Trần Thanh Sơn∗ ∗∗ ∗ TÓM TẮT Phân lân là yếu tố quan trọng ảnh hưởng ñến việc gia tăng năng suất và chất lượng lúa gạo ở ðồng bằng sông Cửu Long, nhất là trên vùng ñất phèn.. Kết quả ng
Trang 1Báo cáo Khoa học Số 34 , 11/2008 19
NGHIÊN CỨU LIỀU LƯỢNG BÓN PHÂN LÂN
CHO CÂY LÚA Ở ðẤT PHÈN TỈNH AN GIANG
Ts Trần Thanh Sơn∗ ∗∗ ∗
TÓM TẮT
Phân lân là yếu tố quan trọng ảnh hưởng ñến việc gia tăng năng suất và chất lượng lúa gạo ở ðồng bằng sông Cửu Long, nhất là trên vùng ñất phèn ðề tài thí nghiệm nghiên cứu liều lượng bón phân lân cho cây lúa trên loại ñất phèn Typic Sulfaquepts bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên, 5 lần lập lại, giống lúa sử dụng là AS 996; công thức phân bón 90N - 0P 2 O 5 - 45K 2 O, 90N - 60P 2 O 5 - 45K 2 O và 90N - 90P 2 O 5 - 45K 2 O Kết quả nghiên cứu cho thấy bón phân lân cho cây lúa trên ñất phèn có ảnh hưởng ñến ñến năng suất lúa và ñộ bạc bụng hạt gạo; công thức phân bón khuyến cáo sử dụng là 90N-90P 2 O 5 -45K 2 O
ABSTRACT
Phosphate fertilizer is an important factor affected on the improvement of rice yield and quality in An Giang province and the Mekong Delta Phosphate fertilizer dosages on rice were studied in Typic Sulfaquepts soil of Tri Ton district, An Giang province in 2005-2007 (dry and wet season) The experiment was conducted in randomized complete block design with five replications, ưhereas AS 996 rice variety was used; fertilizes dosages of 90N - 0P 2 O 5 - 45K 2 O, 90N - 60P 2 O 5 -45K 2 O and 90N - 90P 2 O 5 - 45K 2 O The result showed that there were significant differences with yielding and grain chalkiness among fertilizer treatments Treatment 90N - 90P 2 O 5 - 45K 2 O fertilizer obtained higher yield, lower grain chalkiness than the others
Keywords: phosphate, yield, chalkiness
1 ðẶT VẤN ðỀ
Phân lân là nhân tố quan trọng ảnh hưởng ñến việc gia tăng năng suất và chất lượng lúa gạo ở ðồng bằng sông Cửu Long, nhất là trên vùng ñất phèn Kết quả khảo sát kỹ thuật canh tác lúa ở tỉnh An Giang cho thấy nông dân thường có khuynh hướng bón nhiều phân ñạm, ít phân lân và kali Vì vậy, ñề tài nghiên cứu liều lượng bón phân lân ở vùng ñất phèn ở tỉnh An Giang là cần thiết nhằm xác ñịnh công thức bón phân lân thích hợp ñể khuyến cáo vào sản xuất
2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM
Nghiên cứu thí nghiệm ñược thực hiện trên ñất phèn Typic Sulfaquepts trồng lúa ở huyện Tri Tôn của tỉnh An Giang thuộc vùng tứ giác Long Xuyên
Thời vụ ñông xuân và hè thu năm 2005-2007
Thí nghiệm bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên, 5 lần lập lại, diện tích mỗi lô 20 m2, mật ñộ sạ 150 kg.ha-1, giống lúa AS 996
Các nghiệm thức liều lượng phân bón 1ha gồm:
A 90N - 0P2O5 - 45K2O
B 90N - 60P2O5 - 45K2O
C 90N - 90P2O5 - 45K2O
Các số liệu thu thập:
