skkn sử dụng trò chơi trong nhóm nhằm tăng hứng thú học tập phân môn luyện từ và câu cho học sinh lớp 5a2 trường tiểu học chu văn an, huyện cát hải

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Năm 2015 Kính gửi: Hội đồng khoa học huyện Cát Hải Họ và tên: Đoàn Việt Hà Chức vụ, đ

MỤC LỤC

Phần (chương, mục )

Đơn đề nghị xét công nhận sáng kiến năm 2015 2

II Các giải pháp tăng hứng thú học tập môn LTVC cho học

sinh

12

II Ý nghĩa của sáng kiến trong thực tiễn 18 III Khả năng áp dụng, triển khai hiệu quả của sáng kiến 18

Danh sách các sáng kiến kinh nghiệm đã viết 21

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Năm 2015 Kính gửi: Hội đồng khoa học huyện Cát Hải

Họ và tên: Đoàn Việt Hà Chức vụ, đơn vị công tác:

Giáo viên trường Tiểu học Chu Văn An - huyện Cát Hải

Tên sáng kiến :

"Sử dụng trò chơi trong nhóm nhằm tăng hứng thú học tập phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 5A2 trường Tiểu học Chu Văn An, huyện Cát Hải"

Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Việt

1 Tóm tắt tình trạng giải pháp đã biết

Trước đây, khi dạy học các môn nói chung, phân môn luyện từ và câu nói

riêng, tôi đã sử dụng các phương pháp dạy học như luyện tập cá nhân, thảo luận

nhóm, trò chơi (thực hiện cả lớp), phương pháp bàn tay nặn bột

* Ưu điểm:

Học sinh chú ý nghe giảng, có ý thức trong việc xây dựng bài Các em nắm khá chắc chắn kiến thức bài học

* Tồn tại:

Tuy vậy, do đặc thù của phân môn này chủ yếu cung cấp các kiến thức

về từ ngữ, ngữ pháp, nặng về kiến thức nên khi học tập phân môn này, không khí lớp học rất trầm, học sinh chưa thực sự hứng thú trong giờ học, nhiều em được thăm dò vẫn không thích học phân môn Luyện từ và câu

Việc tổ chức trò chơi trong các tiết Luyện từ và câu đã có và phát huy được

tác dụng " Chơi mà học" song các hình thức trò chơi đó thường được tổ chức cả

lớp với 2 hoặc 3 đội chơi, số học sinh còn lại thường làm khán giả nên có em

vẫn cảm thấy mình đứng ngoài cuộc Những học sinh không trực tiếp chơi thì phần kiến thức nắm được cũng thụ động, mau quên

2 Tóm tắt nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến

* Tính mới, tính sáng tạo:

Tôi đã tổ chức học tập theo nhóm, tăng cường sử dụng các trò chơi trong nhóm Việc sử dụng trò chơi trong nhóm có điểm khác biệt cơ bản đó là: Học sinh được học tập theo nhóm Trò chơi được tổ chức trong mỗi nhóm riêng biệt, tất cả học sinh đều được chơi, tăng số lượng học sinh được trực tiếp tham gia chơi khác với một số trò chơi được tổ chức cả lớp So với cách học của mô hình trường Tiểu học Việt Nam mới (VNEN) thì trò chơi trong nhóm giúp cho các nhóm học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, tránh được sự trầm lặng, nặng nề khi mà các nhóm liên tục làm việc theo các lôgo định sẵn

Việc thiết kế các bài tập thành dạng trò chơi học tập, làm cho không khí học tập vui tươi mà vẫn đảm bảo kiến thức, đảm bảo thời gian, yêu cầu người giáo viên phải đầu tư suy nghĩ cùng với óc sáng tạo và sự tận tình

* Khả năng áp dụng và nhân rộng:

Đề tài có thể ứng dụng tiếp tục trên lớp 5A2 trường Tiểu học Chu Văn

An Ứng dụng đối với tất cả học sinh các lớp 5 trong các năm học tiếp theo

* Hiệu quả, lợi ích thu đƣợc do áp dụng giải pháp:

