Tài liệu trang bị cho người học những kiến thức thực hành cơ bản về nghiệp vụ cũng như các kỹ năng cần có của người hướng dẫn viên trong quá trình thực hiện công việc thực tế.. Bên cạnh
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC
KHOA DU LỊCH
GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN: NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH 2
NGÀNH/NGHỀ: QUẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ LỮ HÀNH,
HƯỚNG DẪN DU LỊCH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2018
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Trong hoạt động kinh doanh lữ hành nói riêng, nghiệp vụ hướng dẫn du lịch có thể nói là đóng vai trò then chốt góp phần tạo nên sự thành công của chương trình du lịch Do vậy, yêu cầu về nghiệp vụ hướng dẫn du lịch đối với hướng dẫn viên và người làm việc trong lĩnh vực du lịch là hết sức cần thiết
Xuất phát từ nhu cầu đó, tác giả đã biên soạn tài liệu giảng dạy: “Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch 2” nhằm mục đích phục vụ công tác giảng dạy và học tập của giảng viên và học sinh, sinh viên khoa Du lịch – Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức
Tài liệu trang bị cho người học những kiến thức thực hành cơ bản về nghiệp vụ cũng như các kỹ năng cần có của người hướng dẫn viên trong quá trình thực hiện công việc thực tế Bên cạnh đó, tài liệu cũng có thể đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu, tham khảo thêm cho học sinh, sinh viên và những hướng dẫn viên đang hoạt động trong ngành (cũng như sinh viên các chuyên ngành khác muốn tìm hiểu thêm về lĩnh vực du lịch) nhằm vận dụng các kiến thức và kỹ năng hướng dẫn được cung cấp vào công việc thực tiễn
Nội dung tài liệu giảng dạy được thiết kế gồm có 07 bài sau:
Bài 1: THỰC HÀNH CHÀO ĐOÀN, TIỄN ĐOÀN
Bài 2: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO CHỦ ĐỀ
Bài 3: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO TUYẾN DU LỊCH
Bài 4: THỰC HÀNH QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
Bài 5: THỰC HÀNH CÁC NGHIỆP VỤ BỔ SUNG VÀ CÔNG CỤ HỖ TRỢ TRONG HOẠT ĐỘNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
Bài 6: THỰC HÀNH CÁC PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN THAM QUAN
Bài 7: THỰC HÀNH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Để hoàn thành tài liệu này, tác giả xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ, giúp đỡ của quý đồng nghiệp, quý công ty lữ hành đã cung cấp nguồn tài liệu tham khảo đa dạng và các thông tin cập nhật
Trong quá trình biên soạn, tác giả đã cố gắng vận dụng những kiến thức về mặt lý thuyết và kinh nghiệm thực tế Tuy nhiên, tài liệu có thể vẫn còn một số điểm thiếu sót
Trang 4nhất định Vì vậy, tác giả xin chân thành tiếp thu và ghi nhận những ý kiến đóng góp của quý đồng nghiệp và toàn thể bạn đọc để tài liệu được hoàn thiện hơn
TP Hồ Chí Minh, ngày25 tháng 04 năm 2018 Chủ biên: Nguyễn Thị Thúy Ngân
Trang 5MỤC LỤC
BÀI 1: THỰC HÀNH CHÀO ĐOÀN, TIỄN ĐOÀN 1
1.1 Chào đoàn 1
1.1.1 Viết lời chào đoàn 1
1.1.2 Trình bày lời chào đoàn 2
1.2 Chia tay đoàn 4
1.2.1 Viết lời chia tay đoàn 4
1.2.2 Trình bày lời chia tay đoàn 5
BÀI 2: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO CHỦ ĐỂ 7
2.1 Chủ đề công trình kiến trúc 8
2.1.1 Nhà thờ Đức Bà 8
2.1.2 Thiền Viện Trúc Lâm 9
2.1.3 Nhà cổ Bình Thủy 11
2.2 Chủ đề di tích lịch sử văn hóa 12
2.2.1 Dinh Độc Lập 13
2.2.2 Dinh Vạn Thủy Tú 14
2.3 Chủ đề điểm du lịch sinh thái……… 15
2.3.1 Hòn Chồng 16
2.3.2 Chợ nổi Cái Răng 14
2.4 Chủ đề tự chọn 17
2.4.1 Ẩm thực 17
2.4.2 Nhân vật lịch sử 19
BÀI 3: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO TUYẾN DU LỊCH 22
3.1 Tuyến TP HCM – Nam trung bộ 22
3.1.1 Chuyên đề về cây cao su 22
3.1.2 Chuyên đề về tháp Chăm 23
3.2 Tuyến TP HCM – Tây nguyên 27
3.2.1 Chuyên đề về các thác nước 27
3.2.2 Chuyên đề về cồng chiêng Tây nguyên 29
3.3 Tuyến TP HCM – Tây nam bộ 30
3.3.1 Chuyên đề về các lễ hội của người Khmer 30
3.3.2 Chuyên đề về nghệ thuật đờn ca tài tử nam bộ 33
BÀI 4: THỰC HÀNH QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN CTDL 35
4.1 Thực hành nghiệp vụ đón đoàn 35
4.1.1 Chuẩn bị đón đoàn 35
4.1.2 Tổ chức đón đoàn 37
4.2 Thực hành nghiệp vụ tổ chức hoạt động lưu trú, ăn uống cho khách 37
4.2.1 Nghiệp vụ tổ chức hoạt động lưu trú 37
4.2.2 Nghiệp vụ tổ chức hoạt động ăn uống 38
4.3 Nghiệp vụ tổ chức hoạt động tham quan, vui chơi giải trí cho khách 40
4.3.1 Nghiệp vụ tổ chức hoạt động tham quan 40
Trang 64.3.2 Nghiệp vụ tổ chức hoạt động vui chơi giải trí 41
4.4 Thực hành nghiệp vụ tiễn đoàn 41
BÀI 5: THỰC HÀNH CÁC NGHIỆP VỤ BỔ SUNG VÀ CÔNG CỤ HỖ TRỢ TRONG QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN CTDL 44
5.1 Thực hành nghiệp vụ sử dụng các thiết bị hỗ trợ 44
5.1.1 Sử dụng micro 44
5.1.2 Sử dụng tranh ảnh, bản đồ minh họa 46
5.1.3 Sử dụng các thiết bị khác 46
5.2 Thực hành chuẩn bị về hình thức đối với hướng dẫn viên du lịch 48
5.3 Thực hành sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong nghiệp vụ của HDV du lịch 50 5.4 Thực hành các phương pháp trả lời câu hỏi của khách 52
5.4.1 Trả lời trực tiếp 53
5.4.2 Trả lời gián tiếp 53
BÀI 6: THỰC HÀNH CÁC PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN THAM QUAN 55
6.1 Thực hành phương pháp hướng dẫn tham quan tại điểm di tích lịch sử, văn hoá và kiến trúc 55
6.1.1 Xác định vị trí quan sát đối tượng tham quan 55