Chỉ tiêu nông học: chiều cao cây, số bông.m-2, hạt chắc.bông-1, trọng lượng 1000 hạt
Năng suất thực tế: gặt thu mẫu 10m2, phơi khô làm sạch, cân và quy về ẩm ñộ 14%
ðộ bạc bụng ñược ñánh giá theo thang ñiểm của IRRI (1996):
ðộ
bạc bụng
không bạc bụng
vết ñục <10 %
vết ñục 11-20 %
Vết ñục
>20 %
Số liệu ñược xử lý thống kê theo chương trình phần mềm MSTATC, IRRISTAT
3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1 ðặc tính hóa học của ñất thí nghiệm
Kết quả phân tích cho thấy ñất thí nghiệm có hàm lượng ñạm trung bình, lân và kali thấp, hàm lượng sắt và chất hữu cơ khá
∗ Phó Trưởng phòng QLKH&HTQT Email: ttson@agu.edu.vn
Trang 2Báo cáo Khoa học Số 34 , 11/2008 20
Bảng 1 ðặc tính hóa học ñất tầng mặt ở các ñịa ñiểm thí nghiệm
3.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân lân ñến năng suất lúa và ñộ bạc bụng hạt gạo
Phân tích các chỉ tiêu thí nghiệm cho thấy phân lân có ảnh hưởng ñến năng suất lúa Liều lượng phân bón cho mỗi ha: 90N - 90P2O5 - 45K2O ñạt năng suất lúa trung bình của 5.548 kg.ha-1, tương ứng với 90N
- 60P2O5 - 45K2O ñạt 5.293 kg.ha-1 và so với 90N - 0P2O5 - 45K2O là 4.276 kg.ha-1 Các nghiệm thức khác biệt có ý nghĩa thống kê
Phân lân cũng ảnh hưởng ñến ñộ bạc bụng hạt gạo Ở liều luợng bón phân cho mỗi ha: 90N - 90P2O5 - 45K2O có tỉ lệ hạt gạo không bạc bụng ñạt 92,56% (bạc bụng cấp 0), tương ứng với 90N - 60P2O5 - 45K2O ñạt 92,67% và so với 90N - 0P2O5 - 45K2O là 89,88% Các nghiệm thức khác biệt có ý nghĩa thống kê
Bảng 2 Ảnh hưởng của các liều lượng bón phân lân ñối với năng suất lúa, ñộ bạc bụng hạt gạo
ở trên ñất phèn tỉnh An Giang
(kg.ha -1 )
Tỉ lệ bạc bụng (%)
Nghiệm thức A 90N - 0P2O5 - 45K2O, B 90N - 60P2O5 - 45K2O, C 90N - 90P2O5 - 45K2O
4 KẾT LUẬN VÀ ðỀ NGHỊ
4.1 Kết luận
Kết quả thí nghiệm nghiên cứu liều lượng bón phân lân cho cây lúa trên loại ñất phèn Typic Sulfaquepts cho thấy phân lân có ảnh hưởng ñến ñến năng suất lúa và ñộ bạc bụng hạt gạo Bón phân lân với liều lượng 90 kg P2O5.ha-1 ñạt ñược năng suất và tỉ lệ hạt gạo không bạc bụng cao hơn so với ñối chứng
4.2 ðề nghị
Khuyến cáo sử dụng liều lượng phân lân 90 kg P2O5.ha-1 bón cho cây lúa trên ñất phèn Typic Sulfaquepts Công thức phân hợp lý ñược ghi nhận là 90N - 90P2O5 - 45K2O
Tiếp tục thực hiện các nghiên cứu về phân bón ñể xác ñịnh công thức phân thích hợp cho cây lúa ở các loại ñất khác ở ñồng bằng sông Cửu Long, làm cơ sở xây dụng bản ñồ phân bón.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
International Rice Research Institute.1998 Experiment design and data analysis for
agricultural research AMMI-BSTAT.IRRI Vol 2 Los Banos Philippines
International Rice Research Institute.1996 Standard evolution system Los Banos Philippines
Trần Thanh Sơn 2008 Khảo sát kỹ thuật canh tác lúa ở tỉnh An Giang ðại học An Giang
