Giáo án Khoa học tự nhiên 7 bài 12 sách Kết nối tri thức: Sóng âm

Giáo án Khoa học tự nhiên 7 bài 12 sách Kết nối tri thức: Sóng âm được biên soạn nhằm giúp các em học sinh thực hiện được thí nghiệm tạo sóng âm (như gảy đàn, gõ vào thanh kim loại,...) để chưng tỏ được sóng âm có thể truyền được trong chất rắn, lỏng, khí. Đồng thời giải thích được sự truyền sóng ầm trong không khí. Mời thầy cô và các em cùng tham khảo chi tiết giáo án tại đây.

Trang 1

BÀI 12: SÓNG ÂM Môn h c: KHTN L p: 7ọ ớ

Th i gian th c hi n: 03 ti tờ ự ệ ế

I. M c tiêuụ :

1. Ki n th cế ứ :

Th c hi n đự ệ ược thí nghi m t o sóng âm (nh g y đàn, gõ vào thanh kim ệ ạ ư ả

lo i, ) đ ch ng t đạ ể ư ỏ ược sóng âm có th truy n để ề ược trong ch t r n, l ng, ấ ắ ỏ khí

Gi i thíchả đượ ực s truy n sóng m trong không khí.ề ầ

2. Năng l cự :

2.1. Năng l c chung: ự

Năng l c t ch và t h c: ự ự ủ ự ọ tìm ki m thông tin, đ c sách giáo khoa,ế ọ quan sát tranh nh đ tìm hi u v ả ể ể ề dao đ ng, sóng, ngu n âm, sóng âm, các môiộ ồ

trường truy n âm.ề

Năng l c giao ti p và h p tác: ự ế ợ th o lu n nhóm đ tìm hi u v ả ậ ể ể ề dao

đ ng, sóng, ngu n âm, sóng âm, các môi trộ ồ ường truy n âm.ề

Năng l c gi i quy t v n đ và sáng t o: ự ả ế ấ ề ạ GQVĐ trong th c hi n gi iự ệ ả thích cách truy n âm trong các môi trề ường khác nhau

2.2. Năng l c khoa h c t nhiên : ự ọ ự

 Năng l c nh n bi t KHTN: ự ậ ế Nh n bi t dao đ ng, sóng, ngu n âm, sóngậ ế ộ ồ

âm, các môi trường truy n âm.ề

 Năng l c tìm hi u t nhiên: ự ể ự L y đấ ược ví d v dao đ ng, sóng, ngu nụ ề ộ ồ

âm, sóng âm, các môi trường truy n âm.ề

 V n d ng ki n th c, k năng đã h c: ậ ụ ế ứ ỹ ọ trình bày được cách truy n âm vàề

so sánh được âm truy n trong các môi trề ường khác nhau

3. Ph m ch t: ẩ ấ

Thông qua th c hi n bài h c s t o đi u ki n đ h c sinh:ự ệ ọ ẽ ạ ề ệ ể ọ

Chăm h c, ch u khó tìm tòi tài li u và th c hi n các nhi m v cá nhânọ ị ệ ự ệ ệ ụ

nh m tìm hi u v ằ ể ề dao đ ng, sóng, ngu n âm, sóng âm, các môi trộ ồ ường truy nề

âm.

Có trách nhi m trong ho t đ ng nhóm, ch đ ng nh n và th c hi nệ ạ ộ ủ ộ ậ ự ệ nhi m v thí nghi m, th o lu n v ệ ụ ệ ả ậ ề dao đ ng, sóng, ngu n âm, sóng âm, các môiộ ồ

Trang 2

Trung th c, c n th n trong th c hành, ghi chép k t qu thí nghi m quanự ẩ ậ ự ế ả ệ sát và l ng nghe khi tìm hi u ắ ể dao đ ng, sóng, ngu n âm, sóng âm, các môiộ ồ

II. Thi t b d y h c và h c li uế ị ạ ọ ọ ệ

1. Giáo viên:

Các d ng c thí nghi m: m t thanh thép đàn h i, m t cái đinh có g n qu c u ụ ụ ệ ộ ồ ộ ắ ả ầ

nh đỏ ở ầu, m t giá thí nghi m, m t khay đ ng nộ ệ ộ ự ước, cái tr ng, m t cố ộ ây đàn ghita, m t cộ ây sáo, m t ộ âm thoa, m t lò xo m m, m t mô hình truy n dao đ ng ộ ề ộ ề ộ

t o sóng ngang, m t n m g o nh , m t túi ạ ộ ắ ạ ỏ ộ nylon kín, m t chi c đi n tho i di ộ ế ệ ạ