6.1.2 Hướng dẫn di chuyển và tham quan 56
6.2 Thực hành phương pháp hướng dẫn tham quan tại tại điểm du lịch sinh thái 56
6.2.1 Xác định vị trí quan sát đối tượng tham quan 56
6.2.2 Hướng dẫn di chuyển và tham quan 57
6.3 Thực hành phương pháp hướng dẫn tham quan tại bảo tàng 57
6.3.1 Xác định vị trí quan sát đối tượng tham quan 57
6.3.2 Hướng dẫn di chuyển và tham quan 58
6.4 Thực hành phương pháp hướng dẫn tham quan trên phương tiện vận chuyển…….59
BÀI 7: THỰC HÀNH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG 62
7.1 Thực hành xử lý tình huống liên quan đến việc đón - tiễn khách 63
7.2 Thực hành xử lý tình huống liên quan đến việc tổ chức lưu trú và ăn uống… 68
7.3 Thực hành xử lý tình huống liên quan đến quá trình tham quan và mua sắm 70
7.4 Thực hành xử lý tình huống phức tạp 70
7.5 Thực hành xử lý tình huống bất khả kháng 71
TÀI LIỆU THAM KHẢO 73
PHỤ LỤC……… 75
Trang 7 Ý nghĩa và vai trò của học phần:
Học phần Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch 2 nhằm cung cấp cho người học những kiến thức
để tiếp tục rèn luyện kĩ năng thực hành nghề nghiệp đồng thời hình thành quan điểm nghề nghiệp đúng đắn
Mục tiêu của học phần:
Kiến thức:
- Phân tích được bài thuyết minh du lịch theo từng chủ đề
- Đánh giá được phương pháp trình bày bài thuyết minh du lịch theo từng chủ đề
- Phân biệt được quy trình tổ chức thực hiện chương trình du lịch cho khách du lịch nội địa và khách quốc tế
- Phân tích được các phương pháp hướng dẫn tham quan cho khách du lịch
- Thực hiện được các phương pháp hướng dẫn tham quan cho khách du lịch
- Thực hiện được một số nghiệp vụ bổ trợ cần thiết trong hoạt động hướng dẫn du lịch
- Xử lý được các tình huống đảm bảo đúng theo các nguyên tắc cơ bản và quy trình chung trong việc xử lý tình huống
Trang 91
BÀI 1: THỰC HÀNH CHÀO ĐOÀN, TIỄN ĐOÀN
Sau khi học xong bài này, người học có thể:
Kiến thức:
- Trình bày được cấu trúc của bài chào đoàn, chia tay đoàn
- Phân tích được bài chào đoàn, chia tay đoàn cho các đối tượng khách khác nhau
Kỹ năng:
- Viết được lời chào đoàn, chia tay đoàn đảm bảo theo yêu cầu
- Trình bày được lời chào đoàn, chia tay đoàn đảm bảo tính thu hút
Thái độ:
- Nhận thức được tầm quan trọng của lời chào đoàn, chia tay đoàn
- Có ý thức chủ động, sáng tạo trong thực hiện lời chào đoàn, chia tay đoàn
NỘI DUNG
1.1 Chào đoàn
1.1.1 Viết lời chào đoàn
Cấu trúc của một bài chào đoàn gồm có các ý cơ bản sau:
- Thay mặt công ty du lịch gửi lời chào, lời cảm ơn đến đoàn khách
- Giới thiệu trưởng đoàn, phó đoàn (nếu có) và toàn thể đoàn khách
- Giới thiệu rõ ràng tên, chức danh, nhiệm vụ của từng thành viên trong tổ phục vụ theo trình tự: lái xe, phụ xe, hướng dẫn viên phụ (nếu có) và cuối cùng là hướng dẫn viên chính
- Giới thiệu khái quát chương trình tham quan du lịch của đoàn
- Thống nhất một số vấn đề chung của đoàn: giờ giấc, giữ vệ sinh chung…
- Thông báo các dịch vụ được phục vụ theo chương trình
- Thông báo quà tặng (nếu có) của công ty: nón, áo, túi xách,…
- Hướng dẫn viên (HDV) thông báo một số lưu ý cho đoàn khách
Trang 10Ví dụ:
Giới thiệu về chỗ ngồi, việc sử dụng ghế ngồi, chỗ để hành lý nhẹ
Giới thiệu về hệ thống thông gió (điều hòa không khí) và việc sử dụng cho cá nhân
Lưu ý khách về việc sử dụng túi để đồ đúngmục đích
Lưu ý khách về việc sử dụng toilet trên xe (nếu có) để đảm bảo tiết kiệm nước và vệ
sinh
Lưu ý khách về việc hút thuốc lá
Lưu ý khách về những hành lý, đồ dùng đắt tiền của khách,…
- Hướng dẫn viên hát tặng đoàn khách hoặc hát tập thể và phát động các chương trình hoạt náo (nếu khách có hứng thú)
- Trước khi kết thúc phần chào đoàn, HDV một lần nữa thay mặt công ty và tổ phục
vụ gửi lời cảm ơn và lời chúc đến toàn thể du khách
Tùy điều kiện và tình hình thực tế, HDV có thể điều chỉnh, sắp xếp các ý sao cho phù hợp
Dựa theo cấu trúc nêu trên của bài chào đoàn mà HDV xây dựng lời chào đoàn sao cho thích hợp với từng đối tượng khách và tuyến hành trình
Ví dụ: đối với khách là người cao niên, trung niên, HDV sử dụng ngôn từ trang trọng, lịch thiệp Đối với khách là thiếu nhi, học sinh cấp 1, HDV có thể sử dụng ngôn từ giản dị, gần gũi hơn
1.1.2 Trình bày lời chào đoàn
Hướng dẫn viên ổn định vị trí ngồi cho khách, đảm bảo tất cả du khách đã có mặt trên xe và ổn định chỗ ngồi HDV thông báo với đoàn khách về việc cho xe khởi hành, HDV chọn tư thế đứng nghiêm chỉnh, chững chạc và vững chắc, sau đó xin phép khách đôi phút trật tự để bắt đầu lời chào đoàn
Hướng dẫn viên luôn giữ thái độ tự tin, vui vẻ và nụ cười thân thiện trong quá trình chào đoàn cũng như trong suốt chuyến tham quan
Hướng dẫn viên cần thể hiện lời chào đoàn một cách mạch lạc, rõ ràng, giữa các ý HDV có thể dừng vài giây để du khách kịp tiếp nhận thông tin như tên trưởng đoàn, tên tài xế, vỗ tay,…
Trang 11Lưu ý: HDV cần trình bày lời chào đoàn truớc giờ ăn sáng trong ngày đầu tiên của chuơng trình du lịch Trong truờng hợp chương trình du lịch phải đón khách ở nhiều điểm và đón sau giờ ăn sáng thì HDV sẽ giới thiệu ngắn gọn cho những vị khách đón sau biết thông tin trong bài chào đoàn
Bài tham khảo chào đoàn cho đối tượng khách là cán bộ, nhân viên công ty Cocacola Việt Nam tham gia chương trình du lịch TP HCM - Phan Thiết 2 ngày 1 đêm (HDV điều chỉnh số thứ tự xe, số ngày, chương trình du lịch, tên công ty, tên tài xế, tên phụ xế, tên mình, cho phù hợp với thực tế)
Kính thưa quý cô chú anh chị thân mến!
