NHÓM PHENICOL ppt

Nhĩm PhenicolTác dụng phụ –Độc tính   Thiếu máu vơ tạo do suy tủy  Do dùng liều cao hay bị suy thận..  xảy ra sớm  phụ thuộc liều  có thể phục hồi khi ngưng trị liệu  Không phụ

NHÓM PHENICOL

NHÓM PHENICOL

 Kháng sinh kìm khuẩn (1947)

 Từ các nấm Streptomyces & sau đó tổng hợp

 Gồm : Chloramphenicol & Thiamphenicol.

 Chỉ định chính :

Sốt thương hàn và viêm màng não

 Do độc tính, việc sử dụng ngày nay bị giới hạn.

NHÓM PHENICOL

H 3 C-SO 2 Thiamphenicol

Nhóm Phenicol

Cơ chế tác dụng & đề kháng/ vk

 Ngăn sự tổng hợp protein do gắn vào tiểu đơn vị 50S của

ribosom, ức chế enzym peptidyltransferase , ngăn sự gắn kết của a.amin vào chuổi polypeptid đã có.

 Điểm gắn / các Phenicol rất gần với các Macrolid và

Lincomycin có thể có sự tương tranh

 Vk đề kháng có thể do tiết enzym acetyltransferase (quan

trọng) hay giảm tính thấm / màng vk.

 Có sự ĐK chéo giữa 2 chất / nhóm Phenicol.

Nhóm Phenicol

Dược động học



 Dùng PO hấp thu rất tốt ( Chlo 75-90%; Thiam.#ø 100%)

 Phân bố tốt vào mô, dịch cơ thể và bên trong tế

bào Qua nhau thai và vào sữa.

 Qua hàng rào máu não tốt, cho C trong LCR # 30 –

50% nồng độ trong huyết thanh.

 Chloramphenicol chuyển hóa ở gan vô hoạt.

thải qua đường tiểu và chỉ 2-3% vào mật.

 Thiamphenicol không bị biến đổi ở gan và thải

qua thận dưới dạng hoạt tính ( 70%), vào mật 5%

Nhĩm Phenicol

Tác dụng phụ –Độc tính



 Thiếu máu vơ tạo do suy tủy

 Do dùng liều cao hay bị suy

thận.

 xảy ra sớm

 phụ thuộc liều

 có thể phục hồi khi ngưng

trị liệu

 Không phụ thuộc liều.

 xảy ra chậm, không dự đoán được.

 Không phục hồi:

 Tỉ lệ mắc phải: # 1/25000

 Tỉ lệ tử vong : 80 %.

Nhĩm Phenicol

Tác dụng phụ –Độc tính

 Gray Baby syndrome (Hội chứng xám)

 Có thể gây tử vong ở trẻ sơ sinh / sinh non.

 TC: ói mữa, đau bụng tiêu chảy, sốt , nhược cơ, tím tái, trụy tim mạch

 Có thể xảy ra cho trẻ khi bà mẹ dùng thuốc ở gđ cuối /kỳ mang thai

 Được giải thích do chức năng gan của trẻ chưa hòan chỉnh.

 Ch ưa có báo cáo về hội chứng này đv

Thiamphenicol



Nhĩm Phenicol

Tác dụng phụ –Độc tính

Phản ứng Jarisch- Herxheimer :

 Xảy ra khi dùng liều cao thuốc trong điều trị

giang mai, thương hàn, Brucellose.

 Liều cao chloramphenicol để trị thương hàn có thể gây rối lọan tiêu hóa ( 10%), phù Quincke , trụy tim mạch ( hiếm).

 Viêm màng não, áp xe não.

 Nhiễm trùng phế quản, phổi

 Nhiễm trùng gan mật.

 Nhiễm trùng vk kỵ khí.

 Nhiễm trùng nội bào

Nhóm Phenicol

Sử dụng trị liệu

  Cần theo dõi công thức máu trước và trong khi

trị liệu ( 1-2 lần / tuần).

 Không sử dụng quá 3 tuần

 Theo dõi chức năng gan ( Chloramphenicol) và

øthận (Thiamphenicol) và hiệu chỉnh liều khi cần.

 Dạng SD: PO, IM, IV, tại chỗ ( nhỏ mắt… )

Nhóm Phenicol

Tương tác thuốc

 Chloramphenicol là chất ức chế men gan,

có thể làm tăng C / của mộ số thuốc dùng

chung như :

 thuốc kháng vitamin K như warfarin

 thuốc sulfamid hạ đường huyết ( tolbutamid )

 thuốc động kinh ( phenytoin…)

 Barbiturat, phenytoin, rifampicin làm giảm C/

serum của chloramphenicol.

