Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội d
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
──────── * ───────
TIỂU LUẬN
Đề tài : Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề thanh niên và vận dụng
tư tưởng đó trong công tác đoàn, hội sinh viên của trường Đại học Bách
Khoa hiện nay
Trang 2Nhóm thực hiện :
1 Nguyễn Văn Cường- AS2K52
2 Nguyễn Văn Thọ- AS2K52
3 Bùi Xuân Sơn- AS2K52 Giáo viên hướng dẫn: TS Hồ Tuấn Dung
Trang 34 Đóng góp của bài tiểu luận……….4
5 Kết cấu của bài tiểu luận
II NỘI DUNG
1 KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH……… 5
2 NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THANH
NIÊN……… 5
2.1 Vai trò của thanh niên đối với xã hội……… 5
2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên…….8
2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong tầng lớp thanh niên……… 14
2.4 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên trong công tác Đoàn,
Hội trong trường Đại học Bách Khoa hiện nay
……… 16
C KẾT LUẬN……….18
Trang 5I LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bất cứ một quốc gia dân tộc, một chế độ xã hội nào muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm đến việc bồi dưỡng và phát huy khả năng của thanh niên Sự phát triển của thanh niên không những quan hệ đến vận mệnh và tồn tại của đất nước mà còn ảnh hưởng đến tương lai của dân tộc Vì vậy thanh niên luôn là lực lượng chiến lược của mỗi quốc gia, dân tộc
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn
đề sống còn của dân tộc Tại đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, sau khi nói về đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chiến lược phát triển kinh tế- xã hội, đồng chí tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã khẳng định: “… Công việc đó là của toàn
xã hội nhưng trước hết là của thanh niên, vì thanh niên có vị trí đặc biệt đối với sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc…” Điều đó cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Đảng ta đối với công tác thanh niên
Trang 6Vì thế công tác giáo dục và phát huy vai trò của thanh niên là vô cùng quan trọng, và bản thân là một sinh viên nhóm em thấy việc tìm hiểu về những chủ trương của nhà nước về giáo dục thanh niên, và những vấn đề liên quan là rất bổ ích, vì thế nhóm em xin chọn đề tài tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên để có thể hiểu thêm về thanh niên qua tư tưởng của Bác Hồ, đồng thời cũng thấy được thanh niên hiện nay cần có những phẩm chất gì, cần phấn đấu như thế nào để có
thể là lực lượng nòng cốt của đất nước trong tương lai
2 Lịch sử vấn đề
Chỗ này không biết viết thế nào??he
3 Mục đích nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu
Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên
và giáo dục thanh niên nói riêng rất rộng lớn và sâu sắc Học tập và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí và khả năng cách mạng to lớn của thanh niên vẫn là đòi hỏi cấp thiết trong sự nghiệp đổi mới đất nước ngày nay
Trang 7Trong thực tiễn cách mạng, cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta, dân tộc ta
và nhân dân ta Chính vì vậy, việc giáo dục Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, nhà trường trong xã hội nói chung, trong quân đội ta nói riêng có vai trò to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay
Nhận thức đúng đắn về đối tượng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là một trong những điều kiện, yêu cầu cơ bản nhất để nâng cao chất lượng công tác giáo
dục tư tưởng Hồ Chí Minh, có quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với việc xác định nhiệm
vụ, nội dung, phương pháp môn học này
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là hệ thống Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên, đó là hệ thống tri thức mang tính qui luật về đối tượng là thanh niên Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên không chỉ được phản ánh trong văn kiện, tác phẩm của Người mà còn được quán triệt trong mọi chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta do Người đứng đầu, trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp Cách mạng mà Người để lại cho chúng ta
Phương pháp nghiên cứu mà nhóm em đã lựa chọn là phương pháp dựa trên lịch sử, đặt vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể Trong những năm đầu thế kỷ 21, đất
Trang 8nước ta có cơ hội lớn và cả thách thức không nhỏ Tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, nhanh chóng, khó lường Ðể thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới, cần thấm nhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo những nguyên lý và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề nóng bỏng mà thực tiễn đang đặt ra; nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành một
nhiệm vụ mấu chốt của công tác tư tưởng của Ðảng, cần được toàn Ðảng thực hiện chặt chẽ, có chất lượng và hiệu quả