Sử dụng trò chơi trong nhóm học tập phân môn Luyện từ và câu là biện pháp giáo viên sử dụng nhằm tăng thêm hứng thú đối với môn học cho đối tượng học sinh lớp phụ trách Vận dụng hình thức học tập theo mô hình trường Tiểu học Việt Nam mới (VNEN) giáo viên chia lớp thành các nhóm 4 hoặc

nhiều hơn 4 học sinh để học tập "Trò chơi trong nhóm" khác với trò chơi cả lớp

Sau khi học sinh ngồi học theo nhóm, tùy từng bài học, từng đối tượng học sinh, tùy điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên thiết kế các trò chơi dựa trên dữ liệu là các bài tập trong các tiết Luyện từ và câu Khi thực hiện trò chơi trong nhóm tất

cả học sinh đều được chơi, nhóm trưởng theo dõi được các bạn, phát huy được khả năng tự quản và kĩ năng hợp tác với người xung quanh Học sinh Tiểu học

rất thích thú với các trò chơi, kiến thức qua các trò chơi cũng đến được với các

em một cách nhẹ nhàng Do vậy việc tổ chức các trò chơi trong nhóm khi dạy nhiều bài trong phân môn Luyện từ và câu đã khiến cho học sinh hào hứng hơn với phân môn mà trước đây các em rất ngại Đây là việc làm cần thiết nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

Cát Bà, ngày 15 tháng 01 năm 2015

NGƯỜI VIẾT ĐƠN

Đoàn Việt Hà

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến:

"Sử dụng trò chơi trong nhóm nhằm tăng hứng thú học tập phân môn Luyện

từ và câu cho học sinh lớp 5A2 Trường Tiểu học Chu Văn An, huyện Cát Hải"

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Môn Tiếng Việt

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ năm học 2014 - 2015

4 Tác giả :

Họ và tên : Đoàn Việt Hà

Năm sinh : 1978 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường Tiểu học Chu Văn An

Điện thoại : 0973112502

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Trường tiểu học Chu Văn An, Huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng

Điện thoại : 0313887186

I Mô tả giải pháp đã biết:

Trước khi thực hiện đề tài này, đối với phân môn Luyện từ và câu, để giúp học sinh có hứng thú học tập, giáo viên đã thực hiện các biện pháp: luyện tập cá nhân, thảo luận nhóm, trò chơi học tập đối với cả lớp

* Ưu điểm:

Học sinh chú ý nghe giảng, có ý thức trong việc xây dựng bài Các em nắm khá chắc chắn kiến thức bài học

* Tồn tại:

Tuy vậy, do đặc thù của phân môn này chủ yếu cung cấp các kiến thức

về từ ngữ, ngữ pháp, nặng về kiến thức nên khi học tập phân môn này, không khí lớp học rất trầm, học sinh chưa thực sự hứng thú trong giờ học, nhiều em được thăm dò vẫn không thích học phân môn Luyện từ và câu

Việc tổ chức trò chơi trong các tiết Luyện từ và câu đã có và phát huy

được tác dụng " Chơi mà học" song các hình thức trò chơi đó thường được tổ

chức cả lớp với 2 hoặc 3 đội chơi, số học sinh còn lại thường làm khán giả nên

có em vẫn cảm thấy mình đứng ngoài cuộc Những học sinh không trực tiếp chơi thì phần kiến thức nắm được cũng thụ động, mau quên

II Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:

* Tính mới, tính sáng tạo:

