Hãy làm rõ nhận định sau tư tưởng hồ chí minh về chủ nghĩa xã hội ở việt nam mang tính thực tiễn cao

Đề tài: hãy làm rõ nhận định sau: Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam mang tính thực tiễn cao Bài làm I, Đặt vấn đề Trong lịch sử phát triển cận đại và hiện đại, lịch

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Họ và tên: Nguyễn Thị Thảo

Mã sinh viên: 11133616

Lớp tín chỉ: tư tưởng 22 _khóa 55

Năm học: 2014-2015

Đề tài: hãy làm rõ nhận định sau: Tư tưởng Hồ Chí Minh về

chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam mang tính thực tiễn cao

Bài làm

I, Đặt vấn đề

Trong lịch sử phát triển cận đại và hiện đại, lịch sử Việt Nam đã trải qua

những cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc Dưới ánh sáng của chủ nghĩa

Mac-Lênin, sự thắng lợi của cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại, chủ tịch Hồ Chí Minh không

chỉ tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn mà còn tìm thấy phương hướng đi lên

của cách mạng sau khi giành độc lập dân tộc là đem lại cuộc sống ấm no, tự do,

hạnh phúc cho nhân dân.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng sáng tạo học thuyết

giải phóng dân tộc và sự phát triển của Việt Nam Với mục tiêu độc lập dân tộc

gắn liền với chủ nghĩa xã hội, giải phóng xã hội gắn liền với giải phóng giai cấp, giải

phóng con người, Người đã nhận thức được quy luật vận động của xã hội loài

người Người khẳng định: “ Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại

cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác

ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, nói tóm

lại là nền cộng hòa thế giới chân chính, xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa

cho đến nay chỉ là những bức tường dài ngăn cản những người lao động trên thế

giới hiểu nhau và yêu thương nhau” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.1, tr.461) Đó là sự

lựa chọn hoàn toàn đúng đắn, khách quan, phù hợp với xu hướng phát triển của

thời đại, đáp ứng yêu cầu thiêng liêng của toàn thể dân tộc Việt Nam, giải quyết

triệt để những mâu thuẫn nội tại của cách mạng nước ta Và phù hợp với hoàn

cảnh đất nước nên những tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam mang tính thực tiễn rất cao

II, Giải quyết vấn đề

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa

yêu nước, truyền thống nhân ái và tư tưởng cộng đồng làng xã Việt Nam,được

hình thành trong lịch sử dựng nước và giữ nước lâu dài của dân tộc Theo quan

niệm của Người: “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày

càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động thì

được nghỉ, những phong tục tập quán không tốt dần dần được xóa bỏ…Tóm lại,

xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ

nghĩa xã hội” (Hồ Chí Minh: toàn tập , t.10, tr.591- SGT trang 107) Có thể nói

quan niệm của chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội chính là sự khẳng định

tính chất và triển vọng của một chế độ chính trị, xã hội đầy tính nhân đạo và hiện

thực Người tiếp thu quan điểm của những nhà sáng lập chủ nghĩa khoa học, đồng

thời tiếp cận chủ nghĩa xã hội ở phương diện đạo đức, văn hóa, hướng tới giá trị

nhân đạo, nhân văn Macxit (SGT trang 100, 101).Nhân dân Việt Nam ta cũng xây

dựng một xã hội theo quan điểm của Hồ Chí Minh tức là tuân theo quy luật phát

triển của dân tộc Việt Nam: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn liền với nhau (

SGT trang 101) Và trên từng khía cạnh về tính tất yếu, cách tiếp cận, bản chất,

đặc trưng, mục tiêu động lực của chủ nghĩa xã hội đều thể hiện rõ tính thực tiễn

khách quan phù hợp với hoàn cảnh đặc biệt của Việt Nam

1, Tính tất yếu

Dựa trên quy luật lịch sử tiến hóa của nhân loại, Hồ Chí Minh khẳng định:

