Bài giảng hàn khí bài 6 hàn kim loại màu, hợp kim cứng, hợp kim các bon cao bằng phương pháp hàn khí

Sau khi hàn xong ti n hành rèn.

Trang 1

BÀI 6. HÀN KIM LO I MÀU, H P KIM Ạ Ợ

Trang 2

M C TIÊUỤ

Sau khi h c xong bài này ng ọ ườ ọ ẽ i h c s có kh năng: ả

Ki n th c: ế ứ

+ Gi i thích đ ả ượ c nh ng khó khăn khi hàn v t li u kim lo i ữ ậ ệ ạ

màu, h p kim c ng và h p kim cacbon cao b ng ph ợ ứ ợ ằ ươ ng pháp hàn khí.

+ Trình bày đ y đ các v t t , v t li u dùng cho hàn kim lo i ầ ủ ậ ư ậ ệ ạ màu, h p kim c ng và h p kim cacbon cao ợ ứ ợ

+ Li t kê các lo i d ng c thi t b dùng trong công ngh hàn ệ ạ ụ ụ ế ị ệ khí.

K năng: Nh n bi t các khuy t t t trong m i hàn khi hàn khí ỹ ậ ế ế ậ ố

Thái đ : Th c hi n t t công tác an toàn lao đ ng và v sinh ộ ự ệ ố ộ ệ phân x ưở ng

NH NG KI N TH C C B N V HÀN KHÍ Ữ Ế Ứ Ơ Ả Ề

Trang 4

1. Công ngh hàn ng ngh hàn ệ ệ kim lo i màu kim lo i màu ạ ạ và h p kim và h p kim ợ ợ

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

Đ c đi m: ặ ể Đ ng có đ d n nhi t cao vì th t i ch hàn ồ ộ ẫ ệ ế ạ ỗnhi t b phân tán nhi u h n so v i khi hàn thép. M t khác ệ ị ề ơ ớ ặkhi dùng ng n l a công su t l n d b quá nhi t kim lo i ọ ử ấ ớ ễ ị ệ ạ

m i hàn và nh n đố ậ ượ ấc c u trúc h t to đ b n kém so v i ạ ộ ề ớkim lo i c b n.ạ ơ ả

Trang 5

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

Ph ươ ng pháp hàn:

 Đ hàn đ ng t m dày t i 10 mm ch n công su t ng n ể ồ ấ ớ ọ ấ ọ

l a 150dmử 3/h axêtylen cho m t mm chi u d y v t hàn. ộ ề ầ ậCác t m dày h n ch n công su t ng n l a tăng lên ấ ơ ọ ấ ọ ử200dm3/h axêtylen 1mm chi u dày. V i chi u dày l n ề ớ ề ớ

h n 10mm t t nh t là th c hi n b ng 2 đèn hàn cùng m t ơ ố ấ ự ệ ằ ộlúc: m t đèn đ nung nóng s b và đi u ch nh s đ t ộ ể ơ ộ ề ỉ ự ốnóng kim lo i ch hàn, đèn kia đ hàn.ạ ở ỗ ể

Trang 6

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

 Đ ng tr ng thái l ng có tính d ch y (l u đ ng) vì ồ ở ạ ỏ ễ ả ư ộ

th khi hàn đ ng không đ khe h l p ráp gi a các mép ế ồ ể ở ắ ữhàn. V t hàn > 3ậ mm vát mép ch V góc m 45ữ ở 0. Lượng d ưkhông vát mép b ng 0,2 l n chi u d y v t hàn. Mép hàn ằ ầ ề ầ ậ

được làm s ch trạ ước khi hàn ho c đặ ượ ẩc t y r a trong ửdung d ch axít Nit ríc loãng sau đó t y r a ti p trong ị ơ ẩ ử ế

nước

Trang 7

Dây hàn có th dùng đ ng nguyên ch t ho c đ ng có ể ồ ấ ặ ồ

ch a 0,2% ph t pho; 0,150,30% Silíc là các ch t kh ứ ố ấ ửtrong quá trình hàn. Đôi khi dùng dây hàn đ ng vàng có ồ

