Kết quả xác định độ nhạy cảm với kháng sinh (Mic) của các chủng Salmonella Typhi phân lập ở Đăklăk từ 1996 - 1998 doc

typhi phân lập ở Đak Lak từ năm 1996 – 1998, kết quả như sau: Tất cả các chủng đều nhạy cảm với các kháng sinh ở các nồng độ 1 àg/ml với Tetracycline, Trimethoprim/sulfa và 4 àg/ml với

Kết quả xác định độ nhạy cảm với kháng sinh (MIC)

từ 1996-1998

Nguyễn Ngọc Hưng 1 , Tô Song Diệp 2 ,

Đào Xuân Vinh 1 , Đỗ Thung 1 và CS

1 Viện Vệ sinh dịch tễ - Tây Nguyên

2 .Trung tâm bệnh nhiệt đới TP.Hồ Chí Minh

Lần đầu tiên ở Đak Lak, chúng tôi đã phân lập được S typhi từ bệnh nhân thương hàn và tiến hành xác định M.I.C với 50 chủng S typhi phân lập ở Đak Lak từ năm 1996 – 1998, kết quả như

sau:

Tất cả các chủng đều nhạy cảm với các kháng sinh ở các nồng độ (1 àg/ml với Tetracycline, Trimethoprim/sulfa và 4 àg/ml với Ampicillin, Nalidixic và cephalosporin thế hệ 3 (Ceftriaxone M.I.C=0,125 àg/ml) với fluoroquinolone (Ofloxacin M.I.C=0,25 àg/ml), đặc biệt 16% đề kháng với

Chloramphenicol (M.I.C = 64 àg/ml) Đây là sự khác biệt lớn so với các chủng S typhi phân lập

được ở miền Bắc và miền Nam Việt Nam

Phân tích đặc tính plasmid cho thấy: cả 50 chủng đều không mang R-plasmid

43 chủng mang một plasmid khoảng 70 Md

7 chủng không mang bất kỳ plasmid nào

I Đặt vấn đề

ở Tây Nguyên trước năm 1996 chưa hề ghi

nhận trường hợp phân lập Salmonella typhi nào

Từ năm 1996 -1999 tại Đăklăk đã phân lập 50

chủng S typhi từ bệnh phẩm máu của 250

người nghi sốt thương hàn Chúng tôi đã tiến

hành xác định độ nhạy cảm các chủng S typhi

phân lập được với các kháng sinh thông thuờng

như: Ampicilline, Tetracycline, Bactrim,

Chloramphenicol bằng phương pháp khuếch

tán trên thạch Kết qủa cho thấy cả 50 chủng S

typhi đều còn nhạy cảm với các kháng sinh thử

nghiệm Trong khi đó theo các công bố của các

tác giả trong nước, thì các chủng S typhi phân

lập được ở các miền Bắc, Trung, Nam đều

kháng lại các kháng sinh thông thường, đặc

biệt kháng rất cao với Chloramphenicol Như

vậy độ nhạy cảm với kháng sinh của các chủng

S typhi phân lập ở Đăklăk, khác với các vùng

khác trong nước

Để đánh gía một cách chính xác hơn về khả

năng nhạy cảm với kháng sinh của các chủng S

typhi phân lập ở Đăklăk, chúng tôi đã kết hợp

với khoa vi trùng, Trung tâm bệnh nhiệt đới (TTBNĐ) TP Hồ chí minh cùng sự hỗ trợ của các chuyên gia thuộc Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Wellcome Trust-Đại học Oxford, tiến hành xác định MIC và Plasmid kháng thuốc

của 50 chủng S typhi phân lập được nhằm

đóng góp thêm tư liệu cho các nhà khoa học quan tâm

II Phương pháp và vật liệu nghiên cứu

1 Chủng vi khuẩn:

50 chủng S typhi do labô vi khuẩn đường

ruột, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây nguyên phân lập

được từ máu, phân của bệnh nhân nghi sốt

thương hàn ở Đăklăk

2 Sinh vật phẩm : Môi trường Mueller

Hinton (MH2) và bột kháng sinh các loại:

Ampicillin, Chloramphenicol, Ceftriaxone,

Erythromycin, Nalidixic acid, Ofloxacin,

Trimethoprim/Sulfamethoxazone, Tetracycline

dùng trong nghiên cứu đều do hãng Sanofi

cung cấp và Đơn vị nghiên cứu lâm sàng

Wellcome Trust của đại học Oxford, tại Trung

tâm bệnh nhiệt đới TP.Hồ chí Minh tài trợ

3 Phương pháp:

3.1 Phương pháp xác định MIC:

Tiến hành trên môi trường thạch: Kháng

sinh được hòa tan vào thạch MH2 ở các nồng

độ xác định, tùy theo mức độ nhạy cảm của vi

khuẩn đối với kháng sinh, sau đó chấm vi

khuẩn với nồng dộ 104 CFU/ml lên mặt thạch

bằng máy dập tự động và đem ủ ở 37°C/24h,

sau đó đọc kết quả theo bảng hướng dẫn của

NCCLS (National committee for clinical

laboratory Standards) Song song với các chủng

thử nghiệm là các chủng kiểm tra: E coli ATCC 25922 và S aureus ATCC 25923

3.2 Phương pháp xác định Plasmid:

Yếu tố R-plasmid được tách chiết theo phương pháp Birboim cải tiến, sau đó được

điện di trên thạch Agarose 0,7% để xác định Plasmid profile Kích thước của Plasmid sẽ

được ước tính dựa vào kích thước plasmid DNA

của các chủng E coli chứng

3.3 Xử lý kết quả:

Các kết quả được xử lý bằng phần mềm EPI.INFO và WHONET.4

iii KếT quả

1 Kết quả xác định MIC của 8 loại

kháng sinh với các chủng S typhi thử

nghiệm (n=50.)

Bảng 1 : Tỷ lệ các chủng bị ức chế bởi các nồng độ kháng sinh thử nghiệm

Kháng sinh 0,032 0,064 0,125 0,25 0,5 1 2 4 8 16 32 64

AMP: ampicillin ; CRO: Ceftriaxone; ERY: Erythromycin; NAL: Nalidixic acid

OFL: Ofloxacin; SXT: Trimethoprim/Sulfame; TET: Tetracycline; CHL: Chloramphenicol

Kết quả cho thấy:

- Với Ceftriaxone 71% số chủng bị ức chế ở

nồng độ 0,032 àg/ml; 2% ở nồng độ

0,064àg/ml và 27% ở nồng độ 0,125 àg/ml

- Với Ofloxacin 100% số chủng có M.I.C là

0,25 àg/ml

- Với Ampicillin có 32% số chủng bị ức chế

ở nồng độ 1àg/ml; 2% ở nồng độ 2àg/ml và

55% ở nồng độ 0,125àg/ml

-Với Trimethoprim/Sulfame và Tetracycline

100% số chủng có M.I.C là 1àg/ml

- Với Chloramphenicol có 7% số chủng bị

ức chế ở nồng độ 8àg/ml; 77% ở nồng độ 16àg/ml và 16% ở 32àg/ml

- Với Nalidixic axit có 4% số chủng bị ức chế ở nồng độ 1àg/ml và 96% ở nồng độ 64àg/ml

- Với Erythromycine có 4% số chủng bị ức chế ở nồng độ 16àg/ml và 96% ở nồng độ 64àg/ml

Bảng 2: M.I.C của 8 loại kháng sinh với các chủng S typhi thử nghiệm

Kháng sinh Ranh giới quy định (àg/ml) M.I.C 50 M.I.C 90 Kết quả (%)

Ampicillin ⊆ 8 ⊇ 32 4 4 100

Ceftriaxone ⊆ 8 ⊇ 64 0,032 0,125 100

Nalidixic acid ⊆ 16 ⊇ 32 4 4 100

Ofloxacin ⊆ 2 ⊇ 8 0,25 0,25 100

Trime/sulfa ⊆ 2 ⊇ 4 1 1 100

Tetracycline ⊆ 4 ⊇ 16 1 1 100

Chloramphenicol ⊆ 8 ⊇32 64 64 7 77 16

Từ bảng trên cho thấy M.I.C của 6 loại

kháng sinh (Ampicillin,Ceftriaxone, Nalidixic

acid, Ofloxacin, Trimethoprim/Sulfame và

Tetracycline) với các chủng S typhi thử nghiệm

khá thấp hay các chủng thử nghiệm có độ nhạy

cao đối với các kháng sinh này Riêng 2 loại

Chloramphenicol có 16% kháng ở mức độ thấp

với M.I.C90 là 32àl/ml và Erythromycin có tỷ lệ

kháng khá cao, gấp 8 lần nồng độ kháng tối

thiểu (8àl/ml)

2 Kết qủa phân tích Plasmid:

Phân tích các plasmid từ các chủng S typhi

phân lập ở Daklal đ−ợc thử nghiệm đã thu đ−ợc kết quả:

- Trong 50 chủng S typhi: Không có chủng

nào có plasmid kháng thuốc

- Có 43/50 chủng S typhi có plasmid với

trọng l−ợng < 70 MD, ch−a xác định đ−ợc vai trò của các plasmid này

- Có 7/50 chủng S typhi hoàn toàn không có

plasmid

iv Bàn luận

- ở Việt Nam, tính đến năm 1996 ở các

miền Nam, Trung, Bắc đều xuất hiện nhiều ổ

dịch hương hàn do các chủng S typhi đã kháng

kháng sinh gây nên với tỷ lệ đa kháng kháng

sinh là 74%, đặc biệt các kháng sinh thông

thường đều không còn tác dụng Hiện tượng

kháng cao và đa kháng là do các chủng S typhi

này đều có các plasmid kháng thuốc Riêng các

chủng S typhi phân lập tại Daklak vẫn còn

nhạy cảm cao với các kháng sinh thông thường,

do đó không có plasmid kháng thuốc

- Các chủng S typhi phân lập ở Đaklak mới

kháng Chloramphenicol nhưng ở mức thấp

(M.I.C là 32 àg/ml) so với các chủng S typhi

phân lập của Trung tâm bệnh nhiệt đới thàng

phố Hồ chí Minh kháng với Chloramphenicol

với M.I.C là 256 àg/ml Tuy nhiên vẫn cần

giám sát chặt chẽ tính kháng thuốc, của các

chủng Salmonella tại địa phương, đề phòng các

chủng mang plasmid kháng thuốc từ địa

phương khác xâm nhập, vì khả năng truyền

plasmid trong quần thể các Salmonella rất cao

- Trên cơ sở kết quả phân tích tính nhạy

cảm với kháng sinh, có thể nói các chủng S

typhi phân lập được tại Đaklak có khả năng là

các chủng có nguồn gốc tại chỗ

V kết luận

- Căn cứ vào M.I.C đã xác định 50 chủng S

typhi phân lập ở Đaklak từ 1996-1998 còn nhạy

cảm với 6 loại kháng sinh: Ampicillin,

Ceftriaxone, Nalidixic acid, Ofloxacin,

Trimethoprim/Sulfame và Tetracycline Riêng

với Chloramphenicol 16% chủng kháng, 77%

chủng nhạy cảm giới hạn và chỉ 7% còn nhạy

cảm, 100% chủng kháng với Erythromycin

VI đề nghị:

- Trong bối cảnh kháng thuốc khá cao của

các chủng Salmonella trong cả nước hiện nay,

tại khu vực Đaklak nói riêng và Tây Nguyên nói chung cần giám sát chặt chẽ tính kháng

thuốc của các chủng Salmonella, đề phòng các

chủng ngoại nhập lan truyền tính kháng thuốc bằng plasmid

Tài liệu tham khảo

1 Nguyễn Thị Thanh Hà và Cs: Nhận xét

tính kháng sinh của S typhi tại một số tỉnh

miền Bắc từ tháng 1 – 9/1995 Hội nghị khoa học, Vi sinh Y học 11.1995

2 Lê thị ánh Hồng, Hoàng Thủy Long, Nguyễn Thị Vinh và Cs: Bước đầu tìm hiểu khả năng lan truyền gen kháng kháng sinh của

Salmonella typhi phân lập ở Việt Nam

(1995-1997) Tạp chí Y học dự phòng 1999, tập IX,

số 1(39): 433-437

3 Nguyễn thị tuyết Hoa và Cs: Sử dụng Ofloxacine ngắn ngày trong điều trị thương hàn Tài liệu Y dược học 1995, 3

4 Nguyễn thị tuyết Hoa, Tô song Diệp,

Lê thị Phỉ, Nguyễn văn Bảy, John Wain, Amanda Walsh, Julia Ling: Đặc điểm vi sinh học của Thương hàn kháng thuốc tại các tỉnh phía Nam Báo cáo hội nghị Thương hàn, Trung tâm bệnh nhiệt đới Tp Hồ chí Minh

1996

5 Nguyễn ngọc Hưng, Đỗ Thung, Đào xuân Vinh và Cs: Một số kết quả nghiên cứu

Vi sinh vật bệnh thương hàn ở tỉnh Đaklak (1996-1997) Báo cáo Hội nghị khoa học, Tp

Hồ chí Minh 1998: 32-38

6 Đoàn mai Phương, Lê đăng Hà, Nguyễn xuân Quang, Phạm văn Ca, Đặng lan Oanh: Nồng độ ức chế tối thiểu (M.I.C) của các

chủng S typhi đa kháng phân lập được trong

năm 1994-1996 Kỷ yếu công trình nghiên cứu

khoa học-Nhi khoa miền Trung lần IV:

333-335

7 Nguyễn hứa Phục, Đỗ thị ngọc Mai,

Trần thị Hoa và Cs: Nhận xét tính kháng

kháng sinh của S typhi phân lập tại khoa nhi

bệnh viện Trung ương Huế trong vụ dịch 1996

Kỷ yếu công trình nghiên cứu khoa học- Nhi

khoa miền Trung lần IV, 112-115

8 Nguyễn thị kiều Phương và Cs: Độ

nhạy với kháng sinh của các vi khuẩn gây bệnh

thường gặp tại một số tỉnh thành phố phía Nam

Việt Nam Phụ san chuyên đề vi khuẩn và kháng sinh, Thư viện Y học Trung ương, Số 2

1995

9 Butler, T.Arnoid.K.Linh, N.N and Coll: Chloramphenicol-resitant typhoid fever in Viet Nam associated with R factor.lancet

1973, III : 984-985

10 Kim Y R: Management of multidrug-resitant typhoid fever Med Progs 1996, 23 (12): 27-29

Summary

Minimal inhibitory concentration (M.I.C) of

antiobiotics to S typhi strains isolated at Daklak from

1996-1998

For the first time in Daklak, S typhi strains were isolated from cases of suspected typhoid fever M.I.C was investigated on 50 strains of S typhi isolated in Daklak from 1996-1998 The results

were as following:

- All these isolated were fully sensitive to common antibiotics (1 àg/ml for Tetracycline, Trimethoprim/sulfamethoxazole and 4 àg/ml for Ampicillin, Nalidixic acid and the third generation cephalosporines (Ceftriaxone M.I.C=0,125 àg/ml) and the fluoquinolones (Ofloxacin M.I.C=0,25 àg/ml), especially to 16% of Chloramphenicol-resistant isolates (with M.I.C =64 àg/ml) This is a

great difference to compare with S typhi strains isolated in Northern and the Southern Viet Nam

- Concerning the plasmid profile analysis, from 50 strains of S typhi, the results showed that:

+ All these strains do not harbour any R-plasmid

+ 43 strains harboured a plasmid lower than 70Md

+ 7 strains do not harbour any kind of plasmids