Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người vừa là sự kết hợp tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ thời đại, vừa thể hiện tinh thần độc
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP MÔN
Tư Tưởng Hồ Chí Minh
Trang 2Họ và tên : Dương Công Đức
Mã sinh viên : 11130899
Lớp tín chỉ: Tư tưởng Hồ Chí Minh (114)_36
Tháng 10 Năm 2014
Đề bài :
Trang 3Hãy làm rõ nhận định:" Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng
giải phóng dân tộc mang tính sáng tạo cao"
Mở Đầu
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc chiếm
một vị trí quan trọng trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh
Đây cũng là vấn đề cơ bản của đường lối cách mạng Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, giải
phóng giai cấp, giải phóng con người vừa là sự kết hợp tinh hoa
văn hóa dân tộc và trí tuệ thời đại, vừa thể hiện tinh thần độc
Trang 4nguyên lý phổ biến của Chủ nghĩa Mac-Lênin vào hoàn cảnh
Việt Nam Chính vì vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người được
coi là bước phát triển mới học thuyết Mac Lênin về cách mạng
thuộc địa ở thời điểm các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh
cho độc lập, tự do Vì vậy em xem đây là nội dung rất đáng
quan tâm, cần thiết làm và hiểu rõ tư tưởng này của Hồ Chủ
tịch
Nội Dung
Trang 51 Làm rõ cơ sở lý luận và nắm được tư tưởng Hồ Chí Minh về
dân tộc:
• Vấn đề dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh – là vấn đề dân tộc
thuộc địa
“Vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề đấu tranh giải
phóng của các dân tộc thuộc địa nhằm thủ tiêu sự thống trị của
nước ngoài, giành độc lập dân tộc, xoá bỏ áp bức, bóc lột thực
dân, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước dân
tộc độc lập”
• Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất
Trang 6cả các dân tộc
• “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân
tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự
do”
Trích "Tuyên Ngôn Độc Lập" Bác Hồ đọc tại Quảng trường Ba
đình ngày 02/09/1945
• Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc
địa Độc lập hoàn toàn và thật sự trên tất cả các mặt kinh tế,
chính trị, quân sự, ngoại giao Trong nền độc lập, mọi người
đều được ấm no, tự do, hạnh phúc
Trang 7• Độc lập thật sự phải gắn với hoà bình thật sự “Nhân dân
chúng tôi thành thật mong muốn hoà bình…kiên quyết chiến
đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn
vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước”
• Độc lập dân tộc phải gắn liền với sự thống nhất toàn vẹn lãnh
thổ quốc gia
• Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn ở các nước đang đấu
tranh giành độc lập • Chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa dân tộc
là một động lực to lớn của đất nước
• Chủ nghĩa dân tộc là chủ nghĩa yêu nước và sự thức tỉnh ý
Trang 8thức dân tộc “Phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh
Quốc tế cộng sản…”, đó là chủ nghĩa dân tộc chân chính
• Kết hợp nhuần nhuyễn giữa dân tộc với giai cấp, độc lập dân
tộc và CNXH, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế
• Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Hồ Chí Minh xác định con
đường cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: làm “tư
sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội
cộng sản” Do đó, “giành được độc lập rồi phải tiến lên
CNXH…” “yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ
nghĩa xã hội”
Trang 9• Độc lập cho dân tộc mình và cho tất cả các dân tộc khác “Phải
đấu tranh cho tự do, độc lập của các dân tộc khác như là đấu
tranh cho dân tộc ta vậy"
2.Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc:
Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh chỉ rõ: Mác đã
xây dựng học thuyết của mình trên cơ sở châu Âu mà châu Âu
thì chưa phải là toàn nhân loại Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Dù
sao thì cũng không thể cấm bổ sung “cơ sở lịch sử” của chủ
nghĩa Mác, bằng cách đưa thêm vào đó những tư liệu mà Mác
Trang 10ở thời mình không thể có được”, cần: “ Xem xét lại chủ nghĩa
Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học
phương Đông, trong đó có Việt Nam, suốt hơn 50 năm đầu thế
kỷ XX là vấn đề dân tộc, thuộc địa Do đó, nếu ở phương Tây,
các nhà kinh điển macsxit cho rằng sự nghiệp giải phóng dân
tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người tuy có liên quan
mật thiết với nhau nhưng ưu tiên giải phóng giai cấp công nhân
thì Hồ Chí Minh đối với phương Đông, trong đó có Việt Nam giải
phóng dân tộc là nhiêm vụ trên hết, trước hết
Hồ Chí Minh cho rằng trong điều kiện các nước thuộc địa thì
Trang 11giải phóng dân tộc là cơ sở để giải phóng giai cấp, gải phóng con
