TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI VÀ NHỮNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

CSXH là sự thể chế hoá các đường lối của Nhà nước, các quan điểm của Đảng về giải quyết các VĐXH có liên quan đến con người, nhóm người hay toàn thể cộng đồng nhằm phát triển con người,

Trang 1

TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI

VÀ NHỮNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

GIẢNG VIÊN CHÍNH: TS NGUYỄN THỊ MAI HỒNG KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI - TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Trang 2

XÃ HỘI VÀO THỰC TẾ CUỘC SỐNG

PHỤ LỤC: MỘT SỐ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN

Trang 3

VẤN ĐỀ ĐÓI NGHÈO I.1 CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI – ĐỐI TƯỢNG CỦA CSXH

Trang 4

HIỂM HỌA THIÊN TAI

Trang 6

TỆ NẠN

XÃ HỘI

Trang 7

VĐXH LÀ NHỮNG VẤN ĐỀ XUẤT PHÁT

TỪ NHỮNG QUAN HỆ XÃ HỘI, CÓ TÁC ĐỘNG, ẢNH HƯỞNG HOẶC ĐE DỌA ĐẾN SỰ PHÁ TRIỂN BÌNH THƯỜNG CỦA CON NGƯỜI, CỘNG ĐỒNG NGƯỜI CŨNG NHƯ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA HỌ, ĐÒI HỎI XÃ HỘI PHẢI CÓ NHỮNG BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA, NGĂN CHẶN HOẶC GIẢI QUYẾT THEO HƯỚNG CÓ LỢI CHO SỰ TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA CỘNG ĐỒNG

HƯỚNG PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC

CỦA QUỐC GIA VÀ CÁC VĐXH KHÁC

VẪN ĐƯỢC QUAN TÂM GIẢI QUYẾT

THẤU ĐÁO

Trang 8

CÂU HỎI LỚN ĐƯỢC ĐẶT RA:

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI TRÊN THÌ CẦN PHẢI LÀM

GÌ VÀ LÀM NHƯ THẾ NÀO???

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI TRƯỚC HẾT CẦN CÓ CHÍNH SÁCH XÃ

HỘI

2 CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT CÁC VĐXH - CSXH

Trang 9

CSXH là sự thể chế hoá các đường lối của Nhà nước, các quan điểm của Đảng về giải quyết các VĐXH có liên quan đến con người, nhóm người hay toàn thể cộng đồng nhằm phát triển con người, vì con người thiết lập

và giải quyết là các VĐXH

Mục tiêu là công bằng, phát triển

và tiến bộ

xã hội

và tiến bộ

xã hội

và tiến bộ

xã hội

và giải quyết là các VĐXH

và tiến bộ

xã hội

Trang 10

Lấy con người làm

CSXH phải được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án thì mới phát huy hết hiệu quả

3 ĐẶC TRƯNG CỦA CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

Trang 11

4 VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH XÃ HỘI ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN

CSXH LUÔN LUÔN CÓ

VỊ TRÍ QUAN TRỌNG HÀNG ĐẦU TRONG HỆ THỐNG CHÍNH SÁCH KINH TẾ XÃ HỘI CỦA

và tiến bộ XH

CSXH là công cụ hữu hiệu để Đảng và Nhà nước ta định hướng XHCN cho

sự phát triển

Trang 12

II.1 QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH KINH TẾGIỮ

A C

SXH

VÀ CS

Ế N ÀO

???

Trang 13

CSXH VÀ CSKT TUY CÓ MỤC TIÊU RIÊNG, MỤC TIÊU TỰ THÂN CỦA NÓ NHƯNG ĐỀU CÓ CHUNG MỘT MỤC TIÊU CHÍNH LÀ NHẰM PHÁT TRIỂN XÃ HỘI CẢ VỀ MẶT VẬT CHẤT LẪN TINH THẦN

Trang 14

TUY CÓ CHUNG MỤC TIÊU NHẰM PHÁT TRIẾN XÃ HỘI NHƯNG CSXH VẪN CÓ SỰ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI TTKT

Tăng trưởng kinh tế sẽ không tự nó giải quyết được các vấn đề XH, mặc dù các chương trình phát triển kinh tế đã được lồng ghép để giải quyết các vấn đề xã hội cơ bản

Do đó, đòi hỏi phải có các chính sách, chương trình xã hội riêng để giải quyết các loại vấn đề xã hội cụ thể nổi lên trong từng thời điểm nhất định

do hậu quả hoặc khiếm khuyết của cơ chế thị trường gây ra

Trang 15

SONG TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CŨNG TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI CSXH

