Bài giảng Hóa học 7 bài 3 sách Cánh diều: Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Bài giảng Hóa học 7 bài 3 sách Cánh diều: Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học có nội dung trình bày các nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn; Vị trí các nguyên tố kim loại phi kim khí hiếm trong bảng tuần hoàn; Cấu tạo và ý nghĩa của bảng tuần hoàn. Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết bài giảng tại đây nhé.

BÀI 3: S  L Ơ ƯỢ C V   Ề

B T Đ U Ắ Ầ

AI NHANH H N? Ơ

Hãy sắp xếp những tấm thẻ vào các ô trong bảng dưới đây theo quy luật nhất định.

 HÓA H C Ọ

Cho biết điện tích

hạt nhân của mỗi

trái sang phải và từ

trên xuống dướ CÂU H I Ỏ i

?

Vi c  tìm  ra  b ng  tu n  ệ ả ầ hoàn  là  m t  trong  nh ng  ộ ữ phát  hi n  su t  s c  nh t  ệ ấ ắ ấ trong  ngành  hóa  h c.  Em  ọ hãy tìm hi u ra l ch s  phát  ể ị ử minh  ra  b ng  tu n  hoàn  ả ầ các nguyên t  hóa h c? ố ọ

V  NHÀ Ề

BÀI 3 S  L Ơ ƯỢ C V   Ề

B NG TU N HOÀN  Ả Ầ CÁC NGUYÊN TỐ

 HÓA H C Ọ

II. C U T O  Ấ Ạ

B NG TU N HOÀN Ả Ầ

H t nhân ạ Proton (+) N tron ơ

S  đ n v  đi n tích h t nhân = S   ố ơ ị ệ ạ ố

proton

Quan sát BTH, hãy cho bi t  ế

ý nghĩ c a các s  1, 2, 3, 4… ủ ố

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

H Ô nguyên tố

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

* S  hi u nguyên t  = STT ô nguyên t ố ệ ử ố

* S  hi u nguyên t ( Z) = S  đ n v  đi n tích h t nhân = S  e ố ệ ử ố ơ ị ệ ạ ố

Nguyên t  kh i ử ố

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

Al Ga In TI Nh

Si Ge Sn Pb FI

P As Sb Bi Mc

S Se Te Po Lv

Cl Br I At Ts

Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

B C N O F Ne

Chu kì 2

Li Be

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

Ga In TI Nh

Ge Sn Pb FI

As Sb Bi Mc

Se Te Po Lv

Br I At Ts

Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Chu kì 3

Nb Ta Db

Mo W Sg

Tc Re Bh

Ru Os Hs

Rh Ir Mt

Pd Pt Ds

Ag Au Rg

Cd Hg Cn

Al

In TI Nh

Si

Sn Pb FI

P

Sb Bi Mc

S

Te Po Lv

Cl

I At Ts

Ar

Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Chu kì 4

K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr

s  l p electron ố ớ tăng d n ầ

­ S  th  t  c a chu kì   s  l p electron.  ố ứ ự ủ b ng ằ ố ớ

Nguyên  t   có  s   th   t   15  là  ố ố ứ ự nguyên  t   phosphorus,  n m    ố ằ ở hàng s  3 ố

=> Nguyên t  đó n m   chu kì  ố ằ ở

3 và có 3 l p electron ớ

nguyên t  đó   chu kì nào và có m y l p electron ố ở ấ ớ

Luy n t p 3 ệ ậ : D a vào hình 3.4, hãy cho bi t m t s  thông tin v  nguyên t   ự ế ộ ố ề ố natri và argon (s  hi u nguyên t , đi n tích h t nhân, s  l p electron, chu kì,  ố ệ ử ệ ạ ố ớ