ch a 0,050,15% Măng gan; 0,10,5% s t và có nhi t đ ứ ắ ệ ộnóng ch y t = 895ả 0C

Trang 8

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

Hàn đ ng có m t khó khăn n a là kh năng hòa tan các ồ ộ ữ ả

lo i khí: ôxy, hyđrô và các hóa ch t v i ôxy c a đ ng ạ ấ ớ ủ ồ ở

tr ng thái l ng. Ôxít đ ng Cu2O t o thành trong quá trình ạ ỏ ồ ạhàn s b trí n m ranh gi i gi a các h t làm cho đ ng ẽ ố ằ ở ớ ữ ạ ồ

b dòn. Đ gi m s ôxy hóa c a đ ng trong khi hàn ch ị ể ả ự ủ ồ ỉdùng ng n l a hoàn nguyên, nhân c a ng n l a gi th ng ọ ử ủ ọ ử ữ ẳ

v i mép hàn trên kho ng cách 36ớ ả mm so v i b m t v t ớ ề ặ ậhàn

Trang 9

t o thành đ ng ôxít 2 Cuạ ồ 2O do hyđrô và cacbonnic c a ủ

ng n l a. K t qu làm cho kim lo i nóng ch y d t o ọ ử ế ả ạ ả ễ ạthành h i và n t nh ơ ứ ỏ

Trang 10

Trang 11

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

Trong quá trình hàn thu c hàn đ c r c vào vũng hàn ố ượ ắ

và t m vào đ u dây hàn, vùng lân c n cách tr c m i hàn ẩ ầ ậ ụ ố4050mm. Theo hai phía cũng đượ ắc r c thu c hàn. Thu c ố ốhàn sau khi hàn xong có màu nâu th y tinh vi c t y r a ủ ệ ẩ ử

có th ti n hành b ng dung d ch 2% axít nit ríc ho c axít ể ế ằ ị ơ ặsunfuríc loãng

Trang 12

màu

1.1. Hàn đ ng (đồ ỏ)

Đ c i thi n c u trúc h t c a kim lo i m i hàn và tăng ể ả ệ ấ ạ ủ ạ ố

đ kín c a m i hàn. Sau khi hàn xong ti n hành rèn. ộ ủ ố ế

Đ ng có chi u d y < 5mm rèn tr ng thái ngu i. D y ồ ề ầ ở ạ ộ ầ

h n thì rèn nhi t đ 200300ơ ở ệ ộ 0C. Sau khi rèn nhi t đ ở ệ ộ500550° C r i làm ngu i nhanh trong nồ ộ ước. Nh v y ư ậ

c u t o h t c a kim lo i m i hàn s m n nh , m i hàn ấ ạ ạ ủ ạ ố ẽ ị ỏ ốtăng được tính d o. Tránh rèn nhi t đ cao 500ẻ ở ệ ộ 0C vì ởnhi t đ này đ ng r t d b dòn.ệ ộ ồ ấ ễ ị

Trang 13

màu

1.2. Hàn h p kim đ ngợ ồ

1.2.1. Hàn đ ng vàng ồ

Đ ng vàng hàn khí d dàng h n hàn đi n h quang. Khó ồ ễ ơ ệ ồkhăn c b n trong hàn đ ng vàng là s bay h i c a k m ơ ả ồ ự ơ ủ ẽ

b t đ u 900ắ ầ ở 0C. N u đ ng vàng b quá nhi t nghĩa là ế ồ ị ệ

k m đã b bay h i, m i hàn s b x p. Khi hàn khí có th ẽ ị ơ ố ẽ ị ố ể

b bay h i t i 25% lị ơ ớ ượng k m trong đ ng vàng.ẽ ồ

Trang 14

1. Công ngh hàn ng ngh hàn ệ ệ kim lo i màu kim lo i màu ạ ạ và h p kim và h p kim ợ ợ màu

Nguyên nhân n a d n đ n m i hàn b x p khi hàn đ ng vàng ữ ẫ ế ố ị ố ồ

là s xâm th c c a hyđrô t ng n l a vào kim lo i nóng ch y. ự ự ủ ừ ọ ử ạ ả Hyđrô không k p tách ra khi kim lo i m i hàn b ngu i và l i ị ạ ố ị ộ ở ạ

m i hàn thành các b t khí nh H i k m s r i vào các b t khí ố ọ ỏ ơ ẽ ẽ ơ ọ

đó n r ng chúng tăng kích th ở ộ ướ c các b t. Đ gi m s bay h i ọ ể ả ự ơ

c a k m dùng ng n l a ôxy hoá v i l ủ ẽ ọ ử ớ ượ ng d c a ôxy t 30 ư ủ ừ 40% nghĩa là c 1m ứ 3 axetylen c n 1,31,4 m ầ 3 ôxy. Khi hàn b ng ằ

