Bài giảng môn Khoa học tự nhiên lớp 7 bài 7: Hóa trị và công thức hóa học

Bài giảng môn Khoa học tự nhiên lớp 7 bài 7 Hóa trị và công thức hóa học được biên soạn với mục tiêu giúp các em học sinh trình bày được khái niệm về hoá trị cho chất cộng hoá trị, biết cách viết công thức hoá học. Viết được công thức hoá học của một số chất và hợp chất đơn giản thông dụng. Nêu được mối liên hệ giữa hoá trị của nguyên tố với công thức hoá học của hợp chất. Mời thầy cô và các em cùng tham khảo chi tiết tại đây.

KHỞI ĐỘNG

Ch t nào là đ n ch t? Ch t ấ ơ ấ ấnào là h p ch t.ợ ấ Nêu đ c ặ

đi m liên k t c a các ể ế ủnguyên t  trong mô hình ửphân t  các ch tử ấ .

Bài 7: Hoá tr  và công th c hoá  ị ứ

h c ọ

(3 ti t)ế

 Lập CTHH của hợp chất khi biết hoá trị

 Lập CTHH của hợp chất theo phần trăm các nguyên tố

I. CÔNG TH C HOÁ H C Ứ Ọ

1. Công th c hoá h c c a đ n  ứ ọ ủ ơ

ch t ấ

Tiết 1

O 3

O 2

Cu C

Au

N 2

O 3

Kim loaị Copper

Gold

Phi kim 

CacbonKhi  ́Oxygen Khi  ́NitrogenKhi  ́Ozon

Cu C

Au

N 2

O 3

Giả sử KHHH của đơn chất là A, số nguyên tử trong 1 phân tử chất là n

Số nguyên tử

cấu tạo nên 1 phân tử của

chất

Công thức hóa học

Kim loại

Phi kim

Br2

2. Công th c hoá h c c a h p  ứ ọ ủ ợ

ch t ấ

Hợp chất Số nguyên tố tạo nên hợp

chất

Số nguyên tử mỗi nguyên tố Công thức hóa học

Nước

Muối ăn

Canxi cacbonat

Khí cacbonic

Hợp chất Số nguyên tố tạo nên hợp

chất

Số nguyên tử mỗi nguyên tố Công thức hóa học

Canxi cacbonat 3 1 Ca; 1 C và 3 O CaCO3

Công thức hóa học của hợp chất gồm những gì?

Ø Gồm kí hiệu hóa học của những nguyên tố

tạo ra chất và kèm theo chỉ số nguyên tử ở dưới chân kí hiệu.

Giả sử hợp chất chứa 2 nguyên tố

là A và B, số nguyên tử trong một

phân tử chất là x, y.

Hãy chỉ ra cách viết CTHH chung

của hợp chất. CTHH:  AxBy ho c AxByCz ặ

B  co  thê la   ́ ̉ ̀ nho m nguyên t   ́ ử va  đ ̀ ượ c viê t    ́ ở phi a  ́ bên phaỉ  Vi  du:  ́ ̣ Ca(OH)2,   Al2(SO4)3 

*/x,y là ch  s  nguyên t  N u ch  s  b ng 1 thì  ỉ ố ử ế ỉ ố ằ không ghi.

*/ Trong h p châ t gi a kim loai va  phi kim,  ợ ́ ư ̃ ̣ ̀ KHHH cua  ̉ phi kim  viê t  ́ bên phaỉ  Vi  du:  ́ ̣ NaCl, CuO, FeS  

CTHH cua n ̉ ươ ́ c:  H2O

Công thức hóa học của Nước cho ta biết những thông tin

Ø Công thức hóa học cho ta biết được:

phân tử của chất.

Bài tập 3: Nêu ý nghĩa của CTHH

sau:

a) Sunfuric acide: H2SO4

b) Điphotphorus pentaoxide: P2O5

Công thức P2O5 cho ta biết:

• Có 2 nguyên tố tạo nên

chất là: P và O.