Từng bước một trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lí luận Mác –Lênin , vừa

làm công tác thực tế, dần dần tôi hiều được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ

nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao

động trên thế giới khỏi ách nô lệ” Người chứng minh tính tất yếu đo trên 2

phương diện lí luận và thực tiễn

Về lí luận, chủ nghĩa xã hội là con đường phát triển tất yếu của xã hội loài

người Người quan niệm lịch sử xã hội loài người là một quá trình tự nhiên của sự

thay thế lần lượt các phương thức sản xuất và chế độ xã hội cũng phát triển theo

xu thế đi lên với những hình thái ngày càng cao hơn về chất Do vậy, đã đến lúc

chủ nghĩa tư bản mở đường cho sự ra đời một chế độ xã hội mới- chế độ xã hội

chủ nghĩa Và đây cũng là quan điểm của Đảng ta ngày nay

Về thực tiễn, Hồ Chí Minh căn cứ vào truyền thống lịch sử của các nước

châu Á Châu Á là nơi có những tư tưởng chủ nghĩa xã hội sớm , những tư tưởng

tiến bộ Nho giáo có những điểm tương đồng với chủ nghĩa Mác, điều kiện kinh tế

của các nước châu Á là chế độ ruộng cày, là cơ sở kinh tế cho sự kết cấu cộng

đồng bền chặt Hồ Chí Minh cho rằng, chủ nghĩa xã hội ở châu Á thuận lợi hơn ở

châu Âu do sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân đế quốc áp bức họ đến tận xương

tủy nên việc lựa chọn chủ nghĩa xã hội là tất yếu của cách mạng Việt Nam Đây

chính là cơ sở lí luận và thực tiễn chứ không phải là sự cấy nghép từ bên ngoài

vào

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là sự phát triển tất yếu không

chỉ đối với các nước tư bản mà cả với các nước thuộc địa kém phát triển như Việt

Nam,một nước nông nghiệp lạc hậu Sau bao năm lăn lộn trong đấu tranh cách

mạng, từ tổng kết thực tiễn, Hồ Chí Minh đi đến kết luận : “Chỉ có chủ nghĩa xã hội

và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công

nhân toàn thế giới”

2, Cách tiếp cận

Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội theo quan điểm Mác- Lênin từ lập

trường của một người yêu nước đi tìm con đường giải phóng dân tộc để xây dựng

một xã hội mới tốt đẹp.Người đã kế thừa và phát huy sáng tạo những quan điểm

của những nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học để tìm ra con đường chân

chính giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người

-Trước hết, chủ nghĩa Mác đã cung cấp cho Hồ Chí Minh thế giới quan,

phương pháp luận khoa học, những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện

chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử đồng thời đặt “hòn đá tảng” những vấn đề có

tính nguyên tắc về lập trường quan điểm, về tinh thần xử lí mọi việc Những phạm

trù cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh cũng nằm trong phạm trù cơ bản của chủ

nghĩa Mác- Lênin Trên cơ sở nắm vững và quán triệt sâu sắc lập trường, quan

điểm và phương pháp duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác, Hồ Chí Minh đã tiếp

thu được những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa phương

Đông và phương Tây để hình thành tư tưởng của mình Theo Hồ Chí Minh,mục

đích học của chủ nghĩa Mác –Lênin là để “phụng sự lợi ích chung, chứ không có gì

cao xa”, “nếu không hết lòng phụng sự nhân dân, tự kiêu, tự đại, tư tư, tư lợi như

thế là trái với chủ nghĩa Mác-Lênin”( Hồ Chí Minh: Toàn tập ,t.8, tr.138).Người còn

chỉ rõ: “Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình, có nghĩa thì sao gọi là

hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin được” ( Hồ Chí Minh: toàn tập, t12, tr554)

-Ngoài ra, Người còn tiếp cận chủ nghĩa xã hội ở phương diện đạo đức Chủ

nghĩa xã hội xây dựng trên cơ sở công hữu về tư liệu sản xuất, đảm bảo sự phát

triển hài hòa của cá nhân với xã hội Lợi ích của giai cấp công nhân và người dân là

thống nhất.Người viết: “ chủ nghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng

chủ nghĩa xã hội, cho nên thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng

lợi của cuộc đấu tranh từ bỏ chủ nghĩa cá nhân” Người lên án mạnh mẽ chủ nghĩa

cá nhân nhưng không hề phủ nhận nó, ngược lại còn rất chăm lo đến đời sống

người dân, đề cao năng lực phẩm chất cá nhân.Đạo đức cao cả nhất là đạo đức

cách mạng, đạo đức giải phóng dân tộc, giải phóng loài người.Và chủ nghĩa xã hội

vì vậy cũng là giai đoạn phát triển mới của đạo đức

-Bao trùm lên tất cả là Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ văn

hóa.Văn hóa trong chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có quan hệ biện chứng với chính

trị, kinh tế Văn hóa Việt Nam lấy nhân nghĩa làm gốc, có truyền thống trọng dân,

khoan dung, hòa mục để hòa đồng.Văn hóa chủ nghĩa là văn hóa tri thức tiên

tài.Con người Việt Nam có tâm hồn trong sáng, giàu lòng vị tha, yêu thương đồng

loại, kết hợp cái chung với cái riêng, gia đình với tổ quốc, dân tộc và nhân loại