Các vấn đề xã hội đặc biệt là các vấn đề xã hội gay cấn, phát sinh và có nguồn gốc sâu xa từ kinh tế, vì thế cho nên muốn giải quyết hiệu quả và triệt để các vấn đề trên thì cần phải có sự phối kết hợp giữa CSXH

và CSKT

Mặt khác đòi hỏi các CSXH phải được thực hiện bằng các giải pháp kinh tế, phải tính đến hiệu quả kinh tế xã hội và theo quan điểm phát triển xã hội, không làm theo kiểu hành chính, quan liêu, bao cấp

Trang 16

Như vậy có thể khẳng định giữa CSXH và CSKT có mối quan hệ biện chứng: Nếu có chính sách phát triển kinh

tế đúng đắn sẽ tạo tiền đề vật chất để giải quyết các vấn đề xã hội Và ngược lại, bằng những CSXH phù hợp

sẽ tạo ra một nền tảng xã hội ổn định để phát triển kinh tế

Tăng trưởng kinh tế cũng không tự nó dẫn tới tiến bộ

xã hội mặc dù tăng trưởng kinh tế có thể thúc đẩy xã hội phát triển Kinh tế thị trường chỉ là phương tiện để đạt tới tiến bộ xã hội thông qua các chính sách xã hội phù hợp

Vì vậy, phương thức lựa chọn của Đảng và Nhà nước ta là “ kết hợp ngay từ đầu giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội”

Trang 17

Tóm lại, giữa CSXH và CSKT là một thể thống nhất Sự thống nhất đó được xác định ở một giới hạn hợp lý giữa chúng mà ở

đó sự kết hợp tối ưu giữa CSXH và CSKT có tác động tích cực thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ xã hội

Sự kết hợp dựa trên nguyên tắc: CSKT phải tìm được động lực trong xã hội và đảm bảo ổn định xã hội, ngược lại CSXH phải thúc đẩy kinh tế phát triển và phù hợp với điều kiện kinh tế cho phép

Trang 18

II.2 QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH VĂN HÓA

CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH VĂN HÓA

CÓ QUAN HỆ VỚI NHAU NTN???

Trang 19

VĂN HÓA LÀ NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI, MỘT ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI

VÌ THẾ, CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG

VÀ NHÀ NƯỚC NÓI CHUNG, CSXH

NÓI RIÊNG PHẢI TẠO RA NHỮNG

ĐIỀU KIỆN VÀ MÔI TRƯỜNG

THUẬN LỢI CHO VIỆC VUN ĐẮP

NHỮN GIÁ TRỊ TINH THẦN TỐT

ĐẸP

NGƯỢC LẠI, CÁC CSVH CÓ NHIỆM VỤ GÓP PHẦN BỒI DƯỠNG VÀ NÂNG CAO TRÌNH

ĐỘ HIỂU BIẾT, PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CỦA CON NGƯỜI – NGUỒN LỰC QUAN TRỌNG NHẤT CỦA PHÁT TRIỂN XÃ HỘI

Trang 20

CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH VĂN HÓA

ĐỂ DUY TRÌ VÀ BẢO VỆ NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HÓA TINH THẦN, CSXH CHÍNH LÀ MỘT TRONG NHỮNG CÔNG CỤ RẤT QUAN TRỌNG: CSXH KHÔNG CHỈ GIẢI QUYẾT CÁC VĐXH MÀ CÒN GÓP PHẦN TÍCH CỰC VÀO VIỆC XÂY DỰNG CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA VÀ CHUẨN MỰC XÃ HỘI TỐT ĐẸP, TẠO NÊN NHỮNG QUAN HỆ LÀNH MẠNH GIỮA CON NGƯỜI VỚI CON NGƯỜI

CSXH CÒN GÓP PHẦN TÍCH CỰC VÀO VIỆC ĐIỀU HÒA LỢI ÍCH CỦA CÁC GIAI CẤP, CÁC TÂNG LỚP NHÂN DÂN NHẰM ĐẢM BẢO TIẾN BỘ VÀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI, GIẢM DẦN SỰ CÁCH BIỆT GIÀU NGHÈO, GIỮ VỮNG ỔN ĐỊNH XÃ HỘI, ĐƯA ĐẤT NƯỚC PHÁT TRIỂN THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Trang 21

CHÍNH SÁCH VĂN HÓA TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

GIÁ TRỊ VĂN HÓA VÀ CHUẨN MỰC XÃ HỘI ĐỀU CÓ

SỰ TÁC ĐỘNG ĐẾN NHẬN THỨC VÀ HÀNH VI CON

NGƯỜI, VÀ SỰ TÁC ĐỘNG NÀY LÀ THEO NHỮNG

CÁCH THỨC VÀ CON ĐƯỜNG KHÁC NHAU

VÀ CHÍNH NHỮNG SỰ BIẾN ĐỔI THEO HƯỚNG TÍCH

CỰC ĐÓ SẼ GÓP PHẦN BỒI DƯỠNG VÀ NÂNG CAO

TRÌNH ĐỘ NHẬN THỨC, PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CỦA

CON NGƯỜI VIỆT NAM, TỪ ĐÓ THÚC ĐẨY XÂY

DỰNG MỘT XÃ HỘI VIỆT NAM GIÀU TRUYỀN

THỐNG, VĂN MINH, HIỆN ĐẠI

Trang 22

NHƯ VẬY GIỮA CHXH VÀ CSVH CÓ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG VỚI NHAU

