tiểu luận kinh tế học quốc tế II kinh tế anh sẽ bị ảnh hưởng ra sao nếu xảy ra brexit “cứng

Quan hệ giữa Liên minh châu Âu EU và Anh từ lâu đã không mấy êm đẹp khi khoản đóng góp hàng năm của Anh đóng cho EU là gánh nặng với quốc gia này và những đạo luật khắt khe của EU đã làm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ

TIỂU LUẬN KINH TẾ HỌC QUỐC TẾ II ẢNH HƯỞNG CỦA BREXIT CỨNG ĐẾN XUẤT NHẬP KHẨU CỦA

ANH

GV hướng dẫn: TS Nguyễn Bình Dương

Hà Nội, Tháng 3 năm 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ

TIỂU LUẬN KINH TẾ HỌC QUỐC TẾ II ẢNH HƯỞNG CỦA BREXIT CỨNG ĐẾN XUẤT NHẬP KHẨU CỦA

Mục lục

Lời mở đầu 4

Nội dung chính 6

I, Tìm hiểu chung về Brexit 6

1, Quan hệ giữa Anh và Liên minh Châu Âu EU 6

2, Khái niệm về Brexit và Brexit cứng 7

II, Xuất nhập khẩu của Anh trong EU 8

1, Các chính sách trong nội bộ Liên Minh Châu Âu 8

2, EU là đối tác thương mại quan trọng của nước Anh 9

3, Điều gì sẽ xảy ra với Anh nếu Brexit cứng xảy ra? 13

III, Xuất nhập khẩu của Anh với các nước ngoài EU 16

1, Các hiệp định thương mại giữa EU và các nước ngoài EU 16

2, Xuất nhập khẩu của Vương quốc Anh 18

IV, Cơ hôi tìm kiếm đối tác mới của Anh nếu xảy ra Brexit cứng 23

1, Cơ hội tìm kiếm đối tác của Anh nếu xảy ra Brexit cứng 23

2, Mở rộng: Cơ hội đối với Việt Nam 24

Lời kết 27

Tài liệu tham khảo 29

Lời mở đầu

Brexit là một vấn đề được chú ý theo dõi trong suốt một thời gian dài Sự kiện này đã không chỉ gây chấn động trên toàn Vương quốc Anh mà có ảnh hưởng đến cả thế giới

Quan hệ giữa Liên minh châu Âu (EU) và Anh từ lâu đã không mấy êm đẹp khi khoản đóng góp hàng năm của Anh đóng cho EU là gánh nặng với quốc gia này và những đạo luật khắt khe của EU đã làm Anh tiêu tốn hàng tỉ Bảng mỗi năm, nhưng nhờ những thảo luận và thương lượng liên tục giữa nhà lãnh đạo Anh và người đứng đầu EU nên mối quan hệ này được duy trì suốt 40 năm Tuy nhiên khi khủng hoảng nợ năm 2010 tại Hy Lạp và giờ là khủng hoảng nhập cư cộng thêm rất nhiều lí do khác nữa đã khiến người dân và chính phủ Anh muốn rời khỏi Liên minh châu Âu

Quá trình Brexit được dựng lên theo kịch bản của hai trường phái, Brexit

“cứng” và Brexit “mềm” Thủ tướng Anh Theresa May luôn ủng hộ Brexit

“cứng” bao gồm rời khỏi thị trường chung EU, đạt một thỏa thuận hải quan mới

và hạn chế người nhập cư từ châu Âu Chính vì điều này nên chúng em chọn đề

tài Kinh tế Anh sẽ bị ảnh hưởng ra sao nếu xảy ra Brexit “cứng” Chúng em sẽ

cung cấp một cái nhìn tổng quan về Brexit, Brexit “cứng” và những tác động đến nền kinh tế Anh, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, bên cạnh đó là những

cơ hội hợp tác với những quốc gia ngoài EU trong đó có Việt Nam Chúng em biết rằng bài tiểu luận của mình còn nhiều hạn chế, trong vấn đề thu thập thông tin và cách nhìn nhận đánh giá vấn đề, vậy nên rất mong nhận được những góp ý của cô và bạn đọc để chúng em hoàn thiện hơn những sai sót của mình