Truyền thống tốt đẹp về văn hóa con người Việt Nam là một cơ sở dẫn dắt Hồ Chí

Minh đến với chủ nghĩa xã hội

3, Bản chất và đặc trưng tổng quát của của chủ nghĩa xã hội

Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta được khẳng định bởi tính ưu

việt của một chế độ xã hội tốt đẹp, với mục tiêu cao cả đó là giải phóng xã hội giải

phóng con người khỏi mọi áp bức bất công, tạo điều kiện để phát triển toàn diện

con người Tuy nhiên trong hoàn cảnh lịch sử Việt Nam, chủ nghĩa xã hội là vấn đề

rất mới, nhất là trong điều kiện nước ta nền kinh tế còn nghèo nàn, lạc hậu, bị

chiến tranh tàn phá nặng nề, kẻ thù lại thường xuyên chống phá xuyên tạc, cho

nên nhiều người còn nhận thức mơ hồ về chủ nghĩa xã hội, hoài nghi về tính hiện

thực của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Chủ

tich Hồ Chí Minh cho rằng chủ nghĩa xã hội không phải là những gì cao siêu, huyền

bí Người quan niệm về chủ nghĩa xã hội hết sức cụ thể, giản dị, dễ hiểu: “chủ

nghĩa xã hội là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”, “mục đích của chủ nghĩa xã hội

là không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân”, “chủ nghĩa xã hội là mọi người

cùng ra sức lao động sản suất để được ăn no, mặc ấm và có nhà ở sạch sẽ” (Hồ

Chí Minh: toàn tập , t8, tr226; t10, tr 159) Người khẳng định xã hội xã hội chủ

nghĩa là “một thế giới không có người bóc lột người, mọi người sung sướng vẻ

vang, tự do, bình đẳng, xứng đáng là thế giới của loài người” (Hồ Chí Minh toàn

tập t10, tr258) Đối với điều kiện đặc điểm của Việt Nam, một nước nông nghiệp

lạc hậu, có xuất phát điểm thấp, chưa trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ

nghĩa thì mục tiêu ban đầu của chủ nghĩa xã hội phải đặt ra một cách thiết thực:

“làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ ăn thì khá giàu, người giàu thì giàu

thêm, người nào cũng biết chữ, người nào cũng biết đoàn kết, yêu nước” (Hồ Chí

Minh toàn tập t5,tr65) Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, xã hội xã hội chủ nghĩa luôn

là sự thống nhất biện chứng của các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội

Người nói: “xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng

tốt, đó là chủ nghĩa xã hội” Về cụ thể, ta thấy chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh

chủ yếu những điểm sau:

-Chính trị: đó là chế độ chính trị do nhân dân làm chủ Nhà nước là của dân,

do dân, vì dân.Dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân và nòng cốt là liên minh công

nông, trí thức do Đảng cộng sản lãnh đạo, mọi quyền lực đều tập trung trong tay

người dân, người dân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của

đất nước dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Nhà nước phải phát huy quyền làm chủ

của nhân dân để huy động tính tích cực và sáng tạo vào việc xây dựng chủ nghĩa

xã hội Chủ nghĩa xã hội rất phù hợp với hoàn cảnh đất nước cũng như nguyện

vọng của người dân Việt Nam

-Kinh tế: chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển

cao, gắn liền với sự phát triển khoa học-kĩ thuật, dựa trên lực lượng sản xuất hiện

đại, chế độ công hữu về tư liệu sản xuất là chủ yếu nhằm không ngừng nâng cao

đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động Đó là

một xã hội có nền kinh tế phát triển dựa trên năng suất lao động xã hội cao, sức

sản xuất luôn phát triển với nền tảng khoa học – kĩ thuật, ứng dụng có hiệu quả

thành tựu khoa học kĩ thuật của nhân loại (SGT trang 105)