người Trong quan hệ dân tộc và giai cấp thì đòi hỏi phải giải
quyết thỏa đáng giữa lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, thì trước
hết là lợi ích giai cấp công nhân Đây là một vấn đề lướn về lý
luận và thực tiễn trước kia, hiện nay và cả tương lai Suốt cuộc
đời mình Hồ Chí Minh đã giải quyết thành công vấn đề dân tộc
và giai cấp nói chung, giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp
nói riêng Đay là một trong những nguyên nhân dẫn đến thắng
lợi của cách mạng Việt Nam hơn 70 năm qua
Con người và cuộc đấu tranh nhằm giải phóng con người giữ
Trang 12vai trò quan trọng trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn
của Hồ Chí Minh Báo Le Paria (Người cùng khổ) ngày 1-4-1922
Hồ Chí Minh viết: “Le Paria đã sẵn sàng bước vào cuộc chiến
đấu, mục đích của báo chắc chắn sẽ đạt được: đó là giải phóng
loài người” Trước khi đi gặp cụ Mác, cụ Lênin và các vị cách
mạng đàn anh khác, Hồ Chí Minh vẫn nghĩ đến con người và sự
nghiệp giải phóng con người Thật sâu sắc và cảm động khi thấy
những điều Hồ Chí Minh căn dặn chúng ta trong Di chúc: “Đầu
tiên là công việc đối với con người” Như vậy đối với Hồ Chí
Minh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp,
Trang 13giải phóng con người thì giải phóng dân tộc luôn được đặt lên
hàng đầu Đó là sự trung thành, vận dụng và phát triển sáng tạo
chủ nghĩa Mác-Lênin phù hợp với phương Đông nói chung, Việt
Nam nói riêng
Đối tượng cách mạng ở thuộc địa không phải là giai cấp tư sản
bản xứ, càng không phải là giai cấp địa chủ nói chung, mà là chủ
nghĩa thực dân và tay sai phản động Cách mạng xã hội là lật đổ
nền thống trị hiện có và thiết lập một chế độ xã hội mới Cách
mạng ở thuộc địa trước hết phải “lật đổ ách thống trị của chủ
nghĩa đế quốc”, chứ chưa phải là cuộc cách mạng xóa bỏ sự tư
Trang 14hữu, sự bóc lột nói chung Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ thực
dân xâm lược với nhân dân các nước tư bản chủ nghĩa Người
kêu gọi nhân dân các nước đế quốc phản đối chiến tranh xâm
lược, ủng hộ nhân dân các nươc thuộc địa đấu tranh giành độc
lập Yêu cầu bức thiết của nhân dân thuộc địa là độc lập dân
tộc Ở các nước thuộc địa, nông dân là nạn nhân chính bị boc
lột bởi chủ nghĩa đế quốc Nông dân có hai yêu cầu: độc lập dân
tộc và ruộng đất, nhưng luôn dặt yêu cầu độc lập dân tộc cao
hơn so với yêu cầu ruộng đất Hay nói cách khác nhiệm vụ hàng
đầu của cách mạng thuộc địa là: “Đấu tranh chống lại thực dân
Trang 15xâm lược, giành lại độc lập dân tộc”
Tính chất của cách mạng thuộc địa là thực hiện cách mạng tư
sản kiểu mới tiến lên chủ nghĩa xã hội Hội nghị thứ VIII Ban
chấp hành Trung ương Đảng (5-1951) do Hồ Chí Minh chủ trì,
kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, nhấn mạnh
đó là “nhiệm vụ bức thiết nhất” Trong nhiều bài nói, bài viết
Người khẳng định: “Trường kì kháng chiến nhất định thắng lợi,
thống nhất, độc lập nhất định thành công”, “Tổ quốc ta nhất
định sẽ thống nhất Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ xum họp
một nhà”
Trang 16Rút ra từ bài học “xương máu” của các tiền bối Tất cả các
phong trào của ông cha diễn ra vô cùng anh dũng với tinh thần
“người trước ngã, người sau đứng dậy”, nhưng cuối cùng cũng
bị đàn áp dã man, nhận thấy con đường cứu nước của Phan Bội
Châu chẳng khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau” Con
đường của Phan Chu Trinh cũng chẳng khác gì “xin giặc rũ lòng
thương”, con đường của Hoàng Hoa Thám tuy có phần thực tế
hơn nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến “thủy hử”
Muốn làm cách mạng, “trước hết phải làm cho dân giác
ngộ…phải giảng giải, lý luận và chủ nghĩ cho dân hiểu”, “cách
Trang 17mệnh phải hiểu phong trào thế giới, bày sách lược cho dân…
Vậy nên sức cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung thì phải
có Đảng cách mệnh” Trong tác phẩm đường cách mệnh, Người
khẳng định: “trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì
vận động và tổ chức dân chúng ngoài thì liên lạc với dân tộc bị
áp bức vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới
thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy
Đảng Cộng sản việt năm là người lãnh đạo duy nhất: vì theo Hồ
Chí Minh chỉ có cuộc cách mạng do chính đảng của giai cấp vô
sản lãnh đạo mới thực hiện được sự thống nhất giữa giải phóng
Trang 18dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Và sứ mệnh
lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chủ nghĩa tư bản
xây ”Để có cơ hội thắng lợi, một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở
Đông Dương: Phải có tính chất một cuộc khởi nghĩa quần chúng
chứ không phải là một cuộc nổi loạn Cuộc khởi nghĩa phải
được chuẩn bị trong quần chúng…”dựng chủ nghĩa xã hội một