SỞ CHO VIỆC HOẠCH ĐỊNH CÁC CSXH KỊP THỜI VÀ

PHÙ HỢP

Trang 23

III Công bằng xã hội - mục tiêu cốt lõi của chính sách xã hội.

1 Quan niệm về công bằng xã hội

Từ xa xưa con người đã quan tâm và bàn đến công bằng xã hội…

Trên giác độ lý luận,

công bằng xã hội là các

giá trị định hướng để

con người sinh sống và

phát triển trong mối

Trang 24

Quan hệ giữa một bên là

mức độ lao động và một

bên là mức độ thu nhập

Quan hệ giữa một bên là quyền sở hữu tư liệu sản xuất và một bên là quyền định đoạt sản xuất và phân phối

Trang 25

Quan hệ giữa các thành viên của xã hội

Và một bên là cơ hội tham gia vào qúa trình giáo dục, khám chữa bệnh, hưởng thụ các sản phẩm văn hoá nghệ thuật…

Trang 26

Có nhiều quan niệm khác nhau về Công bằng xã hội

 Công bằng xã hội theo chủ nghĩa bình quân

 Đạt được tăng trưởng kinh tế thì tất yếu phải hy sinh công bằng xã hội, chấp nhận tăng trưởng kinh tế trước rồi dần giải quyết vấn đề xã hội sau

 Đã là kinh tế thị trường thì phải chấp nhận mọi thứ bất công

Trang 27

* Bất công tất yếu

- Tức là không thể loại bỏ tình trạng nghèo tương đối

Muốn đưa đất nước lên con đường dân giàu nước mạnh không thể tránh khỏi bộ phận dân cư còn nghèo, không phải ai cũng giàu ngang nhau và cùng một lúc.

- Chấp nhận làm giàu

chính đáng, hợp pháp,

có lợi cho sự phát triển

Làm giàu dựa vào năng

lực, nguồn lực chính

đáng, phát huy đến mức

cao nhất qua cạnh tranh

lành mạnh.

Trang 28

* Bất công phi lý, phi pháp.

Là tất cả những bất công nào hoàn toàn đi ngược lại những lợi ích của sự phát triển của xã hội, làm cho đời sống xã hội biến dạng và đạo đức xã hội suy đồi.

- Để xoá bỏ những bất công phi lý thì xã hội

cần phải dần từng bước tạo ra những điều kiện

thuận lợi cho những cơ may ngang nhau giữa

các thành viên của xã hội trong những lĩnh vực

phúc lợi xã hội cần thiết.

Trang 29

2 Công bằng xã hội và sự phát

triển đất nước

Tiêu chí hàng đầu của công bằng xã hội ở nước ta hiện nay là xem có lợi hay có hại cho sự phát triển của đất nước.

Vậy làm thế nào để vừa phát triển

kinh tế và mặt công bằng xã hội

không đối kháng nhau, làm sao

để hai mặt này không loại bỏ

nhau, và trở thành tiền đề của

nhau?

Cần phải kết hợp, sự giao nhau của hai mặt đó phải được tính toán theo những đều kiện cụ thể của mỗi nước.

Trang 30

Tuy nhiên, sự kết hợp hai mặt

Trang 31

Do vậy, cần phải tập trung phần lớn nguồn lực tưng trưởng kinh tế để có nguồn lực rót vào giáo dục, y tế, trợ cấp xã hội

Mặt khác, phải đầu tư cho các lĩnh

vực xã hội cũng là đầu tư cho kinh

tế, nhất là xét theo triển vọng dài

hạn Đầu tư cho cấu trúc hạ tầng

kinh tế mà phải mở rộng ra những

cấu trúc hạ tầng xã hội.

Trang 32

3 Một số giải pháp về công bằng xã hội

 Xây dựng một xã hội dân sự Nhà nước pháp quyền với chế độ dân chủ, kinh tế văn hoá phát triển, kiên quyết xoá bỏ sự độc quyền, đặc quyền đặc lợi.

 Xây dựng và phát triển một chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa thực sự, nhân dân tham gia quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước.