Lời đầu tiên, HDV xin thay mặt công ty du lịch…gửi đến cả đoàn xe số … lời
chúc sức khỏe và lời chào trân trọng nhất Xin cảm ơn quý cô chú, anh chị đã tin tưởng lựa chọn công ty du lịch….làm người bạn đồng hành trong chuyến đi này
Để chuyến đi được thành công và có nhiều niềm vui hơn, HDV xin trân trọng kính giới thiệu sự hiện diện của một vị khách quan trọng đó là trưởng đoàn của đoàn xe chúng ta, anh ……., xin cả đoàn dành cho anh …… 1 tràng pháo tay Đặc biệt, xin đoàn mình cùng dành một tràng pháo tay thật to để chào đón sự góp mặt của tất cả các thành viên có mặt trong chuyến đi của chúng ta ngày hôm nay
Về phía tổ phục vụ, HDV xin giới thiệu một người ngồi ở một vị trí rất quan trọng, người có trách nhiệm đưa đoàn chúng ta, đi đến nơi về đến chốn được an toàn đó chính là bác tài của chúng ta Bác tài tên …… và đã có nhiều năm kinh nghiệm, đoàn mình hãy dành cho bác tài một tràng vỗ tay thật lớn ạ! Một người nữa cũng không kém phần quan trọng, là trợ lý cho bác tài trong việc bảo quản xe và hành lý của quý khách,
em xin giới thiệu đó là anh …… là phụ xế của xe chúng ta
Và cuối cùng, em xin tự giới thiệu, em tên ……… là hướng dẫn viên của đoàn mình Em cảm thấy rất vinh hạnh đượclàm người bạn đồng hành cùng đoàn mình trong chuyến hành trình này Trong suốt chuyến đi, nếu cô chú anh chị cần hỗ trợ, chia sẻ gì thêm thì em rất sẵn lòng Đoàn mình có thể lưu lại số điện thoại của em để liên lạc khi cần thiết ạ Số điện thoại của em là…
Sau đây em xin được phép giới thiệu sơ lược về Chương trình du lịch và một số dịch vụ trong tour của chúng ta hôm nay…
Trang 12Kính thưa đoàn mình, Hệ thống máy lạnh của xe nằm ở phía trên chỗ ngồi Chúng
ta chỉ cần nhấn mở khe cửa máy lạnh Nếu muốn thay đổi độ lạnh, chúng ta điều chỉnh hướng máy lạnh sang chỗ khác hoặc chỉnh khe cửa máy lạnh Ghế ngồi của chúng ta, được thiết kế có thể ngã lưng ghế ra phía sau, bằng cách kéo cần gạt ở bên cạnh chỗ ngồi
về phía sau, đồng thời đẩy lưng ghế về phía sau, là chúng ta có thể nằm nghỉ thoải mái,
cô chú anh chị nhớ kiểm tra giúp HDV người ngồi phía sau trước khi bật ghế để mọi người cùng thoái mái ạ Để giữ vệ sinh chung, nếu có rác, cô chú anh chị vui lòng bỏ vào túi lưới phía trước hay thùng rác (nếu có) Và để đảm bảo chương trình tour, HDV mong
là cô chú anh chị của đoàn mình sẽ đảm bảo về giờ giấc để tránh trường hợp trễ lịch trình và mọi người phải chờ đợi ạ
Trong chuyến đi này, về phía công ty du lịch cũng xin gửi tặng đoàn mình mỗi người một cái nón đội đầu để để che nắng nóng và rất mong là cô chú anh chị mình sử dụng nón để đoàn mình dễ nhận diện nhau ạ Sau đây, HDV cũng xin gửi tặng đoàn mình mỗi người 1 chai nước suối và 1 khăn lạnh cho mỗi ngày ạ
Và từ nãy giờ HDV cũng trao đổi với đoàn mình nhiều thông tin rồi ạ, bây giờ để đoàn mình thư giãn hơn, HDV xin hát tặng một ca khúc trong buổi gặp gỡ đầu tiên này, xin 1 tràng pháo tay thật to để khích lệ được không ạ
Xin cảm ơn đoàn mình, xin kính chúc cả đoàn chúng ta sẽ có 2 ngày tham
quan, khám phá thành phố Phan Thiết thật vui, hấp dẫn và đầy ấn tượng!
1.2 Chia tay đoàn
1.2.1 Viết lời chia tay đoàn
Cấu trúc của một bài chia tay đoàn gồm có các ý cơ bản sau:
- Thay mặt công ty du lịch gửi lời chào, lời cảm ơn đến đoàn khách
- Thay mặt đoàn khách cảm ơn tài xế và phụ xế
- Hướng dẫn viên ôn lại những kỷ niệm ấn tượng trong suốt chuyến đi
- Hướng dẫn viên thay mặt công ty du lịch, tổ phục vụ gửi lời xin lỗi đến khách nếu trong quá trình tổ chức thực hiện chương trình du lịch có những việc sơ suất, chưa làm khách hài lòng và cam kết điều chỉnh trong những chương trình sau
- Mời đại diện đoàn khách phát biểu ý kiến (nếu có)
- Hướng dẫn viên giới thiệu các chương trình du lịch mới của công ty du lịch và các chế độ khuyến mãi (nếu có)
Trang 13- Hướng dẫn viên dặn dò khách kiểm tra đầy đủ tư trang hành lý khi xuống xe, xác nhận lại các địa điểm trả khách
- Hướng dẫn viên gửi lời chúc – lời chia tay đến đoàn khách
- Hướng dẫn viên hát tặng đoàn khách hoặc hát tập thể
1.2.2 Trình bày lời chia tay đoàn
Trên đường về, khi còn cách điểm trả đoàn khoảng 30 - 45 phút, HDV bắt đầu thực hiện lời chia tay đoàn
Hướng dẫn viên khi nói lời chia tay đoàn cần có thái độ phù hợp, không nên biểu hiện tâm trạng quá vui hay quá buồn vì có thể sẽ khiến du khách có những cảm nhận không hay
Bài tham khảo chia tay đoàn cho đối tượng khách là cán bộ, nhân viên công ty Cocacola Việt Nam tham gia chương trình du lịch TP HCM - Phan Thiết 2 ngày 1 đêm (HDV điều chỉnh thông tin cho phù hợp với thực tế)
Kính thưa gia đình mình!