Tôi đã tổ chức học tập theo nhóm, tăng cường sử dụng các trò chơi trong nhóm Việc sử dụng trò chơi trong nhóm có điểm khác biệt cơ bản đó là: Học sinh được học tập theo nhóm Trò chơi được tổ chức trong mỗi nhóm riêng biệt, tất cả học sinh đều được chơi, tăng số lượng học sinh được trực tiếp tham gia chơi khác với một số trò chơi được tổ chức cả lớp So với cách học của mô hình trường Tiểu học Việt Nam mới (VNEN) thì trò chơi trong nhóm giúp cho các nhóm học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, tránh được sự trầm lặng, nặng nề khi mà các nhóm liên tục làm việc theo các lôgo định sẵn

Việc thiết kế các bài tập thành dạng trò chơi học tập, làm cho không khí học tập vui tươi mà vẫn đảm bảo kiến thức, đảm bảo thời gian, yêu cầu người giáo viên phải đầu tư suy nghĩ cùng với óc sáng tạo và sự tận tình

* Khả năng áp dụng và nhân rộng:

Đề tài có thể ứng dụng tiếp tục trên lớp 5A2 trường Tiểu học Chu Văn

An Ứng dụng đối với tất cả học sinh các lớp 5 trong các năm học tiếp theo

* Hiệu quả, lợi ích thu đƣợc do áp dụng giải pháp:

Sử dụng trò chơi trong nhóm học tập phân môn Luyện từ và câu là biện pháp giáo viên sử dụng nhằm tăng thêm hứng thú đối với môn học cho đối tượng học sinh lớp phụ trách Vận dụng hình thức học tập theo mô hình trường Tiểu học Việt Nam mới (VNEN) giáo viên chia lớp thành các nhóm 4 hoặc nhiều hơn 4 học sinh để học tập "Trò chơi trong nhóm" khác với trò chơi cả lớp

Sau khi học sinh ngồi học theo nhóm, tùy từng bài học, từng đối tượng học sinh, tùy điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên thiết kế các trò chơi dựa trên dữ liệu là các bài tập trong các tiết Luyện từ và câu Khi thực hiện trò chơi trong nhóm tất

cả học sinh đều được chơi, nhóm trưởng theo dõi được các bạn, phát huy được

khả năng tự quản và kĩ năng hợp tác với người xung quanh Học sinh Tiểu học rất thích thú với các trò chơi, kiến thức qua các trò chơi cũng đến được với các

em một cách nhẹ nhàng Do vậy việc tổ chức các trò chơi trong nhóm khi dạy nhiều bài trong phân môn Luyện từ và câu đã khiến cho học sinh hào hứng hơn với phân môn mà trước đây các em rất ngại Đây là việc làm cần thiết nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

CƠ QUAN ĐƠN VỊ TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

Đoàn Việt Hà

A PHẦN MỞ ĐẦU

I BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI

Tiếng Việt là một môn học có vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình giáo dục nói chung, giáo dục Tiều học nói riêng Trong môn tiếng Việt có rất nhiều phân môn: Tập đọc, kể chuyện, chính tả, tập làm văn, luyện từ và câu, tập viết, Mỗi phân môn có một mục tiêu riêng, một đặc thù riêng Luyện từ và câu là phân môn có mục tiêu chủ yếu cung cấp kiến thức về từ ngữ, câu, cho học sinh Phân môn Luyện từ và câu nói chung đều được thiết kế dưới dạng các bài tập, kể cả ở phần xây dựng kiến thức mới đến phần luyện tập củng cố, khắc

sâu kiến thức Để giúp học sinh có được kiến thức (phần bài mới) đồng thời

được luyện tập ngay sau đó, giáo viên thường chỉ hướng dẫn học sinh thực hiện yêu cầu của các bài tập và chốt kiến thức cần đạt sau mỗi bài Hình thức phổ biến được áp dụng là làm bài cá nhân vào Vở bài tập vì vở bài tập Tiếng Việt đã thiết kế sẵn các bài tập này dưới dạng phiếu bài tập Quá trình làm bài cá nhân

và rút ra kiến thức theo tiến trình đó được lặp đi lặp lại dẫn tới sự nhàm chán và không tích cực mỗi khi học phân môn Luyện từ và câu Gần đây, với việc áp dụng các hình thức dạy học mới như thảo luận nhóm, bàn tay nặn bột, mô hình VNEN các tiết Luyện từ và câu đã sôi nổi, vui nhộn và thu hút học sinh hơn