Bài tiểu luận của chúng em gồm lời mở đầu, nội dung, kết luận và tài liệu

II Tình hình xuất nhập khẩu với EU

III Tình hình xuất nhập khẩu với các quốc gia khác

IV Cơ hội tìm kiếm đối tác mới của Anh nếu xảy ra Brexit “cứng”

Chúng em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của cô giáo Nguyễn Bình Dương - giảng viên khoa Kinh Tế Quốc Tế, giảng dạy bộ môn Kinh tế quốc tế II

Trường Đại học Ngoại Thương

Nội dung chính

I, Tìm hiểu chung về Brexit

1, Quan hệ giữa Anh và Liên minh Châu Âu EU

Liên minh châu Âu (EU) là khối hợp tác kinh tế chính trị cấu thành từ

28 quốc gia ở châu Âu Tổ chức này được thành lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm tăng cường hợp tác và phát triển kinh tế giữa các nước thành viên trước

áp lực ngày càng tăng của khối các nước xã hội chủ nghĩa Tiền thân của Liên minh châu Âu là Cộng đồng Than Thép châu Âu và Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu Năm 1957, 6 nước Tây Âu gồm Pháp, Tây Đức, Ý, Hà Lan, Bỉ và Luxembourg cùng nhau ký kết Hiệp ước Roma, thành lập ra Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC) Trong EEC, những rào cản thương mại, pháp lý

và thuế quan được gỡ bỏ; các cơ chế hợp tác được nới rộng theo hướng tự do hoá lao động, thị trường vốn và giao thông vận tải trong nội bộ khối Nhờ đó mà đến đầu những năm 1960, các nước thành viên EEC đạt được tốc độ tăng trưởng kinh

tế đáng kể.[3] Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland vốn từ chối tham gia EEC từ ban đầu, sau cuộc khủng hoảng kênh đào Suez xảy ra, lãnh đạo nước này bắt đầu thay đổi lập trường của mình và nộp đơn xin gia nhập Tuy nhiên, hai hồ

sơ nước này nộp năm 1961 và 1969 bị Tổng thống Pháp lúc bấy giờ, Charles de Gaulle, phủ quyết do lo ngại mối quan hệ thân thiết giữa Anh với Mỹ có thể làm giảm tiếng nói của Pháp ở châu lục.[3][4]

Mãi cho đến năm 1973, nước này mới được chính thức kết nạp làm thành viên EEC cùng với Đan Mạch và Ireland trong nhiệm kỳ cầm quyền của Đảng Bảo thủ Chính phủ Công đảng kế nhiệm do thủ tướng Harold Wilson lãnh đạo

đã tổ chức trưng cầu dân ý nhằm đánh giá triển vọng tham gia và hội nhập sâu

là đề tài gây tranh luận và chia rẽ sâu sắc trong các tầng lớp xã hội Anh và các đảng phái chính trị nước này Chính sách chính thức của Công đảng suốt nhiều thập niên sau đó vẫn là ủng hộ rời bỏ EU Sự gia tăng nhanh chóng của chủ nghĩa hoài nghi châu Âu (Eurosceptism) khiến cho các chính phủ kế nhiệm luôn tìm cách điều tiết cân bằng việc hội nhập sâu rộng trong hệ thống EU và lợi ích đạt được trong thể chế siêu nhà nước do Brussels nắm giữ Khủng hoảng kinh tế trong một bộ phận các nước thành viên và khủng hoảng người nhập cư vào châu

Âu như giọt nước làm tràn ly, gây nên sức ép lên chính phủ của Thủ tướng David Cameron đòi cải cách mối quan hệ giữa nước này với châu Âu Trong tình hình đó, chủ nghĩa hoài nghi châu Âu bắt đầu trỗi dậy từ năm 2012 và trở nên lớn mạnh thành một phong trào chính thống tại Anh.[5] Sự lớn mạnh của đảng Độc lập UKIP trong cuộc bầu cử hội đồng địa phương năm 2014 và bầu cử Hạ viện năm 2015 khiến phe ủng hộ Brexit có thêm nhiều tiếng nói Thủ tướng Cameron ủng hộ phe ở lại, do đó buộc phải tổ chức trưng cầu dân ý lần hai để đánh giá mức độ ủng hộ của người dân với tư cách thành viên EU của nước mình

2, Khái niệm về Brexit và Brexit cứng

Việc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland rời khỏi Liên minh châu

Âu, hay còn được gọi tắt là Brexit (ghép từ Britain và exit)[1][2], là một mục tiêu chính trị được nhiều cá nhân, nghiệp đoàn và đảng phái chính trị theo đuổi nhằm yêu cầu Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland rút tư cách thành viên từ Liên minh châu Âu theo Điều 50 của Hiệp ước Liên minh châu Âu

Việc rời khỏi Liên minh châu Âu được nhắc tới với cuộc trưng cầu dân

ý ngày 23 tháng 6 năm 2016 Cuộc trưng cầu dân ý này được tổ chức bởi Quốc hội sau khi Điều luật tổ chức trưng cầu dân ý về Liên minh châu Âu năm 2015 (c 36) được thông qua

Brexit cứng là một khái niệm chỉ kết quả vòng đám phán giữa Anh và EU – khi Anh từ bỏ quyền thành viên tại thị trường châu Âu để có được quyền kiểm soát hoàn toàn với ngân sách, hệ thống lập pháp và luồng người nhập cư Nếu Brexit xảy ra, các lãnh đạo Anh sẽ đặt dưới áp lực phải nhanh chóng đạt được các thỏa thuận thương mại hoặc thỏa thuận ngành công nghiệp mới với EU Nếu không, các công ty ở Anh sẽ đối mặt với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới và sẽ bị áp thuế Các ngân hàng Anh cũng mất đi cơ hội tiếp cận các khoản tiền dễ dàng như thời ở trong khối

Điều này khác với Brexit mềm - Anh vẫn tồn tại một số ưu đãi miễn thuế với thị trường EU gồm 450 triệu dân Anh sẽ phải đóng góp cho ngân sách EU, cho phép tự do luân chuyển lao động và tuân thủ luật lệ của EU Đó là việc mà

Na Uy từng làm khi là thành viên của Khu vực Kinh tế Châu Âu nhưng không là thành viên EU

II, Xuất nhập khẩu của Anh trong EU

1, Các chính sách trong nội bộ Liên Minh Châu Âu

– Lưu thông tự do hàng hoá: Xoá bỏ mọi loại thuế quan đánh vào hàng hoá xuất nhập khẩu giữa các thành viên, xoá bỏ mọi hạn ngạch áp dụng trong thương mại nội khối giữa các nước thành viên Đồng thời xoá bỏ tất cả các biện pháp tương tự khi hạn chế về số lượng và các rào cản về thuế quan giữa các thành viên trong cộng đồng

– Lưu chuyển vốn tự do: Công cuộc thương mại hàng hoá dịch vụ sẽ không thể duy trì bền lâu được nếu nguồn vốn không được lưu chuyển tự do cũng như bị tồn đọng không thể được chuyển tới nơi cần, nơi nó được sử dụng một cách có hiệu quả kinh tế nhất

– Lưu chuyển tự do dịch vụ: Công dân của các nước thành viên có thể tự

do cung cấp các loại hình dịch vụ, quyền tự do hưởng các dịch vụ, tự do chuyển tiền bằng điện tín, công nhận lẫn nhau các văn bằng giữa các nước thành viên

– Tự do đi lại và cư trú trên toàn lãnh thổ Liên minh: Mọi công dân của các nước thuộc cộng đồng chung Châu Âu có thể tự do đi lại về mặt địa lý, tự do

di chuyển vì nghề nghiệp, nhất thể hoá về xã hội, tự do cư trú giữa các nước trong EU

2, EU là đối tác thương mại quan trọng của nước Anh

Trở thành thành viên của EU cho phép Anh giao dịch tự do với 27 quốc gia khác và áp dụng các chính sách ưu đãi trong nội bộ Liên minh Châu Âu

Trong năm 2015, Liên minh châu Âu chiếm 43,7% (223 tỷ bảng Anh) xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Anh và 53,1% (291 tỷ bảng Anh) hàng nhập khẩu của Anh, do đó trở thành đối tác thương mại lớn nhất và quan trọng nhất của Anh Năm 2016, EU chiếm 48% xuất khẩu hàng hóa từ Anh, trong khi nhập khẩu hàng hóa từ EU có giá tri cao hơn nhập khẩu từ phần còn lại của thế giới cộng lại

Gần một nửa (48%) xuất khẩu hàng hóa của Anh đã sang EU vào năm

2016 Xuất khẩu hàng hóa của Anh sang EU trị giá 145 tỷ bảng trong năm 2016, tương đương 7,4% GDP

Danh sách các đối tác thương mại lớn của Anh

Trong năm 2017, EU chiếm 44% xuất khẩu của Anh và 53% nhập khẩu

Tỷ trọng thương mại của EU đối với anh nói chung có giảm nhưng vẫn chiếm một phần rất lớn

Các mặt hàng Anh xuất khẩu sang EU năm 2017

Xe cơ giới và phụ tùng là nhóm sản phẩm lớn nhất tính theo giá trị xuất khẩu: Anh xuất khẩu 18 tỷ bảng xe cơ giới (và rơ moóc) sang EU năm 2016

Nhóm sản phẩm lớn nhất tiếp theo xuất khẩu sang EU là hóa chất và sản phẩm hóa học, £15 tỷ năm 2016.Trong khi đó, 37% xuất khẩu dịch vụ của Anh đã sang

EU vào năm 2016

Các mặt hàng Anh nhập khẩu từ EU năm 2017

Các dịch vụ Anh xuất khẩu sang EU năm 2017

Các dịch vụ Anh nhập khẩu từ EU năm 2017

3, Điều gì sẽ xảy ra với Anh nếu Brexit cứng xảy ra?

Nếu “Brexit cứng” xảy ra, Anh rời EU mà không có thoả thuận nào, kinh

tế Anh nói chung và vấn đề thương mại của Anh nói riêng chắc chắn sẽ phải trả giá rất đắt

Một loạt các thiệt hại đến với nước Anh, đầu tiên phải kể đến chắc chắn là việc hàng loạt mức thuế đánh vào hàng xuất khẩu của quốc gia này vào EU cùng các biện pháp hạn chế lao động, điều này sẽ han chế xuất khẩu của Anh rất nhiều

vì mà EU lại là đối tác thương mại lớn nhất của nước Anh, thậm chí Anh có thể

sẽ phải tìm những đối tác thương mại khác

Bảng thuế quan các mặt hàng nếu nhập khẩu vào EU

Nói về thị trường lao động Anh sẽ bị ảnh hưởng ra sao, thì có thể khẳng

EU sinh sống và làm việc ở Anh này vừa đóng vai trò là nguồn lao động, vừa là nguồn tiêu thụ quý giá của đất nước

Không còn nghi ngờ gì, nếu các thoả thuận về thị trường lao động giữa Anh và EU không đạt được sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhân lực cho nước Anh và nước này mất đi một nguồn lực giá trị nếu hàng triệu công dân EU buộc phải ra khỏi biên giới Anh

Hơn nữa, chế độ đi lại tự do trong EU không còn được áp dụng với Anh, chế độ bảo hộ công dân Anh như một công dân EU sẽ bị huỷ bỏ, người Anh mất

đi cơ hội tìm kiếm việc làm tốt nhất và các doanh nghiệp mất đi cơ hội tuyển dụng nguồn lao động chất lượng nhất Bên cạnh đó người Anh ngay lập tức sẽ mất quyền sử dụng thẻ bảo hiểm y tế châu Âu Vấn đề tự do đi lại trong EU cũng

sẽ bị ảnh hưởng thông qua việc kiểm soát biên giới và kiểm tra visa của người Anh - khi đó sẽ được coi là người dân đến từ nước thứ ba

Cùng với đó, nguy cơ hỗn loạn tại biên giới là không tránh khỏi một khi các trạm kiểm soát hải quan và kiểm dịch được tái thành lập Theo ông Xavier Bertrand, Chủ tịch vùng Hauts-de-France của Pháp, cứ mỗi 2 phút để kiểm soát hải quan và kiểm dịch đối với từng phương tiện sẽ gây ra đoạn đường tắc nghẽn 27km từ Pháp đến Anh và ngược lại Mỗi năm có khoảng 4,2 triệu xe vận tải hạng nặng đi qua các cảng Calais, Dunkerque của Pháp và đường hầm dưới eo biển Manche

Nền kinh tế của Anh sẽ bị gián đoạn và đình trệ không chỉ trong thời gian ngắn và sẽ kéo dài trong nhiều năm Giới chuyên gia tính toán, Anh có thể mất hạng tín dụng AAA, kinh tế Anh sẽ tuột dốc trong 5 năm tới, chịu tổn thất đến

100 tỷ Bảng - tương đương 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), GDP sẽ giảm 10%, đồng Bảng mất giá 20%, gần 1 triệu người lao động mất việc… Anh cũng

4-tự vứt bỏ đi lợi thế lớn nhất khi tham gia EU, đó là thương mại 4-tự do trong khối

Giờ đây đứng trước nguy cơ Brexit không thoả thuận, nền kinh tế và đồng tiền bảng Anh đã bị suy yếu bởi nhiều lý do, dễ thấy nhất là các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài khổng lồ vào EU, thay vì vẫn chạy vào Anh sẽ được chuyển sang cho các bước láng giềng, Đức, Pháp, Italia là các ứng viên hàng đầu

Hậu quả nhãn tiền, người tiêu dùng sẽ phải mua hàng nhập khẩu giá cao

và doanh nghiệp Anh có thể thiệt hại hàng chục tỷ USD tiền thuế nhập khẩu bổ sung mỗi năm

Bên cạnh đó, London cũng sẽ không được hưởng những ưu đãi như thuế nhập khẩu ở mức thấp hoặc bằng 0% khi tiếp cận thị trường 58 nước tham gia 36 thỏa thuận thương mại của EU

“Bóng ma Brexit” không chỉ khiến dòng vốn đầu tư vào Anh bị đóng băng

mà còn khiến đồng bảng Anh bị suy yếu so với các đồng tiền chủ chốt

III, Xuất nhập khẩu của Anh với các nước ngoài EU

1, Các hiệp định thương mại giữa EU và các nước ngoài EU

Là tổ chức liên minh quốc tế, EU đã kí rất nhiên hiệp định thương mại tự

do để tạo điều kiện phát triển kinh tế cho các quốc gia trong khối liên minh Liên minh châu Âu có mối liên kết rất chặt chẽ với các quốc gia lớn trên thế giới và nổi bật hơn cả là Hoa Kì, Nhật Bản

a, Hoa Kì và hiệp định TTIP

Hiệp định thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương còn được gọi là Hiệp

định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) hay Transatlantic Free Trade Area (TAFTA)) là một thỏa hiệp thương mại tự do đang được đàm phán

giữa Liên minh Âu châu và Hoa Kỳ Thỏa hiệp này được dự đoán là sẽ tăng nền

và các nước còn lại trên thế giới lên €100 tỷ Các cuộc nói chuyện đã bắt đầu vào tháng 7 năm 2013 và đã đạt được 3 vòng đàm phán vào cuối năm đó

b, Nhật Bản và hiệp định JEFTA

Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Nhật Bản (JEFTA:

Japan-EU Free Trade Agreement) là một thỏa thuận thương mại tự do và bảo hộ đầu tư giữa Liên minh châu Âu và Nhật Bản và được đàm phán từ năm 2013 đến năm

2017 Nó là hiệp định thương mại song phương lớn nhất của EU cho đến nay và mang hình thức hiệp ước theo luật quốc tế Vì hiệp định thương mại tự do JEFTA chiếm 30% tổng sản phẩm quốc nội thế giới và 40% thương mại toàn cầu, nó được Thủ tướng Nhật Bản Shinzō Abe nói tới ở Brussels cho đây là “sự

ra đời của khu kinh tế lớn nhất thế giới”

Nhật là nước mậu dịch lớn thứ 2 với EU sau Trung Quốc ở châu Á và đứng thứ 6 toàn cầu:

Xuất cảng năm 2016 từ Giá trị (tỷ Euro) Tỷ lệ thương mại

Đối với Nhật Bản, EU là đối tác thương mại quan trọng thứ 3, còn đối với

EU, Nhật Bản xếp vị trí thứ 6 về trao đổi thương mại

Cả hai bên đều nhấn mạnh JEFTA sẽ mang đến những lợi ích to lớn cho nền kinh tế các quốc gia thành viên EU và Nhật Bản Sau khi gỡ bỏ các rào cản thương mại, theo ước tính sơ bộ, xuất khẩu của các nước EU sang Nhật Bản sẽ tăng khoảng 33%, và ngược lại, xuất khẩu của Nhật Bản vào thị trường EU sẽ tăng 23,5%

Các loại thuế nhập khẩu hàng hóa vào Nhật Bản trong giai đoạn chuyển tiếp sẽ được gỡ bỏ khoảng 85% đối với các mặt hàng xuất khẩu nông sản truyền