Có nhà thơ đã nói rằng: “Cuộc đời là những chuyến đi, gặp nhau rồi lại chia ly là thường” Thời gian trôi qua thật nhanh, mới đó mà đã đến giờ chúng ta sắp phải chia tay
nhau
Thay mặt cho công ty du lịch …….và các anh em trong tổ phục vụ, một lần nữa
em xin chân thành cảm ơn lãnh đạo công ty và cả đoàn mình đã tín nhiệm giao cho công
ty chúng em tổ chức và phục vụ đoàn mình trong chuyến tour này
Đồng thời cũng xin thay mặt cho cả đoàn xin cảm ơn bác tài và anh phụ tài đã nhiệt tình hỗ trợ đoàn, nhất là bác tài đã chắc tay lái, vững chân ga để đưa đoàn đi đến nơi về đến chốn một cách an toàn
Kính thưa cả nhà, chuyến đi này thời gian tuy không dài nhưng cũng đã để lại trong mỗi chúng ta những kỉ niệm đẹp, những niềm vui khi cả đoàn mình cùng đoàn kết vượt qua được những thử thách của trò chơi Teambuilding hay khi tham gia, cháy hết mình trong phần giao lưu văn nghệ và biểu diễn thời trang trong đêm Galadinner
Trong quá trình tổ chức và phục vụ, nếu có gì sơ suất hay chưa làm hài lòng đoàn mình, em xin thay mặt công ty du lịch và tổ phục vụ xin gửi lời xin lỗi đến cả nhà mình, kính mong cả nhà mình lượng thứ bỏ qua và chân thành góp ý để công ty chúng em rút kinh nghiệm và sẽ phục vụ đoàn mình được tốt hơn trong những chuyến tour khác
Trang 14Và để đoàn mình có được chuyến đi thành công, không thể không nhắc đến vai trò của vị trưởng đoàn của đoàn xe chúng ta, xin cả nhà mình cùng dành một tràng pháo tay thật to để cảm ơn và xin mời anh … có đôi lời chia sẽ (nếu có) Thay mặt cả đoàn một lần nữa em xin cảm ơn và ghi nhận những ý kiến của anh …
Kính thưa cả nhà, hiện tại công ty du lịch….cũng đang tổ chức một số chương trình du lịch đặc sắc như TP.HCM – Nha Trang – Đà Lạt,…với chế độ ưu đãi đặc biệt dành cho khách hàng thân thiết, nếu gia đình mình có ý định đi du lịch thì gia đình có thể tham khảo thêm tại website của công ty là hoặc gọi đến số điện thoại…để được tư vấn chi tiết Em rất mong có cơ hội được gặp lại đoàn mình trong những tour sau
Cũng chỉ còn khoảng 5, 10 phút nữa là xe sẽ đưa đoàn mình về lại điểm đón ban đầu, khi về đến nới cả nhà chúng ta vui lòng kiểm tra thật kĩ tư trang hành lý, vật dụng
cá nhân và tập thể, đồ đạc để ở cốp xe trước khi về để tránh trường hợp thất lạc hay để quên đồ,…
Cuối cùng em xin kính chúc cả nhà mình luôn dồi dào sức khỏe, vui vẻ, hạnh phúc, kính chúc quý công ty Cocacola ngày càng phát đạt
Thay cho lời cảm ơn em xin hát tặng cho gia đình mình 1 ca khúc trước giờ chia tay, xin mời gia đình mình hát cùng với em ạ (HDV có thể hát các ca khúc như: Bài ca tạm biệt, Bạn ơi có nhớ, Hát chia tay)
Bài tập thực hành
Bài tập 1: Thực hiện lời chào đoàn, lời chia tay đoàn cho đối tượng khách là các y, bác sĩ bệnh viện Thống Nhất, TP Hồ Chí Minh tham gia CTDL TP Hồ Chí Minh – Đà Lạt 3 ngày 2 đêm
Bài tập 2: Thực hiện lời chào đoàn, lời chia tay đoàn cho đối tượng khách là Thầy Cô Trường THPT Lê Hồng Phong, quận 5 - TP Hồ Chí Minh tham gia CTDL TP Hồ Chí Minh – Nha Trang 4 ngày 3 đêm
Bài tập 3: Thực hiện lời chào đoàn, lời chia tay đoàn cho đối tượng khách là các bé trường mầm non Vành Khuyên, quận Thủ Đức - TP Hồ Chí Minh tham gia chuyến tham quan đến khu du lịch Đại Nam, tỉnh Bình Dương 1 ngày
Bài tập 4: Thực hiện lời chào đoàn, lời chia tay đoàn cho đối tượng khách là các cựu chiến binh, lão thành cách mạng tỉnh Bình Định tham gia chuyến tham quan đến Địa đạo
Củ Chi, đền Bến Dược, TP.HCM 1 ngày
Trang 15BÀI 2: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO CHỦ ĐỀ
Sau khi học xong bài này, người học có thể:
Kiến thức:
- Phân tích được cấu trúc của bài thuyết minh theo chủ đề
- Liệt kê được dàn ý của bài thuyết minh theo chủ đề
Kỹ năng
Xây dựng được bài thuyết minh theo từng chủ đề
Trình bày được bài thuyết minh theo từng chủ đề đạt yêu cầu
Trang 16 Những yêu cầu của bài thuyết minh du lịch:
Trang 17+ Năm 1903 người Pháp cho dựng tượng đồng Giám mục Adran dẫn hoàng tử Cảnh, năm 1945 bức tượng được tháo bỏ Ngày 17/2/1959, tượng Đức Mẹ Hòa Bình được đặt lên bệ đá trước cửa nhà thờ
+ Ngày 05/12/1959, nhà thờ Chính tòa được Tòa thánh Vatican nâng lên hàng Vương cung Thánh đường
+ Năm 1960, nhà thờ trở thành nhà thờ chính tòa của vị Tổng giám mục Sài Gòn cho đến ngày nay
Đặc điểm kiến trúc
- Về vật liệu xây dựng, toàn bộ đều được mang từ Pháp sang
- Về nội thất, thánh đường được chiếu sáng bằng điện ngay từ khi khánh thành
- Nhà thờ không có vòng rào hoặc bờ tường bao quanh như các nhà thờ khác
Khẳng định lại giá trị của nhà thờ Đức Bà
2.1.2 Thiền Viện Trúc Lâm
Trang 18- Được xây dựng theo quyết định số 1039/QĐ-UB ngày 19/07/1993 của uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, trên một khuôn viên rộng khoảng 2 ha
- Chủ trương khôi phục lại dòng thiền Trúc Lâm Yên tử do vua Trần Nhân Tông sáng lập để hun đúc thành Thiền Tông Việt Nam với bản sắc văn hoá, phong tục tập quán của Việt Nam
- Những đơn vị, cá nhân tham gia xây dựng bản thiết kế Thiền Viên Trúc Lâm (kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, kiến trúc sư Huỳnh Ngọc Ẩn, kiến trúc sư Vũ Xuân Hùng, kiến trúc sư Trần Đức Lộc vẽ thiết kết chánh điện, viện thiết kế quy hoạch tổng hợp thành phố Đà Lạt)
- Công trình được bắt đầu xây dựng ngày 08/04 năm Quý Dậu (1993), khánh thành ngày 08/02 năm Giáp Tuất (1994)
- Sự đóng góp của các tăng, ni, phật tử trong và ngoài nước
- Trụ trì đầu tiên và trụ trì đương nhiệm
- Trước vẻ đẹp thơ mộng và kỳ ảo của thắng cảnh Thiền Viện Trúc Lâm – Hồ Tuyền Lâm năm 1998, các chuyên gia của Viện nghiên cứu phát triển du lịch Việt Nam phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương đã hình thành quy hoạch chi tiết khu du lịch Hồ Tuyền Lâm Khu du lịch Hồ Tuyền Lâm được xác định là khu du lịch sinh thái
kết hợp với văn hoá nghỉ dưỡng gồm: hồ, rừng, cảnh quan thiên nhiên và vãn cảnh chùa
- Khu nội viện Tăng
- Khu nội viện Ni
Ý nghĩa – giá trị
- Công trình kiến trúc toát lên sắc thái của nền văn hoá Việt Nam, văn hoá Đông
Phương
- Thiền Viện Trúc Lâm cùng với Hồ Tuyền Lâm đã tạo nên không gian và cảnh
quan thiên nhiên độc đáo rất thu hút du khách
- Đây cũng là nơi mà các tăng, ni, phật tử, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước
đến để nghiên cứu, học tập về thiền
Trang 19Vì vậy còn gọi là nhà thờ họ Dương
- Năm 1904, con trai út của ông Dương Văn Vị là Dương Chấn Kỷ (một điền chủ giàu có) đã tiếp tục công việc này đến khoảng năm 1911 mới hoàn thiện Đây là mẫu nhà
cổ hiếm hoi còn lại khá nguyên vẹn ở Bình Thủy (Cần Thơ) nên người dân thường gọi là
nhà cổ Bình Thủy