 Xoá bỏ chế độ độc quyền, lũng đoạn trong hoạt động kinh tế, đảm bảo cho mọi người bình đẳng về quyền kinh doanh và làm tròn nghĩa vụ với nhà nước

và xã hội.

Trang 33

* Huy động các nguồn lực trong nhân dân, xã hội hoá nhiệm vụ đền ơn đáp nghĩa, xây dựng chương trình xoá đói giảm nghèo.

* Ban hành chính sách, tạo mọi điều kiện ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục ở các vùng sâu vùng xa nhằm giảm dần sự tách biệt giữa các vùng trong nước.

* Thực hiện chế độ đảm phụ ở những vùng có lợi về kinh

tế để tài trợ cho các vùng khó khăn, bị chiến tranh tàn phá.

* Chống tham nhũng, sử dụng có hiệu quả, viện trợ nhân đạo và phát triển.

Trang 34

IV Hoạch định và đưa ra các chính sách xã hội vào

vụ con người nên quan

điểm nhân văn phải là

sợi chỉ đỏ xuyên suốt

các chính sách xã hội.

Trang 35

Quan điểm gắn lý luận với thực tiễn

Nghị quyết của Bộ Chính trị năm 1992 nhấn mạnh một trong những phương châm lớn cần nắm vững là phải gắn liền lý luận với thực tiễn, giữa yêu cầu trước mắt với nhiệm vụ lâu dài, giữa nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng.

Quan điểm hệ thống đồng bộ

Chính sách xã hội phải đặt trong tổng thể bao gồm các mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, an ninh, quốc phòng, môi trường.

Chính sách bảo trợ xã hội có mối quan hệ khăng khít với

các chính sách việc làm, tiền lương, tiền công, dân số,

giáo dục…

Trang 36

Quan điểm lịch sử

Mỗi chính sách xã hội là một sản phẩm của đường lối chính trị trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Khi lịch sử đã thay đổi thì những nhiệm vụ mới đặt ra, cần phải có những chính sách xã hội mới phù hợp.

Biết tôn trọng lịch sử, một cách

đúng đắn là quan điểm cần tuân

theo trong việc nghiên cứu chính

sách xã hội.

Quan điểm phát triển

Gắn quan điểm phát triển vào trong việc hoạch định, nghiên cứu chính sách xã hội.

Trang 37

2 Quy trình hoạch định và

thực hiện chính sách xã hội.

Nội dung nghiên cứu

Kiểm kê, rà soát đánh giá lại CSXH

Xác định khái niệm, khung lý thuyết

Xử lý thông tin, tư liệu

Lựa chọn chiến lược

Xác định chương trình,

dự án Biện pháp thực hiện

Hoàn thiện xây dựng

CSXH

Gợi mở, tiếp tục nghiên cứu

Trang 38

KHÁI NIỆM VỀ CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

PHỤ LỤC: CÁC KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ CÓ LIÊN QUAN

ĐẾN AN SINH XÃ HỘI

KHÁI NIỆM BẢO TRỢ XÃ HỘI

KHÁI NIỆM VẤN ĐỀ XÃ HỘI

KHÁI NIỆM CÔNG TÁC XÃ HỘI

THUẬT NGỮ BẢO ĐẢM XÃ HỘI

THUẬT NGỮ PHÚC LỢI XÃ HỘI

THUẬT NGỮ LƯỚI AN TOÀN XÃ HỘI

8 THUẬT NGỮ HỆ THỐNG AN SINH XÃ HỘI

KHÁI NIỆM CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

KHÁI NIỆM VỀ VẤN ĐỀ XÃ HỘI

Trang 39

Vấn đề xã hội là trong hoàn cảnh xã hội nhất định được nhận thức bới một lực lượng xã hội cụ thể như một vấn nạn

xã hội, nó ảnh hưởng đáng kể đến lợi ích nhóm, của xã hội và chỉ có thể khắc phục thông qua hành động

xã hội

Trang 40

CSXH là công cụ của Nhà nước được thể chế hóa bằng các cơ chế, chính sách, giải pháp cụ thể

để tác động vào các quan hệ xã hội nhằm giải quyết các vấn đề

xã hội đang đặt ra, góp phần thực hiện công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội

Trang 42

CTXH là sự thúc đẩy thay đổi trong xã hội, thúc đẩy việc giải quyết trong quan hệ giữa con người, trao quyền

và giả phóng con người đem lại sự bình yên trong xã hội CTXH can thiệp vào các mặt mà ở đó con người tác động vào môi trường sống của họ Nguyên tắc về quyền con người và công bằng xã hội là cốt lõi của CTXH

Tiêu đề	Tổng Quan Về Các Vấn Đề Xã Hội Và Những Chính Sách Xã Hội
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Thị Mai Hồng
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Công Tác Xã Hội
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	3,16 MB