Tuy vậy, do bản thân kiến thức của phân môn là khối kiến thức có nhiều nội dung tách rời, kiến thức khá trừu tượng nên học sinh ngại học phân môn này

Mỗi khi đến tiết luyện từ và câu, lớp có rất ít học sinh tỏ ra hứng thú với tiết

học Giáo viên vì thế cũng khó khởi động để tiết học trở lên sôi động

câu, tôi thường vào bài và làm những động tác tích cực "lên giây cót" để các em

tích cực hơn khi trao đổi rút ra kiến thức mới nhưng những câu hỏi thảo luận

chốt kiến thức cuối bài của tôi vẫn không được các em hưởng ứng tích cực, chỉ

có số rất ít học sinh giơ tay phát biểu Không khí lớp trầm lắng, kiến thức vào đầu các em không sâu sắc Không thể để tình trạng hời hợt trong các tiết Luyện

từ và câu kéo dài, ngay từ đầu năm học tôi đã tìm cách thay đổi tình hình bằng việc vận dụng mô hình dạy học VNEN, chia thành nhóm 4 để học sinh học tập

Các nhóm trưởng điều khiển rất tốt, các bạn làm việc cá nhân giải quyết các bài tập đã có sẵn trong Vở bài tập Tiếng Việt song học sinh còn trình bày chưa cẩn thận, nhiều em chưa thể hiện sự thích thú trong mỗi tiết học Điều đó khiến tôi nghĩ đến việc tổ chức trò chơi ngay trong từng nhóm để giải quyết các bài tập một cách vui vẻ Và tôi đã thực hiện ngay từ những tuần đầu của năm học này

Nhận thấy những biểu hiện tích cực rõ rệt khi đưa thử nghiệm các trò chơi trong nhóm khi học tiết Luyện từ và câu, tôi đã mạnh dạn thực hiện đề tài này nhằm khẳng định việc sử dụng trò chơi trong nhóm đã tăng một cách đáng kể hứng thú học tập phân môn Luyện từ và câu của học sinh lớp tôi phụ trách

III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƢỢNG CỦA SÁNG KIẾN

1 Đối tƣợng nghiên cứu: Phương pháp dạy học sử dụng trò chơi trong

nhóm và hứng thú học tập của học sinh lớp 5A2 trường Tiểu học Chu Văn An

trong tiết Luyện từ và câu, năm học 2014 - 2015

2 Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 5A2 năm học 2014 - 2015 trường

Tiểu học Chu Văn An

IV MỤC ĐÍCH CỦA SÁNG KIẾN

Tìm hiểu thực trạng hứng thú học tập phân môn Luyện từ và câu của học sinh Thử nghiệm biện pháp dùng trò chơi trong nhóm giúp học sinh vui học, nâng cao ý thức tự giác, tích cực học tập phân môn này

V ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Giáo viên đã nghiên cứu, tổ chức các trò chơi học tập ngay tại các nhóm giúp số học sinh được tham gia trực tiếp vào trò chơi nhiều Học sinh tích cực chuẩn bị đồ dùng học tập và tham gia vào các trò chơi Không khí lớp học vui, thân thiện Học sinh được tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng, phù hợp với

tâm lí lứa tuổi của các em Các em nhớ kiến thức lâu Học sinh được rèn kì năng phối hợp, hợp tác nhóm

áp dụng VNEN vào với đối tượng học sinh theo chương trình hiện hành được dễ dàng hơn Cách phân nhóm học sinh và rèn kĩ năng làm việc trong nhóm cũng được nhanh chóng tập thành thạo ngay từ đầu năm học Và đặc biệt là sự quan tâm sát sao, chỉ đạo mạnh mẽ về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học của ban giám hiệu nhà trường đã thúc đẩy tôi hoàn thành đề tài