NHÓM AMINOGLYCOSID

NHÓM AMINOGLYCOSID (AMINOSID)

 Là kháng sinh diệt khuẩn, ly trích từ môi

trường cấy Streptomyces, Bacillus hay bán Thợp

Aminoglycosid thiên nhiên :

AMINOGLYCOSID

NHĨM AMINOGLYCOSID

Phổ tác dụng

 Là kháng sinh diệt khuẩn, ly trích từ môi

trường cấy Streptomyces, Bacillus hay bán TH

 Cho hiệu lực diệt khuẩn nhanh trên:

 TK Gram âm hiếu khí: vk họ khuẩn đường

ruột, Pseudomonas, H.influenza

 TK Gram dương : Mycobacterium,

Corynebacterium, Listeria

 Cầu khuẩn Gram dương: Staphylo meti-S

NHĨM AMINOGLYCOSID

Phổ tác dụng

ĐẶC BIỆT:

 Spectinomycin : Td rõ trên Gonococcus

 Amikacin: td trên nhiều chủng đa đề kháng

 Đề kháng tự nhiên

Streptococcus, Pneumococcus và vk kỵ khí

 Có thể xếp theo thứ tự họat tính:

Streptomycin < Kanamycin < Gentamycin , Sisomycin < Dibekacin, Tobramycin ,Netilmycin < Amikacin

NHĨM AMINOGLYCOSID

Dược động học

 Không hấp thu qua PO, thường IM/IV chậm

 Phân tán kém vào các mô, dịch đường hô hấp, LCR

 Tập trung cao độ ở thận và tai trong.

 Thải trừ chủ yếu qua thận ở dạng họat tính.

T 1/2 = 1.5 – 3h.

 Có hiệu ứng hậu kháng sinh:

1-4 h với Stap aureus

2-7h với họ khuẩn ĐR và Pseu aeruginosa

NHÓM AMINOGLYCOSID

Độc tính trên thận

 Thường xảy ra khi dùng thuốc > 10 ngày.

 Có hồi phục khi ngừng sử dụng.ĐT thận do:

gentamicin & tobramycin > amikacin và netilmicin

 Có sự tích lũy thuốc trên tế bào bàn chải / ống thận làm thay đổi cấu trúc & chức năng màng tb họai tử từng phần ống thận.

 Yếu tố làm tăng ĐT thận : tuổi cao, mất nước , dúng

chung với thuốc lợi tiểu, thuốc độc với thận # vancomycin,

amphotericin B, cefaloridin…

NHÓM AMINOGLYCOSID

Độc tính trên tai - tiền đình

 Thường xảy ra khi dùng thuốc > 10 ngày.

 Tổn thương dây TK sọ số 8 (không hồi phục)

 TC: chóng mặt, mất thăng bằng, rung giật nhãn cầu, giảm thính lực,và có thể gây điếc.

 Yếu tố làm tăng độc tính trên tai:

 D ùng liều cao kéo dài.

 Thiểu năng thận.

 Có bệnh lý về thính giác.

 Phối hợp với thuốc có đt với tai.

NHÓM AMINOGLYCOSID

Độc tính – Tác dụng phụ khác

 Tác động lọai curare ( curare-like effect)

- Ức chế dẫn truyền thần kinh cơ nhược cơ.

- Chống chỉ định trong gây mê có dùng curare, và ở người bị chứng nhược cơ.

 Các tác dụng phụ khác: dị ứng da, rối lọan về máu, sốc phản vệ hiếm xảy ra

Aminosid là nhóm thuốc có giới hạn trị liệu hẹp,

cần theo dõi C trong máu

NHÓM AMINOGLYCOSID

Sử dụng trị liệu

 Chỉ định trong các trường hợp nhiễm trùng nặng ,

đặc biệt NT Gram âm.

 Nhiễm trùng huyết, nội tâm mạc

 Nhiễm trùng tại chỗ trầm trọng.

 Nhiễm trùng do Listeria

 Nhiễm trùng tại chỗ (neomycin, paromomycin.)

 Nhiễm trùng lao ( streptomycin, kanamycin)

 Lậu cầu : spectinomycin

Phối hợp với Betalactamin/ Fluoroquinolon

NHĨM AMINOGLYCOSID

Sử dụng trị liệu

 Đường sử dụng:

- SC : dễ gây họai tử nơi tiêm

- IM ( đường sd cổ điển) : nhiều biến thiên về vận tốc hấp thu hấp thu khó theo dõi trị liệu

- IV chậm: ( 30-60 ph) : được nhiều nơi áp dụng

Cần hiệu chỉnh liều lượng ở người béo phì.

Cần hiệu chỉnh liều ở người suy thận

 Cmax : Gentamicin / Tobramycin

Cmax # 20 mg / L (liều duy nhất 5 mg/kg)

# 4-8 mg / L (liều 3 mg/kg/24g,chia 3 lần)

* sử dụng trong trường hợp nhiễm trùng

nặng, nhưng chưa nguy hiểm đến tính mạng

MỞ RỘNG KHOẢNG CÁCH GIỮA 2 LIỀU

ª Trị liệu kéo dài > 7 ngày