• Số nguyên tử của mỗi

nguyên tố có trong 1 phân

• Số nguyên tử của mỗi

nguyên tố có trong 1 phân

tử là: 2H, 1S và 4O.

• PTK là 98 amu.

4. Bi t CTHH, tính đ ế ượ c ph n trăm kh i  ầ ố

l ượ ng c a các nguyên t  trong h p ch t ủ ố ợ ấ

Các b ướ c:

% 100

% 100

% 100

VD 1: M t lo i phân bón hóa h c có công th c   ộ ạ ọ ứ KNO3 , 

em hãy tính thành ph n ph n trăm  (theo kh i l ầ ầ ố ượ ng) 

c a các nguyên t   ủ ố

Cho Công th c:  ứ KNO3 

Tìm:    %K ;    %N ;     %O 

-  Tìm kh i l ố ượ ng mol c a h p ch t: ủ ợ ấ

-  Tìm s  mol nguyên t  c a m i nguyên t  trong 1 mol  ố ử ủ ỗ ố

%

hc

K K

M

M n

101

39.1

% 100

.

%

hc

N N

M

M n

101

14.1

% 100

.

%

hc

O O

M

M n

O 100 % 47 , 5 %

101

16 3

2. Hoàn thành yêu c u sau: ầ

Trả lời:

Trong một phân tử copper sulfate (CuSO4) có một nguyên tử Cu, một nguyên tử S và bốn nguyên tử O.

Khối lượng phân tử CuSO4 bằng: 64.1 + 32.1 + 16.4 = 160 (amu)

Phần trăm khối lượng các nguyên tố trong CuSO4 là:

1. Cách xác đ nh hoá tr ị ị

Tiết 2

K t lu n ế ậ

­Hoá tr  là con s  bi u th  kh  năng liên k t c a nguyên t  c a nguyên t  này v i  ị ố ể ị ả ế ủ ử ủ ố ớ

nguyên t  c a nguyên t  khác hay v i nhóm nguyên t  khác ử ủ ố ớ ử

­Hóa tr  c a m t nguyên t  trong h p ch t c  th  đ ị ủ ộ ố ợ ấ ụ ể ượ c xác đ nh theo hóa tr  c a H  và  ị ị ủ O.

?. S  đ  sau mô t  s  hình thành liên k t c ng hóa tr  trong phân t  ơ ồ ả ự ế ộ ị ử

HCl. Hãy xác đ nh hoá tr  c a chlorine trong h p ch t trên:ị ị ủ ợ ấ

Tr  l i:  ả ờ

Trong ch t c ng hóa tr , hóa tr  c a nguyên t  đ ấ ộ ị ị ủ ố ượ c xác đ nh b ng s  c p electron dùng chung  ị ằ ố ặ

c a nguyên t  nguyên t  đó v i nguyên t  khác ủ ử ố ớ ử

2.1

PHI U H C T P 2.2 Ế Ọ Ậ

2. Quy t c hoá tr ắ ị

  Hóa tr  c a l uị ủ ư Tích c a ch  s  và hóa trủ ỉ ố ị Tích c a ch  s  và hóaủ ỉ ố

  hu nh/carbonỳ c a l u hu nh/carbonủ ư ỳ tr  c a hydrogenị ủ

Quy t c ắ :  

Trong công th c hoá h c,  ứ ọ tích c a ch  s  và hoá tr   ủ ỉ ố ị c a  ủ

nguyên t  này b ng ố ằ  tích c a ch  s  và hoá tr   ủ ỉ ố ị c a  ủ

V n d ng ậ ụ

III.  L P CÔNG TH C HOÁ H C C A  Ậ Ứ Ọ Ủ

1. L p CTHH c a h p ch t khi bi t hoá  ậ ủ ợ ấ ế

trị

Tiết 3

      y =   a  hay (  a’ )

­ Vi t công th c đúng c a h p ch t ế ứ ủ ợ ấ

Các b ướ ậ c l p công th c hóa h c ứ ọ

­ Vi t công th c d ng chung: AxBy ế ứ ạ

       x .  a    =  y .   b

b ’

a ’

