66 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN, TỦ SÁCH XÃ ư viện xã còn là bộ mặt văn hóa của xã có nhiệm vụ lưu trữ, giới thiệu và luân chuyển ấn phẩm thông tin đến mọi
Trang 166
MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG
THƯ VIỆN, TỦ SÁCH XÃ
ư viện xã còn là bộ mặt văn
hóa của xã có nhiệm vụ lưu trữ,
giới thiệu và luân chuyển ấn
phẩm thông tin đến mọi người dân,
nhằm nâng cao mức hưởng thụ văn hóa
tinh thần của nhân dân, tạo điều kiện
cho nhân dân mọi thành phần có điều
kiện tiếp cận với những tiến bộ khoa học,
kỹ thuật, và nền tri thức của nhân loại
chứa đựng trong sách báo
Đối với bạn đọc vùng nông thôn, sách
báo là món ăn tinh thần không thể thiếu
trong học tập, trong đời sống lao động
sản xuất, nghiên cứu Các thông tin
ngắn gọn, nhanh nhạy, kịp thời qua các
phương tiện nghe nhìn cũng có tác dụng
hấp dẫn, nhưng chỉ bằng cách đọc sách,
báo - tạp chí người đọc mới tiếp cận đầy
đủ nguồn tư liệu cần thiết Bản chất việc
đọc sách còn là nguồn hứng thú tao nhã,
có sự giao lưu tình cảm giữa người đọc
với tác giả
Thư viện xã đóng vai trò quan trọng
trong việc thực hiện tốt phong trào “Toàn
dân đoàn kết xây dựng đời sống văn
hóa” theo chủ trương của Đảng và Nhà
nước, trong đó phấn đấu thực hiện mục
tiêu “mỗi người dân có 4 bản sách/ năm,
mỗi xã/ phường có một thiết chế văn hóa
- thể thao” Điều đó thêm một lần nữa
khẳng định vị thế của thư viện xã Thời
gian qua, cùng với việc ra mắt xã văn
TRẦN THỊ ÚT
hóa, các thư viện, tủ sách xã cũng lần lượt ra đời và trở thành một mắt xích quan trọng trong guồng máy văn hóa chung Cùng với hoạt động nhà văn hóa, thư viện xã đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân
Dạo quanh một số thư viện, tủ sách
xã ở Cai Lậy, chúng ta có thể cảm nhận
được vai trò tích cực của thư viện trong việc phục vụ nhụ cầu đọc sách cho
người dân nơi đây Thư viện xã Cẩm
Sơn, với diện tích 50m mở cửa 5 ngày/ tuần, 1.200 bản sách, 20 loại báo - tạp
chí được trưng bày gọn gàng, ngăn nắp
đã tiếp trung bình từ 30 đến 50 lượt bạn đọc mỗi ngày, luân chuyển trên 150 tài liệu sách báo đến tay bạn đọc
Số lượng bạn đọc của Thư viện xã Nhị
Mỹ có phần kém hơn do vị trí không nằm
cạnh trường, cạnh đường Để khắc phục nhược điểm này, thư viện đã thực
hiện mô hình liên kết, mang sách báo sang phục vụ các em học sinh trong trường học, mỗi lần trao đổi 100 quyển, mỗi tháng phục vụ gần 100 lượt, nhờ vậy hoạt động của Thư viện cũng đem lại hiệu quả tốt
Ngoài một số thư viện hoạt động đạt hiệu quả, cũng có một số thư viện chất lượng hoạt động chưa cao do chưa xác
Trang 2
định đúng vai trò, vị thế của thư viện
trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại
hóa nên có phần xem nhẹ và buông lỏng
hoạt động thư viện, làm cho thư viện sau
một thời gian thành lập đã trở thành “thư
viện chết”, sách báo trở thành mớ tri thức
vô trì nằm im lặng trong bao để bụi lấp
đầy trên giá
Khi được hỏi về lý do thư viện không
hoạt động, hầu hết đều nói: không có
kinh phí, không có người quản lý Đâu
là khúc mắc quan trọng nhất cần được
tháo gỡ trong việc tìm ra giải pháp nâng
cao chất lượng hoạt động thư viện, tủ
sách xã hiện nay?