Với tinh thần và ý nghĩa đó, ngày 27-3-2003, Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số 23-CT/TW về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới và nhân dịp kỷ niệm 113 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã phát động tổ chức đợt tuyên truyền, giáo dục sâu rộng tư tưởng Hồ Chí Minh Ðây là một sinh hoạt chính trị rộng lớn, rất quan trọng cần được tổ chức chặt chẽ, khoa học, có hệ thống và sau này phải trở thành nền nếp thường xuyên trong hoạt động của Ðảng và trong đời sống xã hội ta
Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ chính trị quan trọng thường xuyên của toàn Ðảng, toàn quân,
Trang 9toàn dân; là nội dung trọng yếu trong công tác xây dựng Ðảng, là tình cảm, nguyện vọng thiết tha của mọi người Việt Nam Nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh phải nhằm mục đích lâu dài, nhất quán, là biến tư tưởng của Người thành hiện thực; hình thành và phát triển tố chất Hồ Chí Minh, tinh thần độc lập, tự chủ, đổi mới và sáng tạo trong mỗi con người Việt Nam
Thông qua bài tiểu luận, chúng em xin được trình bày những vấn đề cơ bản
về nguồn gốc, quá trình hình thành tư tưởng của Hồ Chí Minh về thanh niên, việc
vận dụng tư tưởng về thanh niên của Người trong điều kiện hiện nay và những biện pháp nhằm phát triển toàn diện, phát huy mọi năng lực của thanh niên phục
vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
4 Đóng góp của bài tiểu luận
Bài tiểu luận của chúng em tuy còn nhiều hạn chế và sơ sài, nhưng phần nào góp phần bổ sung vào nguồn tư liệu về tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên
5 Kết cấu bài tiểu luận
Bài tiểu luận của chúng em được chia làm 2 phần lớn:
Phần I: Khái niệm Tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 10 Nêu ra khái niệm chung của Tư tưởng Hồ Chí Minh
Phần II: Nội dung Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên Phần này tập trung phân
tích bốn vấn đề chính :
Phân tích vai trò của thanh niên trong xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong tầng lớp thanh niên
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên trong công tác Đoàn,
Hội trong trường Đại học Bách Khoa hiện nay
II NỘI DUNG
1– KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Trang 11Kể từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng, công tác nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh được tiến hành nghiêm túc và đạt được những kết quả quan trọng Những kết quả nghiên cứu đó đã cung cấp luận cứ khoa học có sức thuyết phục để Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (tháng 4-2001) xác định khá toàn diện và có hệ thống những vấn đề cốt yếu thuộc nội hàm khái niệm
tư tưởng Hồ Chí Minh như sau:
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại…
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta.”
2 – NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THANH NIÊN
2.1 - Vai trò của thanh niên đối với xã hội
Trang 12Thanh niên là lớp người kế tục tất yếu sự nghiệp cách mạng của cha anh đưa nước nhà đến một tương lai tươi sáng, bởi “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh phần lớn là do thanh niên”, “Vì thanh niên là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên trong tương lai”
Tháng 01/1946, trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã viết: "Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi
trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”, tuổi trẻ là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc, sự phát triển của đất nước Người sớm phát hiện được và tin tưởng ở tiềm năng, sức mạnh to lớn của thế hệ trẻ trong cuộc đấu tranh cách mạng và sự phát triển xã hội Người nhận thấy tuổi trẻ Việt Nam là lực lượng đông đảo, hùng hậu, dũng cảm; có những ưu thế nổi trội: trẻ, khoẻ, chiếm số đông trong xã hội, hăng hái nhiệt tình, nhanh nhạy trong tiếp thu cái mới Thế hệ trẻ tiêu biểu cho sức sống, sức phát triển của dân tộc, nếu được chăm sóc, rèn luyện có thể đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Nhưng, Người cũng nhận thấy, trong quá trình thống trị Đông Dương và Việt Nam, thực dân Pháp đã thực hiện chính sách ngu dân, áp đặt nền văn hoá nô dịch đã làm tàn tạ, mê muội thế hệ trẻ
Trang 13Việt Nam Đó là điều hết sức nguy hiểm Vì thế, trong tác phẩm nổi tiếng Bản án
chế độ thực dân Pháp, xuất bản năm 1925, Người đã viết: "Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm
giác ngộ được quần chúng nhân dân, mà trước hết là thức tỉnh, giác ngộ thanh niên, hướng cuộc đấu tranh của họ đi đúng quỹ đạo của cách mạng vô sản, từ đó thức tỉnh dân tộc Tư tưởng này, trước đó nhà yêu nước Phan Bội Châu cũng đã đề xướng và thực hiện, nhưng con đường mà nhà cách mạng tiền bối hướng cho họ đi không phải là con đường cách mạng vô sản
Tháng 12 năm 1924 tại Quảng Châu, Trung Quốc, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp
xúc với những thanh niên yêu nước trong nhóm tâm tâm xã và tổ chức ra 1 nhóm cách mạng đầu tiên Việc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, mở lớp
đào tạo về chủ nghĩa Mác - Lênin chính là những bước chuẩn bị đầu tiên nhưng vô cùng quan trọng - nhân tố con người, nhân tố thanh niên - những hạt giống đầu tiên cho cách mạng Việt Nam
Bằng các hoạt động tích cực và hiệu quả, Hội Việt Nam cách mạng thanh
niên đã nhanh chóng phát triển thành một lực lượng chính trị độc lập, giác ngộ
Trang 14được nhiều người yêu nước đi theo đường lối của Nguyễn Ái Quốc, góp phần đưa
phong trào công - nông phát triển Hội Việt Nam cách mạng thanh niên trở thành
tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam Được tin tưởng và được đào tạo, giáo dục, thanh niên thực sự đã trở thành lực lượng quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, trở thành đội ngũ hậu bị của Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sớm thấy được sức mạnh của tuổi trẻ trong sự nghiệp xây dựng đất nước Ngay trong ngày khai trường đầu tiên của nước Việt
Nam dân chủ cộng hoà, tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đã tin tưởng gửi gắm vào
thế hệ trẻ, rằng tương lai của non sông Việt Nam phụ thuộc "một phần lớn ở công
Tháng 8 năm 1947, Người lại khẳng định: "Thanh niên là người chủ tương
lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cho cái
Trang 15Người cũng chỉ rõ, hạt nhân để tập hợp thanh niên, giáo dục thanh niên là Đoàn thanh niên Cộng sản, vì thế Người rất quan tâm đến việc thành lập Đoàn thanh niên Cộng sản Và chỉ một năm sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Đoàn thanh niên Cộng sản đã được thành lập Về chức năng, nhiệm vụ của Đoàn,
Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Đoàn thanh niên là cánh tay và đội hậu bị của Đảng, là
niên cần phải thường xuyên quan tâm công tác xây dựng Đoàn vững mạnh, Đoàn phải tìm ra nhiều phương thức hoạt động để tổ chức, tập hợp rộng rãi thanh niên
Đảng phải chăm lo giáo dục cho họ, đào tạo họ trở thành người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội
2.2 – Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người thấu hiểu vai trò vô cùng to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà
Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục thanh niên một cách toàn diện và chu đáo Nói đến tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh, các nhà nghiên cứu giáo dục thường nhấn mạnh đến sự đặc sắc trong quan
Trang 16điểm của Người về vấn đề nhân cách, việc học tập để rèn luyện phát triển nhân
cách đối với mỗi người Hồ Chí Minh đã từng nói: “Thiện ác vốn chẳng phải là
bản tính cố hữu, phần lớn đều do giáo dục mà nên” Người muốn nhấn mạnh đến
vai trò của giáo dục trong việc hình thành phẩm chất nhân cách con người, “thiện”,
“ác” không phải là bản chất sẵn có của con người mà chủ yếu là do quá trình giáo dục hình thành nên
Hiểu sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động
cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ
Ngay từ những ngày đầu bôn ba cứu nước, để tập hợp, giáo dục và giác ngộ cách mạng cho thanh niên, Người đã lập ra tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội Trước lúc đi xa, trong "Di chúc” thiêng liêng, Người còn ân cần căn
dặn: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung
phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây đựng chủ nghĩa
xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên"
Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết"
Trang 17Trong số những vấn đề cần giáo dục cho thanh niên, Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu vấn đề giáo dục tinh thần yêu nước Trong năm điều Người dạy thiếu
niên và nhi đồng, điều thứ nhất là: “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào", đối với thanh niên, "Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân Phải có tinh thần dân tộc vững
chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn” Tinh thần yêu nước là vốn quý, là sức mạnh
to lớn giúp dân tộc ta đứng vững trước những thử thách nghiệt ngã trong lịch sử
Nó được vun đắp từ bao đời và đã trở thành sức mạnh Việt Nam, biểu tượng Việt Nam Ngày nay, trong thời đại Hồ Chí Minh, hơn bao giờ hết, tinh thần ấy cần được đề cao và khơi dậy một cách mạnh mẽ để đưa chúng ta vượt qua đói nghèo, tụt hậu Có thể khẳng định rằng, giáo dục tinh thần yêu nước cho thanh niên theo
tư tưởng Hồ Chí Minh là việc làm đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, nó tiếp thêm nguồn sức mạnh, trí sáng tạo cho hàng triệu thanh niên đang ngày đêm chiến đấu, lao động, cống hiến trên mọi lĩnh vực vì sự vững bền của đất nước, cho
sự thăng hoa của dân tộc, cho dáng đứng Việt Nam tạc sâu vào thiên niên kỷ
Những tư tưởng của Hồ Chí Minh về giáo dục tinh thần yêu nước đối với thế hệ trẻ cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị và mang ý nghĩa thời sự Chúng ta tuy đã giành được độc lập tự do, đất nước hòa bình và thống nhất, song vẫn còn