= 3 + Có 8 electron   l p ngoài  ở ớ cùng

Luy n t p 4 ệ ậ :   Nguyên t  X t o nên ch t khí duy trì s  hô h p c a con ng i và có nhi u  ố ạ ấ ự ấ ủ ườ ề trong không khí. Hãy cho bi t tên c a nguyên t  X. Nguyên t  X n m   ô nào và chu kì  ế ủ ố ố ằ ở

nào trong b ng tu n hoàn ả ầ

- Chất khí duy trì sự hô hấp của con người và có nhiều trong không khí

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Nhóm VIIIA He

Ne Ar Kr Xe Rn Og Lu Lr

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

*

Lanthanides

** Actinides

La Ac

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Nhóm B

Sc Ti

Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

Y

*

**

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Sc Ti

Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn Y

*

Lanthanides

** Actinides

La Ac

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

*

**

 Quan sát hình 3.5 và b ng tu n hoàn, hãy cho bi t s  electron l p ngoài cùng c a nguyên  ả ầ ế ố ớ ủ

t  Li( lithium) và Cl( chlorine). Hai nguyên t  đó n m   nhóm nào trong b ng tu n hoàn? ử ố ằ ở ả ầ

T  đó nh n xét s  TT nhóm A và s  electron l p ngoài cùng? ừ ậ ố ố ớ

- Xét mô hình c u t o c a nguyên t  lithium: ấ ạ ủ ử  

Có 1 electron   vòng tròn ngoài cùng ở     => Có 1 electron   l p ngoài cùng ở ớ     Nguyên t  Li thu c nhóm IA ố ộ

- Xét mô hình c u t o c a nguyên t   ấ ạ ủ ử chlorine: 

Có 7 electron   vòng tròn ngoài cùng ở  => Có 7 electron   l p ngoài cùng  ở ớ  Nguyên t  Cl thu c nhóm VIIA ố ộ

  S  TT nhóm A = s  electron l p ngoài cùng ố ố ớ

Ngoài  nhóm  A,  b ng  tu n  ả ầ hoàn  còn  có  nhóm  B.  Các 

em  hãy  v   nhà  tìm  hi u  ề ể nhóm B

V  NHÀ Ề

Luy n t p 5 ệ ậ : Cho các nguyên t  có s  th  t  l n l ố ố ứ ự ầ ượ t là 9; 18 và 19. S  electron l p ngoài  ố ớ cùng c a m i nguyên t  trên là bao nhiêu? Cho bi t m i nguyên t  n m   nhóm nào và đó  ủ ỗ ố ế ỗ ố ằ ở

BÀI 3 S  L Ơ ƯỢ C V   Ề

B NG TU N HOÀN  Ả Ầ CÁC NGUYÊN TỐ

hi m? ế

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Sodiu m

Các nguyên t  kim lo i nhóm IA đ ố ạ ượ c g i là kim lo i ki m ọ ạ ề

Ti Zr Hf Rf

V Nb Ta Db

Cr Mo W Sg

Mn Tc Re Bh

Fe Ru Os Hs

Co Rh Ir Mt

Ni Pd Pt Ds

Cu Ag Au Rg

Zn Cd Hg Cn

B Al Ga In TI Nh

C Si Ge Sn Pb FI

N P As Sb Bi Mc

O S Se Te Po Lv

F Cl Br I At Ts

He Ne Ar Kr Xe Rn Og

Ce Th

Pr Pa

Nd U

Pm Np

Sm Pu

Eu Am

Gd Cm

Tb Bk

Dy Cf

Ho Es

Er Fm

Tm Md

Yb No

Lu Lr

Magnesium Calciu

m

Berylliu m

Các nguyên t  kim lo i nhóm IIA đ ố ạ ượ c g i là kim lo i ki m th ọ ạ ề ổ

Các nguyên t  nhóm IA  ố

đ u  là  kim  lo i  đi n  ề ạ ể hình(  kim  lo i  ho t  ạ ạ

đ ng m nh) ộ ạ

Các  nguyên  t   nhóm  ố VIIA  h u  h t  là  nh ng  ầ ế ữ phi kim đi n hình ể

T t  c   các  nguyên  t   ấ ả ố nhóm VIIIA đ ượ c g i là  ọ nguyên t  khí hi m ố ế