ng n l a ôxy hoá trên b m t vũng hàn s t o ra màng ôxít ọ ử ề ặ ẽ ạ

k m gi m đ ẽ ả ượ c kh năng bay h i c a k m. Đ ng th i ng n ả ơ ủ ẽ ồ ờ ọ

l a ôxy hoá khi hàn đ ng vàng cũng làm gi m kh năng th c ử ồ ả ả ự

c a hyđrô do ng n l a ủ ọ ử

Trang 15

1. Công ngh hàn ng ngh hàn ệ ệ kim lo i màu kim lo i màu ạ ạ và h p kim và h p kim ợ ợ màu

Trang 16

màu

Mép hàn tr ướ c khi hàn ph i đ ả ượ c làm s ch b ng bàn ch i s t, dũa ạ ằ ả ắ

ho c đ c ch m. N u trên b m t v t hàn có l p ôxít có th t y r a ặ ụ ạ ế ề ặ ậ ớ ể ẩ ử trong dung d ch 10% axít nit ríc, sau đó r a l i c n th n trong n ị ơ ử ạ ẩ ậ ướ c nóng và s y khô ấ

Trang 17

màu

Đ d n nhi t c a đ ng vàng l n h n thép các bon th p kho ng 70%. ộ ẫ ệ ủ ồ ớ ơ ấ ả

Vì th khi hàn đ ng vàng ph i dùng ng n l a có công su t l n h n khi ế ồ ả ọ ử ấ ớ ơ hàn thép ít các bon v i cùng chi u d y. Song công su t l n d làm tăng ớ ề ầ ấ ớ ễ

s bay h i c a k m làm cho m i hàn b x p. Vì v y khi hàn đ ng vàng ự ơ ủ ẽ ố ị ố ậ ồ

ch n công su t ng n l a gi ng nh hàn thép ít các bon nghĩa là t 100 ọ ấ ọ ử ố ư ừ

120 dm 3 /h axetylen cho 1mm chi u dày v t hàn ề ậ

Đ gi m s bay h i c a k m và s xâm th c c a hyđro ph n cu i ể ả ự ơ ủ ẽ ự ự ủ ầ ố

c a nhân ng n l a gi cách m t kim lo i kho ng t 36 l n l n h n ủ ọ ử ữ ặ ạ ả ừ ầ ớ ơ hàn thép. Ng n l a ph i h ọ ử ả ướ ng vào dây hàn là ch y u và dây hàn ph i ủ ế ả

gi vuông góc v i tr c c a đ u đèn hàn. Đ u dây hàn luôn luôn đ ữ ớ ụ ủ ầ ầ ượ c

t m thu c hàn đ ng th i r c vào vũng hàn và vùng xung quanh ch hàn. ẩ ố ồ ờ ắ ỗ Quá trình hàn ti n hành nhanh ế

Trang 18

màu

Dây hàn dùng trong hàn đ ng có ch a ch t kh nh silíc ồ ứ ấ ử ư

và thi c. Thành ph n c a dây hàn gi i thi u theo b ng dế ầ ủ ớ ệ ả ưới đây: Thành ph n dây hàn đ hàn đ ng vàngầ ể ồ

Thành ph nầ Hàm lượng c a 3 lo i dây hàn (%)ủ ạ

AK 62 05 A060 1 A0K59 1 03

Đ ng ồ 60,5 63,5 59 61 58 60

Silíc 0,3 0,7 59 61 0,2 0,4

thi c ế 0,3 0,7 1,0 1,5 0,7 1,1

Trang 19

và va đ p vào s n ph m hàn.ậ ả ẩ

Trang 20

150 dm3/h axetylen cho m t mm chi u d y v t hàn.ộ ề ầ ậ

Trang 21

Sau khi hàn s n ph m ph i ram nhi t đ 750ả ẩ ả ở ệ ộ 0C và làm ngu i ti p theo trong nộ ế ước. Rèn sau khi hàn ch ti n hành ỉ ế

đ i v i đ ng đ cán còn đ ng đ đúc thì không cho phép, ố ớ ồ ỏ ồ ỏkhi hàn khí đ ng đ có th nhân đôi m i hàn có đ b n t i ồ ỏ ể ố ộ ề ớ

