TÓM tắt VB tự sự LUYỆN tập (1)

Kiến thức - Nắm được các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự.. - Học sinh biết luyện tập kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự qua sự việc, nắm được mục đích và cách thức tóm tắt một văn

Ngày soạn: 10/10/2022 Ngày dạy:

Tiết 24: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự

- Học sinh biết luyện tập kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự qua sự việc, nắm được mục đích và cách thức tóm tắt một văn bản tự sự

2.Năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

3 Phẩm chất: Giáo dục ý thức tự giác, nghiêm túc trong học tập, có trách nhiệm

với bài học

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên:

+ Nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, hướng dẫn chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo

+ Chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, phương tiện dạy học

2 Chuẩn bị của học sinh:

+ Đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan

+ Soạn bài và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU

a) Mục tiêu: GV hỏi bài cũ, đặt vấn đề tiếp cận bài học.

b) Nội dung: HS vận dụng vào kiến thức hiểu biết của mình để trả lời.

c) Sản phẩm: HS hoàn thành nhiệm vụ.

d) Tổ chức thực hiện:

GV yêu cầu 2-3 bạn tóm tắt lại câu chuyện về bé Hải An đã dặn ở tiết trước

Hd trình bày

GV gọi một 2 bạn nhận xét

Nhìn chung, các em đã biết xác định được nhân vật chính, tuy nhiên, chi tiết còn rườm rà và cốt truyện còn dài dòng Vậy thì làm thế bào để có thể tóm tắt được một văn bản tự sự đáp ứng được yêu cầu? Tiết Luyện tập tóm tắt văn bản tự

sự hôm nay sẽ giúp các em giải quyết vấn đề này

C HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức, rèn kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự.

b) Nội dung: HS ôn tập lại kiến thức và làm bài tập

c) Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi của GV

d) Tổ chức thực hiện:

Nhắc lại lí thuyết đã học về tóm tắt văn bản tự sự

HĐ1.HDHS ôn tập lí thuyết:

Nhiệm vụ 1

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Em hiểu thế nào là tóm tắt văn bản tự

sự?

Theo em tại sao phải tóm tắt văn bản tự

sự?

Nêu các bước tóm tắt văn bản tự sự?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh đứng lên nhắc lại

Bước 3: Gv nhận xét

HĐ2.HDHS luyện tập:

Nhiệm vụ 2:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Bản liệt kê đã nêu đc các sự việc tiêu

biểu và các nhân vật quan trọng của

truyện “Lão Hạc” chưa?

Sắp xếp các sự việc đã nêu ở trên theo

một trình tự hợp lí

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- T/c thảo luận nhóm 2 bàn - thời gian:

3 phút

Bước 3: Báo cáo kết quả → các nhóm

nhận xét chéo

Bước 4: HS và GV nhận xét, sửa chữa.

I lý thuyết:

- Tóm tắt văn bản tự sự là ghi lại một cách ngắn gọn,trung thành những nội dung chính của văn bản tự sự

- Tóm tắt làm cho văn bản ngắn gọn,

dễ nhớ

* Các bước tóm tắt văn bản tự sự:

- Đọc kĩ văn bản, nhớ nội dung, chủ đề

- Xác định nội dung chính cần tóm tắt

- Sắp xếp theo trình tự hợp lí( thời gian, không gian, sự việc)

II Luyện tập

1 Bài tập 1/61:

- Bản liệt kê trên đã nêu tương đối đầy

đủ các sự kiện và nhân vật chính nhưng khá lộn xộn, thiếu mạch lạc

- Sắp xếp theo thứ tự sau: b, a, d, c, g,

e, i, h, k

- Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một co chó vàng.v

- Con trai lão đi phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại một mình “cậu vàng”

- Vì muốn giữ mảnh vườn cho con, lão phải bán con chó

- Lão mang tiền dành dụm được gửi ông giáo và nhờ ông trông coi mảnh vườn

- Cuộc sống mỗi ngày một khó, lão kiếm được gì ăn nấy và bị ốm một trận khủng khiếp

- Một lần, lão xin Binh Tư ít bả chó

- Ông giáo rất buông khi nghe Binh Tư

kể chuyện ấy

- Lão bỗng nhiên chết, cái chết thật dữ dội

- Cả làng không hiểu vì sao lão chết trừ ông giáo và Binh Tư.iết vb tóm tắt

Y/c HS viết tóm tắt (khoảng 10 phút).

- Gọi 3 em trình bày

- HS nhận xét

Nhiệm vụ 3:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Đọc bài tập 2 ( 62), nêu yêu cầu bài

tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- T/c thảo luận nhóm 2 bàn - thời gian:

3 phút

Bước 3: Báo cáo kết quả → các nhóm

nhận xét chéo

Bước 4: HS và GV nhận xét, sửa chữa.

bằng lời văn của mình

* Tóm tắt truyện ngắn “Lão Hạc”bằng văn bản ngắn gọn khoảng 10 dòng

Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một con chó vàng Con trai lão vì phẫn chí bỏ đi làm phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại cậu vàng

Vì muốn giữ mảnh vườn cho con, lão đành bán con chó mặc dù rất đau xót

và buồn bã Lão mang tất cả tiền dành dụm được gửi ông giáo và nhờ ông trông coi mảnh vườn Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn, lão kiếm được gì

ăn nấy và từ chối những gì ông giáo giúp Một hôm, lão xin Binh Tư ít bả chó nói là để giết con chó hay đến vườn, làm thịt và rủ Binh tư cùng uống rượu Ông giáo rất buồn khi nghe Binh

Tư kể chuyện ấy Nhưng rồi lão Hạc bỗng nhiên chết- cái chết thật dữ dội

Cả làng không hiểu vì sao lão chết, chỉ

có Binh Tư và ông giáo hiểu

2 Bài tập2/62:

- Nêu sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng trong đoạn trích “Tức nước

vỡ bờ”, viết một văn bản tóm tắt khoảng 10 dòng

- Nhân vật chính trong văn bản: chị Dậu

* Sự việc tiêu biểu:

+ Chị Dậu chăm sóc chồng bị ốm + Bọn cai lệ và ng nhà lí trưởng kéo đến đe doạ, đàn áp

+ Chị Dậu van xin nhưng chúng vẫn k chịu buông tha

+ Chị đành đánh lại cai lệ và người nhà

lí trưởng để bảo vệ anh Dậu

* Tóm tắt:

Chị Dậu vừa bê bát cháo đến cạnh anh

Nhiệm vụ 4:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Đọc bài tập 3 ( 62), nêu yêu cầu bài

tập, làm bài tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- T/c thảo luận nhóm 2 bàn - thời gian:

3 phút

Bước 3: Báo cáo kết quả → các nhóm

nhận xét chéo

Bước 4: HS và GV nhận xét, sửa chữa

Dậu, anh chưa kịp ăn thì cai lệ và người nhà lí trưởng sầm sập xông vào Chúng quát tháo định trói anh Dậu Chị Dậu hết lời van xin chúng, nhưng chúng vẫn lao vào trói anh và đánh chị Không chịu được, chị Dậu liều mạng

cự lại chúng Lúc đầu chị cự bằng lí, chúng không tha cho anh, chị thách thức rồi chị đánh lại chúng Tên cai lệ

bị chị đẩy ngã chỏng quèo Kết cục anh chàng hầu cận ông lí yếu hơn chị chàng con mọn, bị chị túm lẳng cho ngã nhào

ra thềm

3 Bài tập 3(62)

- Tóm tắt truyện ngắn “ Tôi đi học” của Thanh tịnh :

Hằng năm cứ đến độ cuối thu, tôi lại nhớ về kỉ niệm ngày đầu đi học của mình.Hôm ấy tôi đc mẹ dẫn đi trên còn

đg làng dẫn tới trường Con đường đó tôi đã đi nhiều lần nhưng lại thấy rất lạ

vì hôm ấy tôi đi học Tôi thấy mình trang trọng hơn khi đc mặc áo mới, cầm vở mới Tôi nhận thấy sân trường

Mĩ Lí tưng bừng khác hẳn mọi ngày,

Từ đó tôi cũng nhận thấy trường xinh xắn và oai nghiêm hơn mọi khi Tôi đc gặp ông đốc với gương mặt hiền từ nhân hậu đón học sinh Trong tôi nhều tâm trạng đan xen vừa hồi hộp vừa lo

sợ và giật mình khi nghe gọi tên mình vào lớp Tôi gặp thầy giáo trẻ tươi cười đón học sinh vào lớp Vào lớp học, tôi thấy cảnh vật lạ và hay hay, thấy gần gũi với người bạn bên cạnh, thấy chỗ ngồi như của riêng mình Tôi chủ động bước vào giờ học đầu tiên

D HOẠT ĐỘNG 3: VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn b) Nội dung: GV tổ chức cho HS làm các bài tập

c) Sản phẩm: Đáp án của HS

d) Tổ chức thực hiện:

? Tại sao văn bản “Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ” rất khó tóm tắt?

? Nếu muốn tóm tắt thì ta phải làm gì?

Gợi ý:

- Hai văn bản khó tóm tắt vì: là 2 tác phẩm tự sự nhưng giàu chất thơ, ít sự việc (truyện ngắn trữ tình) chủ yếu miêu tả những cảm giác và nội tâm nhân vật

- Muốn tóm tắt văn bản này ta phải đọc để cảm nhận cảm xúc nhân vật, phải có vốn sống cần thiết để khái quát đời sống nội tâm nhân vật

*Hướng dẫn về nhà

* Đối với bài cũ:

- Hoàn chỉnh bài tập 1, 2, 3

- Tìm đọc phần tóm tắt một số tác phẩm

* Đối với bài mới: Chuẩn bị “Đánh nhau với cối xay gió”

Ngày tháng năm 2022

Phó hiệu trưởng

Nguyễn Thị Ngọc