person).Sauđóvàonăm1978,HandyđãpháttrinýtưởngnàyvềbốnloạivănhóacủaHarrison.Vớicáchphânloạin à y đã t ạ o thuậ
nl ợ i c h o c á c n h à nghiêncứu,sinhviênv à nhngnhàthựchànhtrongviệcnhậnrabảnchấtmốiquanhệđinhnhtạonêncácđặctrưngvănhóacủamt tổchức
a Vănhóaquyềnlực(powerculture)
Trongvănhóaquyềnlực,mọiquyềnlựctậptrungởvtrítrungtâm.Từđ ó ,nóảnhhưởngđếnmọivtríkháctrongtổchức.Kiu ảnhhưởngnàygắncácvtríchứcnăngvàtácnghiệpvớinhaunhằmtạothuậnlợichoviệcphốihợphànhđng
Trongvănhóaquyềnlực,mốiquanhệđượcxâydựngvàpháttrinchủyếudựavàosựtincậy,sựđồngcảmvàmốiquanhệ cánhân
Rấtítquytắc,hầunhưkhôngcầncácthủtchànhchính;việckimsoátđượctiếnhànhtrựctiếptừvtríquyềnlựcvàthôngquanhngđạidiệnđượcủ y quyềntốicao.Vănhóaquyềnlựcthườngthôráp,trựcdiệnvàthườngcoitrọngkếtquảhơnhnhthức
Đimmạnhcủavănhóaquyềnlựclàkhảnăngphảnứngnhanhvàlinhhoạt.Đimhạnchếchủyếulàchấtlượngphthuc rấtnhiềuvàonănglựcc ủ a ngườiởvt r í quyềnlựcvàkhópháttrinởquymôlớn
Tínhhợplýtrongcấutrúcmanglạihiệuquảvềchiphívàsựổnđnhtronghoạtđng.Tuynhiên,sựcứngnhắc,tínhtrtrệchậmphảnứngtrước
Trang 35nhn g thayđổicũnglàđimhạnchếquantrọngcủacấutrúcvănhóakiunày.
c Vănhóatráchnhiệm(taskculture)
Vănhóatráchnhiệmgiốngvớivănhóavaitròởchỗchỉquantâmđếnviệchoànthànhcôngviệcđượcgiao.Tuynhiênkiu vănhóanàyđượcquyếtđ nhbởinănglựcchuyênmônchứkhôngphảibởivtrítrongtổchứchayuytín.Hìnhthứcvănhóanàythườngxuấthiệnkhinhngnỗlựctrongtổchứcđềutậptrungvàoviệcthực hiệnnhngcôngviệchaydựáncth
Đimmạnhcủavănhóanàylàtínhchủđng,linhhoạt,thíchứngtốtvàđềcaonănglựchơntuổitác,đav.Vănhóatráchnhiệmrấtthíchhợpkhihoạtđngtrongmôitrườngcạnhtranhmạnh,chukỳ
sảnphẩm,côngviệchayd ựánngắn,đòihỏisángtạo.Đimhạnchếchủyếucủavănhóanàylàviệckhôngchútrọngđếncấpbậc,vtríquảnlýnênkhóđạtđượctínhhiệuquảtrongquảnlý,khópháttrin sâuvềchuyênmôn,lệthucchủyếuvàonănglựcvàtrnhđcủacánhân
Đimmạnhchủyếucủavănhóacánhânlàtínhtựchủvàtựquyếtrấtcaodànhchomỗicánhân.Đimhạnchếcơbảnlàkhảnănghợptácrấtyếu,lỏnglẻo,khônghiệuquảvềquảnlývàtrongviệckhaithácnguồnlực.Hầun h ư rấtíttổchứcvậndngloạivănhóadoanhnghiệpnày
Trang 361.3.2 CácdạngVHDNcủaDealvàKennedy
Dựatrênhaitiêuthứcvềthtrườnglà:Mứcđrủirogắnvớicáchoạtđngcủacôngtyvàtốcđnhậnđượcphảnứngvềcácchiếnlượcvàquyếtđnhcủacôngt y màDealvàKennedyđ ã phânloạivănhóadoanhnghiệpthànhbốndạng:namnhi(tough-
guy,macho);làmralàm,chơirachơi(work-hard,play-hard);phóthác(betyourcompany)v à quytrình(process).Cáchphânloạinàygiúpnhngngườiquảnlýđnhdạngđặctrưngvănhóadoanhnghiệpchotổchứccủamnh
a Vănhóanamnhi(tough-guy,machoculture)
Vănhóanamnhithườngthấyởnhngtổchứctrongđócácthànhviênluônđượckhuyếnkhíchsẵnsàngchấpnhậnrủiro,phảnứngnhanh,vàchấtlượnghànhđn g vàquyếtđnhcủahọlàthướcđonănglựccủahọ
Đimmạnhcủavănhóanàylàrấtthíchhợpchocáctổchứchoạtđngtrongcácđiềukiệnbấttrắc,môitrườngkhôngổnđnh,đòihỏisựlinhhoạt,nhanhnhạy.Vănhóan a m
n h i đánhgiác a o tínhquyếtđoán,s ự cuồngtín.Đimhạnch ế củavănhóan à y làthiếukhảnănghợptác,mặcd ùđạtđượcnăngsuấtcánhâncaonhưngkhóhnhthànhmtvănhóatổchứcmạnh,gắnb ó
b Vănhóalàmralàm,chơirachơi(work-hard, play-hardculture)
Vănhóalàmralàm,chơirachơithườngthấyởnhngtổchứchoạtđngtrongmôitrườngítrủiro,nhưngđòihỏicóphảnứngnhanh.Trongnhngtổchứcmàquyềnr a quyếtđnhđượcphânb ổchonhiềungườiquảnlýtrunggian,nhiềuphươngtiệnvàhệthốngkimsoátđượcápdng,vvậyhạnchếđếnmứcthấpnhấtcácrủiro.Nhngtổchứccóvănhóakiu nàythườngrấtnăngđng,cởimở,chútrọngđếnkháchhàng
Đimmạnhcủavănhóal à m r a làm,c h ơ i r a c h ơ i l à khuyếnkhíchthiđua,tháchthứcgiacáccánhân,bphậntạorasựhưngphấntrongtoàntổ
Trang 37chức.Đimhạnchếchínhcủadạngvănhóatổchứcnàylàkhảnăngdẫnđếnđ ngcơsai,thựcdng,thincậnvàxuthếphiếndiệnkhiraquyếtđnh“xửlýdứtđim”
c Vănhóaphóthác(betyourcompanyculture)
Cáctổchứchoạtđngtrongmôitrườngnhiềurủiro,màcácquyếtđnhphảnứngcầnnhiềuthờigianthườngxuấthiệnloạivănhóanày.Trongcáctổchứcnàythìmctiêuđượcquantâmnhấtlàtươnglai;Cấpcaothườngquyếtđ nhmọiviệcv à đượctruyềnxuốngcá cc ấp thấphơntheocơchế“từtr ên xuốngdưới”.Quyềnraquyếtđnhởcáccấpdướilàtươngđốiít,chủyếulàv ề tácnghiệp.Nhânviêntrongc ác tổchứcn à y rấttôntrọngquyềnlực,cónănglựcchuyênmôn,c ó khảnănghợpt á c vàc ó k h ả năngc h uáplự
ct ừ nhngquyếtđnhliênquanđếnhọ
Đimmạnhcủavănhóaphótháclàcóthtạoranhngđtphávềchấtlượngcaovàsángtạo chuyênmôn.Hạnchếchủyếulàphảnứngchậm
d Vănhóaquytrình(processculture)