-Xã hội: chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người, thể hiện

chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo

lao động.Chủ nghĩa xã hội được hiểu nhu một chế độ hoàn chỉnh đến độ chín

muồi, được xây dựng trên nguyên tắc công bằng hợp lí, ai cũng phải lao động và

có quyền lao động, làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít,không làm không

hưởng, các dân tộc bình đẳng

-Văn hóa, đạo đức: là một xã hội phát triển cao về văn hóa đạo đức Chủ

nghĩa xã hội có nền văn hóa tiên tiến trong đó lấy dân tộc làm gốc, là một xã hội

có quan hệ lành mạnh, công bằng, bình đẳng , không có áp bức bất công, không

còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông

thôn, con người được giải phóng có điều kiện phát triển toàn diện, có sự hài hòa

trong phát triển tự nhiên Người Việt Nam có truyền thống văn hóa đạo đức lâu

đời gắn liền với lợi ích người dân, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh càng làm cho

truyền thống đó được phát huy cao độ và ngày càng tiến bộ hơn để hòa nhập với

thế giới

Như vậy, quan điểm Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội là quan điểm khoa

học, hoàn chỉnh dựa trên học thuyết kinh tế hình thái của Mac-Lênin và bổ sung

thêm một số đặc trưng khác phản ánh truyền thống đạo đức của Việt Nam

4, Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh quan niệm mục tiêu cao nhất của chủ nghĩa xã hội là nâng cao

đời sống nhân dân Theo Người ,muốn nâng cao đời sống nhân dân phải tiến lên

chủ nghĩa xã hội Người xác định các mục tiêu cụ thể của thời kì quá độ lên chủ

nghĩa xã hội trên các lĩnh vực đời sống phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam:

-Mục tiêu chính trị: trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, chế độ chính

trị phải do nhân dân làm chủ, nhà nước là của dân, do dân, vì dân Người nhấn

mạnh phải phát huy quyền dân chủ và sinh hoạt chính trị của nhân dân, yêu cầu

phải chuyên chính với thiểu số phản động chống lại lợi ích của nhân dân, chống lại

chế độ xã hội chủ nghĩa đồng thời là mối quan hệ giữa lãnh đạo Đảng và nhà

nước với nhân dân trong chế độ này rằng “chủ tịch, bộ trưởng làm đầy tớ cho

dân chứ không phải làm quan cách mạng, người đảng viên vừa làm lãnh đạo vừa

làm đầy tớ cho nhân dân”

-Mục tiêu kinh tế: chế độ chính trị của chủ nghĩa xã hội chỉ được đảm bảo

và đứng vững trên cơ sở nền kinh tế vững mạnh, đó là nền kinh tế với công nông

nghiệp hiện đại, khoa học kĩ thuật tiên tiến, cách bóc lột theo chủ nghĩa tư bản

được loại bỏ dần,đời sống vật chấ t của nhân dân càng được cải thiện Nước ta đi

lên từ nước có nền nông nghiệp lạc hậu, trình độ phát triển kinh tế thấp, vì vậy,

việc vận dụng theo tư tưởng Hồ Chí Minh là hoàn toàn phù hợp không chỉ làm bản

thân đất nước phát triển theo hướng hiện đại mà còn thúc đẩy nước ta tiến

nhanh với hội nhập quốc tế

-Mục tiêu văn hóa- xã hội: Với một nước nghèo nàn như Việt Nam thì văn

hóa, xã hội luôn là yếu tố cần được quan tâm đúng mức để thúc đẩy đất nước

phát triển Văn hóa thể hiện trong mọi sinh hoạt tinh thần của xã hội, đó là xóa

nạn mù chữ, xây dựng và phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, xây dựng và phát

triển văn hóa nghệ thuật, thực hiện nếp sống mới, thực hành vệ sinh, phòng

bệnh, giải trí lành mạnh, bài trừ mê tín dị đoan, phong tục tập quán lạc hậu…Để

có nền văn hóa đó cần phải phát huy vốn cũ quý báu của dân tộc đồng thời học

tập văn hoá tiên tiến của thế giới Người đặt lên hàng đầu nhiệm vụ của cách

mạng xã hội chủ nghĩa là đào tạo con người, nhấn mạnh đến trau dồi, rèn luyện

đạo đức cách mạng, quan tâm đến tài năng, tạo điều kiện để mỗi người rèn luyện

tài năng cống hiến cho xã hội Người chỉ rõ: “ Văn hóa giáo dục phải phát triển