2 Khó khăn

Phân môn Luyện từ và câu thuộc môn Tiếng Việt được các giáo viên coi

đó là môn chính và quá chú trọng việc cung cấp kiến thức Giáo viên có tâm lý

sợ việc tổ chức trò chơi sẽ không đảm bảo đủ kiến thức theo yêu cầu của phân môn Bản thân kiến thức của phân môn này khá nặng đặc biệt là về từ loại và cấu trúc câu Nhiều học sinh nắm kiến thức không chắc chắn và không hứng thú với phân môn này Giáo viên với thời lượng đứng lớp hầu như kín ngày nên việc thiết kế các trò chơi trong nhóm gặp nhiều khó khăn, cần có sự tâm huyết và sự đầu tư nghiên cứu kĩ

Trước khi tiến hành các giải pháp mới của đề tài này, nhằm thăm dò đầy

đủ hơn về hứng thú học tập của học sinh đối với phân môn Luyện từ và câu, tôi

đã sử dụng phiếu thăm dò với nội dung như sau:

PHIỀU THĂM DÒ Ý KIẾN (Dành cho học sinh)

Bình thường: 11 em

Chán nản: 10 em

Câu 3: (Về hình thức học)

Làm bài tập cá nhân hoặc nhóm: 3 em

Chơi trò chơi học tập: 8 em

Giảng giải, hỏi đáp cả lớp: 2 em

Kết hợp các hình thức khác nhau: 13 em

Qua kết quả trên tôi nhận thấy rõ ràng hơn việc học sinh cảm thấy khó, thấy không hứng thú khi học phân môn Luyện từ và câu Các em mong muốn một hình thức sôi động và phong phú để không còn nhàm chán trong tiết học phân môn này

3 Giải pháp mà tôi đó thực hiện ở năm trước như sau:

Trước tình trạng học sinh ngại học phân môn Luyện từ và câu, các năm học trước, tôi thường tận dụng triệt để Vở bài tập Tiếng Việt Ở đó các bài tập của các tiết Luyện từ và câu được thiết kế dưới dạng phiếu học tập Ví dụ:

Giáo viên cho học sinh làm việc cá nhân theo mô hình cả lớp Sau đó thảo luận, đặt câu hỏi rút ra kiến thức mới hoặc chốt lại kiến thức vừa luyện tập

Với một số bài có thể tổ chức trò chơi, tôi thường tổ chức chơi trước lớp, chỉ có một số học sinh trực tiếp tham gia chơi, các em còn lại thường làm khán giả

Khi tổ chức trò chơi chỉ có một số học sinh tham gia nên các em còn lại thường ý lại, không chịu suy nghĩ, tìm tòi kiến thức

* Nguyên nhân:

- Đặc điểm tâm lí học sinh tiểu học rất thích tham gia các trò chơi nên việc các em phải làm khán giả cho các trò chơi sẽ làm các em chán nản, không hứng thú hưởng ứng các trò chơi, không chú ý nghiên cứu kĩ bài học

Để khắc phục tình trạng đó, giáo viên đã đưa các trò chơi học tập vào các tiết Luyện từ và câu, các trò chơi phù hợp với đối tượng học sinh và nội dung học tập, các trò chơi tổ chức được trong nhóm

II CÁC GIẢI PHÁP TĂNG HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU CHO HỌC SINH

1 Chia nhóm

Ở những năm học trước, khi tổ chức hoạt động nhóm, tôi thường chia nhóm theo bàn, một hoặc hai bàn liền nhau tạo thành một nhóm Trong năm học này, dù lớp 5A2 do tôi phụ trách vẫn học chương trình hiện hành nhưng tôi đã vận dụng linh hoạt mô hình VNEN để chia lớp thành các nhóm Các nhóm được chia ngẫu nhiên hoặc chia theo lực học Có các hình thức chia nhóm như: