ANH CHỊ hãy ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ô NHIỄM môi TRƯỜNG ở VIỆT NAM HOẶC của VÙNG địa PHƯƠNG ANH CHỊ SINH SỐNG

Khái niệm “ Môi trường” Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI:

ANH/ CHỊ HÃY ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở

VIỆT NAM HOẶC CỦA VÙNG/ ĐỊA PHƯƠNG ANH CHỊ SINH SỐNG.

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần: Môi trường và phát triển bền vững

Hà Nội - 2022

PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 2

1 Cơ sở lý luận về ô nhiễm môi trường 2

1.1 Một số khái niệm 2

1.1.1 Khái niệm “Ô nhiễm” 2

1.1.2 Khái niệm “Môi trường” 2

1.1.3 Khái niệm “Ô nhiễm môi trường” 2

1.2 Vai trò, ý nghĩa của môi trường 3

2 Thực trạng ô nhiễm môi trường tại tỉnh Bắc Giang …………. 4

2.1 Thực trạng ô nhiễm môi trường chung 4

2.2 Thực trạng ô nhiễm nguồn nước ……… 5

2.3 Thực trạng ô nhiễm môi trường không khí… 7

2.4 Thực trạng rác thải ngổn ngang, chậm xử lý ……… 8

3 Một số giải pháp bảo vệ môi trường 9

KẾT LUẬN 14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

PHỤ LỤC 17

Cuộc sống ngày càng phát triển hơn, cuộc sống đang diễn ra ngày càng phức tạp, kéo theo đó là con người luôn phải đối mặt với những vấn đề mang tính chất toàn cầu để bắt kịp với nhịp sống của thế giới Một trong những vấn đề rắc rối nhất, mang tính sống còn của nhân loại đó chính là vấn đề ô nhiễm môi trường Đây là vấn đề cấp bách không chỉ riêng ở một quốc gia nào mà nó có sức ảnh hưởng trên toàn thế giới Vì chúng ta đang sống chung một hành tinh có

sự sống duy nhất trong hệ mặt trời, nhưng chính con người đã đang huỷ hoại nó, gây ô nhiễm Đây chính là một vấn đề vô cùng cấp thiết, với hy vọng kêu gọi mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường

PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận về ô nhiễm môi trường

1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Khái niệm “ Ô nhiễm”

Ô nhiễm là sự huỷ hoại môi trường bằng bụi bẩn và các chất thải có hại Ô nhiễm có nhiều dạng như khói từ ống khói nhà máy, hóa chất độc hại v.v… Nó thường được gọi là ảnh hưởng ngoại hiện khi nghiên cứu quá trình nghiên cứu sản xuất công nghiệp và bị coi là cái giá phải trả cho sự tăng trưởng

1.1.2 Khái niệm “ Môi trường”

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật

Thành phần môi trường là các yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác

Theo cách hiểu đơn giản thì môi trường là tất cả các yếu tố tự nhiên và nhân tạo trong đó diễn ra sự sống của con người

Bách khoa toàn thư về môi trường (1994) đã đưa ra định nghĩa ngắn gọn

và đầy đủ hơn về môi trường: “Môi trường là tổng thể các thành tố sinh thái tự nhiên, xã hội – nhân văn và các điều kiện tác động trực tiếp hay gián tiếp lên phát triển, lên đời sống và hoạt động của con người trong thời gian bất kỳ”

1.1.3 Khái niệm “Ô nhiễm môi trường”

Ô nhiễm môi trường được công nhận như một mối đe doạ lớn với sức khoẻ con người và môi trường, các nguồn tài nguyên cũng bị ảnh hưởng không kém Ô nhiễm môi trường còn tạo ra những tác hại lâu dài

Ô nhiễm môi trường là sự có mặt của các chất lạ, độc hại gây nên những biến đổi nghiêm trọng về chất lượng của các yếu tố của môi trường như đất,

nước, không khí…vượt qua ngưỡng chịu đựng tự nhiên của sinh thể và con người

Các dạng ô nhiễm môi trường:

- Ô nhiễm nước là sự biến đổi của chất lượng nước bởi các chất lạ,

độc hại đến nước, gây nguy hiểm đến sự sống của các sinh vật, đến đời sống sinh hoạt của con người, tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, công nghiệp… và các hoạt động giải trí, thương mại

- Ô nhiễm không khí là sự có mặt của các chất độc hại trong khí quyển, làm biến đổi thành phần và chất lượng của không khí theo chiều hướng xấu đối với sự sống ô nhiễm không khí cũng có hai nguồn: nguồn gốc tự nhiên do núi lửa, cháy rừng, gió bụi,… và nguồn gốc nhân tạo do các hoạt động sản xuất và tiêu dùng của con người gây nên

- Ô nhiễm đất bao gồm các hiện tượng làm nhiễm bẩn môi trường đất bởi các tác nhân gây ô nhiễm từ con người và môi trường khi nồng độ của chúng

tăng lên quá mức an toàn, đặc biệt là các chất thải từ các hộ gia đình, của doanh nghiệp sản xuất kim loại và chất thải rắn của ngành khai thác mỏ Ngoài ra, còn

có các tác nhân tự nhiên bao gồm: nguồn gây ô nhiễm tự nhiên đến từ việc nhiễm phèn, bị quá trình gley hóa, nhiễm mặn trong đất và sự lan truyền từ môi trường nước ra đất đã bị nhiễm bẩn; hoặc nguồn ô nhiễm nhân tạo như từ chất thải công nghiệp, chất thải nông nghiệp: thuốc trừ sâu, cộng với chất thải sinh hoạt và các tác động khác của con người ở khu đô thị, chợ, khu sản xuất…

Ngoài ra còn có ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm chất phóng xạ, ô nhiễm tầm nhìn, ô nhiễm ánh sáng,…

1.2 Vai trò, ý nghĩa của môi trường

Môi trường đảm nhiệm vai trò vô cùng lớn đối với sự sống của con người

Đầu tiên, môi trường là nơi chưa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người Có thể thấy tất cả các ngành sản xuất đều gắn với các tài nguyên thiên nhiên Trồng lúa nước cần có đất nông nghiệp để canh tác, ngành xây dựng cần những vật liệu thô như đất, đá và các vật liệu đã qua chế biến như xi măng, sắt, thép,… Những khu rừng tự nhiên có vai trò cung cấp

gỗ, nước, bảo vệ sự đa dạng sinh học và thông qua đó để cải thiện môi trường chung của hệ sinh thái Vùng biển cung cấp các nguồn hải sản, nước, muối,…

phục vụ cho nhu cầu sinh tồn của con người Các loài động vật, thực vật cung cấp nguồn lương thực dồi dào trực tiếp phục vụ cho đời sống của con người Các nguồn cung cấp điện năng, sự sống trực tiếp cho con người như không khí, nhiệt

độ, năng lượng mặt trời,… Con người có thể phụ thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp vào môi trường, không có môi trường thì sẽ không có sự sống của con người

Thứ hai, môi trường chính là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra Con người gần như đào thải tất cả các chất thải vào môi trường, các chất này dưới tác động của vi sinh vật sẽ bị phân huỷ, biến đổi theo các quá trình sinh địa hoá rất phức tạp Qua các quá trình biến đổi tự nhiên các chất thải

có thể tái sử dụng dưới các dạng khác nhau và một phần tạo thành các độc tố gây hại cho môi trường sống Thứ ba, môi trường giữ chức năng lưu trữ và cung cấp các thông tin cho con người Bởi vì chính môi trường trái đất là nơi cung cấp

sự ghi chép và lưu trữ lịch sử trái đất, lịch sử tiến hoá của loài người và sinh vật, lịch sử cũng phát hiện văn hoá của loài người Cung cấp các chỉ thị không gian tạm thời mang tín chất tín hiệu và báo động sớm các hiểm hoạ đối với con người

và sinh vật sống trên trái đất như phản ứng sinh lý của cơ thể sống trước khi xảy

ra các tai biến tự nhiên và các hiện tượng tai biến tự nhiên, đặc biệt như bão, động đất, núi lửa Ngoài ra, môi trường còn cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật, các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các

vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ để thưởng ngoạn, tôn giáo và văn hoá khác Cuối cùng, môi trường bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động

từ bên ngoài Các thành phần trong môi trường có vai trò trong việc bảo vệ cho đời sống của con người và sinh vật tránh khỏi những tác động từ bên ngoài như tầng Ozon có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ các tia cực tím từ năng lượng mặt trời

2 Thực trạng ô nhiễm môi trường tại tỉnh Bắc Giang

2.1 Thực trạng ô nhiễm môi trường chung

Ô nhiễm môi trường đang là một thách thức lớn đối với tất cả chúng ta Chỉ mất vài phút để đốn đổ cái cây nhưng lại mất rất nhiều năm, thậm chí cả trăm năm để trồng lại được một cái cây như thế Chính những hành động của

con người đã và đang tàn phá nghiêm trọng đến môi trường sinh thái Dưới đây

là một vài con số thống kê giật mình, trên thực tế những con số này có lẽ còn cao hơn

Khoảng 50% dân số trên hành tinh không có nước sạch, 80% diện tích rừng đang bị tàn phá hoặc suy thoái, 6 triệu ha đất trồng đã bị biến thành hoang mạc, ¼ các loài động vật có vú và hàng loạt những loài động thực vật quý hiếm khác đang có nguy cơ tuyệt chủng nếu tốc độ khai thác rừng tiếp tục như hiện nay thì chỉ khoảng trong 170 năm nữa, rừng trên toàn cầu sẽ hoàn toàn biến mất

Không nói đâu xa, nơi em đã lớn lên và sinh sống, đó chính là tỉnh Bắc Giang, cũng có thực trạng ô nhiễm môi trường vô cùng nguy hại Đi cùng với quá trình đô thị hoá, công nghiệp hoá thì việc ô nhiễm môi trường là không thể tránh khỏi Hiện nay, những hình ảnh rác thải tràn lan, nguồn nước vẩn đục, bụi

mù mịt… không còn là hình ảnh xa lạ đối với người dân ở một số địa phương trên địa bàn tỉnh Bắc Giang Từ khoảng đầu năm 2020 đến nay, tỉnh Bắc Giang

đã cùng với các lực lượng chức năng kiểm tra, phát hiên và xử lý khoảng 60 trường hợp vi phạm về môi trường Một số lỗi vi phạm điển hình như: vận chuyển chất thải sai quy định, xả nước thải vượt mức quy định, xả rác bừa bãi,

… Theo kết quả quan trắc nước mặt tại 50 vị trí trên địa bàn tỉnh cho thấy

có 42 vị trí ô nhiễm bởi các thành phần môi trường Có tới 27 vị trí nước mặt có dấu hiệu bị ô nhiễm bởi thông số chất rắn lửng lơ vượt từ 1,1 đến 3,85 lần

2.2 Thực trạng ô nhiễm nguồn nước

Ô nhiễm môi trường nước là loại ô nhiễm đáng nguy hại nhất vì nguồn

nước ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ và sức sống của con người Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang hiện nay có 3 con sông lớn chảy qua là sông Thương, sông Lục Nam và sông Cầu Cả ba con sông này đều có dấu hiệu ô nhiễm nguồn nước nhẹ

về hàm lượng rác thải, ô nhiễm hữu cơ và coliform Các con sông chỉ đạt tiêu

chuẩn nước mặt loại B do nồng độ của một số kim loại nặng, coliform cao hơn mức tiêu chuẩn Sông Thương cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho khoảng 180 nghìn người thuộc khu vực thành phố Bắc Giang và một số vùng lân cận, tuy nhiên, quá trình đô thị hoá đi cùng với công nghiệp hoá ngày càng phát triển mạnh khiến cho sông Thương đang phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm rất cao

Tại khu vực nhận nước xả thải của Công ty Phân đạm và hoá chất Hà Bắc chất lượng nước sông Thương có nồng độ NO2 cao hơn tiêu chuẩn loại B cho phép là

50 lần Chắc hẳn hiện tượng này là do nước thải chưa được xử lý nghiêm ngặt đã được

đổ trực tiếp xuống sông của Công ty Phân đam và hoá chất Hà Bắc Công ty Cổ phần Nước sạch Bắc Giang cho biết thời gian gần đây nguồn nước mặt

sông Thương đang có chiều hướng xấu dần đặc biệt là vào mùa cạn từ tháng 11 đến tháng 3 Các mạng lưới ao, hồ, ngòi nhỏ là nguồn cung cấp, dự trữ nước khi mực nước sông Thương xuống thấp, với sự phát triển kinh tế xã hội như hiện nay chất lượng các ao hồ đều bị suy giảm, nhiều ao, hồ bị ô nhiễm hữu cơ nghiêm trọng Chất lượng nước sông Thương từ đó mà cũng bị ảnh hưởng lớn tới chất lượng nguồn nước Một đoạn sông Cầu chảy qua tỉnh Bắc Giang cũng không thể tránh khỏi sự ô nhiễm do ảnh hưởng của nước thải từ các làng nghề ven bờ sông, đặt biệt đó là làng nghề nấu rượu Vân Hà Hầu hết các thông số ô nhiễm nguồn nước đều vượt tiêu chuẩn Việt Nam loại A từ 3 đến 6 lần và chỉ dao dộng xung quanh tiêu chuẩn B Chất lượng nước sông Lục Nam cũng chỉ đạt được mức tiêu chuẩn B Chất lượng nước giếng dùng trong sinh hoạt của nhân dân có độ màu vượt tiêu chuẩn cho phép 2,5 lần, mức độ vẩn đục cao hơn 5,5 lần, vi sinh cao hơn 500 – 800 lần

Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, các nguồn xả thải được đổ ra môi trường qua hai hình thức chủ yếu là xả thải trực tiếp và cả thải đã được xử lý, trong đó thì phần lớn là nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp Đối với nước thải sinh hoạt, quá trình đô thị hoá, dân số đô thị tăng nhanh kéo theo ô nhiễm khu

đô thị, khu dân cư theo chiều hướng gia tăng, ô nhiễm môi trường nước tại các thuỷ vực tiếp nhận nguồn nước thải sinh hoạt của khu dân cư do có các chất hữu

cơ, dinh dưỡng, amoni, vi sinh vật Thành phố Bắc Giang đang cho triển khai kế hoạch dự án nâng cao công suất trạm xử lý nước thải thành phố lên 20.000

m3/ngày đêm, cải tạo một số hồ, cống rãnh, chất lượng nước và cảnh quan môi trường đã được cải thiện một cách rõ rệt Nước thải từ các hộ gia đình được thu gom, một phần được xử lý qua bể tự hoại, còn lại vẫn chưa được xử lý, thải trực tiếp ra ống thoát nước chung hoặc xả thải ra các ao, hồ xung quanh

Địa bàn tỉnh Bắc Giang hiện đang có 4 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động đã xây dựng và vận hành các trạm xử lý nước thải tập trung, đạt tỷ lệ 100% Các khu công nghiệp Đình Trám, Sông Khê – Nội Hoàng, Quang Châu, Vân Trung và 29 cụm công nghiệp đang hoạt động với tổng diện tích lên tới

1030 ha trong đó đã có 12 cụm công nghiệp được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, đề án bảo vệ môi trường chi tiết Tuy nhiên, tại một số cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh nước thải chỉ được xử lý sơ bộ qua hệ thống các bể lọc

cơ học hoặc xả thẳng trực tiếp ra môi trường mà chưa qua các hệ thống xử lý gây ô nhiễm nguồn nước

Một số nguồn gây ô nhiễm như tại xã Tân Mỹ nhiều hộ dân phản ánh các

hộ làm bún, bánh đa tại phường Đa Mai đã xả trực tiếp nước thải ra ngòi gây ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sản xuất nôn nghiệp của các khu vực lân cận gần đó

2.3 Thực trạng ô nhiễm môi trường không khí

Theo thống kê, nồng độ bụi tổng tại tất cả mọi điểm khảo sát ở trung tâm huyện và thành phố đều cao hơn tiêu chuẩn cho phép từ 2 đến 7 lần Nồng độ bụi chì, khí hydrocacbon, CO, NO2, SO2, H2S, NH3 đều nằm trong mức tiêu chuẩn cho phép Nguồn gây ô nhiễm môi trường không khí tập trung chủ yếu là

ở các nhà máy, xí nghiệp như Nhà máy phân đạm Hà Bắc, khu sản xuất gạch ở

xã Song Mai, xung quanh các làng nghề như làng nghề Phúc Lâm, Vân Hà Một

số doanh nghiệp khác như doanh nghiệp sản xuất mộc tại cụm công nghiệp Dĩnh

Kế, cơ sở sơn thép tại phường Thọ Xương trong quá trình hoạt động cũng phát

tán khói, bụi ra môi trường… Điển hình như làng nghề mộc Bãi Ổi, thuộc xã Dĩnh Trì, thành phố Bắc Giang có tới 100/169 hộ làm nghề, trong quá trình sản xuất đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường đô thị Đặc biệt các công đoạn bào, cưa, xẻ, phun sơn, máy đục vi tính gây rất nhiều bụi, mùn và tiếng ồn lớn cho khu vực dân cư

2.4 Thực trạng rác thải ngổn ngang, chậm xử lý

Tại địa bàn tỉnh Bắc Giang thì huyện Tân Yên chính là điểm “nóng” về rác thải phát sinh, tồn đọng gây ô nhiễm môi trường Nhiều tháng qua, ven đường giao thông trong khuôn viên khu đô thị An Huy, thị trấn Cao Thượng, rác rác thải sinh hoạt chất thành đống lớn kéo dài hàng chục mét bốc mùi nồng nặc, lượng giác tồn đọng tại đây khoảng hàng chục m3 Do chưa bố trí được khu vực

xử lý nên cách đây hơn 2 năm, Uỷ ban nhân dân thị trấn Cao Thượng mượn tạm khu đất trong khu đô thị An Huy tập kết, trung chuyển rác thải Tuy nhiên, rác không thường xuyên được vận chuyển đưa đi xử lý, tạo thành điểm tồn lưu khiến người dân bức xúc Một số người sống trong khu đô thị này phản ánh, ngày nắng mùi bay vào nhà, không khí ngột ngạt, ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất

là người già và trẻ nhỏ Những hôm mưa, nước gỉ rác lênh láng khắp lối đi

Không chỉ ở địa bàn huyện Tân Yên, ven tuyến đường liên thôn thuộc địa bàn xã Xương Lâm (Lạng Giang), rác thải sinh hoạt chứa trong các túi ni-lông, bao dứa vứt bừa bãi ven đường gây ô nhiễm, mất mỹ quan Đáng báo động là tình trạng xả rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định còn xảy ra trên tuyến kênh Yên Lại, thuộc địa bàn huyện Lục Nam, tạo thành điểm “nóng” từ trước Tết Nguyên đán Chiều ngày 14/3, “mục sở thị” tại địa bàn xã Tam Dị, thị trấn Đồi Ngô, rác ùn đọng kín mặt kênh kéo dài gần chục mét ở vị trí giáp ranh giữa thôn Hà Phú 12 và thôn Thanh Giã 2 Cũng trên tuyến kênh này, khu vực giáp ranh giữa xã Tam Dị và tổ dân phố Đồi Mới, thị trấn Đồi Ngô, nhiều tháng nay rác phủ kín mặt kênh, gây ô nhiễm

Không chỉ phát sinh bừa bãi ven đường, lòng kênh mà ngay tại các bãi rác, khu vực xử lý tập trung của huyện Tân Yên, Yên Dũng, Lạng Giang… rác