Trước hết các cấp, các ngành cần có
một cách nhìn đúng đắn về vai trò, vị trí
của thư viện trong sự nghiệp văn hóa —
giáo dục Bác Hồ đã từng khuyên “Học ở
trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và
học nhân dân” Sách vở không chỉ là
phương tiện giải trí mà còn là phương
tiện học tập, góp phần vào sự nghiệp
“trồng người”, thúc đẩy khoa học kỹ thuật
phát triển Do đó, chúng ta không nên
cho việc xây dựng thư viện, tủ sách xã
chỉ là một phong trào Bởi lẽ đã là phong
trào thì có thể “sớm nở, tối tàn” nay có
thể có, mai có thể không, khi lên, khi
xuống, mà phải xem việc ra mắt một thư
viện, tủ sách xã là một thiết chế văn hóa
ổn định
Đã là một thiết chế cần phải có tính
độc lập tương đối, có người quản lý, có
chế độ bồi dưỡng, có biện pháp “làm
tươi” kho sách Nghĩa là có kế hoạch chủ
động bổ sung, luân chuyển, sao cho vốn
tài liệu thư viện tăng lên từ 10 lên 100, từ
100 lên 1.000 sau một thời gian hoạt
động Còn có biện pháp thu hút, mời gọi
mọi người đến học tập, giải trí, tích lũy
kiến thức thực hiện đúng như mục đích
ban đầu được đặt ra: là nơi có thể đáp
ứng cho người dân những thông tin về
Tap chi THU VIEN VIET NAM
Sự nghèo nàn của các tủ sách thư viện xã
Ảnh: HM
pháp luật, sản xuất, kinh doanh, làm giàu, chống tái mù chữ, tạo thói quen đọc sách báo, Thực tế, phần lớn các thư viện tủ sách xã sau khi thành lập đều trông chờ vào vốn tài liệu từ thư viện tỉnh, huyện cung cấp Có nơi, ngộ nhận trách
nhiệm luân chuyển sách báo là do thư
viện cấp trên nên không chủ động luân chuyển sách Một số nơi hoạt động sau
thời gian dài, vốn sách vẫn vỏn vẹn như
thời gian đầu thành lập, có khi có nơi còn vơi đi do mất mát, hư, rách,
Một thư viện xã sẽ không tồn tại nếu không có chế độ bổ sung sách báo thường xuyên và cá nhân chủ quản Có trụ sở, trang thiết bị cần thiết cho thiết chế thư viện không thôi chưa đủ, mà phải bảo đảm cho vốn sách báo phát huy tác dụng, không bị hư hổng, mất mát
thông qua người phụ trách ổn định, biết
nghiệp vụ, yêu quý sách báo, được
hưởng các chế độ cần thiết để toàn tâm,
toàn ý chăm lo công việc Qua khảo sát, cán bộ phụ trách xã đa phần kiêm nhiệm với chế độ thù lao ít ỏi từ 50.000 đồng
đến 100.000 đồng, thậm chí các tủ sách
của ấp làm theo lòng nhiệt tình không được hưởng một khoản thù lao nào Như
vậy, để có được chế độ nhất định cần
Xem tiếp trang 47
Trang 3
Thu viện ngày càng đông và Thư viện có
thể làm hết chức năng nhiệm vụ của
mình
Ngoài những điểm trên thì sự xuất hiện của thư viện hiện đại (Trung tâm
học liệu) - một Thư viện hiện đại nhất ở
Huế với hệ thống mạng thông tin mới
được cập nhật hàng ngày, hàng giờ cũng
là nơi thu hút một lượng lớn độc giả của
các trường ở Huế khiến cho độc giả đến
Thư viện Huế giảm đi
4 Kết luận
Sự nghiệp giáo dục của đất nước ta ngày càng được đối mới một cách toàn
diện Chung sức vào sự nghiệp đổi mới
này thì hệ thống thư viện nói chung và
Thư viện trường ĐHKH Huế nói riêng
phải không ngừng đổi mới tìm ra nhiều
biện pháp tích cực để thu hút độc giả
đến với thư viện mình Độc giả càng
đông thì thư viện đó càng phát huy hết
chức năng nhiệm vụ của mình
Dẫu biết rằng việc thu hút được độc giả, hình thành thói quen lên thư viện là
không thể thiếu đối với mỗi Thư viện
nhưng nó không phải việc một sớm một
chiều có thể làm được Ngoài sự nỗ lực
hết sức của bản thân thư viện rất cần
đến nhiều yếu tố bên ngoài nữa Dù sao
chúng ta cũng hy vọng rằng thư viện sẽ
ngày càng nâng cao được vai trò, vị trí
của mình trong xã hội Hơn ai hết, những
người làm trong ngành thư viện đang nỗ
lực hết mình vì sự nghiệp của ngành
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Vũ Thanh Bình: Giáo dục và thời đại Số đặc biệt tháng 8
2 Tạp chí Thư viện Việt Nam số 2 (AI
2007)
3 Lê Văn Viết: Cẩm nang nghề Thư viện
TT NI IÀ (2) 0/020 /70\0 08
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
Tiếp theo trang 67 thiết duy trì hoạt động thư viện chắc chắn sẽ không dễ dàng ở vùng nông thôn
Tuy nhiên, đã là một thiết chế trong hệ thống văn hóa - giáo dục thì các chế định này cần được các cấp chính quyền chăm lo từ đầu tư trang thiết bị, phân bổ con người đến cấp kinh phí, chỉ đạo hoạt động Đặc biệt là các quy định mang
tính pháp lý của các ngành chức năng có thẩm quyền để chính quyền địa phương
có trách nhiệm thực hiện
Xét cho cùng, sự ra đời của các thư viện xã sẽ góp phần kéo theo sự phát triển của guồng máy văn hóa Chỉ đơn giản chủ trương xây dựng cho có số lượng, hay “trả nợ” cho phong trào mà không cân nhắc, tính đến các điều kiện nhằm đảm bảo cho các thư viện tồn tại lâu dài thì sẽ không tránh khỏi sự thất bại
mà chính chúng ta sẽ phải trả giá bằng tiền của và công sức
Đẩy mạnh hoạt động đọc sách ở thư viện, tủ sách xã nên chăng thực hiện theo chu trình khép kín, có kế hoạch, điều hành, chỉ đạo, thực hiện, xây dựng, duy trì và củng cố Những cơ sở nào có nhu cầu và điều kiện cần và đủ (trang thiết bị, trụ sở, vốn tài liệu, người quản lý) mới đăng ký hoạt động, các thư viện cấp trên cũng cần quan tâm hỗ trợ nghiệp
vụ, tài liệu cho các thư viện này Không nên ồ ạt chạy theo phong trào, không nên làm theo kiểu “đánh trống bỏ dùi' Cởi bỏ quan niệm “có sách báo cũng sống, không sách báo cũng xong” tuyên truyền, động viên khuyến khích nhân dân đến thư viện đọc sách báo, góp phần nâng cao dân trí cũng là góp phần
cho sự thành công của công cuộc hiện đại hóa nông thôn ngày nay
6)