- Ngoài ra, vào những năm 1980, hậu duệ đời thứ 5 là ông Dương Văn Ngôn có thú chơi hoa kiểng, ông đã sưu tầm nhiều giống lan quý, tổ chức chơi lan, từ đó tên gọi
“Vườn lan Bình Thủy” ra đời và tồn tại đến nay
- Ngôi nhà còn là nơi diễn ra những cuộc đàm luận văn thơ của các thi nhân xứ sở
Cầm Thi nên nơi đây còn được gọi là Tao Đàn Năm Ngôn hay Tao đàn ông Ngôn
Trang 20phương Tây (phòng khách bài trí theo phong cách châu Âu, nhưng nơi quan trọng nhất
là gian thờ lại thuần Việt)
- Không gian nhà cổ: Nhà trước 5 gian (dùng làm nơi tiếp khách trong các dịp lễ trang trọng, được trang trí theo phong cách châu Âu); Nhà giữa 5 gian (3 gian trong được bố trí làm nơi thờ tự theo truyền thống, 2 gian bìa dùng để ở); Nhà sau (được sử dụng làm nơi sinh hoạt chung)
- Hệ thống bao lam và liên ba gồm nhiều con tiện và ô hộc được tạo bằng gỗ với các đồ án quy ước quen thuộc trong kiến trúc cổ, đồng thời cũng gần gũi với đời sống của người dân Việt ở Nam Bộ
- Ngoài kiến trúc cổ, nhà thờ dòng họ Dương còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ như giường thờ chạm khắc cẩn xà cừ, bộ lư đồng mắt tre, bộ ván ngựa chân quỳ, ghế salon cẩn ốc mặt đá cẩm thạch, 8 bộ đèn treo trong đó có một bộ đèn chùm bạch đăng bằng pha lê thế kỷ XVIII
Ý nghĩa – giá trị
- Nét độc đáo của nhà cổ Bình Thủy đã lôi cuốn nhiều đạo diễn, hãng phim chọn nơi đây làm bối cảnh phim Trong đó có đạo diễn gạo cội Jean Jacques Annaud với bộ
phim “Người tình”
- Với những giá trị đặc biệt, năm 2009, Nhà cổ Bình Thủy đã được Bộ Văn hóa,
Thể thao & Du lịch xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia
Trang 21Mở bài:
Giới thiệu khái quát Dinh Độc Lập
Thân bài:
Vị trí tọa lạc
- Tại trung tâm TP HCM
- Số 135 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Bến Thành, quận 1
Quá trình hình thành
- Từ năm 1868 đến năm 1871, dinh được đặt tên là dinh Norodom
- Từ năm 1871 đến năm 1887, dinh được dành cho Thống đốc Nam kỳ nên còn gọi
là dinh Thống đốc
- Từ 1887 đến 1945, các Toàn quyền Đông Dương đã sử dụng dinh thự này làm nơi
ở và làm việc nên dinh gọi là dinh Toàn quyền
- Năm 1962, Dinh Độc Lập mới được khởi công xây dựng
- Những sự kiện diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 1963 đến năm 1975
Sự kiện ngày 8 tháng 4 năm 1975
Sự kiện lúc 10 giờ 45 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975
Sự kiện Lúc 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975
- Tháng 11 năm 1975 Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất hai miền Nam Bắc thành một đất nước Việt Nam thống nhất diễn ra tại dinh Độc Lập, từ đây Dinh Độc Lập còn có tên gọi là Hội trường Thống Nhất
- Ngày 25/6/1976 được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia tại Quyết định số 77A/VHQĐ của Bộ trưởng Bộ Văn hóa
- Ngày 12 tháng 8 năm 2009 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 1272/QĐ-TTg xếp hạng Di tích lịch sử Dinh Độc Lập là một trong 10 di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên của Việt Nam
- Kết cấu của dinh
- Thảm cỏ xanh hình oval và đài phun nước
Trang 22- Là công trình kiến trúc tiêu biểu của Việt Nam thời kì những thập niên 60
- Là một trong những điểm đến thú vị thu hút nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế
- Là nơi đón tiếp các vị nguyên thủ quốc gia, quan chức cấp cao trên thế giới
- Làng Thuỷ Tú ra đời là tên gọi của vùng biển giàu đẹp Thuỷ là nước, Tú là màu
mỡ, nhiều sản vật
- Tục thờ cá ông gắn liền với tín ngưỡng của ngư dân vùng biển với nhiều tên gọi như: nghi lễ thờ cá Voi, lễ hội cầu ngư, lễ hội cá Ông, lễ tế các Voi, lễ hội nghinh Ông,
lễ giỗ ông Nam Hải,…
- Dinh Vạn Thủy Tú được ngư dân làng Thủy Tú xây dựng vào năm Nhâm Ngọ
1762 để thờ Cá Ông
- Lúc đầu dinh chỉ là một gian nhà gỗ lợp mái lá, sau đó được tôn tạo hoàn chỉnh dần bằng tường gạch, mái lợp ngói âm dương với tổng diện tích khoảng hơn 500m2
Trang 23- Tháng 5 năm 2003 bộ cốt cá voi lớn nhất Đông Nam Á này được phục chế và trưng bày nơi đây
Ðặc điểm nổi bật
- Là một trong những dinh Vạn lớn nhất ở Bình Thuận,
- Dinh được bố trí theo hình chữ Tam, mặt chính quay về hướng Đông
- Hàng năm tại dinh diễn ra các kì tế lễ được tổ chức trang trọng
- Nổi bật với lối kiến trúc "tứ trụ"
- Do cách thiết kế, bài trí và thờ phụng của dinh Vạn Thủy Tú khá giống với đình nên còn có tên gọi là đình Vạn Thủy Tú
Ý nghĩa – giá trị
- 100 bộ cốt được lưu thờ, trong đó trưng bày bộ xương cá voi được xem là lớn nhất Đông Nam Á
- Nơi lưu giữ nhiều di sản văn hóa Hán - Nôm liên quan đến nghề biển
- Nơi đây cũng là một trong những di tích cổ có số lượng lớn sắc phong của các vị vua triều Nguyễn ban tặng
- Đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân và là điểm tham quan hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước
Kết bài:
Khẳng định lại giá trị của Dinh Vạn Thủy Tú
2.3 Chủ đề điểm du lịch sinh thái
Dàn ý chung của bài thuyết minh điểm du lịch sinh thái:
Trang 24- Những câu chuyện dân gian lý thú xoay quanh sự tích Hòn Chồng
- Cụm đá thứ hai có hình dáng một người phụ nữ ngồi trông ra biển - được đặt một cái tên có ý nghĩa gần gũi với Hòn Chồng - đó là Hòn Vợ
- Hội quán Vịnh Nha Trang, nơi trưng bày nhiều tranh ảnh về Hòn Chồng và các thắng cảnh ở Nha Trang Hội quán được thiết kế theo phong cách nhà rường Huế
- Từ vị trí Hòn Chồng, có thể nhìn bao quát được nhiều điểm
Kết bài:
Khẳng định ý nghĩa – giá trị của Hòn Chồng trong hoạt động du lịch
2.3.2 Chợ nổi Cái Răng
- Chợ chuyên bán các loại trái cây và nông sản của vùng
- Hoạt động buôn bán tấp nập của chợ nổi
- Sự thú vị khi thưởng thức ẩm thực Nam bộ trên chợ nổi
- Nét văn hóa giao thương qua hình ảnh cây bẹo
Kết bài:
Trang 25Khẳng định ý nghĩa – giá trị của chợ nổi Cái Răng trong đời sống sinh hoạt thường nhật
- Những giả thuyết liên quan đến nguồn gốc xuất xứ của phở:
- Tiếng "phở" được đọc trại đi từ chữ "phấn" của món trư nhục phấn Quảng Đông
- Phở có nguồn gốc từ một món ăn pot - au - feu của người Pháp và phở chính là tiếng "bồi" của từ feu (tiếng Pháp: lửa), nhưng giải thuyết này không phù hợp khi tra cứu
từ điển Larousse của Pháp
- Nơi xuất hiện đầu tiên của phở vẫn còn tranh cãi, người thì nói Nam Định nhưng cũng có người cho rằng Hà Nội
- Theo truyền ngôn dân gian, phở có tiền thân từ món xáo trâu ra đời dân dã từ các bãi, bến sông Hồng vào những năm đầu của thế kỷ 20
- Quan điểm của một số nhà nghiên cứu về nguồn gốc hơn 100 tuổi của phở
Giải thích tên gọi
Trang 26- Phân tích chữ phở tiếng Nôm gồm ba chữ Hán ghép lại: a/chữ mễ (lúa), b/chữ ngôn (lời nói), c/chữ phổ (phổ biến)
- Tiếng rao món phở âm Nôm: "phố đây, phố ơ!" rồi "phớ ơ!" lái âm, tam sao thất bản thành tên "phở"!