Cáctổchứchoạtđngtrongmôitrườngrủirothấp,khôngcầnphảnứngnhanhthườngxuấthiệnloạivănhóanày.Đặctrưngcủaloạivănhóanàylàviệcnhấnmạnhđếnchứcdanh,hnhthức,tôntitrậttựvàquyềnlực.Nhânviêntrongcáctổchứcnà ythườngcótínhk ỷluật,ưachitiết,cth,chínhxácvàluôncoitrọngsựhoànhảovềmặtchuyênmônkhitiếnhànhcôngviệcc ủ a mnh.Họchuyêntâmvàoviệcthựchiệnchứkhôngphảivàonhiệmvcầnhoànthành
Đimmạnhcủavănhóanàylàrấtcóhiệulựckhixửlýcôngviệctrongmôitrườngổnđnh,chắcchắn.Đimhạnchếlàkhôngcókhảnăng thíchứng,cứngnhắc,thiếuhoàibãovàsựsángtạo
Trang 381.3.3 CácmôhìnhvănhóadoanhnghiệpcủaScholz
Mốiliênhệgiavănhóatổchứcvớichiếnlượchoạtđngcủatổchứclàmc tiêutiếpcậnvănhóadoanhnghiệpcủaScholz.Từđâyô n g đãkháiquátcácmôhnhvănhóatổchứcthành3nhóm:tiếntrin(evolutional),nisinh(internal)vàngoạisinh(external)
a Vănhóatiếntriển(evolutionalculture)
Vănhóatiếntrin lànhngtrườnghợpchúngthayđổiliêntctheothờigian.Từnhngnghiêncứuvềvănhóadoanhnghiệptrêncơ
sởlýthuyếtquảnl ý chiếnlược,Scholzđãđưara5dạngvănhóathucnhómtiếntrinlà:vănhóatiếntrin ổnđ nh,vănhóatiếntrin phảnứng,vănhóatiếntrin d ự phòng,vănhóatiếntrin tranhthủvàvănhóatiếntrinsángtạo.Nhnghnhthứcvănhóathucdạngnàythườngtôntrọngnhâncáchriêng,coitrọngthờigian,chấpnhậnthử
thách,theođuổitriếtlývàthíchnghivớisựthayđổi
b Vănhóanisinh(internalculture)
Vănhóan i sinhl à nhngtrườnghợpc á c nhântốbêntrongcóảnhhưởngquyếtđnhđếnvănhóatổchức.Dựavàomứcđcôngviệc,tiêuchuẩnhóa,yêucầuvềtrnhđkỹnăng,Scholzchiavănhóani sinhthànhbadạng:Vănhóasảnxuất,vănhóahànhchínhvàvănhóachuyênnghiệp
c Vănhóangoạisinh(externalculture)
Vănhóangoạisinhlànhngtrườnghợpcácnhântốcủamôitrườngbênngoàicóảnhhưởngquyếtđnhđếnvăn hóatổchức
1.3.4 CácdạngvănhóadoanhnghiệpcủaDaft
Dựavàohaitiêuchí:đặctrưngmôitrườnghoạtđngvàđnhhướngchiếnlượccủatổchức,Daftđãchiavănhóadoanhnghiệpthànhbốndạnglà:thíchứng(adaptability),sứmệnh(mission),hòanhập(involvement)vànhấtquán(consistency)
Trang 39a Vănhóathíchứng(adaptabilityculture)
Chiếnlượcchútrọngđếnmôitrườngbênngoàil à đ ặ c trưngc ủ a loạih nhvănhóanàynhằmđạtđượctínhmềmdẻovàdthayđổichophùhợpvớiyêucầucủamôitrường
b Vănhóasứmệnh(missionculture)
Vănhóasứmệnhxuấthiệnởnhngtổchứcquantâmđếnviệcđápứngnhngđòihỏicủamôitrườngbênngoàinhưngkhôngcầnthiếtphảicónhngt h a y đổinhanhđược.Nhngngườilãnhđạotrongtổchứcđnhhướnghànhvicủahọbằngcáchchỉrmctiêutrongtươnglaivàlàmchonócóýnghĩađốivớitấtcảmọingười.Ngườilaođnghiu kỹ