- Phi kim: Các nguyên t  nhóm VIIA h u h t là nh ng phi kim đi n  ố ầ ế ữ ể hình, Fluorine là phi kim m nh nh t ạ ấ

- Khí hi m ế : T t c  các nguyên t  nhóm VIIIA g i là nguyên t  khí  ấ ả ố ọ ố

hi m ế

Luy n t p 5 ệ ậ : Cho các nguyên t  có s  th  t  l n l ố ố ứ ự ầ ượ t là 9; 18 và 19. S  electron l p ngoài  ố ớ cùng c a m i nguyên t  trên là bao nhiêu? Cho bi t m i nguyên t  n m   nhóm nào và đó  ủ ỗ ố ế ỗ ố ằ ở

BÀI 3 S  L Ơ ƯỢ C V   Ề

B NG TU N HOÀN  Ả Ầ CÁC NGUYÊN TỐ

 HÓA H C Ọ

IV. Ý NGHĨA B NG TU N  Ả Ầ

HOÀN

Nguyên t  X n m   chu kì 2, nhóm VA trong b ng tu n hoàn. Hãy cho bi t m t s  thông  ố ằ ở ả ầ ế ộ ố tin c a nguyên t  X (tên nguyên t , kí hi u hóa h c, kh i l ủ ố ố ệ ọ ố ượ ng nguyên t ), v  trí ô c a  ử ị ủ nguyên t  trong b ng tu n hoàn. Nguyên t  đó là kim lo i, phi kim hay khí hi m? ố ả ầ ố ạ ế

- Nguyên tố X nằm ở chu kì 2, nhóm VA => Hàng số 2, cột VA

=> Nguyên tố phosphorus

+ Tên nguyên tố: Phosphorus

+ Kí hiệu hóa học: P

+ Khối lượng nguyên tử: 31

+ Ví trí ô của nguyên tố trong bảng tuần hoàn = số hiệu nguyên tử

= 15

+ Ô nguyên tố có màu hồng => Phi kim

Ý nghĩa b ng  ả

tu n hoàn ầ

BTH cho bi t thông tin: m t  ế ộ nguyên t ; v  trí các nguyên t ;  ố ị ố nguyên t  đó là kim lo i, phi kim  ố ạ hay khí hi m ế

Theo chi u tăng d n  ề ầ

c a đi n tích h t nhân ủ ệ ạ

Hãy t  thi t k  b ng tu n  ự ế ế ả ầ hoàn  v i  3  chu  kì  và  8  ớ nhóm  b ng  các  t m  th   ằ ấ ẻ (bìa)  cho  18  nguyên  t   có  ố

s  th  t  t  1 đ n 18 v i  ố ứ ự ừ ế ớ các  thông  tin  mà  em  bi t.  ế

Tô  màu  đ   phân  bi t  các  ể ệ nguyên  t   kim  lo i,  phi  ố ạ kim, khí hi m ế

V  NHÀ Ề

V n d ng:  ậ ụ Hãy t  thi t k  b ng tu n hoàn v i 3 chu kì và 8 nhóm b ng các t m th ( bìa)  ự ế ế ả ầ ớ ằ ấ ẻ cho 18 nguyên t  có s  th  t  t  1 đ n 18 v i các thông tin mà em bi t. Tô màu đ  phân  ố ố ứ ự ừ ế ớ ế ể

bi t các nguyên t  kim lo i, phi kim, khí hi m ệ ố ạ ế

B Th  t  tăng d n đi n tích h t nhân ứ ự ầ ệ ạ

C Th  t  tăng d n s  h t electron l p ngoài  ứ ự ầ ố ạ ớ

cùng

D Th  t  tăng d n s  h t neutron ứ ự ầ ố ạ

Đi n tích h t nhân 2+; có 3e LNC; 1 l p e ệ ạ ớ

Đi n tích h t nhân 3+; có 1e LNC; 2 l p e ệ ạ ớ

Đi n tích h t nhân 1+; có 2e LNC; 3 l p e ệ ạ ớ

Cảm ơn

Qúy thầy cô và các em!

2