- Theo tự điển giải thích của Hội Khai trí Tiến Đức xuất bản năm 1930, từ phở được ghi là: " Món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò"
Cách chế biến và giá trị dinh dưỡng của phở
- Thành phần nguyên liệu của một bát phở
- Ngư dân đánh bắt cá nhiều không tiêu thụ hết nên chuyển qua muối cá để bảo quản, sau đó họ nghiên cứu, sáng tạo ra phương pháp kéo rút sống lấy nước mắm từ thô
Trang 27- Tổ chức sản xuất nước mắm có quy mô lớn đầu tiên tại Phan Thiết là Liên Thành Thương Quán (sau là công ty Liên Thành)
Quá trình sản xuất
- Nguyên liệu làm nước mắm Phan Thiết
- Dụng cụ sản xuất nước mắm Phan Thiết
- Phương pháp chế biến nước mắm Phan Thiết
- Chất lượng, độ đạm của nước mắm Phan Thiết
Kết bài:
- Khẳng định giá trị, thương hiệu của nước mắm Phan Thiết
- Những đóng góp của nghề làm nước mắm Phan Thiết
- Nguồn gốc xuất thân
- Tên gọi, năm sinh, năm mất, quê quán
- Những sự kiện trong cuộc đời/sự nghiệp
- Những công lao/đóng góp
Kết bài:
- Khẳng lại lại vai trò/đóng góp của nhân vật lịch sử
CÔNG CHÚA HUYỀN TRÂN
Mở bài:
Giới thiệu khái quát về công chúa Huyền Trân và công lao của bà trong việc mở mang
bờ cõi
Thân bài:
- Xuất thân của Huyền Trân công chúa
- Sự sắp đặt cho cuộc hôn nhân giữa vua nước Champa Chế Mân với công chúa Huyền Trân và quá trình mở mang bờ cõi
- Vua Chế Mân mất và phong tục hỏa táng hoàng hậu
Trang 28- Kế hoạch giải cứu công chúa Huyền Trân của Thượng Thư Tả Bộc Xa Trần Khắc Chung và nghi án “tư thông”
- Nguồn gốc xuất thân gia đình giàu có
- Sớm tiếp cận văn minh phương Tây, được học hành tại trường học danh tiếng của Pháp
- Tuổi thơ êm đềm đầy đủ về vật chất và tinh thần
Trở thành Hoàng Hậu
- Vẻ đẹp của Nam Phương Hoàng Hậu - người con gái đất Gò Công
- Sự sắp xếp cho các buổi gặp gỡ giữa vua Bảo Đại và Thị Lan
- Mối tình giữa vua Bảo Đại và Thị Lan
- Vua Bảo Đại cầu hôn và những điều kiện của gia đình Nguyễn Hữu Thị Lan
- Cuộc hôn nhân với nhiều sóng gió
Những đóng góp của Nam Phương Hoàng Hậu
- Hoàng hậu còn tham gia các việc xã hội và từ thiện
- Là người đề xuất đưa môn nữ công gia chánh vào học đường
- Tham gia tiếp đón các nguyên thủ nước ngoài
- Là người Công giáo, hoàng hậu đã đem lại hòa khí giữa các chức sắc đạo Công giáo ở Việt Nam với Hoàng tộc nhà Nguyễn
- Là người thiết tha với đất nước, Hoàng hậu Nam Phương đã gửi một thông điệp cho bạn bè quốc tế lên tiếng tố cáo hành động xâm lăng của thực dân Pháp
- Nam Phương Hoàng Hậu cũng là người tiêu biểu trong các bà mệnh phụ nhiệt tình với “Tuần lễ Vàng” do Việt Minh phát động tại Huế
Trang 29Định cư tại Pháp và qua đời
- Cuộc sống đủ đầy, nhưng sống thiếu hạnh phúc
Bài tập 3: Thuyết minh theo chủ đề điểm du lịch sinh thái: Hòn Chồng, Chợ nổi Cái Răng
Bài tập 4: Thuyết minh theo chủ đề tự chọn: ẩm thực (Phở Hà Nội, nước mắm Phan Thiết), nhân vật lịch sử (Huyền Trân công chúa, Nam Phương hoàng hậu)
Trang 30BÀI 3: THỰC HÀNH THUYẾT MINH THEO TUYẾN DU LỊCH
Sau khi học xong bài này, người học có thể:
Kiến thức:
- Liệt kê được các chuyên đề thuyết minh trên tuyến du lịch
- Phân tích được cấu trúc của bài thuyết minh theo chuyên đề
Kỹ năng
- Xây dựng được bài thuyết minh chuyên đề phù hợp với tuyến du lịch
- Trình bày được bài thuyết minh chuyên đề đạt yêu cầu
3.1 Tuyến TP HCM – Nam trung bộ
Tuyến du lịch TP HCM – Nam Trung bộ bao gồm các tỉnh: TP HCM – Bình Thuận – Ninh Thuận – Khánh Hòa – Phú Yên – Bình Định
Trên tuyến hành trình này, HDV có thể thuyết minh theo các chuyên đề như:
- Chuyên đề cây cao su
- Chuyên đề tháp chăm
- Chuyên đề nước mắm
- Chuyên đề biển, đảo
- Chuyên đề quốc lộ 1A
Sau đây là hướng dẫn gợi ý một số chuyên đề trên tuyến du lịch này:
3.1.1 Chuyên đề cây cao su
Mở bài:
- Dẫn dắt và giới thiệu về đối tượng cần thuyết minh: cây cao su
Thân bài:
- Nguồn gốc cây cao su: Xuất hiện ở khu vực rừng Amazon
- Đặc điểm hình dáng cây cao su
Trang 31+ Thân cao thẳng, thân gỗ tròn cao từ 15 đến 20 mét
+ Lá xanh đậm, tán lá rộng
+ Rễ cọc, ăn sâu vào lòng đất
- Đặc điểm thích nghi
+ Môi trường rừng nhiệt đới ẩm
+ Nhiệt độ thấp , mưa nhiều
- Sự phân bố: Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, trung tâm phía Bắc, duyên hải miền Trung…
- Cách trồng và chăm sóc:
+ Trồng phù hợp với đặc điểm của cây
+ Chăm sóc hợp lí để cây có thể phát triển tốt
+ Khoét thân lấy nhựa cây
- Vai trò:
+ Loại cây công nghiệp lâu năm
+ Lợi ích lợi nhuận mang lại cao
+ Cải thiện nâng cao đời sống con người
+ Phát triển kinh tế quốc dân
+ Bảo đảm an ninh quốc phòng
Trang 32Mở bài:
Giới thiệu khái quát về Tháp Chăm Poshanư
Thân bài:
Vị trí tọa lạc
- Cách trung tâm thành phố Phan Thiết khoảng 7km về hướng đông bắc
- Trên đồi Bà Nài thuộc phường Phú Hải, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận
Quá trình hình thành
- Được xây dựng từ cuối thế kỷ VIII đầu thế kỷ IX
- Tháp Poshanư được coi là công trình vĩ đại và là biểu tượng của Vương quốc Chăm-pa thời đó