VD1:  L p  công  th c  hóa  h c  c a  h p  ch t  t o  b i  S  hoá  tr   IVậ ứ ọ ủ ợ ấ ạ ở ị   và  Oxygen

2. L p CTHH c a h p ch t theo ph n  ậ ủ ợ ấ ầ

trăm các nguyên tố

Ví d :  ụ L p công th c hoá h c c a h p ch t t o b i carbon và hydrogen, bi t  ậ ứ ọ ủ ợ ấ ạ ở ế

ph n trăm kh i l ầ ố ượ ng c a C và H l n l ủ ầ ượ t là 75% , 25% và kh i l ố ượ ng phân t   ử

c a h p ch t là 16 amu ủ ợ ấ

Bài làm: 

B ướ c 1: Vi t công th c h p ch t là:  ế ứ ợ ấ CxHy

B ướ c 2: Kh i l ố ượ ng phân t  c a h p ch t là: 12 x + y = 16 ử ủ ợ ấ

B ướ c 3: L p bi u th c tính ph n trăm kh i l ậ ể ứ ầ ố ượ ng c a C và H đ  tìm x, y ủ ể

⇒  x = 1, y = 4

V y công th c hoá h c c a h p ch t là  ậ ứ ọ ủ ợ ấ CH4

V n d ng ậ ụ

Thay y = 2x vào phương trình kh i lố ượng phân t  ử

Câu 2: Hãy l p công th c phân t  c a khí hydrogen sulfide, bi t l u hu nh trong h p ch t này có ậ ứ ử ủ ế ư ỳ ợ ấhóa tr  II. Tính thành ph n ph n trăm v  kh i lị ầ ầ ề ố ượng c a l u hu nh và c a hydrogen trong h p ch t ủ ư ỳ ủ ợ ấđó

Đ t công th c c a khí hydrogen sulfide là: ặ ứ ủ HxSyTheo quy t c hóa tr : x.I = y.IIắ ị

L y x = 2 và y = 1.ấ 

V y công th c c a khí hydrogen sulfide là H2S.ậ ứ ủ

Kh i lố ượng phân t  c a khí hydrogen sulfide là: 2.1 + 32 = 34 (amu). ử ủ

Ph n trăm v  kh i lầ ề ố ượng c a l u hu nh và c a hydrogen trong H2S là:ủ ư ỳ ủ

%H = 5,88%

TH  L  CU C THI Ể Ệ Ộ

- Có 3 câu h i c a ch ỏ ủ ươ ng trình, ng ườ i ch i tham gia b ng cách  ơ ằ

gi  tay nhanh nh t, tr  l i đúng s  nh n đ ơ ấ ả ờ ẽ ậ ượ c 1 ph n quà t   ầ ừ

ch ươ ng trình.

- L u ý: Ng ư ườ ẫ i d n ch ươ ng trình đ c xong câu h i ng ọ ỏ ườ i ch i  ơ

m i đ ớ ượ c quy n gi  tay tr  l i, ng ề ơ ả ờ ườ i nào gi  tay tr ơ ướ c khi  câu h i đ c xong coi nh  m t l ỏ ọ ư ấ ượ t.

M t phân t  c a h p ch t Sodium oxide ch a  ộ ử ủ ợ ấ ứ

CÂU HỎI : 1

ĐÁP ÁN: 

       Na2O B

2NaO C

Na2O D

Na2O A

Xác đ nh hoá tr  c a nguyên t  Si trong h p  ị ị ủ ố ợ

I B

L p công th c hoá h c và tính kh i l ậ ứ ọ ố ượ ng phân 

CÂU HỎI : 3

Xác đ nh đ ị ượ c ph n trăm kh i l ầ ố ượ ng các nguyên t  hóa h c có trong các ch t d a vào công th c  ố ọ ấ ự ứ

phân t  trên nhãn mác s n ph m nh  phân bón, th c ăn, đ  u ng, … ử ả ẩ ư ứ ồ ố

%O = 100% ­ 27,38% ­ 1,19% ­ 14,29% = 57,14%

EM CÓ THỂ