Đề có tính chất tranh luận, phản bác,lật ngược vấn đề 1/ Nội dung và tính chất của đề văn nghị luận a Ví dụ: sgk I/ Tìm hiểu đề văn nghị luận... - Đề văn nghị luận :đã khái quát chủ đề,
Trang 1TIẾT 80
ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN
VÀ VIỆC LẬP Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 2(1) Lối sống giản dị của Bác Hồ.
(2) Tiếng Việt giàu đẹp.
(Đề có tính chất giải thích, ca ngợi) (3) Thuốc đắng dã tật.
(4) Thất bại là mẹ thành công.
(5) Không thể sống thiếu tình bạn.
(6) Hãy biết quý thời gian.
(7) Chớ nên tự phụ.
(Đề có tính chất khuyên nhủ, phân tích)
(8) Không thầy đố mày làm nên và Học thầy không tày học bạn
có mâu thuẫn với nhau không?
(9) Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.
(Đề có tính chất suy nghĩ, bàn luận)
(10) Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau nên chăng?
(11) Thật thà là chăng là dại phải chăng?
(Đề có tính chất tranh luận, phản bác,lật ngược vấn đề)
1/ Nội dung và tính chất của đề văn nghị luận
a) Ví dụ: sgk
I/ Tìm hiểu đề văn nghị luận
Trang 3- Đề văn nghị luận :đã khái quát chủ đề, nội dung chính cho bài văn nên có thể xem là đầu đề, đề bài
Có thể dùng làm đề bài cho bài văn sắp viết.
- Nội dung : đề văn nghị luận luôn nêu ra một vấn đề cần
bàn bạc đòi hỏi người viết phải bày tỏ ý kiến của mình với
vấn đề đó
- Tính chất : của đề như giải thích, ca ngợi, khuyên nhủ,
phân tích…có tính định hướng cho bài viết Giúp người
viết có một thái độ, giọng điệu, phương pháp phù hợp
b) Nhận xét:
Trang 42/ Tìm hiểu đề văn nghị luận
a) Tìm hiểu đề : Chớ nên tự phụ
-Đề văn nêu lên vấn đề: chớ nên tự phụ
-Đối tượng và phạm vi: Bàn về tính tự phụ của con người
- Khuynh hướng: Phủ định tính tự phụ.
- Yêu cầu: Giải thích rõ thế nào là tự phụ, nêu những biểu hiện và tác hại của nó, nhắc nhở con người không nên tự phụ
b) Tìm hiểu đề : Là xác định đúng vấn đề, phạm vi,
tính chất của bài văn nghị luận để làm bài khỏi sai lệch.
Trang 5II Lập ý cho bài văn nghị luận
1- Xác lập luận điểm:
* Luận điểm chính: chớ nên tự phụ
- Luận điểm phụ 1
Nêu khái niệm về thói tự phụ… > Khẳng định
tư phụ là 1 thói quen xấu của con người.
- Luận điểm phụ 2 : Các biểu hiện của thói tự phụ
- Luận điểm phụ 3 : Các tác hại của thói tự phụ đối với bản thân và mọi người
- Luận điểm phụ 4 : các giải pháp khắc phục
tính tự phụ
Trang 62 Tìm luận cứ
* Tự phụ là: thái độ đề cao quá mức bản thân, tự cao tự đại đến mức xem thường người khác
* Các biểu hiện của thói tự phụ
- Tự phụ là luôn đề cao bản thân luôn cho mình là giỏi nên coi thường, thiếu tôn trọng người khác:
- Tự phụ luôn mâu thuẫn với khiêm nhường, học hỏi
- Không tự đánh giá được năng lực thực chất của mình
* Tác hại của thói tự phụ:
- Tự phụ khiến cho bản thân bị mọi người chê trách, xa lánh
- Thường tự ti khi thất bại
- Không chịu học hỏi, không tiến bộ
- Hoạt động bị hạn chế, dễ thất bại
* Làm thế nào để không mắc thói tự phụ
+ Tìm trong thực tế
+ Lấy dẫn chứng từ bản thân, bạn và người xung quanh
+ Dẫn chứng từ sách báo, bài học
Trang 73 Xây dựng lập luận:
+ Tự phụ là gì ?
+ Những biểu hiện và tác hại
của tự phụ (dẫn chứng)
+ Các tác hại của thói tự phụ đối với bản thân và mọi người
+ các giải pháp khắc phục tính tự
phụ
Trang 8Ghi nhớ :Sgk / trang 23
- Đề bài văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra một vấn đề
để bàn bạc, đòi hỏi người viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó
Tính chất của đề như ngợi ca, phân tích, khuyên nhủ,
phản bác.Đòi hỏi bài làm phải vận dụng các phương
pháp phù hợp
- Yêu cầu của việc tìm hiểu đề là xác định đúng vấn
đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận để làm bài khỏi sai lệch
- Lập ý cho bài nghị luận là xác lập luận điểm, cụ thể
hoá luận điểm chính thành các luận điểm phụ, tìm luận
cứ và cách lập luận cho bài văn
Trang 9Hãy tìm hiểu đề và lập ý cho đề bài: Sách là ng ười bạn lớn của con ng ời
1 Tỡm hiểu đề
- Vấn đề nghị luận: Vai trũ của sỏch đối với con người.
- Phạm vi: Xỏc định giỏ trị của sỏch.
Tớnh chất: Khẳng định, đề cao vai trũ của sỏch với cuộc sống con người.
2 Lập ý:
Luận điểm 1: Con người kkụng thể thiếu bạn (lớ lẽ, d/c)
Luận điểm 2: Sỏch là người bạn lớn của con người.
- Giỳp ta học tập, rốn luyện hàng ngày.
- Mở mang trớ tuệ, tỡm hiểu thế giới.
- Nối liền quỏ khứ, hiện tại, tương lai.
- Cảm thụng, chia sẻ với con người và nhõn loại.
- Thư gión, thưởng thức.
Luận điểm 3: Cần gắn bú với sỏch.
- Ham mờ đọc sỏch.
- Biết lựa chọn sỏch để đọc.
- Vận dụng điều đọc được vào cuộc sống.
3 Lập luận:
- Con người khụng thể kkụng cú bạn Cần bạn để làm gỡ?
- Sỏch đó mang lại những lợi ớch gỡ? Tại sao sỏch được coi là bạn lớn ?
III Luyện
tập
Trang 10Hướng dẫn về nhà học bài
- Học thuộc bài
- Hoàn thành bài tập
- Đọc bài tham khảo.
- Xem lại nội dung bài giờ sau học tiếp tiết 2