30 kg/mm2

Trang 22

màu

1.3. Hàn nhôm và h p kim ợ nhôm

Nhôm và h p kim nhôm có th hàn khí r t t t. Đ c đi m khi hàn ợ ể ấ ố ặ ể nhôm và h p kim nhôm là khi hàn t o ra màng ôxít nhôm khó ch y ợ ạ ả (Al2O3) nhi t đ nóng ch y c a nhôm ôxít 2060 ệ ộ ả ủ 0 C. ôxít nhôm phân b ố trên m t ph ng kim lo i l ng vũng hàn. Màng này c n tr s nóng ặ ẳ ạ ỏ ả ở ự

ch y c a kim lo i. Mu n đ y các màng ph i dùng thu c hàn ả ủ ạ ố ẩ ả ố

Trang 23

màu

Hàn khí các h p kim nhôm h p lý nh t là các s n ph m chi u d y ợ ợ ấ ả ẩ ề ầ 15mm Vi c ch n ch đ hàn đ i v i hàn nhôm có m t ý nghĩa quan ệ ọ ế ộ ố ớ ộ

tr ng b i vì màng ôxít nhôm khi hàn đ ọ ở ượ c ph hoàn toàn vũng hàn, ủ

c n tr ng ả ở ườ i th hàn ki m tra tình hình nóng ch y c a kim lo i vũng ợ ể ả ủ ạ hàn. Khi ch n ng n l a công su t cao có th gây nên tình tr ng b s t ọ ọ ử ấ ể ạ ị ụ (th ng) c a kim lo i l ng vũng hàn. Công su t c a ng n l a khi hàn ủ ủ ạ ỏ ấ ủ ọ ử nhôm và h p kim nhôm đ ợ ượ c ch n theo chi u d y b ng b ng sau đây: ọ ề ầ ằ ả

Trang 24

màu

Thu c hàn r c lên mép hàn và t m vào dây hàn d ng b t nhão ho c ố ắ ẩ ở ạ ộ ặ

b t thô thành ph n thu c hàn nhôm đ ộ ầ ố ượ c gi i thi u b ng sau: ớ ệ ở ả

Trang 25

màu

Mã hi u thu cệ ố Thành ph n %ầ Công d ngụ

BAMU Clorua kali 50%

Clorua natri 30%

Criôlít 20%

Nh trên ư NaFAlF3

Trang 26

màu

H p ch t Florua tan vào ôxít nhôm nóng ch y. T t c ợ ấ ả ấ ảcác lo i thu c hàn nhôm đ c bi t là thu c hàn có ch a liti ạ ố ặ ệ ố ứ

r t nh y c m v i h i nấ ậ ả ớ ơ ước nghĩa là d b m. Vì v y ph i ễ ị ẩ ậ ả

được b o qu n trong các bình b ng th y tinh kín. Lả ả ằ ủ ượng thu c hàn còn d trên m i hàn kích thích s ăn mòn c a ố ư ố ự ủ

m i hàn. Vì th c n ph i đố ế ầ ả ượ ẩc t y r a s ch sau khi hàn ử ạxong b ng nằ ước nóng. Đ t o thành màng b o v cho m i ể ạ ả ệ ốhàn người ta r a ti p trong th i gian 5 phút b ng dung ử ế ờ ằ

d ch 5% axít Nit ríc và 2% Crôm míc.ị ơ

Trang 27

màu

Vi c đ y màng ôxít nhôm kh i vũng hàn có th ti n ệ ẩ ỏ ể ếhành không c n thu c hàn. Ví d s d ng que g t chuyên ầ ố ụ ử ụ ạdùng song phương pháp này đòi h i ngỏ ười th ph i có ợ ảkinh nghi m đ tránh cho màng ôxít r i vào kim lo i nóng ệ ể ơ ạ

ch y gây khuy t t t cho m i hàn.ả ế ậ ố

Mép hàn trước hàn ph i đả ược t y r a s ch s l p ẩ ử ạ ẽ ớmàng ôxít. Vi c chu n b mép hàn cho các lo i m i ghép ệ ẩ ị ạ ố

được gi i thi u trong b ng sau. M i n i ch ng mí không ớ ệ ả ố ố ồ

được áp d ng trong l p ghép các chi ti t b ng nhôm và ụ ắ ế ằ

h p kim nhôm đ hàn khí. Vì khi gá l p ki u ch ng mí ợ ể ắ ể ồthu c hàn d ch y vào trong b m t l p ghép gây ăn mòn ố ễ ả ề ặ ắcho kim lo i c b n và kim lo i m i hàn.ạ ơ ả ạ ố