đ ng ho c độ ặ ồng h có chuông báo th c, m t b nồ ứ ộ ể ước nh b ng thu tinh, đ ỏ ằ ỷ ể

th c hi n đự ệ ược các thí nghi m Hình 12.1, 12.2, 12.3, 12.4, 12.6, 12.7 SGK.ệ

Clip mô ph ng s truy n sóng trên m t nỏ ự ề ặ ước, s truy n sóng âm trong không ự ề khí

M i nhóm HS m t d i l a m m, m t ng b và hai đo n dỗ ộ ả ụ ề ộ ố ơ ạ ây thép dài kho ng ả

3 m

2. H c sinh: ọ

Bài cũ nhà.ở

Đ c nghiên c u và tìm hi u trọ ứ ể ước bài nhà. ở

III. Ti n trình d y h cế ạ ọ

1. Ho t đ ng 1: M đ u: ạ ộ ở ầ (Xác đ nh v n đ h c t pị ấ ề ọ ậ là môi trườ ng truy n âm thanh t n i này đ n n i khác trong môi trề ừ ơ ế ơ ường là đ tấ )

a) M c tiêu: ụ

Giúp h c sinh xác đ nh đọ ị ược v n đ c n h c t p là ấ ề ầ ọ ậ môi trường truy nề

âm thanh t n i này đ n n i khác trong môi trừ ơ ế ơ ường là đ tấ

b) N i dung:ộ

GV trình bày v n đ , HS tr l i câu h iấ ề ả ờ ỏ

c) S n ph m: ả ẩ

HS nêu d đoán câu tr l i c a mình.ự ả ờ ủ

d) T ch c th c hi n:ổ ứ ự ệ

Ho t đ ng c a giáo viên và h c sinhạ ộ ủ ọ N i dungộ

*Chuy n giao nhi m v h c t p ể ệ ụ ọ ậ

Trang 3

Chi u câu h i: ế ỏ Trong l ch s , khi ph ị ử ươ ng

ti n truy n thông còn ch a phát tri n, đ ệ ề ư ể ề

phát hi n quăn đ ch đang di chuy n b ng ệ ị ể ằ

ng a, ng ự ườ i ta l i áp tai xu ng đ t và có th ạ ố ấ ể

nghe đ ượ c ti ng vó ng a cách xa vài kilômét ế ự

T i sao? ạ

 Gv: Yêu c u cá nhân h c sinh suy nghĩ tr ầ ọ ả

l i ờ

*Th c hi n nhi m v h c t p ự ệ ệ ụ ọ ậ

HS ho t đ ng cá nhân theo yêu c u c a GV.ạ ộ ầ ủ

*Báo cáo k t qu và th o lu n ế ả ả ậ

GV g i ng u nhiên h c sinh trình bày đápọ ẫ ọ

án, m i HS trình bày m t ý, nh ng HS trìnhỗ ộ ữ

bày sau không trùng n i dung v i HS trìnhộ ớ

bày trước. GV li t kê đáp án c a HS trênệ ủ

b ngả

*Đánh giá k t qu th c hi n nhi m v ế ả ự ệ ệ ụ

 H c sinh nh n xét, b sung, đánh giá: ọ ậ ổ

 Giáo viên nh n xét, đánh giá: ậ

>Giáo viên gieo v n đ c n tìm hi u trong ấ ề ầ ể

bài h c ọ Đ tr l i câu h i trên đ y đ vàể ả ờ ỏ ầ ủ

chính xác nh t chúng ta vào bài h c hôm nay.ấ ọ

>Giáo viên nêu m c tiêu bài h c: ụ ọ

2. Ho t đ ng 2: Hình thành ki n th c m i ạ ộ ế ứ ớ

a) M c tiêu: ụ

Hi u dao đ ng, sóng, sóng âm là gì và l y để ộ ấ ược ví d ụ

K tên để ược các môi trường truy n âm. ề

Bi t đế ược môi trường chân không không truy n đề ược âm

So sánh được các môi trường truy n âmề

b) N i dung:ộ

H c sinh làm vi c cá nhân, c p đôi nghiên c u thông tin trong SGK vàọ ệ ặ ứ

tr l i các câu h i sau:ả ờ ỏ

H1. Dao đ ng là gì , l y ví d ?ộ ấ ụ

H2. Sóng là gì , l y ví d ?ấ ụ

HS ho t đ ng nhóm làm thí nghi m g y đàn, gõ vào âm thoa, gõ tr ng…ạ ộ ệ ả ố

đ ch ng t âm truy n để ứ ỏ ề ược trong không khí, đ tr l i câu h i sau:ể ả ờ ỏ

Trang 4

H3. Ngu n âm t đâu mà có?ồ ừ

HS ho t đ ng cá nhân nghiên c u tài li u và tr l i câu h i:ạ ộ ứ ệ ả ờ ỏ

H4. Sóng âm là gì?

HS ho t đ ng nhóm c p đôi nghiên c u tài li u và tr l i câu h i:ạ ộ ặ ứ ệ ả ờ ỏ

H5. Âm truy n qua nh ng môi trề ữ ường nào và không truy n qua nh ng môiề ữ

trường nào?

c) S n ph m:  ả ẩ Câu tr l i c a h c sinhả ờ ủ ọ

Ho t đ ng 2.1: ạ ộ Tìm hi u dao đ ng và sóng ể ộ

GV b trí thí nghi m nh Hình 12.1 SGK r iố ệ ư ồ

kéo đ u thanh thép ra kh i v trí cân bầ ỏ ị ằng O, t iớ

A thì buông nh Yêu c u HS ẹ ầ quan sát và mô tả

chuy n đ ng c a đ u thanh thép.ể ộ ủ ầ

GV: Cho HS quan sát Hình 12.2 SGK: Thanh

AB dao đ ng s kéo theo độ ẽ ầu kim s dao đ ng,ộ

làm m t nặ ước dao đ ng theo. Dao đ ng nàyộ ộ

được lan truy n trên m t nề ặ ướ ạc t o thành sóng

nước hình tròn đ ng tồ âm S

HS nghiên c u SGK đ hi u cách t o ra sóngứ ể ể ạ

trên lò xo

L y thêm ví d v dao đ ng, sóng.ấ ụ ề ộ

HS ho t đ ng cá nhân ạ ộ

GV g i cá nhân HS tr l i, các b n khác bọ ả ờ ạ ổ

sung (n u có).ế

 H c sinh nh n xét, b sung, đánh giá ọ ậ ổ

 Giáo viên nh n xét, đánh giá ậ

I.Dao đ ng và sóngộ

1. Dao đ ngộ

Các chuy n đ ng qua l i ể ộ ạ quanh m t v trí cân b ng g i là ộ ị ằ ọ dao đ ng.ộ

Ví d v dao đ ng: (tùy HS)ụ ề ộ Chuy n đ ng c a m t nể ộ ủ ặ ước

g n sóng, c a con l c đ n, c a ợ ủ ắ ơ ủ con l c lò xo, c a lá trên cây,…ắ ủ 2.Sóng

Sóng là s lan truy n dao đ ngự ề ộ trong môi trường

Ví d v sóng: sóng trên m t ụ ề ặ

nước, sóng trên s i dây thun…ợ

Trang 5

GV nh n xét và ch t n i dung nh n bi t dao ậ ố ộ ậ ế

đ ng và sóng .ộ

Ho t đ ng 2.2: ạ ộ Tìm hi u ngu n âm, sóng âm ể ồ

GV giao nhi m v c p đôi cho HS yêu c uệ ụ ặ ầ

HS tìm hi u ví d vể ụ ề các nh c c và tìm ra cáchạ ụ

ch ng t khi phát ra âm thì m t tr ng, dây đàn,ứ ỏ ặ ố

âm thoa, không khí trong ng sáo đ u daoố ề

đ ng.ộ Nghiên c u Sgk đ tìm hi u sóng âmứ ể ể

L y thêm ví d v ngu n âm, sóng âm.ấ ụ ề ồ

HS ho t đ ng nhóm đ a ra phạ ộ ư ương án làm thí

nghi m và ghi k t qu thí nghi m vào phi uệ ế ả ệ ế

h c t p.ọ ậ

GV g i ng u nhiên m t HS đ i di n cho m tọ ẫ ộ ạ ệ ộ

nhóm trình bày, các nhóm khác b sung (n uổ ế

có)

GV nh n xét và ch t n i dung v ngu n âm, ậ ố ộ ề ồ

sóng âm.

II. Ngu n âmồ

Ngu n âm là ngu n phát ra ồ ồ

âm, các ngu n âm đ u dao ồ ề

đ ng.ộ

Ví d v v t dao đ ng phát ra ụ ề ậ ộ âm: màn loa tivi phát ra âm thanh, rung chuông, đ ng h ồ ồ báo th c kêu….ứ

III. Sóng âm

Sóng âm là s lan truy n dao ự ề

đ ng c a ngu n âm trong môi ộ ủ ồ

trường

Cách t o ra sóng âm trongạ môi trường không khí: Màng loa dao đ ng làm cho l p không khíộ ớ

ti p xúc v i nó dao đ ng theo.ế ớ ộ

L p không khí dao đ ng này l iớ ộ ạ làm cho l p không khí k ti pớ ế ế

nó dao đ ng, C th các daoộ ứ ế

đ ng c a ngu n âm độ ủ ồ ượ c không khí truy n t i tai ta, làmề ớ cho màng nhĩ dao đ ng, khi n taộ ế

c m nh n đả ậ ược âm phái ra từ ngu n âm.ồ

Sóng âm hình thành trong không khí dưới d ng các l pạ ớ không khí nén, dãn k ti p nhau,ế ế

tương t nh các đo n lò xoự ư ạ nén, dãn k ti p nhau trong sóngế ế hình thành dở ây lò xo (Hình

Trang 6

Ho t đ ng 2.3: ạ ộ Tìm hi u các môi tr ể ườ ng truy n âm ề

GV yêu c u ầ HS làm thí nghi m theo nhómệ

Hình 12.6, quan sát GV làm thí nghi m 12.7,ệ

12.8 r i rút ra nh n xét v các môi trồ ậ ề ườ ng

truy n âm.ề

HS ho t đ ng nhóm làm thí nghi m và ghi k tạ ộ ệ ế

qu thí nghi m vào phi u h c t p.ả ệ ế ọ ậ

HS quan sát GV làm thí nghi mệ

GV g i ng u nhiên m t HS đ i di n cho m tọ ẫ ộ ạ ệ ộ

nhóm trình bày, các nhóm khác b sung (n uổ ế

có)

GV nh n xét và ch t n i dung v ngu n âm,ậ ố ộ ề ồ

sóng âm.

IV Các môi trường truy nề âm

Môi trường truy n đề ược sóng

âm g i là môi trọ ường truy nề âm

Sóng âm không ch truy nỉ ề

được trong ch t khí mà cònấ truyền trong ch t r n và ch tấ ắ ấ

l ng.ỏ

Sóng âm không th truy n quaể ề môi trường chân không

3. Ho t đ ng ạ ộ 3: Luy n t pệ ậ

a) M c tiêu: ụ

H th ng đ c m t s ki n th c đã h cệ ố ượ ộ ố ế ứ ọ thông qua bài t pậ

Tìm hi u “có th em ch a bi t”ể ể ư ế

b) N i dung:ộ

Bài 1: Gi i thích âm t m t dây đàn guitar đả ừ ộ ược dài truy n đ n tai ta nhề ế ư

th nào?ế

Đáp án:, Khi g y đàn ghita, dây đàn và không khí trong h p đàn dao đ ngả ộ ộ phát ra các "n t nh c"ố ạ , lan truy n trong không khí đ n tai ta.ề ế

Bài 2: Vì sao các v t li u nh len, v i, x p, có th ngăn ch n, làm choậ ệ ư ả ố ể ặ

âm truy n qua ít?ề

Trang 7

Đáp án:Vì các v t li u đó có th h p th âm thanh, hút âm. Chúng có c uậ ệ ể ấ ụ ấ

t o m m, x pạ ề ố nên sóng âm b m c l i gi a các s i ho c h t siêu nh c a v tị ắ ạ ữ ợ ặ ạ ỏ ủ ậ

li u đó và b bi n thành m t l c nhi t c c nh ệ ị ế ộ ự ệ ự ỏ

Bài 3: Vì sao chân không không truy n đề ược âm?

Đáp án: S dĩ âm truy n đở ề ược trong ch t khí, l ng, r n vì khi ngu n âm daoấ ỏ ắ ồ

đ ng, nó làm cho các h t c u t o nên ch t khí, ch t l ng hay ch t r n g n nóộ ạ ấ ạ ấ ấ ỏ ấ ắ ở ầ cũng dao đ ng theo. Dao đ ng c a các h t này l i truy n cho các h t bên c nh,ộ ộ ủ ạ ạ ề ạ ạ

c nh th , âm truy n đ n tai ta làm cho màng nhĩ dao đ ng, nên ta nghe đứ ư ế ề ế ộ ượ c âm

Môi trường chân không không truy n âm vì nó không có các h t v t ch t, vìề ạ ậ ấ

v y nó không có gì đ dao đ ng đậ ể ộ ược nên không truy n âm.ề

Bài 4: Âm không th truy n trong môi trể ề ường nào dưới đây?

A. Kho ng chân không ả

B. Tường bê tông

C. Nước bi nể

D. T ng khí quy n bao quanh trái đ t.ầ ể ấ

Đáp án A

Bài 5: K t lu n nào sau đây là đúng?ế ậ

A. V n t c âm truy n trong ch t khí l n h n trong ch t l ng, nh h n trong ch tậ ố ề ấ ớ ơ ấ ỏ ỏ ơ ấ

r n.ắ

B. V n t c âm truy n trong ch t l ng l n h n trong ch t khí, nh h n trong ch tậ ố ề ấ ỏ ớ ơ ấ ỏ ơ ấ

r n.ắ

C. V n t c âm truy n trong ch t r n l n h n trong ch t l ng, nh h n trong ch tậ ố ề ấ ắ ớ ơ ấ ỏ ỏ ơ ấ khí

D. V n t c âm truy n trong ch t khí l n h n trong ch t l ng, nh h n trong ch tậ ố ề ấ ớ ơ ấ ỏ ỏ ơ ấ

r n.ắ

Đáp án B

c) S n ph m: ả ẩ

Câu tr l i c a h c sinh.ả ờ ủ ọ

GV yêu c u HS đ c và th o lu n c p đôi trầ ọ ả ậ ặ ả

l i câu h i.ờ ỏ

Trang 8

HS th c hi n theo yêu c u c a giáo viên.ự ệ ầ ủ

GV g i HS l n lọ ầ ượt trình bày ý ki n cá nhân.ế

GV nh n m nh n i dung bài.ấ ạ ộ

4. Ho t đ ng 4: V n d ngạ ộ ậ ụ

a) M c tiêu: ụ

Phát tri n năng l c t h c và năng l c tìm hi u đ i s ng.ể ự ự ọ ự ể ờ ố b) N i dung:ộ

Ch t o 01 nh c c t v t li u tái ch ế ạ ạ ụ ừ ậ ệ ế

c) S n ph m: ả ẩ

HS ch t o đế ạ ược 01 nh c c b ng v t li u tái chạ ụ ằ ậ ệ ế

Yêu c u m i nhóm HS hãy ch t o 1 n cầ ỗ ế ạ ạ

c t v t li u tái ch ụ ừ ậ ệ ế

Các nhóm HS th c hi n theo nhóm làm ra ự ệ

s n ph m.ả ẩ

S n ph m c a các nhómả ẩ ủ

Giao cho h c sinh th c hi n ngoài gi h c trênọ ự ệ ờ ọ

l p và n p s n ph m vào ti t cu i cùng c a bàiớ ộ ả ẩ ế ố ủ

h c.ọ

PHI U H C T PẾ Ọ Ậ

Bài 12: SÓNG ÂM

L p: ………. Nhóm: ……ớ

Môi tr ườ ng Truy n đ ề ượ c âm Không truy n đ ề ượ c âm

R n ắ

Trang 9

L ng ỏ Khí Chân không

Tiêu đề	Sóng âm
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở XYZ
Chuyên ngành	Khoa học tự nhiên
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	459,09 KB