hơnvàcóđnhhướngrhơnvềvaitròvàsứmệnhcủahọtrongtổchức
c Vănhóahòanhập(involvementculture)
Đđáplạis ự thayđổinhanhc ủ a môitrườngbênngoài,vănhóahòanhậpchútrọngvàoviệclôicuốns ự thamg i a củacácthànhviêntrongt ổ chức.Vănhóahòanhậpquantâmđếnnhucầucủangườilaođng,vàcoiđól à cáchthứcđđạtkếtquảlaođngcao.Việcngườilaođngthamgianhiệttnhvàcuốnhútcótácdngnângcaotinhthầntráchnhiệmvàtinhthầnlàmchủ,nhờđóhọhànhđngmtcáchcóýthứcvàtựgiáchơntrongcáccôngviệccủatổchức
d Vănhóanhấtquán(consistencyculture)
Vănhóanhấtquánchútrọngviệcxâydựngvàgngimôitrườngbêntrongtổchứcổnđnh.Nhngtổchứcápdngtriếtlýnàythườngvậndngmtphươngphápnhấtquán,cóhệthốngtrongcáchoạtđn g Cácchínhsáchv à b i ệ n phápđượcsoạnthảorấtchútrọng
đếntínhchấttruyềnthống,ổnđnh.Sựnhiệttnhcủamỗithànhviênchỉđượcxếpởvtríthứyếu,tuynhiênsựnhấtquánvàhợptácgiacácthànhviênđãtạonênsứcmạnhcủatổchức
Trang 401.3.5 CácdạngvănhóatổchứccủaSethiavàKlinow
Sethiav à Klinowdựav à o haiphươngdiện:mốiquantâmđếnconngườivàmốiquantâmđếnkếtquảlaođngmàchiavănhóadoanhnghiệpthànhbốnnhóm:thờơ(apathetic),chuđáo(caring),thửthách(exacting)vàhiệplực(integrative).Trongđ ó ,
s ự quant â m đếnc o n ngườiđượct h hiệnthôngquanhnghoạtđngchămlođếnphúclợicủangườilaođn g trongtổchức;cònsựquantâmđếnkếtquảlaođn g thhiệnthôngquanhngnỗlựcc ủ a tổchứctrongviệcnângcaosảnlượngđầuravànăngsuấtlaođng
a Vănhóathờ ơ(apatheticculture)
Cácthànhviêntrongtổchứcquantâmởmứctốithiuđếnnhngngườikhác,đếnkếtquảthựchiệncôngviệcvàđếnviệchoànthànhmctiêucủatổchứcthtổchứcđóđượcxếpvàoloạivănhóathờơ.Trongtổchứcnày,mỗingườiđềuchỉquantâmđếnlợiíchbảnthân
b Vănhóachuđáo(caringculture)
Vănhóachuđáođượcphảnánhthôngquasựquantâmđángkđốivớimọithànhviêntrongtổchứcv ề đờisốngvậtchất,tinhthần,điềukiệnlaođ ng,nhưnglạiítquantâmđếnkếtquảthựchiệnnghĩav,côngviệc,tráchnhiệmđược giao
c Vănhóathửthách(exactingculture)
Vănhóathửtháchquantâmrấtítđếnkhíacạnhconngười,màchủyếut ậ p trungvàokếtquảthựchiệncôngviệc.Kếtquảcôngtác,năngsuấtluônđượcđềcao.Trongtổchứcthuc loạivănhóanày,lợiíchtổchứcđượcưutiênhơnsovớilợiíchcánhân.Vấnđềđạođứccóthn ả y sinhdokhôngxétđếnyếutốđặcthù