- Đối tượng thờ cúng của tháp
- Những câu chuyện cổ gắn với tháp Poshanư cũng là một trong những điều khiến
du khách cảm động, trong đó có chuyện tình sắt son của công chúa Poshanư
Đặc điểm nổi bật
- Tháp Poshanư thuộc phong cách kiến trúc nghệ thuật Hòa Lai
- Mô tả những đặc điểm của tháp chính A
- Mô tả những đặc điểm của tháp B
- Mô tả những đặc điểm của tháp C
- Biểu tượng Linga - Yoni
Ý nghĩa – giá trị
- Là công trình kiến trúc tiêu biểu của vương quốc Chăm-pa xưa
- Được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 1991
- Là một trong những điểm đến du lịch thu hút đông đảo du khách
Trang 33Vị trí tọa lạc
- Cách thành phố Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận 5 km về phía Tây Bắc
- Được xây dựng trên đỉnh núi Trầu, thuộc địa phận của phường Đô Vinh, TP Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận
Quá trình hình thành
- Tháp được vua Jaya Simhavarman III (Chế Mân) xây dựng vào cuối thế kỷ 13
- Hiện nay, còn lại 3 ngôi tháp gồm: Tháp cổng, tháp lửa và tháp chính
- Một miếu nhỏ phía tây được người Chăm mới lập sau giải phóng (1975) thờ vợ
vua là bà Bia Kol
- Truyền thuyết của người Chăm về vua Po Klong Garai và ngôi tháp mang tên ngài
Đặc điểm nổi bật
- Quần thể gồm ba tháp: tháp chính, tháp lửa, tháp cổng
- Mô tả những đặc điểm của Tháp chính
- Mô tả những đặc điểm của Tháp lửa
- Mô tả những đặc điểm của Tháp cổng
- Đối tượng thờ cúng và biểu tượng Linga – Yoni
- Di tích kiến trúc nghệ thuật này được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích di tích quốc gia năm 1979 và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt vào năm
Trang 34- Giới thiệu khái quát về Tháp Bà Ponagar
Thân bài:
Vị trí tọa lạc
- Cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 2 km về phía bắc
- Tháp nằm trên đỉnh một ngọn đồi nhỏ cao khoảng 50 mét thuộc phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Quá trình hình thành
- Tháp được xây dựng từ khoảng thế kỉ thứ 8 đến thế kỉ 13, thời kỳ đạo Hinđu (Ấn
Độ giáo) đang cường thịnh tại vương quốc Chăm cổ
- Tên gọi của tháp được đặt theo tên của vị vương Po Ina Nagar, người Việt gọi là Thiên Y Thánh Mẫu Ana
Đặc điểm nổi bật
- Tổng thể kiến trúc của tháp bà Ponagar
- Những đặc điểm nổi bật của tầng thấp
- Những đặc điểm nổi bật của tầng giữa
- Những đặc điểm nổi bật của tầng trên cùng
- Những đặc điểm nổi bật của Tháp chính, Tháp giữa, Tháp Đông Nam và Tháp Tây Bắc
Kết bài:
Khẳng định lại giá trị và ý nghĩa của Tháp Bà Ponagar
3.2 Tuyến TP HCM – Tây Nguyên
Trang 35Tuyến du lịch TP HCM – Tây Nguyên bao gồm các tỉnh: TP HCM – Lâm Đồng – Đăk Nông – Đăk Lăk – Gia Lai – Kon Tum
Trên tuyến hành trình này, HDV có thể thuyết minh theo các chuyên đề như:
- Chuyên đề cây chè/trà
- Chuyên đề cây cà phê
- Chuyên đề các thác nước
- Chuyên đề văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên
- Chuyên đề nhà mồ Tây Nguyên
- Chuyên đề về lễ hội (lễ hội đua voi, lễ hội cà phê,…)
Sau đây là hướng dẫn gợi ý một số chuyên đề trên tuyến du lịch này
- Cách trung tâm thị xã Bảo Lộc khoảng 18km,
- Thuộc thôn 14, xã Đambri, thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng
Giải thích tên gọi
- Theo truyền thuyết về chuyện tình của chàng K’Dam và nàng là B’Ri
- Theo tiếng K’ho, Đambri cũng nghĩa là “đợi chờ”
Đặc điểm nổi bật
- Dòng thác nước
- Hệ thống động thực vật
- Có thể tiếp cận bằng hai cách: thang máy hoặc đường bộ
- Làng văn hoá dân tộc của người dân tộc Châu Mạ
- Khu vực nuôi các loài thú
- Hồ nước Đambri
Kết bài:
Khẳng định vẻ đẹp và sức thu hút khách du lịch của thác Đambri
Trang 36Giải thích tên gọi
- Thác Bảy Tầng, thác Thiên Thai hay thác Mẹ
- Có nguồn gốc từ ngôn ngữ của người K’ho
- Ý nghĩa của tên thác
Đặc điểm nổi bật
- Dòng sông Đa Nhim
- Dòng thác nước
- Truyền thuyết về nàng Ka Nai
- Dịch vụ vui chơi giải trí về đêm tại khu du lịch thác Pongour
- Nằm ở chân đèo Prenn, thuộc phường 3, Thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng
- Cách trung tâm Đà Lạt khoảng 10 km
Giải thích tên gọi
- Theo truyền thuyết của người K’ho
- Theo các nhà dân tộc học thì tên của thác nước này, lại xuất phát từ tiếng Chăm
Đặc điểm nổi bật
- Mô hình du lịch mới: du lịch sinh thái kết hợp với trở về cội nguồn dân tộc
- Đền thờ Âu Lạc bao gồm: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng được mô phỏng theo đền thờ ở Phú Thọ
- Đền Thượng và Giếng Ngọc
Trang 37- Dòng thác nước
- Vườn thú, vườn lan và vườn đá Thái Dương
- Hệ thống cáp treo
Kết bài:
Khẳng định lại vẻ đẹp của thác Prenn và và sức thu hút khách du lịch của thác
3.2.2 Chuyên đề về cồng chiêng Tây nguyên
- Có nguồn gốc từ truyền thống văn hóa và lịch sử rất lâu đời
- Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu
- Theo sử thi của người Tây Nguyên
Đặc điểm nổi bật
- Là loại nhạc cụ độc đáo, đặc sắc và đa dạng