xã hội không còn áp bức bất công, không còn giai cấp, giải
phóng con người, con người được tự do hạnh phúc 2.6 Lực
lượng của cách mạng bao gồm toàn dân tộc Cách mạng là sự
nghiệp của quần chúng bị áp bức Quan điểm về bạo lực cách
Trang 19mạng: Bạo lực cách mạng: Bạo lực cách mạng chống lại bạo lực
phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền
Bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng Từng bước xây
dựng lực lượng vũ trang trên nền tảng lực lượng chính trị quàn
chúngmối quan hệ bình đẳng chứ không phải quan hệ thuộc
địa, hoặc quan hệ chính-phụ “Chủ nghĩa tư bản là con đỉa hai
vòi…” phải thực hiện liên minh chiến đấu giữa cách mạng vô
sản chính quốc với cách mạng thuộc địa Nhận thức đúng vai
trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa và sức mạnh dân
tộc, Nguyễn Ái Quốc cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc có
Trang 20thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Hồ
Chí Minh đã nêu: “cách mạng thuộc địa không những không
phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành
thắng lợi trước…” Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý
luận và thực tiễn to lớn; một cống hiến rất quân trọng của Hồ
Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, đã
được thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc
trên toàn thế giới trong gần một thế kỉ qua chứng minh là hoàn
toàn đúng đắn Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực
hiện bằng con đường cách mạng bạo lực
Trang 21Cương lĩnh Đại hội VI Quốc tế cộng sản (1928) nêu: “chỉ có thể
thực hiện hoàn toàn công cuộc giải phóng các nước thuộc địa
khi giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên
tiến” Để giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con
người phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc
địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết
với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống
kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình
đẳng chứ không phải quan hệ thuộc địa, hoặc quan hệ
Trang 22chính-phụ “Chủ nghĩa tư bản là con đỉa hai vòi…” phải thực hiện liên
minh chiến đấu giữa cách mạng vô sản chính quốc với cách
mạng thuộc địa Nhận thức đúng vai trò, vị trí chiến lược của
cách mạng thuộc địa và sức mạnh dân tộc, Nguyễn Ái Quốc cho
rằng cách mạng giải phóng dân tộc có thể giành thắng lợi trước
cách mạng vô sản ở chính quốc Hồ Chí Minh đã nêu: “cách
mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng
vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước…”
Kết Luận
Trang 23Sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng giải
phóng dân tộc Nhận diện chính xác, thực chất vấn đề dân tộc
thuộc địa Tìm đúng con đường giải phóng dân tộc thuộc địa
Đề cao tinh thân tự lực tự cường dựa vào sức mạnh dân tộc
giành thắng lợi Quan niệm về tính chủ động và khả năng giành
thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc.Thắng lợi của
Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống Pháp và
Mỹ, những thành tựu lớn lao và quan trọng của sự nghiệp đổi
mới ở nước ta đã chứng minh tính khoa học đúng đắn, cách
mạng, sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách
Trang 24mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con
người
Chúng ta cần phải nghiên cứu, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
về mối quan hệ giữu dân tộc và giai cấp, giữa dân tộc và quốc
tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội nhằm tạo ra những
nguồn lực mới, đưa sự nghiệp đổi mới tiến lên bước thắng lợi
mới Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần
dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ tổ
quốc Phát huy tối đa nguồn nội lực, bao gồm con người, trí
tuệ, truyền thống dân tộc, đất đai, tài nguyên, vốn liếng…
Trang 25nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là nguồn lực con người
Chống lại sự phụ thuộc nước ngoài, diễn biến hòa bình, nâng
tầm ảnh hưởng Việt Nam trên trường quốc tế Giáo dục hệ tư
tưởng Hồ Chí Minh sâu trong lòng dân tộc, giáo dục truyền
thống dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng
dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người
chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối
quan hệ giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc
Việt Nam Nhờ vận dụng sáng tạo và kết hợp nhuần nhuyễn
mối quan hệ giữa dân tộc vấn đề giai cấp, Hồ Chí Minh đã thành
Trang 26công trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, khơi dậy và
phát huy được tiềm năng cách mang của toàn dân tộc, đưa đến
thắng lợi vĩ đại sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất
nước, nhân dân bình đẳng, ấm no, hạnh phúc