Trang 28

màu

Vi c làm s ch mép hàn đệ ạ ược ti n hành b ng cách r a ế ằ ửtrong dung d ch ki m g m 2025 gam xút, 2030 gam ị ề ồcácbon Natri cho 1dm3 nướ ởc 650C trong th i gian 10 ờphút. Sau đó đ trong nhi t đ bình thể ệ ộ ường và ti p t c t y ế ụ ẩ

r a trong 2 phút dung d ch 25% axít ph t pho ríc ho c ử ở ị ố ặ15% axít Nit ríc. Sau khi t y r a mép hàn đơ ẩ ử ược r a l i ử ạ

b ng nằ ước nóng ho c ngu i, lau khô và không đặ ộ ược đ ểquá 8 gi sau th i gian chu n b trênờ ờ ẩ ị ở

Trang 29

màu

Dây hàn nhôm ph i s ch không có các v t kéo cu n, ả ạ ế ộ

n t nh màng ôxít, vv. Trên b m t các dây hàn nhôm ứ ỏ ề ặkhông cho phép có các v t tr ng và t i, m t s n sùi là các ế ắ ố ặ ầ

d u hi u đã b ăn mòn.ấ ệ ị

Nhôm và h p kim nhôm hàn b ng phợ ằ ương pháp hàn trái

ng n l a trung tính ho c th a axetylen. Góc l ch c a đèn ọ ử ặ ừ ệ ủhàn v i m t ph ng v t hàn 45ớ ặ ẳ ậ 0 . Cho phép rèn nh m i hàn ẹ ốsau khi hàn tr ng thái ngu i. Nhôm đúc hàn các đo n dài ở ạ ộ ạ5060mm v i nung nóng s b t i 200250ớ ơ ộ ớ 0C. Sau khi hàn

mu n nh n đố ậ ược c u trúc h t nh ph i ram nhi t đ ấ ạ ỏ ả ở ệ ộ3003500C r i làm ngu i ti p ch m.ồ ộ ế ậ

Trang 30

d không vát mép nh h n 0,5mm. Tr ư ỏ ơ ướ c khi hàn mép hàn đ ượ c làm

s ch kh i l p màng ôxít, ch đ hàn nh sau ạ ỏ ớ ế ộ ư

Chi u dày kim lo i (mm) ề ạ 1 + 2 5 + 6

L u l ư ượ ng axetylen (dm 3 /h) 150 300

T c đ hàn (m/h) ố ộ 6 + 9 3 + 4

Trang 31

màu

1.4. Công ngh hàn h p kim khácệ ợ

1.4.1. H p kim magieợ

Ng n l a h i th a axetylen và h ọ ử ơ ừ ướ ng vào m i hàn v i m t góc ố ớ ộ

nh Dùng ph ỏ ươ ng pháp hàn trái đ hàn, không có dao đ ng ngang c a ể ộ ủ

đ u đèn. Đ u dây hàn không đ ầ ầ ượ c nhúng vào vũng hàn vì nh v y s ư ậ ẽ gây ra gói màng ôxít trong vũng hàn.

Thu c hàn ph lên đ u dây hàn và mép hàn v hai phía. Thu c hàn ố ủ ầ ề ố sau khi hàn xong đ ượ ẩ c t y r a b ng n ử ằ ướ c nóng và đánh s ch b ng ạ ằ bàn ch i s t. Rèn sau khi hàn làm tăng tính d o c a kim lo i m i hàn. ả ắ ẻ ủ ạ ố

M i hàn đ ố ượ c ph m t l p màng ôxít b ng dung d ch crôm ủ ộ ớ ằ ị

Nh ng chi ti t đúc l n t h p kim magiê khi hàn ph i nung nóng ữ ế ớ ừ ợ ả

s b t i 300 ơ ộ ớ 350°C. Đ gi m ng su t trong và sau khi hàn ti n hành ể ả ứ ấ ế ram nhi t đ 19 ở ệ ộ 0°315°C tu theo mã hi u c a h p kim ỳ ệ ủ ợ

Định dạng
Số trang	61
Dung lượng	610,25 KB

Bài giảng hàn khí bài 6 hàn kim loại màu, hợp kim cứng, hợp kim các bon cao bằng phương pháp hàn khí

Công ngh hàn thép h p kim ợ