- Được tạo nên từ bàn tay tài hoa của các nghệ nhân là các tộc người ở Tây Nguyên
- Các loại dàn chiêng
- Các điệu múa đi cùng nhạc cụ cồng chiêng
- Là một nhạc cụ nghi lễ gắn với các lễ nghi quan trọng của đồng bào Tây Nguyên
- Cư dân các dân tộc ít người ở Tây Nguyên đã đạt đến những hiểu biết sâu sắc và
có các kỹ thuật điêu luyện trong việc sử dụng cồng chiêng trong văn hoá và âm nhạc của mình
- Cồng chiêng Tây Nguyên có vai trò như một biểu tượng cho năng lực sáng tạo văn hoá, âm nhạc của người dân trong không gian văn hoá Tây Nguyên
- Với những giá trị vô cùng độc đáo, “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên” đã vượt qua khỏi biên giới quốc gia trở thành tài sản của nhân loại
Trang 38- Ngày 25/11/2005, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại
Kết bài:
Khẳng định lại giá trị - ý nghĩa của cồng chiêng Tây Nguyên trong đời sống của đồng các dân tộc Tây Nguyên và trong nền văn hóa Việt Nam
3.3 Tuyến TP.HCM – Tây Nam bộ
Tuyến du lịch TP HCM – Tây Nam bộ bao gồ: TP HCM và 13 tỉnh thành: Long
An, Tiền Giang, Bến Tre, Cần Thơ, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu và Cà Mau
Trên tuyến hành trình này, HDV có thể thuyết minh theo các chuyên đề như:
- Chuyên đề cây lúa
- Chuyên đề văn hóa sông nước (song Mêkong, chợ nổi,…)
- Chuyên đề về các lễ hội của người Khmer
- Chuyên đề về nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ
- Chuyên đề ẩm thực miền Tây Nam bộ
Sau đây là hướng dẫn gợi ý một số chuyên đề trên tuyến du lịch này
3.3.1 Chuyên đề về các lễ hội của người Khmer
Người Khmer vốn có truyền thống văn hóa phong phú và lâu đời nhưng đặc điểm riêng biệt và độc đáo là mọi sinh hoạt văn hóa đều gắn bó với chùa chiền, tôn giáo đạo Phật Hầu như tất cả các lễ hội lớn nhỏ trong năm đều được thực hiện tại ngôi chùa là chính Nói đến lễ hội của đồng bào dân tộc Khmer, chúng ta có thể kể đến 3 lễ hội chính trong năm là: Tết Chol Chnam Thmay cổ truyền (Tết năm mới), Lễ hội Sen Đôn Ta (Phchum Banh - Lễ hội cúng ông bà tổ tiên) và Lễ hội Dâng Y Kathinat Ngoài ra còn có
lễ hội Ok om bok cúng trăng, lễ Dâng bông, lễ Phật Đản, lễ hội phum sóc …
LỄ CHOL CHNAM THMEY
Mở bài:
Giới thiệu khái quát lễ Tết cổ truyền Chol Chnam Thmey
Thân bài:
Thời gian – địa điểm tổ chức
- Đầu tháng Chét của lịch Phật giáo Khmer (khoảng giữa tháng 4 dương lịch)
Trang 39- Kéo dài trong 3 ngày, năm nhuận kéo dài 4 ngày, tên gọi mỗi ngày tết khác nhau
- Được tổ chức ở hầu hết các tỉnh miền Tây Nam bộ - nơi có bà con người Khmer sinh sống như: Sóc Trăng, Trà Vinh, Kiên Giang, An Giang, Bạc Liêu,…
Các hoạt động của lễ hội
- Hoạt động chuẩn bị của người dân cho ngày lễ tết
- Các nghi lễ trong đêm giao thừa
- Những sự kiện trong các ngày lễ tết
- Hoạt động văn hóa văn nghệ trong lễ tết
Ý nghĩa của lễ hội
- Là ngày hội truyền thống của người Khmer
- Gắn với nghi lễ của cư dân nông nghiệp làm lúa nước và một số nghi thức Phật giáo Tiểu thừa
Kết bài:
Khẳng định ý nghĩa, vai trò của lễ tết Chôl Chnăm Thmây trong đời sống của đồng bào Khmer Nam bộ và trong nền văn hóa Việt Nam và sức thu hút khách du lịch của lễ hội
LỄ OK OM-BOK
Mở bài:
Giới thiệu khái quát Lễ hội Ok Om Bok – Lễ cúng trăng
Thân bài:
Thời gian – địa điểm tổ chức
- Vào đêm rằm tháng 10 âm lịch
- Tại các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng…, nơi đồng bào dân tộc người Khmer sinh sống đông đúc
- Được tổ chức dưới các hình thức như: lễ tại gia đình, lễ ở chùa hoặc các điểm của cộng đồng trong phum sóc
Các hoạt động của lễ hội
- Các lễ vật Cúng Trăng
- Những hoạt động chuẩn bị cho lễ
- Những nghi lễ chính trong ngày lễ
- Hoạt động vui chơi giải trí trong phần hội của lễ: Đua ghe Ngo, chơi cờ ốc; bi sắt; múa Lâm Thôn, Thả đèn nước,…
Ý nghĩa của lễ hội
Trang 40- Gắn liền với tín ngưỡng tôn giáo, phong tục tập quán của người Khmer ở Nam
bộ
- Góp phần tạo ra đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, củng cố bền vững khối đoàn kết cộng đồng các dân tộc
- Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành quyết định đưa Lễ hội
Ok Om Bok vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình lễ hội truyền thống
Thời gian – địa điểm tổ chức
- Được tổ chức từ ngày 29 tháng 8 đến mùng 1 tháng 9 âm lịch hàng năm
- Tại các tỉnh có người Khmer tập trung sinh sống như Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Trà Vinh, An Giang,
Các hoạt động của lễ hội
- Những nghi lễ chính của lễ Dolta
- Các hoạt động trong ngày thứ nhất
- Các hoạt động trong ngày thứ hai
- Các hoạt động trong ngày thứ ba
- Những hoạt động nổi bật trong phần hội (hội đua bò,…)
Ý nghĩa của lễ hội
- Cầu mong gia đình an lành, bảo tồn được các phong tục tập quán, những nét đẹp tâm linh
- Thắt chặt thêm tình làng, nghĩa xóm trong tinh thần toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
- Lễ Dolta là nét đẹp về lòng hiếu thảo, tri ân của con cháu với ông bà, cha mẹ đang sống và đã mất
Kết bài: